14-mei-2007

Democratie; de overwinning van een slecht idee?

Na de val van de Berlijnse muur in 1989 werd door Francis Fukuyama Het einde van de Geschiedenis uitgeroepen als het product van een doelgerichte, uniforme universele geschiedenis van de mensheid met als eindbestemming de liberale democratie als baken van vooruitgang en beschaving.

Volgens Hans-Hermann Hoppe (1949), een anarcho-kapitalistische filosoof behorende tot de Oostenrijkse school binnen de (politieke) economie, markeert deze beweging, het democratisch republicanisme, juist een proces van de-civilisatie. Deze beweging, die zijn wortels heeft in de Franse Revolutie, werd voltooid toen de progressieve regering van de Amerikaanse president prof. Woodrow Wilson de (ideologische) oorlog verklaarde aan de monarchen van Europa om de wereld 'safe for democracy' te maken. Democratie, volgens Hoppe een zachte vorm van communisme, is dan ook achteruitgang ten opzicht van het aristocratische europa.

Hoppe, als prominent lid van de Austrians, heeft zijn overtuigingen ontwikkeld op basis van de ideeën van o.a Carl Menger, Eugen von Böhm-Bawerk (grote opponent van Marx), Ludwig von Mises en Murray N. Rothbard. Centraal binnen de Oostenrijkse school, een school die zich in de traditie begeeft van het klassieke liberalisme/libertarisme, staat de praxeologie. De basisprincipes van de praxeologie zijn als eerst ontdekt door de Griekse filosofen (waaronder Aristoteles) die het gebruikten als onderbouwing voor hun theorieën over Eudaimonia (geluk) als het doel van het menselijk leven. De middeleeuwse scholastici hebben dit verder uitgewerkt in het kader van economie en sociale wetenschap. Deze praxeologische benadering van de economie en de sociale wetenschap werd aan het eind van de negentiende eeuw herontdekt door Carl Menger, de grondlegger van de Oostenrijkse school. Mises (1881-1973), en zijn discipelen (waaronder Hayek), hebben de praxeologie in kaart gebracht en gebruikt om de conceptuele incoherentie van de bestaande economie aan te tonen.

Praxeologie
Praxeologie is de (waardevrije) wetenschap van (de basisprincipes en logische deducties van) het menselijk handelen. Het is tevens een poging om aan te tonen dat de natuurwetenschappelijk-positivistische benadering van de economie, via het verzamelen en bestuderen van statistieken en het testen van hypothesen, onzin is, en dat er maar één juiste is, namelijk de logisch-filosofische. De laboratorische omstandigheden waarin natuurwetenschappelijke variabelen kunnen worden geïsoleerd zijn in de menswetenschappen niet mogelijk, ergo; de isolatie van de logica van het handelen, niet de handelende subjecten zelf, die met hun zelfbewustzijn de observatie alleen maar bevuilen. De logisch-filosofische deductie begint bij het basis-axioma dat mensen handelingen verrichten. Bewust handelen, i.t.t instinctief/impulsief handelen, is er op gericht om een (op ordinale basis bepaald) doel na te streven, met de middelen die de persoon die de handeling verricht daarvoor geschikt acht, ten einde (op basis van speculatie) een situatie te bereiken (toekomst) die men prefereert boven de huidige situatie (heden). Dit methodologisch individualisme is de basis van de Oostenrijkse benadering van het sociale aggregaat. Volgens Mises bestaat de essentie van een samenleving uit mensen die samenwerken op basis van arbeidsverdeling. In zijn grote werk Human Action beschrijft hij de evolutie van deze samenwerkingsstructuur, die volgens hem het resultaat is van twee factoren. Als eerste factor noemt hij de natuurlijke verschillen tussen mensen (arbeid) en de ongelijkheden m.b.t de geografische distributie van de natuurlijke productiefactoren (land) Als tweede noemt hij de erkenning door mensen dat werk dat verricht wordt onder arbeidsverdeling (dus non-autarkisch) productiever is dan geïsoleerde arbeid dat zelfvoorziening als doel heeft. De mens wordt dus een sociaal wezen vanwege zijn wens tot verbetering van zijn eigen welzijn, waarbij de ongelijkheid tussen mensen en de ongelijke geografische distributie van natuurlijke bronnen een vereiste zijn. Een tweede vereiste is de wederzijdse erkenning van privaat bezit (de exclusieve controle van een individu over zijn/haar lichaam en fysieke bezittingen) in tegenstelling tot agressie, diefstal en dominantie.

