11-nov-2003

Belastingmonopolie


Spam
Wat zal een organisatie doen als het over een monopolie heeft op het heffen van belasting? Wat zou bijvoorbeeld een particulier bedrijf als Shell doen als het een monopolie had? De prijzen verlagen? Service verhogen? Moeilijk, moeilijk. Wat iedereen meteen begrijpt als het om particuliere bedrijven gaat lijken weinigen te beseffen als het om de overheid gaat. Blijkbaar is men van mening dat een democratisch gekozen monopolistische overheid haar monopolistische trekken zal afschudden.

Misschien is men van mening dat de organisatie genaamd 'overheid' er is voor het belang van burgers (welke burgers dan?) en niet toevallig het eigenbelang dat elke organisatie het belangrijkst moet vinden wil het sowieso blijven voortbestaan.

Wellicht dat gegevens over de historische trend de zaak wat inzichtelijker kunnen maken. Rond 1900 was de gemiddelde belastingdruk zo'n 10% van het BNP (Bruto Nationaal Product, wat wij met z'n allen verdienen). Sinds die tijd is het hard gegaan en wel omhoog. Menig burger heeft de illusie dat hij of zij zo'n 30% belasting betaalt. Dat is ongeveer het percentage inkomenstenbelasting dat hij meent te moeten betalen. In werkelijkheid is de belastingdruk veel hoger (accijnzen, huurwaardeforfait, invoerrechten, BPM, BTW, kwartje van Kok, gemeentelijke belastingen et cetera). Zo spreekt een lesboek Economie van de middelbare school over 53%. Andere schattingen cirkelen daar zo'n beetje omheen. Niet zo heel veel geld zou je zeggen voor slecht onderwijs, wachtrijen in de zorg en groeiende criminaliteit.

Aan het begin van de jaren tachtig was de belastingdruk hoger dan die nu is. Toen kende Nederland gevaarlijke Zweedse toestanden en werkte iedere belastingbetalende Nederlander tot ergens in augustus voor het collectief terwijl hij nu al begin juli klaar is met solidariteitsheffingen. Hij was dus eigenlijk meer ambtenaar dan particulier burger. Maar de overheid had toen ook wel door dat mensen minder zin hebben zich in het zweet te werken naarmate er hogere belastingen worden geheven. Ergens ligt er een optimum in de zogenaamde Laffer-curve die aangeeft hoe groot de inkomstenbron uit belastingen is voor de staat in verhouding tot de belastingdruk.

Dat de belastingdruk na de piek in de tachtiger jaren iets is verminderd is waarschijnlijk niet zozeer uit empathie met de belastingbetaler maar uit berekening en eigenbelang van de overheid.

Wat niet vergeten moet worden is dat bovenop de belastingdruk enkele 'belastingen' komen die officieel geen belasting heten. Maar de zogenaamde W-wetten (WAO, WW en WAZ) lijken verdacht veel op belastingen terwijl ze premies heten. Immers, als premieplichtige heb je geen keuze uit verschillende verzekeringen, je mag de hoogte van de premie cq. uitkering niet bepalen en je hebt geen enkele rechtszekerheid aangezien je geen contract tekent met de overheid. De overheid wil zo'n contract natuurlijk helemaal niet aanbieden en ondertekenen aangezien men dan niet eenzijdig de voorwaarden kan wijzigen. Op die manier zijn deze premies belastingen geworden en is de zogenaamde sociale zekerheid eerder sociale onzekerheid (of liever onsociale onzekerheid).

Voor feministen is de toegenomen belastingdruk overigens een welkome ontwikkeling. Nu de belastingdruk zo hoog is dat de man niet meer zelfstandig een toereikend inkomen kan verwerven voor zijn gezin moet de vrouw des huizes tevens een baan nemen. En dat is toch wat niet alleen de regering wenst ('Een slimme meid op op haar belastingdruk voorbereid') maar ook vertegenwoordigers van de feministische beweging. Mocht de vrouw de werkdruk dan niet aankunnen dan kan zij in de WAO een andere feministische doelstelling realiseren, namelijk het betaalde moederschap. Een hoge belastingdruk is niet ten nadele van iedereen uiteraard. Niet-belastingbetalers gaan er wel degelijk op vooruit (hoewel daar ook wel veel op valt af te dingen).

Frank Karsten

Gerelateerde links:
- Lastenverlichting? Don't hold your breath
- Privatiseer de WAO
Plaats reactie - 10 reactie(s):

11-nov-2003    Erik

Volgens onlangs gepubliceerde cijfers van de Europese Commissie bedraagt de belasting- en premiedruk in Nederland 46%. Hiermee zit Nederland op het Europese gemiddelde. Zweden zit hier ver boven met bijna 60%. Ierland kent met 34% de laagste belastingdruk van de EU. Vreemd genoeg is er niet direct een causale relatie tussen economische performance en de hoogte van belastingen zichtbaar. De Ierse economie is de afgelopen 10 jaar spectaculair gegroeid, maar de socialistische heilstaat Zweden komt ook vrij aardig mee.

