Heel logisch
Supermarkten liggen al een tijd lang gevuld met een hele stoot 'biologische producten'. De biologische branche heeft samen met de overheid afspraken weten af te dwingen bij de supermarkten. Hierin is vastgelegd dat er per jaar een minimale hoeveelheid biologische producten in de winkels moet komen te liggen. Een en ander wordt dan ondersteunt met informatieve commercials waarin wordt gesteld dat 'biologisch eigenlijk heel logisch is'.
Maar alle inspanningen ten spijt wenst de consument haar koopgedrag niet aan te passen. Alleen mensen die normaal ook hun boodschappen bij reformwinkels halen nemen de biologische variant van de varkenslap mee. Overige consumenten lopen daarentegen een metertje door en kiezen voor het voordeliger niet-biologische product. Heel logisch natuurlijk, want in de commercials wordt al gemeld dat er eigenlijk geen verschil is tussen beide producten, dus je zou wel gek zijn om meer te betalen. En om de dieren wordt pas weer na het eten gegeven.
Een kleine overwinning is er toch te melden voor de biologische branche. Omdat de supermarkt de overeengekomen hoeveelheden aan de straatstenen niet weet kwijt te raken, stopt de branche dat vlees van arren moede dan maar in de normale verpakking. Zo eten dus meer mensen -zonder dat ze het weten- het diervriendelijk gefokte vlees.
En met de groene stroom komt het ook al helemaal niet meer goed. Een paar jaar terug lieten 2,8 miljoen huishoudens zich met allerlei cadeautjes verleiden om over te stappen op 'duurzame energie'. Dat was niet alleen goedkoper, maar ook nog eens reuzegoed voor het klimaat en het milieu. Deze ommezwaai werd door de milieugroeperingen gevierd als een klinkende overwinning voor het milieu. Iedereen was opgetogen omdat Nederland toch een heel groen volkje bleek te zijn.
Helaas bleek deze liefde maar voor korte duur. Nu het belastingvoordeel voor groene stroom in 2005 komt te vervallen, valt de 'grijze' variant weer goedkoper uit. En daardoor zal dezelfde consument groene stroom massaal de rug gaan toekeren. Inmiddels luidt Greenpeace hierover de noodklok, want uit een NIPO-onderzoek blijkt dat meteen al voor 45% van de huishoudens te gelden. En naarmate er minder mensen aan 'groen' meedoen wordt de prijs per eenheid weer een stuk hoger, waardoor uiteindelijk nog meer mensen zullen kiezen voor 'grijs'.
Toch is die ophef daarover vreemd. Als je namelijk eerst iemand met lagere prijzen lokt, moet je niet raar opkijken als deze voor nog lagere prijzen weer net zo hard weg trekt. Dat had iedere marketeer je zo kunnen vertellen.
En zo blijkt dat de energiebedrijven in de afgelopen jaren dus fijn aan hun Duurzame Imago campagne hebben kunnen werken op kosten van de belastingbetaler. Nu de groene rook een beetje neer slaat blijkt de gemiddelde Nederlander eigenlijk geen ene malle moer om het klimaat of het welzijn van dieren te geven. De kritische consument laat zich namelijk maar door een ding leiden: de prijs. En dat is pas echt logisch!
Hans Bennink
Gerelateerde links:
- NIPO-onderzoek: Groene stroommarkt dreigt in te storten
- Biologisch, eigenlijk heel logisch
Plaats reactie - 21 reactie(s):
05-jul-2004 Otto Drachen
Hans Bennink: "En naarmate er minder mensen aan 'groen' meedoen wordt de prijs per eenheid weer een stuk hoger, waardoor uiteindelijk nog meer mensen zullen kiezen voor 'grijs'."
Het lijkt me eerder dat als er minder mensen aan 'groen' meedoen, dat de prijs per eenheid lager zal worden, om mensen weer terug te lokken. De prijs hoger maken als de vraag minder wordt slaat volgens mij nergens op, ieder bedrijf dat zoiets zou doen zou meteen failliet gaan.
05-jul-2004 René
Otto Drachen schrijft: "Het lijkt me eerder dat als er minder mensen aan 'groen' meedoen, dat de prijs per eenheid lager zal worden, om mensen weer terug te lokken. De prijs hoger maken als de vraag minder wordt slaat volgens mij nergens op, ieder bedrijf dat zoiets zou doen zou meteen failliet gaan."
Volgens mij klopt het wel wat Hans schrijft. Op zichzelf is het wel logisch wat je schrijft. Maar als je je constante kosten moet afslaan over minder producten neemt de kostprijs van een product toe. Dat zal worden doorberekend in de prijs.
Als het bedrijf de prijs dan hoger maakt zullen er inderdaad minder klanten komen en gaan ze misschien failliet. Maar als ze de prijs verlagen kost het ze meer dan het ze opbrengt en gaan ze misschien ook failliet.
05-jul-2004 quiriumque - quiriumqueGEEN@SPAMhotmail.com
De goedkoopste energie is - mooi meegenomen - tevens de meest milieuvriendelijke:
Kernenergie.
Het is ook de veiligste.
06-jul-2004 Bas
Kernenergie is zeker niet de goedkoopste. Fossiele brandstoffen zijn goedkoper.
06-jul-2004 johannes
Ongeveer een maand geleden zag ik op BBC 2 in het programma Newsnight dat de uitvinder/ vader van de Gaia-theorie een lans breken voor kernenergie. Dus ook binnen de 'groene beweging' zijn de geesten rijp voor een verandering van koers inz. energiegebruik.
06-jul-2004 Bas
Nou ja, kernenergie is ook wel weer goedkoper dan windmolens en zonnecellen.
Ook al zijn er alleen maar voordelen voor het gebruik van kernenergie, die linkse boomknuffelaars zullen altijd blijven roepen dat aardlagen kunnen verschuiven of dat er ooit anarchie kan komen waardoor het gebruikte uranium niet meer goed beveiligd wordt.
Maar soms zijn ook daar nog verstandige mensen te vinden.
07-jul-2004 Speedy
Bas,
Fossiele brandstoffen zijn zo goedkoop omdat het meeste afval gewoon gedumpt wordt (via de schoorsteen). Bij kernenergie ging dat tot in de jaren 80 net zo (dumpingen van het radio-actieve afval in de Atlantische Oceaan). Het meeste van die rotzooi krijgen we in ons eten weer terug. Dumpen is dus lekker goedkoop, maar niet slim.