Volgens Hoppe hangt het slagen van deze evolutie af van twee factoren; mensen moeten 1) een minimum aan intelligentie of rationaliteit hebben en 2) de morele sterkte hebben om naar dit inzicht te kunnen handelen. Het onderdrukken van agressie, diefstal en dominantie in de vorm van (fysieke) zelfverdediging, bescherming van privaat bezit en afstraffing zijn de sleutel tot het slagen van een succesvolle samenleving waarin individuele vrijheid centraal staat

Monopolie
De staat, volgens Hoppe het product van een logische inconsistentie, wordt door hem gedefinieerd als een territoriale monopolist van ultieme besluitvorming en belastingheffing. De staat is, voor de inwoners van een bepaald grondgebied, de ultieme scheidsrechter die beslist wat juist is en wat niet. Het bepalen van de prijs voor deze dienst is exclusief voorbehouden aan de staat en de staat kan deze kosten unilateraal opleggen aan de consumenten van deze dienst waardoor er voor deze consument geen andere keuze overblijft dan het territorium van deze monopolist te verlaten mocht het geen gebruik willen maken van deze of een andere dienst van de monopolist. Deze inconsistentie is volgens Hoppe begonnen met Thomas Hobbes, die beweerde dat in een natuurlijke orde (d.w.z in absentie van een monopolistische rechtshandhaver) er een permanente oorlog zal plaatsvinden tussen eigenaren van privaat bezit. Niet alleen is dit niet waar, de logische uitkomst van een monopoliepositie zal de prijs van rechtshandhaving doen stijgen (via de stijgende marginale kosten van een grotere productie) en de kwaliteit dalen, als gevolg van het ontbreken van concurrentie om deze dienst. Daaruit trekt Hoppe de conclusie dat de staat inderdaad een groot belang heeft in het handhaven van vrede tussen haar onderdanen, d.w.z het voorkomen van situaties waarin de ene onderdaan de andere berooft van zijn/haar bezit, maar alleen met als doel om uiteindelijk zelf alle onderdanen succesvol (en legitiem) te kunnen beroven.

In het oude, aristocratische en monarchistische Europa van de middeleeuwen, dat zich kenmerkte door kleine, cultureel-homogene gemeenschappen, gestoeld op de familie-orde, die vredig met elkaar handelden en de basis vormden van de moderne stad, waren volgens Hoppe de sociale conflicten zoals wij die nu, in onze sterke gebureaucratiseerde en ver-multiculturaliseerde steden kennen, vrijwel afwezig. Het traditionele familiehuishouden is volgens Hoppe onmisbaar omdat het enorm productief is en er geen ander instituut is dat succesvoller kan zijn in het omvormen van natuurlijke seksuele lusten tussen de seksen en de natuurlijke vijandigheid tussen rassen in liefde, affectie en ware sociale relaties. Als gevolg van het pacificatieproces door familiehuishoudens en de daaruit voortkomende toename van geproduceerde goederen en verlangens ontstond er een klasse van professionele handelaars en koopmannen. Zij vormden de brug tussen de territoriaal gescheiden huishoudens en verschillende etnische en raciale, lokale gemeenschappen. Het is dan ook in deze klasse waar zich de eerste vormen van (raciaal) gemengde relaties en huwelijken voordeden. Volgens Hoppe een typisch aristocratisch fenomeen. Het monopolie op rechtshandhaving op een etnisch, raciaal en cultureel gedifferentieerd territorium, dus dwars door verschillende leefgemeenschappen en hun eigen leefregels heen, is volgens Hoppe het begin van een gevaarlijke conflict. De etnische achtergrond van de monopolist staat hoe dan ook vijandig tegenover de gemonopoliseerde gemeenschappen. Dit is, volgens Hoppe, de bron van etnisch conflict. Om het nog erger te maken: de komst van een democratisch gekozen overheid zal de stad en de familieorde verscheuren door etnische (multiculturaliteit), seksuele (feminisme) en 'sociale' conflicten, waarvan de uitkomst de moderne stad is, een verzamelingplaats van bureaucraten en op uitkeringen terende (al of niet geïmmigreerde) low lifes

