Katrina
De reacties van columnisten en commentatoren op het desastreuze falen van de Amerikaanse overheid in New Orleans waren vrijwel eenstemmig. Maarten van Rossem in Twee Vandaag, Sjoerd de Jong en J.H. Sampiemon in NRC Handelsblad, Paul Krugman en het redactioneel commentaar van de Volkskrant, ze waren het allemaal roerend eens. Meer overheid! Hogere belastingen! De vrijemarktideologie is de boosdoener!
De onbevangen lezer wreef zich de ogen uit. Had hij iets gemist? Was de verantwoordelijkheid voor de bouw van dijken in de VS misschien in private handen overgegaan, en waren bedrijven dus schuldig aan de overstromingen? Nee, zo was het toch niet. Desondanks wijst het falen van de overheid volgens deze denkers niet op enige inefficiëntie van deze instelling. Integendeel, het bewijst juist hoe goed de overheid en hoe slecht de vrije markt is! De rampzalige incompetentie van de grootste en rijkste overheid uit de wereldgeschiedenis wordt gezien als bewijs dat deze overheid nog groter en rijker moet worden gemaakt. De staatsaanbidding van de intellectueel begint verdacht veel te lijken op een geestesziekte.
De oorzaak van de ramp is de ideologie van de kleine overheid en de voortdurende bezuinigingen en belastingverlagingen in Amerika, aldus de redenering. Daardoor heeft de overheid niet voldoende geld om dit soort rampen te voorkomen. Een leuke theorie, met één zwakke plek: hij is in strijd met de feiten. De terugtredende Amerikaanse overheid bestaat slechts in de verbeelding van intellectuelen. Elk jaar geeft de Amerikaanse overheid méér geld uit, niet minder. Het totale budget van de federale overheid alleen is de laatste jaren gegroeid tot meer dan 2500 miljard dollar – genoeg om een paar goede dijken van te bouwen. Maar liever dan aan goede dijken geeft de Amerikaanse overheid het geld uit aan het gelukkig maken van Irakezen (60 miljard per jaar), het subsidiëren van boeren, bedrijven, kunstenaars, enzovoorts, enzovoorts. Kortom, de Amerikaanse overheid gedraagt zich – verrassing! – als een overheid.
In de VS zijn inmiddels de eerste economen opgestaan die ervoor pleiten de bouw van dijken voortaan aan de vrije markt over te laten. In Nederland zullen dergelijke geluiden vermoedelijk nog even op zich laten wachten.
Bart Croughs
Deze column verscheen eerder in HP/De Tijd.
Plaats reactie - 21 reactie(s):
27-sep-2005 M
Ja, 't is merkwaardig.
Als een arts een patient een fout medicijn voorschrijft, dat zowel zijn uitwerking mist als ongewenste nevenwerkingen heeft, vraagt de patient doorgaans niet om een verhoogde dosis.
Toch roepen mensen gek genoeg om meer van een falende overheid, die ten eerste de problemen niet wist op te lossen en ten tweede vaak onbedoeld nog meer ellende creeerde met al haar maatregelen.
Begrijpe wie kan.
28-sep-2005 Chico Lama
is toch ongelooflijk hoe zo'n waanidee (schuld van ramp in New Oleans etc. ligt bij vrije markt/lage belastingen) in existence komt en vervolgens klakke-fucking-loos wordt overgenomen door tig procent van de intellectuelen.
die mensen denken simpelweg niet zelf na (in de zin van redeneren/onderzoeken/beargumenterne/logica gebruiken etc.), ze praten elkaar alleen maar na op basis van hun stupide vooroordelen en louter op basis van de 'juiste' vooroordelen noemen ze zichzelf intellectueel
je mag niet zeggen dat je ze allemaal dood wilt en zo... en da's jammer...
28-sep-2005 K. WInkelaar
Tja, de term "linkse intellectueel" is dan ook het schoolvoorbeeld van een contradictio in terminis.
28-sep-2005 Joël
Over de gevolgen van de orkaan Katrina zijn overigens de nodige leugens verspreid, die er bij de meeste Europese journalisten in gingen als zoete koek. Lees maar eens op: http://seattletimes.nwsource.com/html/nationworld/2002520986_katmyth26.html
28-sep-2005 Allure
Na de ramp met Katrina was er forse kritiek op Bush en zijn kliek, het ontbrak er nog maar net aan dat er beweerd werd dat Bush persoonlijk de dijken zou hebben doorgestoken.
Nu heeft de hulpverlening na 'Rita' goed gefunctioneerd, en is er vooralsnog slechts één dode te betreuren - iemand die vrijwillig in zijn huis was achtergebleven.
Dat betekent dat de Amerikanen in letterlijk een paar weken van hun fouten geleerd hebben en succesvol de nodige maatregelen genomen hebben om een herhaling van de ramp te voorkomen. Maar denk je dat al die anti-Amerika fanatici nu op de barricaden springen en hun waardering voor het goede werk uitspreken?
Stel je eens voor dat zoiets in Europa zou gebeuren. Zou de EU zo succesvol in een paar weken haar fouten kunnen rechtzetten? Denk het niet. Het zal de genoemde intellectuelen er overigens vermoedelijk wel niet van weerhouden Amerika af te branden en te zaniken over het afwijzen van de EU-grondwet...
28-sep-2005 René
K. Winkelaar schrijft: "Tja, de term "linkse intellectueel" is dan ook het schoolvoorbeeld van een contradictio in terminis."