Vergeet ook niet dat de hele kernenergie-sector (onderzoek, uraniumwinning, bouw en bedrijf centrales, opwerking brandstof, transport, opslag afval) flink wordt gesubsidieerd. De ontmantelingskosten van Dodewaard zullen door de belastingbetaler moeten worden opgehoest. Borssele is recent met veel belastinggeld gerenoveerd, terwijl die centrale voornamelijk de nabij gelegen aluminiumfabriek van Pechiney (nu Alcan) van goedkope (gesubsidieerde) stroom voorziet. Ook de nieuwe COVRA opslag bij Borssele (goed voor de opslag van bijna 200.000 kuub radio-actief afval gedurende 300 jaar) is geheel met belastinggeld gefinancierd (ca. 230 miljoen euro). ECN, Kema, Stork Nucon, UCN, TU Delft en andere kernenergie-onderzoekinstellingen en -bedrijven ontvangen jaarlijks een fors deel van hun budget in de vorm van overheidssubsidies. Elders in de wereld is dat niet anders.
Als in de kwh-prijzen van fossiele brandstoffen en van kernenergie netjes alle ketenkosten zouden zijn meegenomen, zouden ze een stuk hoger liggen en dichter in de buurt van die van de alternatieve bronnen komen.
07-jul-2004 Speedy
Overigens is kernenergie ook in zuiver technisch opzicht geen fantastische oplossing. Nog afgezien van de veiligheid en het afval, als we alle elektriciteit ter wereld zouden opwekken met conventionele kerncentrales zijn we binnen enkele decennia door onze wereldvoorraad uraniumerts heen.
Tenzij we snelle kweekreactoren (zoals het bekende Kalkar, nu een pretpark) gebruiken, want dan kunnen we wel 10 eeuwen toe, maar dan hebben we gelijk een enorme hoeveelheid zeer giftig plutoniumafval, dat tienduizenden jaren uit het milieu gehouden moet worden en waar je ook nog prima kernbommen van kan maken. Snelle kweekreactoren gebruiken in het primaire koelcircuit vloeibaar natrium. Dat maakt zo’n reactor zeer brandgevaarlijk en zeer duur in onderhoud.
Stroom uit kernfusie is zeker zo duurzaam als stroom uit snelle kweekreactoren, maar de kosten zullen waarschijnlijk drie keer zo hoog uitvallen als stroom uit een huidige kerncentrale. Een fusiereactor is veel complexer, brandgevaarlijker en duurder in onderhoud. Verder levert een fusiereactor wel 10 keer zoveel laag radio-actief afval op dat we ook goed moeten opbergen. Ook kan je in een fusiereactor plutonium kweken waar je weer kernbommen van kan maken. Alles bij elkaar niet onverdeeld gunstig.
100% kernenergie voor onze elektriciteitsopwekking is bovendien theoretisch, want kerncentrales zijn feitelijk alleen geschikt voor de basislast (70%). Voor de rest hebben we toch fossiele brandstoffen (c.q. centrales op biomassa) nodig. De bijdrage van de elektriciteitsproductie aan de CO2-uitstoot is ook maar 7% dus om die terug te dringen heb je ook al niet veel aan kernenergie. Tenzij we alles elektrisch gaan doen (voor mobiele toepassingen eventueel via de omweg van waterstofproductie).
Energiebesparing en hergebruik zijn vooral van belang om het langer uit te zingen met de voorraad fossiele brandstoffen. Ondertussen voer je geleidelijk een duurzaam energiesysteem in. Zeer duurzaam is natuurlijk zonne-energie die je vastlegt in waterstofgas en in biomassa (zoals biodiesel). Die duurzame brandstoffen kan je dan gebruiken voor decentrale elektriciteitsopwekking (een microwarmtekrachtcentrale in ieder huis) en je kan er je huis mee verwarmen, koken, autorijden en zelfs vliegen. Zo'n decentraal systeem is veel flexibeler en goedkoper dan het huidige gecentraliseerde en zeer kapitaalsintensieve systeem. Invoering zou een flinke boost aan de economie geven.
Het energievraagstuk is dan ook niet zozeer een technisch probleem, maar vooral een politiek probleem. Als de markt gewoon zou worden vrijgelaten (m.n. alle subsidies en gratis dumpingen afschaffen) dan komt vanzelf het meest economische en praktische systeem bovendrijven. ;-)
07-jul-2004 Bas
Speedy,
Er zijn inderdaad al uitgebreide studies gedaan naar de kostprijzen van de verschillende soorten. Oa ik geloof MIT heeft recentelijk nog een vrij uitgebreide studie gepubliceerd waarin het ranglijstje zoals ik het presenteerde werd onderbouwd.
07-jul-2004 Peter
Waarom men nu weer zo'n negatief stukje moet schrijven over biologisch voedsel weet ik niet. (Nou ja, veel libertarietrs - ten minst die hier posten - schijnen niets om natuur te geven.)
Dat je klaagt dat het kunstmatig goedkoper (minder duur) gemaakt wordt is logisch als libertarier, maar in feite is de boodschap van het eerste stukje helemaal niets, behalve dat het slecht gaat ...
Ik daag echter de gewone man eens uit te proberen biologisch vlees te kopen in de supermarkt. Je zult zien dat dat meestal niet kan (- zelfs in veel AH's)! Dat is niet enkel omdat de consument dat niet wil, maar omdat supermarkten ook geen zin hebben dat in de schappen te leggen. Iemand die biologisch koopt, koopt immers ook wel gewoon als er geen biologisch is. Je gaat immers niet helemaal naar de reformzaak. Zo dierlievend zijn we ook niet, en vaak zijn die reformzaken ook niet echt in de buurt.
Sommige supermarkten hebben soms een beetje biologisch aanbod als experiment, en dat is veelal ook zo weg. Aan vraag geen gebrek dus. Maar waarom zou meer assortiment hebben als je er geen klant mee wint? Is enkel meer kosten.
De concurent doet het ook niet. Muv AH zeg je dan. Ikzelf koop - ondanks de hogere prijs - biologish. Dan moet ik echter inderdaad wel perse naar AH gaan, maar dan betaal ik ook weer meer voor al die andere gewone producten. Dat stimuleert nu niet echt ... ;-(
In feite is dit ene mooi voorbeeld dat marktwerking zeker niet automatisch tot meer keuze leidt. (Waarmee ik niet wil zeggen dat ik dus het omgekeerde bepleit!)
07-jul-2004 Speedy
Bas schrijft: “Er zijn inderdaad al uitgebreide studies gedaan naar de kostprijzen van de verschillende soorten. Oa ik geloof MIT heeft recentelijk nog een vrij uitgebreide studie gepubliceerd waarin het ranglijstje zoals ik het presenteerde werd onderbouwd.”