Terwijl in een monarchie alleen de koning een bedreiging was, wordt in een democratie ieder individu een potentiële bedreiging.
Monarchie
Volgens Hoppe is de transitie van monarchie naar democratie niet meer dan een vervanging van een erfelijke eigenaar van een monopolie (prins of koning) door een tijdelijke en vervangbare toezichthouder op het monopolie (president, parlement) De koning bezit het monopolie en hij kan het of verkopen of nalaten aan zijn nageslacht. Daarom, redeneert Hoppe, zal hij beter nadenken en zich zorgen maken over de gevolgen van zijn handelingen vanwege de (toekomstige) waarde van zijn kapitaal. Om de waarde van zijn kapitaal te behouden of te vermeerderen zal hij het slechts bescheiden en calculerend exploiteren en is hij altijd op de toekomst georiënteerd. In tegenstelling tot de democratisch gekozen toezichthouder, die het monopolie niet bezit maar het wel in zijn eigen voordeel kan gebruiken. De exploitatie door de toezichthouder (democraat) is dus kortzichtig en niet gecalculeerd. Troonopvolgers die eventueel kwaad in de zin hebben worden vroeg of laat ingetoomd of zelfs vermoord door familieleden die belang hebben bij de succesvolle voortzetting van de dynastie. Presidenten en andere politici erven hen positie in het monopolie echter niet, zij vergaren deze positie m.b.v hun effectiviteit in het mengen van succesvolle demagogie en leugens. Hieruit kan Hoppe niets anders doen dan de conclusie trekken dat de top van de monopolistische, democratische overheid hoe dan ook bevolkt wordt door gevaarlijke mensen. In een natuurlijke orde gebaseerd op arbeidsverdeling en privaat bezit zijn mensen zich bewust van het feit dat het stelen en herverdelen van het bezit van iemand anders immoreel is. De 'avonturen' van een koning kunnen dan ook op flink wat argwaan rekenen. Maar in een (sociaal)democratie, met diens vrije entree tot de staat door elk willekeurig individu, kan iedereen aanspraak maken op het bezit van iemand anders. De antisociale gevoelens voor het innemen van het privaat bezit van iemand anders (via belastingen) worden dan versterkt. Terwijl in een monarchie alleen de koning een bedreiging was, wordt in een democratie ieder individu een potentiële bedreiging.

René Schmitt

De auteur is tweedejaars student politicologie aan de Universiteit van Leiden. Dit artikel verschijnt ook in Debat, het Leidsch politicologisch magazine.

- 8 reactie(s):

14-mei-2007    Henk Poell

Mee eens hoor, maar...

Libertariers moeten leren betere stukken te schrijven. Dat is mijn mening. Als een willekeurige geinteresseerde nog niet is weggezapt voor het kopje "Praxeologie", dan zou ik het graag weten!

Een suggestie: concentreer het meest sappige van het verhaal in de eerste paragrafen. Zorg voor een pakkende eerste en laatste regel. Refereer met hyperlinks naar alle andere knakkers en sub-stromingen waar Hoppe door geinsprireerd werd verderop.

Zo lang libertarisme alleen voor academici is blijft de discussie het een soort theoretische oefening cq tijdverdrijf... Pamela H bijvoorbeeld mag misschien niet de meest hardcore aanhanger zijn, maar wat ze bij elkaar schrijft boeit wel.