Als je de term 'intellectueel' als iets positiefs ziet wel. Maar bijvoorbeeld filosoof Leo Strauss maakt onderscheid tussen gewone mensen, filosofen en intellectuelen. Alleen over die eerste twee termen is hij positief. Intellectuelen zijn meer een soort sofisten (een soort spin-doctors van de waarheid, zou je misschien kunnen zeggen).
Bart gebruikt de term "intellectueel" volgens mij doorgaans ook niet in een positieve betekenis en dat lijkt me correct.
28-sep-2005 Rody
De mens in deze is en blijft de onzekere factor. Geld en een ongelooflijke bureaucratie bieden zeker geen garantie. Onderzoek, correcte inplementatie en de juiste mensen op de juiste plaats is de enige methode waardoor men een grote ramp enigszins kan verzachten.
Geld is hiervoor nodig, zeker... maar doe dan ook nuttige zaken met dit geld en dat is waar het intellect van "linkse rakkers" ophoud. Logisch nadenken ontbreekt.
28-sep-2005 Chico Lama
@Rene,
ik geloof dat Strauss de intellectuelen juist zag als de redders die mbv de politici de gewone man zomaar mag misleiden en voorliegen (een oorlog inlokken bijvoorbeeld onder mom van patriotisme) om hem zo te verheffen (om weer een echte Man ipv een watje van hem te maken)
28-sep-2005 K. WInkelaar
René: Intellectueel zie ik, onafhankelijk van Straus of eender welke andere filosoof, als een vervoeging van het woord "intellect", wat weer staat voor intelligentie.
Een linkse politieke voorkeur en intelligentie zijn in mijn ogen twee onverenigbare grootheden.
28-sep-2005 Kurt
Ontkent de linkse intellectueel ook het feit dat mensen in en rond New Orleans al jarenlang geen private verzekeringsmaatschappij konden vinden, die hun een verzekering tegen vloed wilde verschaffen?!
28-sep-2005 frenkelfrank - frankderoos69GEEN@SPAMhotmail.com
Hangt er vanaf wat "links" precies inhoudt. Als "links" vrijwel onbeperkt overheidsingrijpen inhoudt dan is dat inderdaad onverenigbaar met intelligentie, omdat men er danblijkbaar vanuit gaat dat een overheid beter over mensen kan beslissen dan mensen zelf. Ik vergelijk het meestal met een boswachter in een regenwoud: die planten en bomen vinden hun eigen weg wel, daar is geen beheer voor nodig.
Een statement die ik ooit hoorde: een communist kan enkel dom of crimineel zijn. Een eerlijke intelligente communist kan niet bestaan.
28-sep-2005 K. WInkelaar
Kurt: de Linkse "intellectueel" zal dat vast benadrukken. De echte intellectueel zal zeggen dat er in een vrije markt ongetwijfeld dijkenbouwers zouden zijn die, in ruil voor de jaarlijkse bijdrage aan het dijkonderhoud, een goede verzekering zouden bieden.
28-sep-2005 René
K. Winkelaar: 'René: Intellectueel zie ik, onafhankelijk van Straus of eender welke andere filosoof, als een vervoeging van het woord "intellect", wat weer staat voor intelligentie.'
Grammaticaal gezien heb je daar gelijk in, maar als je naar het heersende spraakgebruik kijkt volgens mij niet. Als het woord 'intellectueel' wordt gebruikt, is dat volgens mij meestal (dus niet altijd) in een negatieve betekenis, vgl: "Dat is echt zo'n intellectueel", wat mensen weleens denigrerend zeggen.
'Een linkse politieke voorkeur en intelligentie zijn in mijn ogen twee onverenigbare grootheden.'
Bedoel je een linkse politieke voorkeur en een lage intelligentie?
28-sep-2005 Quirium
Ook in Vlaanderen hebben we veel dergelijke reacties gezien, waarbij Dirk Verhofstadt (broer van de 'liberale' premier!) met zijn antilibertarische column Het gevaar van een gebrek aan staat
de hoofdvogel wel heeft afgeschoten.
Zulk artikel uit de pen van een 'liberaal' is een haast openlijke bekentenis van pseudo-socialisme!
28-sep-2005 Quirium
Met daarin volgende antilibertarische paragraaf, waarmee hij zelfs het applaus van Elio Di Rupo, voorzitter van de waalse socialisten, oogstte! Als dat geen levensdoel is voor een liberaal!
Het leidde tot zelfgenoegzaamheid bij de adepten voor een absolute vrije markt die zich neoliberalen of libertariërs noemden. Het leidde tot marktfundamentalisme waarbij men – in weerwil van Poppers waarschuwing om geen dogma’s te aanvaarden – de vrije markt als alleenzaligmakend proclameerde. Liberalen hebben die zelfgenoegzaamheid steeds ongepast gevonden omdat ze beseffen dat naast vrijheid ook rechtvaardigheid nodig is voor een betere samenleving. De blinde adoratie voor de vrije markt heeft hen steeds gestoord, want absolute vrijheid brengt vaak negatieve effecten mee voor medemensen en de ganse samenleving. Liberalen weigeren zich blindelings over te laten aan een losgeslagen kapitalisme omdat ze beseffen dat zelfzucht en geld vaak slechte raadgevers zijn en de samenleving, maar ook de vrijheid van heel wat medemensen, kwaad kunnen doen.