Bas,
Ik geloof graag dat de huidige verhouding van energie kostprijzen zo ligt als je hebt weergegeven. Ik beweer echter dat dit nooit de reële verhouding kan zijn, omdat die wordt versluierd door allerlei overheidssubsidies en de mogelijkheid voor gratis afvaldumping. Het MIT zal met al de ‘gratis’ voorzieningen geen rekening hebben gehouden en gewoon naar de huidige kostprijzen hebben gekeken. Dit geeft een vertekend beeld.
Je ziet dit bijv. in de VS waar de kwh-prijs van kernenergie in New York state veel hoger is dan die in het midden-westen. Het bekende ongeluk in de Three-Mile-Island kerncentrale heeft in New York de veiligheids- en milieu-eisen zoveel opgeschroefd dat de productie van atoomstroom daar veel duurder is dan in een uithoek van het land.
Het MIT is op energiegebied trouwens nogal ‘biased’ richting ‘nuclear’. Dit is een studie waarin ze beweren dat kernenergie een flinke bijdrage aan het terugdringen van de CO2-uitstoot kan leveren: The Future of Nuclear Power . Ik heb hierboven al aangegeven, dat dit volslagen onzin is omdat de elektriciteitsproductie maar 7 % daaraan bijdraagt. MIT vertekent de zaak bewust door alleen naar de CO2-uitstoot bij de elektriciteitsproductie te kijken.
Wat de kostprijzen betreft: als de energiemarkt gewoon wordt vrijgelaten blijkt vanzelf wel welke bron het goedkoopste is. Het zou best wel eens kunnen dat dan niet fossiele brandstoffen of kernenergie, maar decentrale energie-opwekking de beste papieren heeft. Libertariërs zouden sowieso voor decentrale energie-opwekking moeten zijn, want dit systeem maakt mensen het minst afhankelijk.
07-jul-2004 Speedy
Peter schrijft: "In feite is dit ene mooi voorbeeld dat marktwerking zeker niet automatisch tot meer keuze leidt. (Waarmee ik niet wil zeggen dat ik dus het omgekeerde bepleit!)"
Peter,
Als veel mensen idd biologische producten zo hoog zouden waarderen zou AH toch wel gek zijn om hun zaken daar niet vol mee te leggen ?
In werkelijkheid zijn de standaard producten van een betere prijs/kwaliteitsverhouding. Slechts mensen die extra de nadruk op bijv. diervriendelijkheid willen leggen betalen daarvoor buitensporig veel meer.
Vergelijk het maar met een traditioneel handgemaakt product tegenover een modern massaproduct. De prijs/kwaliteitsverhouding van zo'n massaproduct is altijd beter. Je koopt dat dure handgemaakte product alleen als je werkelijk geen massaproduct kan vinden dat aan je wensen voldoet. De meeste mensen komen echter prima uit met zo'n massaproduct. ;-)
07-jul-2004 Isjtar
De kritische consument laat zich namelijk maar door een ding leiden: de prijs.
Het argument prijs gaat natuurlijk alleen op in het kader van gelijkwaardige produkten. Net zoals iemand wel een paar cent meer neer wil tellen voor vlees dat een paar dagen langer bewaard kan worden, is het ook mogelijk dat iemand wel wat geld over heeft voor het produkt 'diervriendelijkheid'. Dat weinig consumenten hier interesse in hebben betekent simpelweg dat het verschil in prijs te groot is.
Net als het feit dat de verkoop van groene stroom terugloopt als subsidie wegvalt is dat uiteraard geen schokkende ontdekking.
Overigens, ik kan me vergissen, maar het lijkt alsof meervrijheid graag wil ageren op alles wat een bijsmaak heeft van 'goede doelen'. Er wordt ook al met trots melding gemaakt van misstanden bij Fair Trade en Max Havelaar, of van het feit dat de consument niets geeft om dierwelzijn of milieu. En dat terwijl het argument 'goede doelen' toch telkens terugkeert in discussies met voorstanders van de verzorgingsmaatschappij. Soms bekruipt me het gevoel dat hier vakkundig wordt geprobeerd dit argument onderuit te schoffelen.
Is het zo verwerpelijk of onlibertarisch om wat meer voor een produkt te betalen, zonder dat je er zelf direkt beter van wordt? Mits de overheid zich er niet mee bemoeit, zie ik het probleem niet. Sterker nog: ik hóóp zelfs dat mensen hun verwantwoordelijkheid nemen in een maatschappij zonder een overheid die een groot deel van de sociale verantwoordelijkheden oplegt.
In dat kader ben ik dan ook nieuwsgierig naar de genoemde 'afspraken' die de overheid bij de supermarkten over biologische produkten zou hebben gemaakt. Zoals Peter al opmerkte hebben lang niet alle supermarkten een (uitgebreid) biologisch aanbod.
07-jul-2004 Mè-è-èh
Als goedkoop de norm is, laat het milieu dan maar aan consumenten en producenten over.
09-jul-2004 De grote flatulant
Er zit ook een ethische kant aan de zaak. Biologisch voedsel is in de regel 'diervriendelijker' tot stand gekomen. Je bent wel erg kortzichtig als je hier alleen maar over kosten zit te zeuren. Het is toch een prima streven om meer biologisch voedsel in de supermarkten te krijgen? Soms moet je de domme masse een beetje op het juiste spoor brengen, want als alleen kosten een rol zouden spelen zou er in de wereld geen empathie meer bestaan.
09-jul-2004 Peter
Ik schreef: "In feite is dit ene mooi voorbeeld dat marktwerking zeker niet automatisch tot meer keuze leidt. (Waarmee ik niet wil zeggen dat ik dus het omgekeerde bepleit!)"
Speedy schreef: "Als veel mensen idd biologische producten zo hoog zouden waarderen zou AH toch wel gek zijn om hun zaken daar niet vol mee te leggen ?"
Eens, maar misschien ben ik onduidelijk. Ik zal meteen beamen dat de meeste mensen de meerwaarde van een diervirendelijk product vrijwel nihil vinden. Meeste mensen geven nu eenmaal meer om geld, dan dierenleed. Daar kan iemand het niet mee eens zijn, maar zo is de werkelijkheid nu eenmaal.
Dat was echter niet wat ik aangaf met die laatste zin. Wat ik bedoelde was de situatie - zoals nu - is dat zelfs al zijn er mensne die best biologisch willen kopen en best bereid zijn daar extra voor te betalen, een aanbieder nog steeds ervoor kan kiezen dat niet te doen.
Als diezelfde klanten bij afwezigheid van zo'n product, niet weglopen, zal een aanbieder dat product gewoon in zijn geheel niet aanbieden. Het heeft geen meerwaarde.