Door te 'stemmen met je voeten' kun je in ieder geval behoorlijk wat besparen (wat voor grote bedrijven wat makkelijker is dan voor burgers). Omgekeerd betekent deze mogelijkheid dat landen op macro-niveau wel een prikkel hebbben om de belastingdruk te beperken. Belastingconcurrentie tussen landen heeft zo z'n voordelen. Fiscale harmonisatie in EU-verband is een soort van kartelvorming. Als dit echt voet aan de grond krijgt wordt het op termijn moeilijker om hoge belastingen te ontwijken.

Overigens is in de VS de belastingdruk iets meer dan 30%; dit is lager dan in welk EU-land dan ook.


11-nov-2003    René

Erik: "Zweden zit hier ver boven met bijna 60%."

Ik was laatst in Zweden en begreep daar dat de rijken tot niet al te lang geleden 90% belasting betaalden. De schrijfster Astrid Lindgren (van Pippi Langkous) betaalt maar liefst 101% :-) De reden daarvoor is dat ze nog een vermogen heeft naast haar inkomen.


11-nov-2003    Speedy

Erik schreef verbaast: “Vreemd genoeg is er niet direct een causale relatie tussen economische performance en de hoogte van belastingen zichtbaar. De Ierse economie is de afgelopen 10 jaar spectaculair gegroeid, maar de socialistische heilstaat Zweden komt ook vrij aardig mee.”

Zou dat kunnen zijn omdat een competente overheid (ik geef toe, die zie je zelden) het vele belastinggeld op een goede manier uitgeeft, zodanig dat de economie er beter van gaat draaien, en een incompetente overheid ook bij een lage belastingheffing er al in slaagt de economie flink te dwarsbomen ?


11-nov-2003    Aschwin de Wolf

Precies. Belastingen zijn een belangrijke maar niet de *enige* determinant van economische groei. Het is daarom zeer wel mogelijk dat een land met hogere belastingen het beter doet dan een land met lagere belastingen wanneer dat bjvoorbeeld wordt gekenmerkt door een slechte bescherming van eigendomsrechten of een enorm inefficiente overheid.


12-nov-2003    Juul - gezellighoorGEEN@SPAMhotmail.com

Vergeet niet dat Ierland die economische groei mede heeft kunnen doormaken door grootschalige projecten (infrastructuur, landbouwsubsidies) die door Brussel - en dus door Nederland als nettobetaler - zijn gefinancierd.


12-nov-2003    Peter v M

Volgens de Index of economic freedom 2003 van de Heritage Foundation hoort Zweden tot de categorie van de economisch meest vrije landen. De andere landen in die categorie zijn: Hong Kong, NL, VS, Finland, Denemarken, Estland, Zwitserland, NZeeland, Australie, GB, Ierland, en IJsland.


12-nov-2003    Niek - ravacholGEEN@SPAMhopje.xs4all.nl

Mijn indruk van Zweden is:

- Een welvarend land, mooie mensen, grote huizen, mooie auto's.
- Een betuttelend land, drank is alleen in stataswinkels te koop voor hoge bedragen, ze zijn panisch voor drugs en bemoeien zich met alles.
- Zaken heb ik nooit gedaan in Zweden. Ik heb er nooit gewerkt of handel gedreven. Over economische vrijheid kan ik dus wein ig zeggen.

- Een groot pluspunt vind ik overigens dat ze NEE tegen de Euro hebben gezegd.


12-nov-2003    Erik

Juul schrijft:
"Vergeet niet dat Ierland die economische groei mede heeft kunnen doormaken door grootschalige projecten (infrastructuur, landbouwsubsidies) die door Brussel - en dus door Nederland als nettobetaler - zijn gefinancierd."

We kunnen constateren dat de Ieren hun zaakjes goed geregeld hebben - een goedlopende economie, lage belastingen én een zak met geld uit Brussel. Nu alleen nog iets doen aan die regen:)

Overigens was het mij toen ik in Ierland was niet opgevallen dat de EU nu zoveel aan infrastructuur doet. Het wegennet bestaat voornamelijk uit provinciale wegen, vaak matig onderhouden, en op veel plaatsen perst het verkeer zich nog gewoon dwars door dorpen en stadjes heen.


13-nov-2003    robin hood

Beste burgers,
Waar het om gaat is niet of een bepaald belasting systeem beter is dan een ander. Het antwoord is al bekent.
Waar het er wel om gaat is dat de nederlandse regering het nederlands publiek misbruikt.


25-feb-2005    WorkForAll - adminGEEN@SPAMworkforall.org

http://workforall.tk

Ierland dankt zijn groei aan de forse verminderingen van de inkomensbelasting
op http://workforall.tk staat een analyse hoe dat in zijn werk ging.
De presentatie vergelijkt een beleid
gericht op stimuleren van consumptie en een beleid
gericht op het stimuleren van de productie
De presentatie maakt de vergelijking tussen Belgisch en Ierse beleidskeuzes
en de gevolgen voor onze welvaart en werkgelegenheid van een aanbodbeleid.
http://workforall.tk


zie : http://workforall.tk/


 
 
Printversie Email dit artikel




MeerVrijheid 2001 - 2007