30-sep-2005 ton - dutch_devilGEEN@SPAMhotmail.com
vorige week was er een schip met zeer giftige lading vastgelopen op de westerschelde
wat blijkt blinde paniek want zowel de belgische als de nederlandse overheid hebben de middelen niet om in te grijpen en zelfs niet de middelen om te evacueren (sterker nog men was niet eens in staat ramptoerisme tegen te houden) als dat schip boem had gezegd had de schade die van een orkaan mischien niet gehaald (relatief wel het gebied is veel kleiner, en % had de schade een hoger % van het bnp geweest)
uiteindelijk hebben (commerciele ) slepers de zaak gered
05-okt-2005 Yel - yelchuGEEN@SPAMhotmail.com
Peter de Jong schreef:
Het libertarisme kent een aantal fundamentele manco’s. De meeste libertariërs hebben daarvoor een blinde vlek. Dat bevordert de ontwikkeling van het libertarisme tot een volwassen filosofie natuurlijk niet. ;-)
De belangrijkste punten zijn:
1. Libertariërs gaan uit van recht op leven en recht op eigendom. Maar alle rechten, dus ook eigendomsrechten, kunnen slechts worden gevormd en gewaarborgd door de uitoefening van dwang, of door een geloofwaardige dreiging met geweld. Als de vrije markt die rechten vormt, zijn ze per definitie net zo ongelijk verdeeld als inkomens. Er zullen dan ook mensen zijn zonder recht op leven of recht op eigendom, want er zullen altijd mensen zijn die niet over de middelen beschikken om dat wat ze bezitten ook te beschermen (zie ook 3).
2. Libertariërs gaan er van uit dat vrijheid slechts afhangt van de spelregels. Maar hoeveel vrijheid ik heb hangt af van het aantal en de aard van mijn keuzemogelijkheden. En die hangen niet alleen af van de spelregels, maar ook van de kwaliteiten en mogelijkheden van de andere spelers.
3. Libertariërs gaan uit van de veronderstelling, dat een vrije samenleving zo dynamisch is dat iedereen uiteindelijk op de juiste plek terecht komt en daar in zijn/haar levensonderhoud kan voorzien (‘de tijdelijkheid van pech’, of zelfs ‘iedere loser kan miljonair worden’). De vrije markt kent echter per definitie geen 100% afstemming, want zonder schaarste geen marktwerking. Verder veranderen de randvoorwaarden in een dynamische omgeving voortdurend en de samenleving heeft tijd nodig zich daar op in te stellen. Er vallen dus altijd mensen buiten de boot. Particuliere liefdadigheid is daarvoor geen oplossing, want daar geldt dezelfde marktwerking. En als je denkt dat het jou niet zal overkomen, en zeker niet voor lange tijd, ben je net zo irrationeel als de mensen die jarenlang blijven deelnemen aan een loterij omdat ze denken nu toch eindelijk de hoofdprijs te gaan winnen.
4. Libertariërs verafschuwen (terecht) de dwang van de meerderheid, zoals we die in iedere democratie kennen. Ze gaan echter voorbij aan het feit dat de vrije markt die dwang van de meerderheid net zo goed kent. De meeste mensen zijn immers slechts in staat een massaproduct te betalen, omdat heel veel andere mensen dat product ook kopen. Zodra veel klanten dat product niet meer kopen, stijgen de kosten per product zodanig dat het voor veel mensen die het nog wél willen hebben te duur wordt. Bij handgemaakte producten is het effect overigens net andersom (hoe meer vraag, hoe duurder). In beide gevallen (massaproductie c.q. handwerk) geldt: de meerderheid van de markt dwingt de minderheid om méér of minder te betalen voor een product. De enige mogelijkheid die je hebt om je aan die dwang te onttrekken is geheel zelfvoorzienend te worden. Dus net zoals je de democratie moet opheffen en voortaan je eigen beslissingen moet nemen om politiek vrij te kunnen zijn, moet je de vrije markt opheffen en zelfvoorzienend worden om economisch vrij te kunnen zijn. Er zijn maar weinig libertariërs die deze logische conclusie trekken.
5. Libertariërs gaan uit van evenredige compensatie in geval van schade. Als iemand tegen je auto aanrijdt betaalt hij de herstelkosten, of in geval van total loss de dagwaarde. Een hogere vergoeding vragen (afgezien van bijkomende kosten tgv het ongeval) zou onrechtvaardig zijn. Als iemand veel geld heeft is hij dus in staat om je auto in elkaar te (laten) meppen of je drinkwater te vervuilen en je daarvoor financieel te compenseren. Afschrikwekkende straffen, zoals hoge boetes of de doodstraf, zijn in een libertarische samenleving niet te rechtvaardigen. De schade is immers hetzelfde, ongeacht de reden waarom deze werd aangebracht (per ongeluk of met opzet). En een dader laten boeten voor wat ANDERE mensen mogelijk kunnen gaan doen is regelrecht fascisme.
6. Verder zijn er van libertariërs heldere, eenduidige conclusies nodig op het gebied van bescherming van intellectueel eigendom, vrije immigratie en vrije meningsuiting, bescherming van ongeboren leven (abortus) en bescherming van wilsonbekwamen, toestaan van vrijwillige euthanasie onder alle omstandigheden en voor iedere leeftijd (pil van Drion), dierenrechten, doodstraf en vrijheidstraf, verdeling van schaarse natuurlijke hulpbronnen, en interventionisme (slavernij, opvoeden van kinderen).
De nadruk die libertariërs voortdurend leggen op eigendomsrechten en een kapitalistische economie zet buitenstaanders op het verkeerde been. Een vrijheidsfilosofie moet in de eerste plaats over vrijheid gaan. Dat betreft veel meer aspecten dan alleen economische, of overheden en hun belastingen.