Bij Biologisch voedesel is dit veelal het geval. Muv van AH hebben de meeste supers geen of weinig biologisch. Dan kun je wel naar AH gaan, maar dan moet je wel weer alleen naar AH gaan voor die producten en de rest in je eigen vertrouwde super kopen, want de standaard niet biologische producten zijn weer duurder bij AH. Dat doe je als klant niet, en supers weten dat en kunnen zonder biologisch aan te bieden dezelfde omzet bereiken.
Zouden ze het wel aanbieden, zou dat geen extra meerwaarde hebben. Nietemin zouden bepaalde biologisch eproducten best gretig aftrek vinden. Ik merk dat zelf in mijn eigen super. Het vliegt de winkel uit (dus het argument het verkoopt niet is niet waar), maar als het er niet is koopt men gewoon het niet biologische.
Dit is dus een mooi voorbeeld waar marktwerking niet leidt tot een groter productaanbod.
Daar plaats ik geen goed/fout stikker op en ik pleit absoluut niet voor overheidsingrijpen! Het was meer een constatering voor de meer dogmatische libertariers die menen dat vrije markt altijd en overal meer divers aanbod zal opleveren.
10-jul-2004 Mè-è-èh
In mijn Marxisme, waar ik soms volgens critici wel eens last kan hebben, ik zeg meteen wel voor maximaal 57%, heb ik wel eens een tijdje van die Vitatassen gekocht, eentje met groente en eentje met fruit.
Je kunt vrijwillig besluiten dat je zo'n tas neemt, maar je hebt geen invloed gehad op welke producten daarin komen. Dat is zo voor je bepaald. Inconsequenter kan het bijna niet qua vrijheid, behalve nog als je de vrijheid hebt je te laten verrassen.
Alsof de Turken in de oude wijken wel zomaar groente en fruit voorgeschoteld konden krijgen van Aldi of Lidl, zo heette het bij een gedachtenwisseling in de winkel. Alsof daar geen Nederlanders wonen. En tevens was er nog een hogere kwaliteit: Demeter. Daar werd ook nog bepaald dat een koe zonder afgezaagde horens beter "in balans" was.
Op mijn vraag of er wel eens iets anders in die tassen zou kunnen dan vrijwel om de week pompoenen en iedere week een rode en/of witte kool, kreeg ik het antwoord dat mensen dan "ook eens wat anders" zouden eten. Het is dus alternatief, en een verrijking van de cultuur.
Hetzelfde geldt voor kokosnoten met kerst. Ik zocht naar manieren om een kokosnoot te kraken. Uiteindelijk heb ik hem op mijn balkon stukgeslagen. Tjonge wat was die inhoud op zijn beurt moeilijk te verwijderen! En wat moest je er eigenlijk mee, het smaakte nergens naar. Die andere kon ik gelukkig aan iemand kwijt.
Ik had één troost, als het winterseizoen voorbij zou zijn, zou de verhouding "normale" producten weer groter zijn. In de tussentijd kon ik verder nog kennis maken met pastinaken, iets wat eruit zag als een boomwortel, met zand, heel veel zand, en radijzen maar dan wit en lang als een winterpeen.
Last but not least, er zaten van die recepten bij, zonder dat je juist voor een exotisch product de bereidingswijze vond, en verder iedere week een beetje propagandistisch aandoende pamfletten over biologische teelt.
Als je je biologische groente en fruit zelf te kiezen hebt, ben je veel duurder uit, waar naar ik me later heb laten vertellen, die Vitatassen uit restproducten bestaan. Het meeste was gewoon wel lekker hoor, maar ik ben er wel uit vrijheidsoverwegingen en xenofobie vanaf gestapt. Het is toch een beetje erg linksig hoe je als klant geen bal te vertellen hebt anders dan dat je je tas een weekje eens niet hoeft, of helemaal ermee stopt. Ik denk dat ik de Groen Links variant van het kapitalisme heb mogen smaken. Een unieke ervaring!
11-jul-2004 Speedy
Peter schrijft: “ik pleit absoluut niet voor overheidsingrijpen! Het was meer een constatering voor de meer dogmatische libertariers die menen dat vrije markt altijd en overal meer divers aanbod zal opleveren”
Peter,
Je wijst terecht op de misvatting dat de vrije markt aan de wensen van ieder individu zou kunnen voldoen. Bedrijven worden marktleider door een productassortiment te bieden dat de grootste gemene deler is van wat de markt vraagt. De markt wordt feitelijk geregeerd door de meerderheid (net als in de politiek! ;-). Als je dus de beste prijs/kwaliteitsverhouding wilt ben je als consument min of meer gedwongen de smaak van de meerderheid te volgen.
Echter, als degenen die buiten de boot vallen veel geld voor een bepaald product over hebben zal het alsnog door een kleine gespecialiseerde aanbieder worden aangeboden. Is de groep pechvogels minder draagkrachtig dan helpt het als er veel van zijn. Dan wordt het voor grote gespecialiseerde aanbieders alsnog aantrekkelijk om zich op deze low-budget markt te richten (denk aan bedrijven als Zeeman, Wibra, Lidl, Aldi, Blokker, Ikea, etc.).
Heb je echter weinig te besteden en is je smaak ook nog heel individueel dan heb je in de vrije markt pech. De kosten voor het aanbod overtreffen dan de prijs die je kan betalen en de markt biedt het product niet aan. Binnen de overheidsdienstverlening worden dergelijke te dure producten gewoonlijk wél aangeboden omdat de overheid deze met belastinggeld kan subsidiëren. De bedoeling is uiteraard om iedereen, ongeacht iemands inkomen, van zo’n product te voorzien.
Dit was tot voor kort een belangrijk argument voor het in stand houden van een overheid: voor basisproducten valt er zo niemand buiten de boot. Er is nu echter een sterke trend waarbij massaproducenten hun productiesysteem flexibeler maken (mass customization). Door maatwerk te leveren voor de lage prijs van een massaproduct, zijn ze beter in staat aan de wensen van kleine, minder draagkrachtige groepen te voldoen. Uiteindelijk zullen deze systemen er toe leiden dat ook in de vrije markt er niemand meer buiten de boot valt. Er is dan opnieuw een bestaansreden voor de overheid weggenomen. ;-)
30-jul-2004 Gonzales
Speedy:"..Het MIT zal met al de ‘gratis’ voorzieningen geen rekening hebben gehouden en gewoon naar de huidige kostprijzen hebben gekeken...."
Hoe kan jij zo'n claim maken zonder een letter van dat rapport gelezen te hebben?
30-jul-2004 Speedy
”Hoe kan jij zo'n claim maken zonder een letter van dat rapport gelezen te hebben?”
Omdat ze dat in The Future of Nuclear Power ook niet doen. Het is niet consistent als ze in hun andere onderzoeken opeens een heel andere benadering kiezen.