14-mei-2007    Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com

Bovendien - and you know who you are - zou het Libertari"ers behoeven niet bij elke niet-Libertari"er te schreeuwen "je werkt zeker voor de overheid!".

Ik ben zelf een Popperachtige Liberaal, en vind 'piecemeal social engineering' om menselijk lijden te verlichten helemaal niet slecht. Dat komt je hier te staan op de vreemdste verwijten, incluis het verwijt dat je voor de overheid werkt. Rare jongens, die Libertari"ers. Blijkbaar is meningsvorming toch niet zo vrij; iets zeggen over minderheden komt je dan ook te staan op het verwijt dat je naar mensen zoekt die nog zieliger zijn dan jij.

En omdat niemand zo wil zijn, word je geacht daarmee in te binden.

Brrrrr. In de 60er jaren was het al net zo. Als je toen niet meedeed aan de soosjalisties -anarchistiese benadering van het leven, werd je om de oren geslagen met een andere psycholoog: Frommer. Nu word je om de oren geslagen met Nathaniel Branden. Voor de middenwegger is het allemaal amusant, als het niet zo'n dom spelletje was.

Anyone for a centrist psychiatrist?


14-mei-2007    Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com

In het oude, aristocratische en monarchistische Europa van de middeleeuwen, dat zich kenmerkte door kleine, cultureel-homogene gemeenschappen, gestoeld op de familie-orde, die vredig met elkaar handelden en de basis vormden van de moderne stad, waren volgens Hoppe de sociale conflicten zoals wij die nu, in onze sterke gebureaucratiseerde en ver-multiculturaliseerde steden kennen, vrijwel afwezig.

Op welke planeet leeft deze man? De middeleeuwen vredig? Handelen in de Middeleeuwen? Het kenmerkende van de Middeleeuwen is nu juist dat de horige niet mocht handelen. Dat kwam pas in de Renaissance. Ze maken in Amerika toch ook maar iedereen professor. Sociale conflicten afwezig in de Middeleeuwen. Betekenen de Hoekse-Kabeljauwse twisten dan niets voor deze prof? De 80-jarige oorlog? Het elkaar eeuwig en altoos in de haren vliegende Engeland en Frankrijk? De Jodenverbrandingen die in Frankrijk achteloos werden uitgevoerd? De verbrandingen van ketters in Geneve?

Sociale conflicten afwezig in de Middeleeuwen? Sorry, hoor, dit is een van de grootste stukken lulkoek die ik hier ooit gelezen heb. Een a-historisch essay, gespeend van elk scholarship en/of inzicht, zelfs van basiskennis. Die man moet de bibliotheek eens in i.p.v. dogmatisch te drammen. Ik ga nu eerst heel hard in mijn zakdoek snuiten. Ik weet niet of het van het huilen of het lachen is.


14-mei-2007    Quirium

"Na de val van de Berlijnse muur in 1989 werd door Francis Fukuyama Het einde van de Geschiedenis uitgeroepen als het product van een doelgerichte, uniforme universele geschiedenis van de mensheid met als eindbestemming de liberale democratie als baken van vooruitgang en beschaving.
"

JONGENS!

Francis Fukuyama is een Amerikaan en wanneer hij het woord 'liberal' in de mond neemt bedoelt hij ons woord 'socialistisch'.

Hij heeft het steevast over de "LIBERAL DEMOCRACY" en dat betekent in goed Nederlands en voor de goede verstaander niets meer of minder dan "SOCIAALDEMOCRATIE".

Maar die vergissing zie je overal en om de haverklap.

"liberaaldemocratie" lamenielache...


14-mei-2007    Dr von Doom

Sociale conflicten afwezig in de Middeleeuwen. Betekenen de Hoekse-Kabeljauwse twisten dan niets voor deze prof? De 80-jarige oorlog? Het elkaar eeuwig en altoos in de haren vliegende Engeland en Frankrijk? De Jodenverbrandingen die in Frankrijk achteloos werden uitgevoerd? De verbrandingen van ketters in Geneve?