“In editing a journal that has received manuscripts from virtually every libertarian scholar, famous and unknown alike, I have long been struck by the consistent juxtiposition of... libertarian philosophical sentiments with weak empirical research, leaps of logic, contempt for non-libertarian points of view (of which the authors usually appear ignorant). The polemical tone and deficient evidence, however, and the tarnishing of often-good ideas by doctrinaire rhetoric and low scholarly standards, are only the least of it. The worst thing is not the waste of effort that goes into producing propaganda barely veiled by the robes of scholarship. The greater tragedy is what libertarians could produce, but do not”
~ Jeffrey Friedman, "What's Wrong With Libertarianism"
HULDE!
05-okt-2005 René
Yel schrijft: "1. Libertariërs gaan uit van recht op leven en recht op eigendom. Maar alle rechten, dus ook eigendomsrechten, kunnen slechts worden gevormd en gewaarborgd door de uitoefening van dwang, of door een geloofwaardige dreiging met geweld. Als de vrije markt die rechten vormt, zijn ze per definitie net zo ongelijk verdeeld als inkomens. Er zullen dan ook mensen zijn zonder recht op leven of recht op eigendom, want er zullen altijd mensen zijn die niet over de middelen beschikken om dat wat ze bezitten ook te beschermen (zie ook 3)."
Ze hebben wel het recht op leven maar niet de middelen om dat recht gelden te maken. Het feit dat ze het niet geldend kunnen maken betekent niet dat ze het niet hebben.
"3. Libertariërs gaan uit van de veronderstelling, dat een vrije samenleving zo dynamisch is dat iedereen uiteindelijk op de juiste plek terecht komt en daar in zijn/haar levensonderhoud kan voorzien (‘de tijdelijkheid van pech’, of zelfs ‘iedere loser kan miljonair worden’). De vrije markt kent echter per definitie geen 100% afstemming,"
Ik ken dan ook niemand die dat beweert. Libertariërs wijzen er in het algemeen expliciet op dat een staatloze samenleving geen volmaakte samenleving is en dat er ook in een staatloze samenleving mensen buiten de boot vallen. Maar omdat libertariërs ervan overtuigd zijn dat een samenleving met een kleine staat (of geen staat) *beter* is dan een samenleving met een staat en omdat beter geen vijand is van best, bepleiten ze een kleine staat (of geen staat).
05-okt-2005 Peter de Jong
René schreef: “Ze hebben wel het recht op leven maar niet de middelen om dat recht geldend te maken. Het feit dat ze het niet geldend kunnen maken betekent niet dat ze het niet hebben”
Okay René, hier heb je een punt. Als van een minvermogende de rechten worden geschonden heeft hij/zij dus een claim op de dader(s), maar die claim kan niet door de persoon zelf worden gerealiseerd. Daarvoor zou de claim moeten worden opgekocht door iemand die wél de middelen heeft om dit te doen (vergelijk het opkopen van schulden door financiële instellingen).
Het is echter de vraag of er in de praktijk een markt voor iets dergelijks zou zijn, tenslotte gaat het hier meestal om mensen die weinig of niets van waarde bezitten en wiens leven ook weinig waard is.
“De vrije markt kent echter per definitie geen 100% afstemming,"
- Ik ken dan ook niemand die dat beweert.
Ik wel, Jetoel doet hier niet anders. ;-)
Daarbij is er op dit punt een fundamenteel verschil tussen een vrije samenleving en een maatschappij met een overheid. De vrije markt kan principieel NIET voor 100% afstemming zorgen, een overheid kan dit echter WEL.
De gedwongen inkomensherverdeling zorgt er in principe voor dat er dan niemand meer buiten de boot valt. ;-)
"Het is mij een raadsel waarom mensen die arm, ziek en ongelukkig zijn denken dat ze maar beter dood kunnen zijn. Volgens mij kan je veel beter rijk, gezond en gelukkig zijn"
~ Mike Bodde (NL-cabaretier)
17-okt-2005 Geert
Een libertarische maatschappij die louter uitgaat van vrije marktwerking is net zo'n utopie als een marxistische staat waarin iedereen evenveel bezit heeft.
In theorie klinkt het allemaal goed, echter wordt voor het gemak niet gedacht aan bijvoorbeeld geloofsfanatici en psychopaten. Dit zijn mensen die bereid zijn invloed uit te oefenen zonder een economische achtergrond. Een vrije markt zal ons niet beschermen tegen een aanslag als die op de Twin Towers, of tegen een maniak die onze vrouwen verkracht.
In praktijk zal onze vrijheid dus gewaarborgd moeten worden door een belangenloos collectief, dat een vrije markt niet in de weg hoeft te staan.
We zullen dus in het grijsgebied tussen anarchistisch libertarisme en communisme moeten blijven, maar wel een flink eind opschuiven naar het eerste.
Wat ik me (off topic) verder afvraag: Geert Wilders wordt op libertarische websites vaak aangeduid als een politicus die het dichtst bij het libertarisme staat. Hoe past het verbieden van burka's in het libertarisch gedachtengoed?
17-okt-2005 Henk, het origineel
Het ligt eraan hoe je tegen die zaken aankijkt. Onder libertariërs zijn daar vele meningen over.
Mijn idee: Zonder staatspolitiek op de schaal zoals de VS agent speelt, zal een vergelding ook niet voorkomen op die schaal. Bovendien wordt het steeds moeilijker om een icoon te vinden voor een staat. In eerste instantie heb je de werknemers (en hun families) van die torens en de bedrijven die er huizen ermee. Politiek gezien is dat niet zo interessant. Maar dat is een hele moeilijke hypothetische situatie. Als je gelooft dat deze actie met het geloof te maken heeft en voortkomt uit 'haat jegens onze levenstijl,' dan wordt het een ander verhaal.