31-jul-2004 Gonzales
@Speedy,
In de future of nuclear power http://web.mit.edu/nuclearpower/
Zo'n claim wordt helemaal niet gemaakt, men stelt juist dat de rendabiliteit van nuclear power juist omhoog moet.
The nuclear
power option will only be exercised, however, if
the technology demonstrates BETTER ECONOMICS [emphassis added],
improved safety, successful waste management,
and low proliferation risk, and if public policies
place a significant value on electricity production
that does not produce CO2. Our study identifies
the issues facing nuclear power and what
might be done to overcome them.
Waarom lieg je zo opzichtig speedy?
Een kleine overwinning is er toch te melden voor de biologische branche. Omdat de supermarkt de overeengekomen hoeveelheden aan de straatstenen niet weet kwijt te raken, stopt de branche dat vlees van arren moede dan maar in de normale verpakking. Zo eten dus meer mensen -zonder dat ze het weten- het diervriendelijk gefokte vlees.En met de groene stroom komt het ook al helemaal niet meer goed. Een paar jaar terug lieten 2,8 miljoen huishoudens zich met allerlei cadeautjes verleiden om over te stappen op 'duurzame energie'. Dat was niet alleen goedkoper, maar ook nog eens reuzegoed voor het klimaat en het milieu. Deze ommezwaai werd door de milieugroeperingen gevierd als een klinkende overwinning voor het milieu. Iedereen was opgetogen omdat Nederland toch een heel groen volkje bleek te zijn.
Helaas bleek deze liefde maar voor korte duur. Nu het belastingvoordeel voor groene stroom in 2005 komt te vervallen, valt de 'grijze' variant weer goedkoper uit. En daardoor zal dezelfde consument groene stroom massaal de rug gaan toekeren. Inmiddels luidt Greenpeace hierover de noodklok, want uit een NIPO-onderzoek blijkt dat meteen al voor 45% van de huishoudens te gelden. En naarmate er minder mensen aan 'groen' meedoen wordt de prijs per eenheid weer een stuk hoger, waardoor uiteindelijk nog meer mensen zullen kiezen voor 'grijs'.Toch is die ophef daarover vreemd. Als je namelijk eerst iemand met lagere prijzen lokt, moet je niet raar opkijken als deze voor nog lagere prijzen weer net zo hard weg trekt. Dat had iedere marketeer je zo kunnen vertellen.
En zo blijkt dat de energiebedrijven in de afgelopen jaren dus fijn aan hun Duurzame Imago campagne hebben kunnen werken op kosten van de belastingbetaler. Nu de groene rook een beetje neer slaat blijkt de gemiddelde Nederlander eigenlijk geen ene malle moer om het klimaat of het welzijn van dieren te geven. De kritische consument laat zich namelijk maar door een ding leiden: de prijs. En dat is pas echt logisch!
Hans Bennink
Gerelateerde links:
- NIPO-onderzoek: Groene stroommarkt dreigt in te storten
- Biologisch, eigenlijk heel logisch
Plaats reactie05-jul-2004 Otto Drachen
Hans Bennink: "En naarmate er minder mensen aan 'groen' meedoen wordt de prijs per eenheid weer een stuk hoger, waardoor uiteindelijk nog meer mensen zullen kiezen voor 'grijs'."
Het lijkt me eerder dat als er minder mensen aan 'groen' meedoen, dat de prijs per eenheid lager zal worden, om mensen weer terug te lokken. De prijs hoger maken als de vraag minder wordt slaat volgens mij nergens op, ieder bedrijf dat zoiets zou doen zou meteen failliet gaan.
05-jul-2004 René
Otto Drachen schrijft: "Het lijkt me eerder dat als er minder mensen aan 'groen' meedoen, dat de prijs per eenheid lager zal worden, om mensen weer terug te lokken. De prijs hoger maken als de vraag minder wordt slaat volgens mij nergens op, ieder bedrijf dat zoiets zou doen zou meteen failliet gaan."
Volgens mij klopt het wel wat Hans schrijft. Op zichzelf is het wel logisch wat je schrijft. Maar als je je constante kosten moet afslaan over minder producten neemt de kostprijs van een product toe. Dat zal worden doorberekend in de prijs.
Als het bedrijf de prijs dan hoger maakt zullen er inderdaad minder klanten komen en gaan ze misschien failliet. Maar als ze de prijs verlagen kost het ze meer dan het ze opbrengt en gaan ze misschien ook failliet.
05-jul-2004 quiriumque - quiriumqueGEEN@SPAMhotmail.com
De goedkoopste energie is - mooi meegenomen - tevens de meest milieuvriendelijke:
Kernenergie.
Het is ook de veiligste.
06-jul-2004 Bas
Kernenergie is zeker niet de goedkoopste. Fossiele brandstoffen zijn goedkoper.
06-jul-2004 johannes
Ongeveer een maand geleden zag ik op BBC 2 in het programma Newsnight dat de uitvinder/ vader van de Gaia-theorie een lans breken voor kernenergie. Dus ook binnen de 'groene beweging' zijn de geesten rijp voor een verandering van koers inz. energiegebruik.
06-jul-2004 Bas
Nou ja, kernenergie is ook wel weer goedkoper dan windmolens en zonnecellen.
Ook al zijn er alleen maar voordelen voor het gebruik van kernenergie, die linkse boomknuffelaars zullen altijd blijven roepen dat aardlagen kunnen verschuiven of dat er ooit anarchie kan komen waardoor het gebruikte uranium niet meer goed beveiligd wordt.
Maar soms zijn ook daar nog verstandige mensen te vinden.
07-jul-2004 Speedy
Bas,
Fossiele brandstoffen zijn zo goedkoop omdat het meeste afval gewoon gedumpt wordt (via de schoorsteen). Bij kernenergie ging dat tot in de jaren 80 net zo (dumpingen van het radio-actieve afval in de Atlantische Oceaan). Het meeste van die rotzooi krijgen we in ons eten weer terug. Dumpen is dus lekker goedkoop, maar niet slim.
Vergeet ook niet dat de hele kernenergie-sector (onderzoek, uraniumwinning, bouw en bedrijf centrales, opwerking brandstof, transport, opslag afval) flink wordt gesubsidieerd. De ontmantelingskosten van Dodewaard zullen door de belastingbetaler moeten worden opgehoest. Borssele is recent met veel belastinggeld gerenoveerd, terwijl die centrale voornamelijk de nabij gelegen aluminiumfabriek van Pechiney (nu Alcan) van goedkope (gesubsidieerde) stroom voorziet. Ook de nieuwe COVRA opslag bij Borssele (goed voor de opslag van bijna 200.000 kuub radio-actief afval gedurende 300 jaar) is geheel met belastinggeld gefinancierd (ca. 230 miljoen euro). ECN, Kema, Stork Nucon, UCN, TU Delft en andere kernenergie-onderzoekinstellingen en -bedrijven ontvangen jaarlijks een fors deel van hun budget in de vorm van overheidssubsidies. Elders in de wereld is dat niet anders.