Zullen we even tellen hoeveel miljoenen doden in het Verlichte Westen van de 20e eeuw zijn gevallen?

Koos:iets zeggen over minderheden komt je dan ook te staan op het verwijt dat je naar mensen zoekt die nog zieliger zijn dan jij.

Kleurlingen voor "overgeintegreerde migranten" uitmaken, omdat ze jou linkse mening niet delen is wel wat cru, vindt je niet?


14-mei-2007    Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com

O jee, mijn psychiater is terug. Wat hoor ik daar? Twee verontschuldigingen voor valse aannames over mij, omdat ik niet voor de overheid werk en vanwege de valse bewering dat ik geen statistiek ken? Good sport, my man - je houdt je tenminste aan de regels van debatteren, en pleegt geen ad hominem aanvallen.

Er waren meer doden tijdens wereldoorlogen I en II, ja. Waar heb ik beweerd dat dat niet zo is? Ik zeg alleen dat het in de Middeleeuwen geen koek en ei was. En die Hoppe beweert van wel. Hoe iemand zonder in lachen uit te barsten kan beweren dat Duitsland, een lappendeken van kleine koninkrijkjes en prinsdommetjes vreedzaam was, moet naar het gesticht. Wel eens van de War of Roses gehoord, een 30-jarig bloedig conflict tussen Protestanten en Kattelieken? Heb je wel eens gehoord dat Joden zo omhoog kwamen omdat Duitser, die tenslotte Christenen waren, zelf geen geld mochten uitlenen? Nee, die Middeleeuwse Duitsers was een echt vijhandelend volk. En ik ben Napoleon.

Ik maakte jou uit voor overgeintegreerde emigrant, omdat ik dacht dat je in de VS woonde. Kan je dit misverstandje nu laten vallen? Of blijf je drammen?

Trouwens, die vele doden in WW I komen door vije markt hypocrisie (en ik geef toe dat dat geen echt vrije markt denken is). Krupp wilde lustig wapens kwijt, en cre"eerde er markten voor als een bezeten bedrijf. Overal verkocht Krupp zijn wapentuig. Was er echter een recessie op de mondiale markt, dan ging men snel naar Berlijn voor....subsidie. Ja, dat had je toen al.

Elk bedrijf is er op gericht om te overleven, en zal, indien nodig, aan de subsidiebel trekken. Het ging aan de Amerikanen en de andere ge"allieerden voorbij, maar ook na WW I werkte Krupp ijverig aan een come-back.

Dus ja, je kan wel heel idealistisch zijn over vrije markten, vroeg of laat komt er een heel sterk en rijk bedrijf dat toch aan de subsidiebel gaat trekken bij een overheid. Of mededingers opkoopt. De doden van WW I en WW II komen grotendeels op konto van Krupp. Niet dat koningen (of keizers zoals Wilhelm niet burgers vreedzaam laten handelen).


14-mei-2007    Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com

Gweldig! Na lang debatteren heeft 99% van de Nederlandse bevolking Libertarisch gestemd, en is de overheid afgeschaft. Elk 'maatschappelijk probleem' is ge"individualiseerd. Neem bv. euthanasie. Volkomen individuele beslissing. Voor de enkele socialist die nog leeft, lijken er wat problemen te zijn, maar die mensen zijn dan ook kniesoren.

Zo heeft mijnheer Janssen zijn vrouw ge"euthaniseerd omdat ze een affaire had met iemand op kantoor. Volgens mijnheer Janssen z'n oordeel, leek zijn vrouw wel gek om zoiets uit te halen, en voor gekken is het leven een hel. Godzijdank heb je voor zo'n euthanasieoordeel geen arten of anderen meer nodig. De vrije markt betekent dat iedereen zichzelf arts mag noemen. Ik bedoel maar, zijn die artsendiploma's iets anders dan bescherming door gildes - artsengildes?

Nou dan!


14-mei-2007    JSK

Is dit de mening van de schrijver of van Hans Herman Hoppe?


 
 
Printversie Email dit artikel




MeerVrijheid 2001 - 2007