Voor een verbod op een burqa is helemaal geen plaats binnen het libertarisch gedachtengoed. Iedereen kan daarentegen mensen met burqa's of met een tirolerhoedje of met een bril boycotten naar believen. Er zullen waarschijnlijk vanwege culturele en praktische overwegingen veel mensen zijn die dergelijk gedecoreerde personen niet in hun café c.q. straat willen hebben. Denk aan een winkeleigenaar die personen met een bivakmuts op weigert. Het recht op autonomie en discriminatie staat bij libertariërs hoog in het vaandel.
De oorzaak van de ramp is de ideologie van de kleine overheid en de voortdurende bezuinigingen en belastingverlagingen in Amerika, aldus de redenering. Daardoor heeft de overheid niet voldoende geld om dit soort rampen te voorkomen. Een leuke theorie, met één zwakke plek: hij is in strijd met de feiten. De terugtredende Amerikaanse overheid bestaat slechts in de verbeelding van intellectuelen. Elk jaar geeft de Amerikaanse overheid méér geld uit, niet minder. Het totale budget van de federale overheid alleen is de laatste jaren gegroeid tot meer dan 2500 miljard dollar – genoeg om een paar goede dijken van te bouwen. Maar liever dan aan goede dijken geeft de Amerikaanse overheid het geld uit aan het gelukkig maken van Irakezen (60 miljard per jaar), het subsidiëren van boeren, bedrijven, kunstenaars, enzovoorts, enzovoorts. Kortom, de Amerikaanse overheid gedraagt zich – verrassing! – als een overheid.
In de VS zijn inmiddels de eerste economen opgestaan die ervoor pleiten de bouw van dijken voortaan aan de vrije markt over te laten. In Nederland zullen dergelijke geluiden vermoedelijk nog even op zich laten wachten.
Bart Croughs
Deze column verscheen eerder in HP/De Tijd.Plaats reactie27-sep-2005 M
Ja, 't is merkwaardig.
Als een arts een patient een fout medicijn voorschrijft, dat zowel zijn uitwerking mist als ongewenste nevenwerkingen heeft, vraagt de patient doorgaans niet om een verhoogde dosis.
Toch roepen mensen gek genoeg om meer van een falende overheid, die ten eerste de problemen niet wist op te lossen en ten tweede vaak onbedoeld nog meer ellende creeerde met al haar maatregelen.
Begrijpe wie kan.
28-sep-2005 Chico Lama
is toch ongelooflijk hoe zo'n waanidee (schuld van ramp in New Oleans etc. ligt bij vrije markt/lage belastingen) in existence komt en vervolgens klakke-fucking-loos wordt overgenomen door tig procent van de intellectuelen.
die mensen denken simpelweg niet zelf na (in de zin van redeneren/onderzoeken/beargumenterne/logica gebruiken etc.), ze praten elkaar alleen maar na op basis van hun stupide vooroordelen en louter op basis van de 'juiste' vooroordelen noemen ze zichzelf intellectueel
je mag niet zeggen dat je ze allemaal dood wilt en zo... en da's jammer...
28-sep-2005 K. WInkelaar
Tja, de term "linkse intellectueel" is dan ook het schoolvoorbeeld van een contradictio in terminis.
28-sep-2005 Joël
Over de gevolgen van de orkaan Katrina zijn overigens de nodige leugens verspreid, die er bij de meeste Europese journalisten in gingen als zoete koek. Lees maar eens op: http://seattletimes.nwsource.com/html/nationworld/2002520986_katmyth26.html
28-sep-2005 Allure
Na de ramp met Katrina was er forse kritiek op Bush en zijn kliek, het ontbrak er nog maar net aan dat er beweerd werd dat Bush persoonlijk de dijken zou hebben doorgestoken.
Nu heeft de hulpverlening na 'Rita' goed gefunctioneerd, en is er vooralsnog slechts één dode te betreuren - iemand die vrijwillig in zijn huis was achtergebleven.
Dat betekent dat de Amerikanen in letterlijk een paar weken van hun fouten geleerd hebben en succesvol de nodige maatregelen genomen hebben om een herhaling van de ramp te voorkomen. Maar denk je dat al die anti-Amerika fanatici nu op de barricaden springen en hun waardering voor het goede werk uitspreken?
Stel je eens voor dat zoiets in Europa zou gebeuren. Zou de EU zo succesvol in een paar weken haar fouten kunnen rechtzetten? Denk het niet. Het zal de genoemde intellectuelen er overigens vermoedelijk wel niet van weerhouden Amerika af te branden en te zaniken over het afwijzen van de EU-grondwet...
28-sep-2005 René
K. Winkelaar schrijft: "Tja, de term "linkse intellectueel" is dan ook het schoolvoorbeeld van een contradictio in terminis."
Als je de term 'intellectueel' als iets positiefs ziet wel. Maar bijvoorbeeld filosoof Leo Strauss maakt onderscheid tussen gewone mensen, filosofen en intellectuelen. Alleen over die eerste twee termen is hij positief. Intellectuelen zijn meer een soort sofisten (een soort spin-doctors van de waarheid, zou je misschien kunnen zeggen).
Bart gebruikt de term "intellectueel" volgens mij doorgaans ook niet in een positieve betekenis en dat lijkt me correct.
28-sep-2005 Rody
De mens in deze is en blijft de onzekere factor. Geld en een ongelooflijke bureaucratie bieden zeker geen garantie. Onderzoek, correcte inplementatie en de juiste mensen op de juiste plaats is de enige methode waardoor men een grote ramp enigszins kan verzachten.
