![]() | |||||||||||||||
|
RSS FEED
NIEUWSBRIEF
Voorbeeld Commanding Heights: Wenen en de Sowjet-Unie Een interview met Milton Friedman (28 min)
"Achter de meeste argumenten tegen de vrije markt ligt een gebrek aan geloof in vrijheid zelf."Milton Friedman |
![]() In de voormalige Sovjet-Unie moesten mensen dagelijks in de rij staan voor hun boodschappen. Wachtrijen bleken een onvermijdbaar gevolg te zijn van de communistische planeconomie. Een vrije markt neigt er altijd naar dat vraag en aanbod aan elkaar gelijk worden. Als het aanbod hoger wordt dan de vraag, dan daalt de prijs zodat het minder interessant wordt het product aan te bieden en interessanter om het te kopen. Als de vraag hoger wordt dan het aanbod stijgt de prijs. Daardoor neemt de vraag af en het aanbod toe. Simpel. In een planeconomie werkt dit alles niet, omdat er geen markt is, geen prijssysteem en geen winstprikkel. Omdat alles wordt gepland door bureaucraten, en omdat die bureaucraten geen goden zijn, kunnen ze nooit precies voorspellen hoeveel vraag er is naar bepaalde producten. Niet alleen de consument kreeg daarom in Oostbloklanden niet wat hij wilde, maar de hele economie was een totale chaos. Bedrijven kregen nooit de juiste hoeveelheden onderdelen geleverd, en konden daarom nooit effectief produceren. Gelukkig hebben ze in het Oostblok het communisme grotendeels afgeschaft, waardoor er nu geen wachtrijen meer zijn in de winkel. In Nederland is het communisme nog lang niet afgeschaft. Gelukkig worden de meeste dingen in Nederland via de markt geproduceerd en verkocht. Daarom hoeven wij niet in de rij te staan voor boodschappen, een nieuwe auto, een vakantie, een dvd-speler, et cetera. Maar er zijn helaas nog steeds een aantal belangrijke diensten die in Nederland net als in de voormalige Sovjet-Unie grotendeels door de overheid gepland worden. Die dienstverlening zou je dus communistisch kunnen noemen. Niet alleen leidt dit vaak tot slechte kwaliteit, hoge kosten (lees: hoge belastingen) en een gebrekkige afstemming op de wensen van consumenten, maar het leidt ook in veel gevallen tot wachtrijen. Files, bijvoorbeeld, zijn zo’n communistisch fenomeen. Omdat de overheid alle wegen plant en prijst, is het aanbod niet afgestemd op de vraag. Met als resultaat dat vele mensen elke dag uren aan kostbare tijd verspillen door met hun auto in kilometers lange wachtrijen te staan. In de gezondheidszorg leiden wachtlijsten zelfs tot doden, omdat sommige mensen niet op tijd een noodzakelijke medische ingreep krijgen.
Ook onderwijs is een communistische sector in onze economie. Je hoort daarom ook daar veel geklaag over hoge kosten en lage kwaliteit. De verslechtering van het onderwijs is tegenwoordig een veel gehoord thema. Over wachtlijsten voor scholen hoorde je tot nu toe nog niet zo vaak, behalve in incidentele gevallen zoals een studiestop voor medicijnen. Maar in de Volkskrant van dinsdag 8 februari stond een bericht dat ouders in Den Haag in de vroege ochtend urenlang in de kou in de rij stonden, om hun kind voor een populaire middelbare school in Den Haag in te schrijven. En het schijnt ook dat ouders hun kinderen al bij de geboorte moeten inschrijven voor een basisschool, omdat er anders geen plaats meer is op de school van keuze. Het zal je maar gebeuren dat je als je kind 5 is voor een nieuwe baan wil verhuizen naar een andere stad, zodat je je kind dus niet op tijd hebt kunnen inschrijven op een van de goede scholen aldaar. Kortom, ook het onderwijs in Nederland neemt steeds communistischer vormen aan. Het is tijd dat we ook in Nederland het communisme afschaffen en vervangen door een gezonde markteconomie. Henry Sturman Gerelateerde links: - De rode draad |
DE AUTEUR Henry Sturman studeerde technische natuurkunde in Delft. Hij is freelance auteur voor o.a. HP/De Tijd en is actief binnen de Nederlandse libertarische beweging. Sturman is eigenaar van Sturman Enterprises, een Haags bedrijf dat diensten verleent op het gebied van automatisering en internet. Op zijn homepage kunt u meer over hem lezen. Meer van Henry Sturman
| |||||||||||||