Als in de kwh-prijzen van fossiele brandstoffen en van kernenergie netjes alle ketenkosten zouden zijn meegenomen, zouden ze een stuk hoger liggen en dichter in de buurt van die van de alternatieve bronnen komen.
07-jul-2004 Speedy
Overigens is kernenergie ook in zuiver technisch opzicht geen fantastische oplossing. Nog afgezien van de veiligheid en het afval, als we alle elektriciteit ter wereld zouden opwekken met conventionele kerncentrales zijn we binnen enkele decennia door onze wereldvoorraad uraniumerts heen.
Tenzij we snelle kweekreactoren (zoals het bekende Kalkar, nu een pretpark) gebruiken, want dan kunnen we wel 10 eeuwen toe, maar dan hebben we gelijk een enorme hoeveelheid zeer giftig plutoniumafval, dat tienduizenden jaren uit het milieu gehouden moet worden en waar je ook nog prima kernbommen van kan maken. Snelle kweekreactoren gebruiken in het primaire koelcircuit vloeibaar natrium. Dat maakt zo’n reactor zeer brandgevaarlijk en zeer duur in onderhoud.
Stroom uit kernfusie is zeker zo duurzaam als stroom uit snelle kweekreactoren, maar de kosten zullen waarschijnlijk drie keer zo hoog uitvallen als stroom uit een huidige kerncentrale. Een fusiereactor is veel complexer, brandgevaarlijker en duurder in onderhoud. Verder levert een fusiereactor wel 10 keer zoveel laag radio-actief afval op dat we ook goed moeten opbergen. Ook kan je in een fusiereactor plutonium kweken waar je weer kernbommen van kan maken. Alles bij elkaar niet onverdeeld gunstig.
100% kernenergie voor onze elektriciteitsopwekking is bovendien theoretisch, want kerncentrales zijn feitelijk alleen geschikt voor de basislast (70%). Voor de rest hebben we toch fossiele brandstoffen (c.q. centrales op biomassa) nodig. De bijdrage van de elektriciteitsproductie aan de CO2-uitstoot is ook maar 7% dus om die terug te dringen heb je ook al niet veel aan kernenergie. Tenzij we alles elektrisch gaan doen (voor mobiele toepassingen eventueel via de omweg van waterstofproductie).
Energiebesparing en hergebruik zijn vooral van belang om het langer uit te zingen met de voorraad fossiele brandstoffen. Ondertussen voer je geleidelijk een duurzaam energiesysteem in. Zeer duurzaam is natuurlijk zonne-energie die je vastlegt in waterstofgas en in biomassa (zoals biodiesel). Die duurzame brandstoffen kan je dan gebruiken voor decentrale elektriciteitsopwekking (een microwarmtekrachtcentrale in ieder huis) en je kan er je huis mee verwarmen, koken, autorijden en zelfs vliegen. Zo'n decentraal systeem is veel flexibeler en goedkoper dan het huidige gecentraliseerde en zeer kapitaalsintensieve systeem. Invoering zou een flinke boost aan de economie geven.
Het energievraagstuk is dan ook niet zozeer een technisch probleem, maar vooral een politiek probleem. Als de markt gewoon zou worden vrijgelaten (m.n. alle subsidies en gratis dumpingen afschaffen) dan komt vanzelf het meest economische en praktische systeem bovendrijven. ;-)
07-jul-2004 Bas
Speedy,
Er zijn inderdaad al uitgebreide studies gedaan naar de kostprijzen van de verschillende soorten. Oa ik geloof MIT heeft recentelijk nog een vrij uitgebreide studie gepubliceerd waarin het ranglijstje zoals ik het presenteerde werd onderbouwd.
07-jul-2004 Peter
Waarom men nu weer zo'n negatief stukje moet schrijven over biologisch voedsel weet ik niet. (Nou ja, veel libertarietrs - ten minst die hier posten - schijnen niets om natuur te geven.)
Dat je klaagt dat het kunstmatig goedkoper (minder duur) gemaakt wordt is logisch als libertarier, maar in feite is de boodschap van het eerste stukje helemaal niets, behalve dat het slecht gaat ...
Ik daag echter de gewone man eens uit te proberen biologisch vlees te kopen in de supermarkt. Je zult zien dat dat meestal niet kan (- zelfs in veel AH's)! Dat is niet enkel omdat de consument dat niet wil, maar omdat supermarkten ook geen zin hebben dat in de schappen te leggen. Iemand die biologisch koopt, koopt immers ook wel gewoon als er geen biologisch is. Je gaat immers niet helemaal naar de reformzaak. Zo dierlievend zijn we ook niet, en vaak zijn die reformzaken ook niet echt in de buurt.
Sommige supermarkten hebben soms een beetje biologisch aanbod als experiment, en dat is veelal ook zo weg. Aan vraag geen gebrek dus. Maar waarom zou meer assortiment hebben als je er geen klant mee wint? Is enkel meer kosten.
De concurent doet het ook niet. Muv AH zeg je dan. Ikzelf koop - ondanks de hogere prijs - biologish. Dan moet ik echter inderdaad wel perse naar AH gaan, maar dan betaal ik ook weer meer voor al die andere gewone producten. Dat stimuleert nu niet echt ... ;-(
In feite is dit ene mooi voorbeeld dat marktwerking zeker niet automatisch tot meer keuze leidt. (Waarmee ik niet wil zeggen dat ik dus het omgekeerde bepleit!)
07-jul-2004 Speedy
Bas schrijft: “Er zijn inderdaad al uitgebreide studies gedaan naar de kostprijzen van de verschillende soorten. Oa ik geloof MIT heeft recentelijk nog een vrij uitgebreide studie gepubliceerd waarin het ranglijstje zoals ik het presenteerde werd onderbouwd.”
Bas,
Ik geloof graag dat de huidige verhouding van energie kostprijzen zo ligt als je hebt weergegeven. Ik beweer echter dat dit nooit de reële verhouding kan zijn, omdat die wordt versluierd door allerlei overheidssubsidies en de mogelijkheid voor gratis afvaldumping. Het MIT zal met al de ‘gratis’ voorzieningen geen rekening hebben gehouden en gewoon naar de huidige kostprijzen hebben gekeken. Dit geeft een vertekend beeld.
Je ziet dit bijv. in de VS waar de kwh-prijs van kernenergie in New York state veel hoger is dan die in het midden-westen. Het bekende ongeluk in de Three-Mile-Island kerncentrale heeft in New York de veiligheids- en milieu-eisen zoveel opgeschroefd dat de productie van atoomstroom daar veel duurder is dan in een uithoek van het land.