Geld is hiervoor nodig, zeker... maar doe dan ook nuttige zaken met dit geld en dat is waar het intellect van "linkse rakkers" ophoud. Logisch nadenken ontbreekt.
28-sep-2005 Chico Lama
@Rene,
ik geloof dat Strauss de intellectuelen juist zag als de redders die mbv de politici de gewone man zomaar mag misleiden en voorliegen (een oorlog inlokken bijvoorbeeld onder mom van patriotisme) om hem zo te verheffen (om weer een echte Man ipv een watje van hem te maken)
28-sep-2005 K. WInkelaar
René: Intellectueel zie ik, onafhankelijk van Straus of eender welke andere filosoof, als een vervoeging van het woord "intellect", wat weer staat voor intelligentie.
Een linkse politieke voorkeur en intelligentie zijn in mijn ogen twee onverenigbare grootheden.
28-sep-2005 Kurt
Ontkent de linkse intellectueel ook het feit dat mensen in en rond New Orleans al jarenlang geen private verzekeringsmaatschappij konden vinden, die hun een verzekering tegen vloed wilde verschaffen?!
28-sep-2005 frenkelfrank - frankderoos69GEEN@SPAMhotmail.com
Hangt er vanaf wat "links" precies inhoudt. Als "links" vrijwel onbeperkt overheidsingrijpen inhoudt dan is dat inderdaad onverenigbaar met intelligentie, omdat men er danblijkbaar vanuit gaat dat een overheid beter over mensen kan beslissen dan mensen zelf. Ik vergelijk het meestal met een boswachter in een regenwoud: die planten en bomen vinden hun eigen weg wel, daar is geen beheer voor nodig.
Een statement die ik ooit hoorde: een communist kan enkel dom of crimineel zijn. Een eerlijke intelligente communist kan niet bestaan.
28-sep-2005 K. WInkelaar
Kurt: de Linkse "intellectueel" zal dat vast benadrukken. De echte intellectueel zal zeggen dat er in een vrije markt ongetwijfeld dijkenbouwers zouden zijn die, in ruil voor de jaarlijkse bijdrage aan het dijkonderhoud, een goede verzekering zouden bieden.
28-sep-2005 René
K. Winkelaar: 'René: Intellectueel zie ik, onafhankelijk van Straus of eender welke andere filosoof, als een vervoeging van het woord "intellect", wat weer staat voor intelligentie.'
Grammaticaal gezien heb je daar gelijk in, maar als je naar het heersende spraakgebruik kijkt volgens mij niet. Als het woord 'intellectueel' wordt gebruikt, is dat volgens mij meestal (dus niet altijd) in een negatieve betekenis, vgl: "Dat is echt zo'n intellectueel", wat mensen weleens denigrerend zeggen.
'Een linkse politieke voorkeur en intelligentie zijn in mijn ogen twee onverenigbare grootheden.'
Bedoel je een linkse politieke voorkeur en een lage intelligentie?
28-sep-2005 Quirium
Ook in Vlaanderen hebben we veel dergelijke reacties gezien, waarbij Dirk Verhofstadt (broer van de 'liberale' premier!) met zijn antilibertarische column Het gevaar van een gebrek aan staat
de hoofdvogel wel heeft afgeschoten.
Zulk artikel uit de pen van een 'liberaal' is een haast openlijke bekentenis van pseudo-socialisme!
28-sep-2005 Quirium
Met daarin volgende antilibertarische paragraaf, waarmee hij zelfs het applaus van Elio Di Rupo, voorzitter van de waalse socialisten, oogstte! Als dat geen levensdoel is voor een liberaal!
Het leidde tot zelfgenoegzaamheid bij de adepten voor een absolute vrije markt die zich neoliberalen of libertariërs noemden. Het leidde tot marktfundamentalisme waarbij men – in weerwil van Poppers waarschuwing om geen dogma’s te aanvaarden – de vrije markt als alleenzaligmakend proclameerde. Liberalen hebben die zelfgenoegzaamheid steeds ongepast gevonden omdat ze beseffen dat naast vrijheid ook rechtvaardigheid nodig is voor een betere samenleving. De blinde adoratie voor de vrije markt heeft hen steeds gestoord, want absolute vrijheid brengt vaak negatieve effecten mee voor medemensen en de ganse samenleving. Liberalen weigeren zich blindelings over te laten aan een losgeslagen kapitalisme omdat ze beseffen dat zelfzucht en geld vaak slechte raadgevers zijn en de samenleving, maar ook de vrijheid van heel wat medemensen, kwaad kunnen doen.
30-sep-2005 ton - dutch_devilGEEN@SPAMhotmail.com
vorige week was er een schip met zeer giftige lading vastgelopen op de westerschelde
wat blijkt blinde paniek want zowel de belgische als de nederlandse overheid hebben de middelen niet om in te grijpen en zelfs niet de middelen om te evacueren (sterker nog men was niet eens in staat ramptoerisme tegen te houden) als dat schip boem had gezegd had de schade die van een orkaan mischien niet gehaald (relatief wel het gebied is veel kleiner, en % had de schade een hoger % van het bnp geweest)
uiteindelijk hebben (commerciele ) slepers de zaak gered
05-okt-2005 Yel - yelchuGEEN@SPAMhotmail.com
Peter de Jong schreef:
Het libertarisme kent een aantal fundamentele manco’s. De meeste libertariërs hebben daarvoor een blinde vlek. Dat bevordert de ontwikkeling van het libertarisme tot een volwassen filosofie natuurlijk niet. ;-)
De belangrijkste punten zijn:
1. Libertariërs gaan uit van recht op leven en recht op eigendom. Maar alle rechten, dus ook eigendomsrechten, kunnen slechts worden gevormd en gewaarborgd door de uitoefening van dwang, of door een geloofwaardige dreiging met geweld. Als de vrije markt die rechten vormt, zijn ze per definitie net zo ongelijk verdeeld als inkomens. Er zullen dan ook mensen zijn zonder recht op leven of recht op eigendom, want er zullen altijd mensen zijn die niet over de middelen beschikken om dat wat ze bezitten ook te beschermen (zie ook 3).
