Aantal artikelen: 8

---

Friedrich Hayek: veelzijdig sociaal theoreticus
25 april 2006   |   Edwin van de Haar
In Nederland is de studie van het werk van Friedrich Hayek meestal beperkt tot de economie. Veelal onbekend zijn Hayek's bijdragen op andere terreinen. Dit in schril contrast tot het buitenland, waar het wemelt van de Hayek-instituten en –denktanks en er veel artikelen en boeken over zijn werk verschijnen. Overigens niet alleen in de Westerse wereld. In Latijns-Amerika, Oost-Europa en Azië wordt Hayek door velen gezien als een symbool van vrijheid en vooruitgang. In dit artikel wordt, bij wijze van nadere introductie, stilgestaan bij de vraag wie Hayek was, waar hij voor stond en welke bijdrage hij aan diverse wetenschappelijke disciplines heeft geleverd.

---

De geschiedenis van het liberalisme
15 augustus 2005   |   Edwin van de Haar
Politieke ideeën ontstaan niet in een vacuüm, maar zijn het gevolg van reflectie op maatschappelijke omstandigheden. Er zijn verschillende denkers die een doorslaggevende rol hebben gespeeld in de ontwikkeling van het liberalisme. Op hun inzichten wordt steeds teruggegrepen, soms nog eeuwen later. Dat is mogelijk, omdat het vooral om de (abstracte) beginselen van het liberalisme gaat die boven de politieke waan van de dag uitstijgen.

---

Grondwet leidt wel tot Europese superstaat
15 april 2005   |   Edwin van de Haar
Hoewel de voorstanders het stellig ontkennen, leidt het grondwettelijk verdrag onlosmakelijk tot de vervolmaking van de Europese ‘superstaat’. Het bestaande takenpakket wordt immers bevestigd en er wordt nog een aantal nieuwe taken toegevoegd. Doordat de EU voor een belangrijk deel zelf kan bepalen of zij beleid voert, slaat de machtsbalans per saldo door naar het Europese niveau. Het is realistisch om te verwachten dat 'de Grondwet' tot in lengte der tijden wordt aangehaald ter legitimatie van zich alsmaar uitbreidend Europees overheidsingrijpen.

---

Liberaal Manifest: feest van de gemiste kansen
7 maart 2005   |   Edwin van de Haar
Het siert de leiding van de VVD dat zij onderkent dat haar politieke stellingnamen aan actualisering toe zijn. Het is ook positief dat er een commissie werd ingesteld met de opdracht een nieuw Liberaal Manifest op te stellen, een politieke verlanglijst voor de middellange termijn. Helaas werd er echter een vlak stuk gepresenteerd, dat veelal om de liberale hete brei heen draait, vol tegenstrijdigheden zit en probleemanalyses vooral van halve oplossingen voorziet.

---

Hirsi Ali is een liberaal dwaallicht
23 december 2004   |   Edwin van de Haar
De hele VVD ligt in katzwijm aan de voeten van politieke superster Hirsi Ali, maar ziet daarmee, bewust of niet, over het hoofd dat de oplossingen die zij voordraagt vaak weinig met het liberale gedachtegoed te maken hebben. Een vorm van 'totalitair liberalisme', ten koste van de individuele vrijheid, ligt op de loer als dit liberale dwaallicht haar zin kan doorzetten.

---

De invloed van Friedrich Hayek
22 oktober 2004   |   Edwin van de Haar
Zestig jaar geleden verscheen The Road to Serfdom van Friedrich Hayek, de grote voorvechter van het klassieke liberalisme. The Road to Serfdom werd een groot succes, zowel in Engeland als in de Verenigde Staten. Ook nu nog worden veel liberalen door dit compacte boek beïnvloed. Hayek wijst op het gevaar van de toenemende macht van de staat op het leven van de burger, zowel in de economie als op juridisch vlak. Dit betekent een onaanvaardbare inperking van de individuele vrijheid en de ruimte voor de ontwikkeling van spontane ordeningsprocessen. Dan gaat het om de vrije markt, maar ook om de moraal die ons via de traditie is overgeleverd. Deze klassiek liberale boodschap sloeg aan bij de verleden week overleden Amerikaanse oud-president Reagan en bij de Britse leider Margaret Thatcher. Hayek heeft op hun beider denken grote invloed uitgeoefend. In dit artikel wordt stilgestaan bij de vraag wie Hayek was, waar hij voor stond en hoe het staat met zijn invloed op de hedendaagse politiek.

---

Liberalisme, Markt en Moraal
6 oktober 2004   |   Edwin van de Haar
Liberalen slagen er meestal slecht in het kapitalisme te verdedigen, terwijl dit toch tot de kern behoort van het klassieke liberale gedachtegoed. Te weinig wordt benadrukt dat het kapitalisme als maatschappelijk verschijnsel inherent 'goed' is, voor alle mensen in de samenleving. Het kapitalistische of vrije marktsysteem (de termen worden in dit artikel door elkaar heen gebruikt) wordt zelden verdedigd vanuit de moraal. Niet veel liberalen lijken zich te realiseren dat de markt niet functioneert zonder moraal en dat de markt ook moraal afdwingt.