Het MIT is op energiegebied trouwens nogal ‘biased’ richting ‘nuclear’. Dit is een studie waarin ze beweren dat kernenergie een flinke bijdrage aan het terugdringen van de CO2-uitstoot kan leveren: The Future of Nuclear Power . Ik heb hierboven al aangegeven, dat dit volslagen onzin is omdat de elektriciteitsproductie maar 7 % daaraan bijdraagt. MIT vertekent de zaak bewust door alleen naar de CO2-uitstoot bij de elektriciteitsproductie te kijken.
Wat de kostprijzen betreft: als de energiemarkt gewoon wordt vrijgelaten blijkt vanzelf wel welke bron het goedkoopste is. Het zou best wel eens kunnen dat dan niet fossiele brandstoffen of kernenergie, maar decentrale energie-opwekking de beste papieren heeft. Libertariërs zouden sowieso voor decentrale energie-opwekking moeten zijn, want dit systeem maakt mensen het minst afhankelijk.
07-jul-2004 Speedy
Peter schrijft: "In feite is dit ene mooi voorbeeld dat marktwerking zeker niet automatisch tot meer keuze leidt. (Waarmee ik niet wil zeggen dat ik dus het omgekeerde bepleit!)"
Peter,
Als veel mensen idd biologische producten zo hoog zouden waarderen zou AH toch wel gek zijn om hun zaken daar niet vol mee te leggen ?
In werkelijkheid zijn de standaard producten van een betere prijs/kwaliteitsverhouding. Slechts mensen die extra de nadruk op bijv. diervriendelijkheid willen leggen betalen daarvoor buitensporig veel meer.
Vergelijk het maar met een traditioneel handgemaakt product tegenover een modern massaproduct. De prijs/kwaliteitsverhouding van zo'n massaproduct is altijd beter. Je koopt dat dure handgemaakte product alleen als je werkelijk geen massaproduct kan vinden dat aan je wensen voldoet. De meeste mensen komen echter prima uit met zo'n massaproduct. ;-)
07-jul-2004 Isjtar
De kritische consument laat zich namelijk maar door een ding leiden: de prijs.
Het argument prijs gaat natuurlijk alleen op in het kader van gelijkwaardige produkten. Net zoals iemand wel een paar cent meer neer wil tellen voor vlees dat een paar dagen langer bewaard kan worden, is het ook mogelijk dat iemand wel wat geld over heeft voor het produkt 'diervriendelijkheid'. Dat weinig consumenten hier interesse in hebben betekent simpelweg dat het verschil in prijs te groot is.
Net als het feit dat de verkoop van groene stroom terugloopt als subsidie wegvalt is dat uiteraard geen schokkende ontdekking.
Overigens, ik kan me vergissen, maar het lijkt alsof meervrijheid graag wil ageren op alles wat een bijsmaak heeft van 'goede doelen'. Er wordt ook al met trots melding gemaakt van misstanden bij Fair Trade en Max Havelaar, of van het feit dat de consument niets geeft om dierwelzijn of milieu. En dat terwijl het argument 'goede doelen' toch telkens terugkeert in discussies met voorstanders van de verzorgingsmaatschappij. Soms bekruipt me het gevoel dat hier vakkundig wordt geprobeerd dit argument onderuit te schoffelen.
Is het zo verwerpelijk of onlibertarisch om wat meer voor een produkt te betalen, zonder dat je er zelf direkt beter van wordt? Mits de overheid zich er niet mee bemoeit, zie ik het probleem niet. Sterker nog: ik hóóp zelfs dat mensen hun verwantwoordelijkheid nemen in een maatschappij zonder een overheid die een groot deel van de sociale verantwoordelijkheden oplegt.
In dat kader ben ik dan ook nieuwsgierig naar de genoemde 'afspraken' die de overheid bij de supermarkten over biologische produkten zou hebben gemaakt. Zoals Peter al opmerkte hebben lang niet alle supermarkten een (uitgebreid) biologisch aanbod.
07-jul-2004 Mè-è-èh
Als goedkoop de norm is, laat het milieu dan maar aan consumenten en producenten over.
09-jul-2004 De grote flatulant
Er zit ook een ethische kant aan de zaak. Biologisch voedsel is in de regel 'diervriendelijker' tot stand gekomen. Je bent wel erg kortzichtig als je hier alleen maar over kosten zit te zeuren. Het is toch een prima streven om meer biologisch voedsel in de supermarkten te krijgen? Soms moet je de domme masse een beetje op het juiste spoor brengen, want als alleen kosten een rol zouden spelen zou er in de wereld geen empathie meer bestaan.
09-jul-2004 Peter
Ik schreef: "In feite is dit ene mooi voorbeeld dat marktwerking zeker niet automatisch tot meer keuze leidt. (Waarmee ik niet wil zeggen dat ik dus het omgekeerde bepleit!)"
Speedy schreef: "Als veel mensen idd biologische producten zo hoog zouden waarderen zou AH toch wel gek zijn om hun zaken daar niet vol mee te leggen ?"
Eens, maar misschien ben ik onduidelijk. Ik zal meteen beamen dat de meeste mensen de meerwaarde van een diervirendelijk product vrijwel nihil vinden. Meeste mensen geven nu eenmaal meer om geld, dan dierenleed. Daar kan iemand het niet mee eens zijn, maar zo is de werkelijkheid nu eenmaal.
Dat was echter niet wat ik aangaf met die laatste zin. Wat ik bedoelde was de situatie - zoals nu - is dat zelfs al zijn er mensne die best biologisch willen kopen en best bereid zijn daar extra voor te betalen, een aanbieder nog steeds ervoor kan kiezen dat niet te doen.
Als diezelfde klanten bij afwezigheid van zo'n product, niet weglopen, zal een aanbieder dat product gewoon in zijn geheel niet aanbieden. Het heeft geen meerwaarde.
Bij Biologisch voedesel is dit veelal het geval. Muv van AH hebben de meeste supers geen of weinig biologisch. Dan kun je wel naar AH gaan, maar dan moet je wel weer alleen naar AH gaan voor die producten en de rest in je eigen vertrouwde super kopen, want de standaard niet biologische producten zijn weer duurder bij AH. Dat doe je als klant niet, en supers weten dat en kunnen zonder biologisch aan te bieden dezelfde omzet bereiken.
Zouden ze het wel aanbieden, zou dat geen extra meerwaarde hebben. Nietemin zouden bepaalde biologisch eproducten best gretig aftrek vinden. Ik merk dat zelf in mijn eigen super. Het vliegt de winkel uit (dus het argument het verkoopt niet is niet waar), maar als het er niet is koopt men gewoon het niet biologische.