2. Libertariërs gaan er van uit dat vrijheid slechts afhangt van de spelregels. Maar hoeveel vrijheid ik heb hangt af van het aantal en de aard van mijn keuzemogelijkheden. En die hangen niet alleen af van de spelregels, maar ook van de kwaliteiten en mogelijkheden van de andere spelers.
3. Libertariërs gaan uit van de veronderstelling, dat een vrije samenleving zo dynamisch is dat iedereen uiteindelijk op de juiste plek terecht komt en daar in zijn/haar levensonderhoud kan voorzien (‘de tijdelijkheid van pech’, of zelfs ‘iedere loser kan miljonair worden’). De vrije markt kent echter per definitie geen 100% afstemming, want zonder schaarste geen marktwerking. Verder veranderen de randvoorwaarden in een dynamische omgeving voortdurend en de samenleving heeft tijd nodig zich daar op in te stellen. Er vallen dus altijd mensen buiten de boot. Particuliere liefdadigheid is daarvoor geen oplossing, want daar geldt dezelfde marktwerking. En als je denkt dat het jou niet zal overkomen, en zeker niet voor lange tijd, ben je net zo irrationeel als de mensen die jarenlang blijven deelnemen aan een loterij omdat ze denken nu toch eindelijk de hoofdprijs te gaan winnen.
4. Libertariërs verafschuwen (terecht) de dwang van de meerderheid, zoals we die in iedere democratie kennen. Ze gaan echter voorbij aan het feit dat de vrije markt die dwang van de meerderheid net zo goed kent. De meeste mensen zijn immers slechts in staat een massaproduct te betalen, omdat heel veel andere mensen dat product ook kopen. Zodra veel klanten dat product niet meer kopen, stijgen de kosten per product zodanig dat het voor veel mensen die het nog wél willen hebben te duur wordt. Bij handgemaakte producten is het effect overigens net andersom (hoe meer vraag, hoe duurder). In beide gevallen (massaproductie c.q. handwerk) geldt: de meerderheid van de markt dwingt de minderheid om méér of minder te betalen voor een product. De enige mogelijkheid die je hebt om je aan die dwang te onttrekken is geheel zelfvoorzienend te worden. Dus net zoals je de democratie moet opheffen en voortaan je eigen beslissingen moet nemen om politiek vrij te kunnen zijn, moet je de vrije markt opheffen en zelfvoorzienend worden om economisch vrij te kunnen zijn. Er zijn maar weinig libertariërs die deze logische conclusie trekken.
5. Libertariërs gaan uit van evenredige compensatie in geval van schade. Als iemand tegen je auto aanrijdt betaalt hij de herstelkosten, of in geval van total loss de dagwaarde. Een hogere vergoeding vragen (afgezien van bijkomende kosten tgv het ongeval) zou onrechtvaardig zijn. Als iemand veel geld heeft is hij dus in staat om je auto in elkaar te (laten) meppen of je drinkwater te vervuilen en je daarvoor financieel te compenseren. Afschrikwekkende straffen, zoals hoge boetes of de doodstraf, zijn in een libertarische samenleving niet te rechtvaardigen. De schade is immers hetzelfde, ongeacht de reden waarom deze werd aangebracht (per ongeluk of met opzet). En een dader laten boeten voor wat ANDERE mensen mogelijk kunnen gaan doen is regelrecht fascisme.
6. Verder zijn er van libertariërs heldere, eenduidige conclusies nodig op het gebied van bescherming van intellectueel eigendom, vrije immigratie en vrije meningsuiting, bescherming van ongeboren leven (abortus) en bescherming van wilsonbekwamen, toestaan van vrijwillige euthanasie onder alle omstandigheden en voor iedere leeftijd (pil van Drion), dierenrechten, doodstraf en vrijheidstraf, verdeling van schaarse natuurlijke hulpbronnen, en interventionisme (slavernij, opvoeden van kinderen).
De nadruk die libertariërs voortdurend leggen op eigendomsrechten en een kapitalistische economie zet buitenstaanders op het verkeerde been. Een vrijheidsfilosofie moet in de eerste plaats over vrijheid gaan. Dat betreft veel meer aspecten dan alleen economische, of overheden en hun belastingen.
“In editing a journal that has received manuscripts from virtually every libertarian scholar, famous and unknown alike, I have long been struck by the consistent juxtiposition of... libertarian philosophical sentiments with weak empirical research, leaps of logic, contempt for non-libertarian points of view (of which the authors usually appear ignorant). The polemical tone and deficient evidence, however, and the tarnishing of often-good ideas by doctrinaire rhetoric and low scholarly standards, are only the least of it. The worst thing is not the waste of effort that goes into producing propaganda barely veiled by the robes of scholarship. The greater tragedy is what libertarians could produce, but do not”
~ Jeffrey Friedman, "What's Wrong With Libertarianism"
HULDE!