Dit is dus een mooi voorbeeld waar marktwerking niet leidt tot een groter productaanbod.
Daar plaats ik geen goed/fout stikker op en ik pleit absoluut niet voor overheidsingrijpen! Het was meer een constatering voor de meer dogmatische libertariers die menen dat vrije markt altijd en overal meer divers aanbod zal opleveren.
10-jul-2004 Mè-è-èh
In mijn Marxisme, waar ik soms volgens critici wel eens last kan hebben, ik zeg meteen wel voor maximaal 57%, heb ik wel eens een tijdje van die Vitatassen gekocht, eentje met groente en eentje met fruit.
Je kunt vrijwillig besluiten dat je zo'n tas neemt, maar je hebt geen invloed gehad op welke producten daarin komen. Dat is zo voor je bepaald. Inconsequenter kan het bijna niet qua vrijheid, behalve nog als je de vrijheid hebt je te laten verrassen.
Alsof de Turken in de oude wijken wel zomaar groente en fruit voorgeschoteld konden krijgen van Aldi of Lidl, zo heette het bij een gedachtenwisseling in de winkel. Alsof daar geen Nederlanders wonen. En tevens was er nog een hogere kwaliteit: Demeter. Daar werd ook nog bepaald dat een koe zonder afgezaagde horens beter "in balans" was.
Op mijn vraag of er wel eens iets anders in die tassen zou kunnen dan vrijwel om de week pompoenen en iedere week een rode en/of witte kool, kreeg ik het antwoord dat mensen dan "ook eens wat anders" zouden eten. Het is dus alternatief, en een verrijking van de cultuur.
Hetzelfde geldt voor kokosnoten met kerst. Ik zocht naar manieren om een kokosnoot te kraken. Uiteindelijk heb ik hem op mijn balkon stukgeslagen. Tjonge wat was die inhoud op zijn beurt moeilijk te verwijderen! En wat moest je er eigenlijk mee, het smaakte nergens naar. Die andere kon ik gelukkig aan iemand kwijt.
Ik had één troost, als het winterseizoen voorbij zou zijn, zou de verhouding "normale" producten weer groter zijn. In de tussentijd kon ik verder nog kennis maken met pastinaken, iets wat eruit zag als een boomwortel, met zand, heel veel zand, en radijzen maar dan wit en lang als een winterpeen.
Last but not least, er zaten van die recepten bij, zonder dat je juist voor een exotisch product de bereidingswijze vond, en verder iedere week een beetje propagandistisch aandoende pamfletten over biologische teelt.
Als je je biologische groente en fruit zelf te kiezen hebt, ben je veel duurder uit, waar naar ik me later heb laten vertellen, die Vitatassen uit restproducten bestaan. Het meeste was gewoon wel lekker hoor, maar ik ben er wel uit vrijheidsoverwegingen en xenofobie vanaf gestapt. Het is toch een beetje erg linksig hoe je als klant geen bal te vertellen hebt anders dan dat je je tas een weekje eens niet hoeft, of helemaal ermee stopt. Ik denk dat ik de Groen Links variant van het kapitalisme heb mogen smaken. Een unieke ervaring!
11-jul-2004 Speedy
Peter schrijft: “ik pleit absoluut niet voor overheidsingrijpen! Het was meer een constatering voor de meer dogmatische libertariers die menen dat vrije markt altijd en overal meer divers aanbod zal opleveren”
Peter,
Je wijst terecht op de misvatting dat de vrije markt aan de wensen van ieder individu zou kunnen voldoen. Bedrijven worden marktleider door een productassortiment te bieden dat de grootste gemene deler is van wat de markt vraagt. De markt wordt feitelijk geregeerd door de meerderheid (net als in de politiek! ;-). Als je dus de beste prijs/kwaliteitsverhouding wilt ben je als consument min of meer gedwongen de smaak van de meerderheid te volgen.
Echter, als degenen die buiten de boot vallen veel geld voor een bepaald product over hebben zal het alsnog door een kleine gespecialiseerde aanbieder worden aangeboden. Is de groep pechvogels minder draagkrachtig dan helpt het als er veel van zijn. Dan wordt het voor grote gespecialiseerde aanbieders alsnog aantrekkelijk om zich op deze low-budget markt te richten (denk aan bedrijven als Zeeman, Wibra, Lidl, Aldi, Blokker, Ikea, etc.).
Heb je echter weinig te besteden en is je smaak ook nog heel individueel dan heb je in de vrije markt pech. De kosten voor het aanbod overtreffen dan de prijs die je kan betalen en de markt biedt het product niet aan. Binnen de overheidsdienstverlening worden dergelijke te dure producten gewoonlijk wél aangeboden omdat de overheid deze met belastinggeld kan subsidiëren. De bedoeling is uiteraard om iedereen, ongeacht iemands inkomen, van zo’n product te voorzien.
Dit was tot voor kort een belangrijk argument voor het in stand houden van een overheid: voor basisproducten valt er zo niemand buiten de boot. Er is nu echter een sterke trend waarbij massaproducenten hun productiesysteem flexibeler maken (mass customization). Door maatwerk te leveren voor de lage prijs van een massaproduct, zijn ze beter in staat aan de wensen van kleine, minder draagkrachtige groepen te voldoen. Uiteindelijk zullen deze systemen er toe leiden dat ook in de vrije markt er niemand meer buiten de boot valt. Er is dan opnieuw een bestaansreden voor de overheid weggenomen. ;-)
30-jul-2004 Gonzales
Speedy:"..Het MIT zal met al de ‘gratis’ voorzieningen geen rekening hebben gehouden en gewoon naar de huidige kostprijzen hebben gekeken...."
Hoe kan jij zo'n claim maken zonder een letter van dat rapport gelezen te hebben?
30-jul-2004 Speedy
”Hoe kan jij zo'n claim maken zonder een letter van dat rapport gelezen te hebben?”
Omdat ze dat in The Future of Nuclear Power ook niet doen. Het is niet consistent als ze in hun andere onderzoeken opeens een heel andere benadering kiezen.
31-jul-2004 Gonzales
@Speedy,
In de future of nuclear power http://web.mit.edu/nuclearpower/
Zo'n claim wordt helemaal niet gemaakt, men stelt juist dat de rendabiliteit van nuclear power juist omhoog moet.
The nuclear
power option will only be exercised, however, if
the technology demonstrates BETTER ECONOMICS [emphassis added],
improved safety, successful waste management,
and low proliferation risk, and if public policies
place a significant value on electricity production
that does not produce CO2. Our study identifies
the issues facing nuclear power and what
might be done to overcome them.
Waarom lieg je zo opzichtig speedy?