05-okt-2005 René
Yel schrijft: "1. Libertariërs gaan uit van recht op leven en recht op eigendom. Maar alle rechten, dus ook eigendomsrechten, kunnen slechts worden gevormd en gewaarborgd door de uitoefening van dwang, of door een geloofwaardige dreiging met geweld. Als de vrije markt die rechten vormt, zijn ze per definitie net zo ongelijk verdeeld als inkomens. Er zullen dan ook mensen zijn zonder recht op leven of recht op eigendom, want er zullen altijd mensen zijn die niet over de middelen beschikken om dat wat ze bezitten ook te beschermen (zie ook 3)."
Ze hebben wel het recht op leven maar niet de middelen om dat recht gelden te maken. Het feit dat ze het niet geldend kunnen maken betekent niet dat ze het niet hebben.
"3. Libertariërs gaan uit van de veronderstelling, dat een vrije samenleving zo dynamisch is dat iedereen uiteindelijk op de juiste plek terecht komt en daar in zijn/haar levensonderhoud kan voorzien (‘de tijdelijkheid van pech’, of zelfs ‘iedere loser kan miljonair worden’). De vrije markt kent echter per definitie geen 100% afstemming,"
Ik ken dan ook niemand die dat beweert. Libertariërs wijzen er in het algemeen expliciet op dat een staatloze samenleving geen volmaakte samenleving is en dat er ook in een staatloze samenleving mensen buiten de boot vallen. Maar omdat libertariërs ervan overtuigd zijn dat een samenleving met een kleine staat (of geen staat) *beter* is dan een samenleving met een staat en omdat beter geen vijand is van best, bepleiten ze een kleine staat (of geen staat).
05-okt-2005 Peter de Jong
René schreef: “Ze hebben wel het recht op leven maar niet de middelen om dat recht geldend te maken. Het feit dat ze het niet geldend kunnen maken betekent niet dat ze het niet hebben”
Okay René, hier heb je een punt. Als van een minvermogende de rechten worden geschonden heeft hij/zij dus een claim op de dader(s), maar die claim kan niet door de persoon zelf worden gerealiseerd. Daarvoor zou de claim moeten worden opgekocht door iemand die wél de middelen heeft om dit te doen (vergelijk het opkopen van schulden door financiële instellingen).
Het is echter de vraag of er in de praktijk een markt voor iets dergelijks zou zijn, tenslotte gaat het hier meestal om mensen die weinig of niets van waarde bezitten en wiens leven ook weinig waard is.
“De vrije markt kent echter per definitie geen 100% afstemming,"
- Ik ken dan ook niemand die dat beweert.
Ik wel, Jetoel doet hier niet anders. ;-)
Daarbij is er op dit punt een fundamenteel verschil tussen een vrije samenleving en een maatschappij met een overheid. De vrije markt kan principieel NIET voor 100% afstemming zorgen, een overheid kan dit echter WEL.
De gedwongen inkomensherverdeling zorgt er in principe voor dat er dan niemand meer buiten de boot valt. ;-)
"Het is mij een raadsel waarom mensen die arm, ziek en ongelukkig zijn denken dat ze maar beter dood kunnen zijn. Volgens mij kan je veel beter rijk, gezond en gelukkig zijn"
~ Mike Bodde (NL-cabaretier)
17-okt-2005 Geert
Een libertarische maatschappij die louter uitgaat van vrije marktwerking is net zo'n utopie als een marxistische staat waarin iedereen evenveel bezit heeft.
In theorie klinkt het allemaal goed, echter wordt voor het gemak niet gedacht aan bijvoorbeeld geloofsfanatici en psychopaten. Dit zijn mensen die bereid zijn invloed uit te oefenen zonder een economische achtergrond. Een vrije markt zal ons niet beschermen tegen een aanslag als die op de Twin Towers, of tegen een maniak die onze vrouwen verkracht.
In praktijk zal onze vrijheid dus gewaarborgd moeten worden door een belangenloos collectief, dat een vrije markt niet in de weg hoeft te staan.
We zullen dus in het grijsgebied tussen anarchistisch libertarisme en communisme moeten blijven, maar wel een flink eind opschuiven naar het eerste.
Wat ik me (off topic) verder afvraag: Geert Wilders wordt op libertarische websites vaak aangeduid als een politicus die het dichtst bij het libertarisme staat. Hoe past het verbieden van burka's in het libertarisch gedachtengoed?
17-okt-2005 Henk, het origineel
Het ligt eraan hoe je tegen die zaken aankijkt. Onder libertariërs zijn daar vele meningen over.
Mijn idee: Zonder staatspolitiek op de schaal zoals de VS agent speelt, zal een vergelding ook niet voorkomen op die schaal. Bovendien wordt het steeds moeilijker om een icoon te vinden voor een staat. In eerste instantie heb je de werknemers (en hun families) van die torens en de bedrijven die er huizen ermee. Politiek gezien is dat niet zo interessant. Maar dat is een hele moeilijke hypothetische situatie. Als je gelooft dat deze actie met het geloof te maken heeft en voortkomt uit 'haat jegens onze levenstijl,' dan wordt het een ander verhaal.
Voor een verbod op een burqa is helemaal geen plaats binnen het libertarisch gedachtengoed. Iedereen kan daarentegen mensen met burqa's of met een tirolerhoedje of met een bril boycotten naar believen. Er zullen waarschijnlijk vanwege culturele en praktische overwegingen veel mensen zijn die dergelijk gedecoreerde personen niet in hun café c.q. straat willen hebben. Denk aan een winkeleigenaar die personen met een bivakmuts op weigert. Het recht op autonomie en discriminatie staat bij libertariërs hoog in het vaandel.
