Ruim baan
Het Openbaar Vervoer is verstrikt geraakt in de blinde investeringsdrang van de Overheid die zo al decennialang het private initiatief op vervoersgebied buiten de deur houdt. Het gevolg is een vervoerssysteem dat zo duur is dat het alleen met miljarden subsidies op de been gehouden kan worden. En om het aantrekkelijk aan te kunnen bieden hoeft de passagier alleen maar de kosten van de uitgifte en de controle van haar kaartje te dragen, de rest komt uit de belastingen en benzineaccijns.
Het is niet vreemd dat er mensen zijn die pleiten voor ‘gratis’ openbaar vervoer. Als je de kosten van het kaartje wegneemt en dus ook de controle er op kunt weglaten, dan maakt het qua kosten helemaal niets uit. De waanzin ten top natuurlijk en een teken aan de wand voor het failliet van dit systeem. Gekeken moet worden waarom er al tientallen jaren wordt geïnvesteerd in vervoer dat zo beroerd aansluit op de wens van de consument dat slechts een handjevol mensen er gebruik van maakt.
| 'Sinds de Tweede Wereldoorlog is er amper iets veranderd aan het OV zoals we het kennen.' |
Sinds de Tweede Wereldoorlog is er amper iets veranderd aan het OV zoals we het kennen. Het vervoer had zich verder kunnen ontwikkelen en de vrije markt had daar een cruciale rol in kunnen spelen. Was dat gebeurt, dan was er wellicht een moderne vorm van Openbaar Vervoer geweest die datgene levert wat de klant wenst en niet hetgeen de overheid maar blijft propageren.
In die ontwikkeling was er dan waarschijnlijk gewerkt aan een oplossing voor de knelpunten waar het OV nog altijd mee te kampen heeft. En het zijn deze knelpunten die de beperkte populariteit van deze vorm van massavervoer verklaren. Het Openbaar Vervoer heeft namelijk chronisch te kampen met de gevolgen van:
Vreemd genoeg wordt het OV ook vaak gezien als een milieuvriendelijk vervoersmiddel. Maar het milieu gaat natuurlijk niet alleen over brandstofemissies. Andere zaken mogen zeker niet ontbreken bij de beoordeling ervan. En dan zie je ook hier weer duidelijk het ontbreken van enige ontwikkeling van het OV aan de huidige normen:
In die ontwikkeling was er dan waarschijnlijk gewerkt aan een oplossing voor de knelpunten waar het OV nog altijd mee te kampen heeft. En het zijn deze knelpunten die de beperkte populariteit van deze vorm van massavervoer verklaren. Het Openbaar Vervoer heeft namelijk chronisch te kampen met de gevolgen van:
- Wachttijd Omdat het huidige OV alleen maar vaste routes volgt op vastgestelde tijden, bestaat een groot gedeelte van het gebruik ervan uit wachten. En vooral door vertragingen wordt deze wachttijd steeds langer voor de reiziger.
- Traagheid Naast de vele stoplichten in het verkeer wordt de meeste tijd van bussen en trams in beslag genomen door het stoppen bij de haltes. Hierdoor is de gemiddelde snelheid van het OV-op-de-weg vrij traag (22 km/u). Ook als er speciale busbanen worden aangelegd ligt de gemiddelde snelheid nog altijd maar op de helft van dat van de auto (45 km/u).
- Afstand Om de rijtijd te beperken wordt het aantal haltes zo beperkt mogelijk gehouden. Dit betekent langere loopafstanden voor de reiziger waardoor de reistijd toeneemt.
- Efficiency Om een goed serviceniveau in stand te houden, ook op momenten dat er weinig passagiers zijn, rijden veel bussen en treinen (bijna) leeg hun routes. Hierdoor stijgen de kosten per passagier en per kilometer gedurende deze momenten. Omdat de ritprijs van de overheid niet mag worden verhoogd zal dit ofwel ten koste gaan van de overige service -zoals hygiëne en veiligheid- danwel zal de belastingbetaler weer moeten bijspringen. Wanneer de prijs voor het kaartje zou worden verhoogd, zou de aantrekkelijkheid van het OV verder afnemen.
- Slecht aanbod Doordat er op sommige uren zo goed als geen gebruik wordt gemaakt van het OV, zoals 's nachts, zijn mensen nog eerder geneigd te kiezen voor de auto. De rijfrequentie wordt later op de avond al lager, na één uur 's nachts rijdt er meestal geen bus of trein meer.
- Slechte service Iedereen die wel eens een buschauffeur of conducteur grijnzend heeft zien wegrijden na een getrokken sprint weet dat serviceverlening in het OV laag staat aangeschreven. Dat is niet vreemd, want verkochte kaartjes dekken slechts voor een klein gedeelte de kosten van de operatie. Een groeiend aantal passagiers zorgt dus alleen maar voor meer opstoppingen en problemen en niet voor meer geld. De werknemers in het OV zijn dus bij gebaat bij een slechte dienstverlening.
- Laag gebruik Hoewel iedereen er aan bijdraagt, is het aantal gebruikers van het OV zeer beperkt, slechts 9% van de Nederlanders gaat met trein of bus naar het werk (cijfers 2001), van alle vervoersbewegingen maakt slechts 12% gebruik van het OV.
- Storing Het OV kampt regelmatig met storingen. Dat komt door slecht onderhoud of seinstoringen, maar meestal zijn externe omstandigheden zoals weer, ongevallen en stakingen de boosdoener. Het probleem is dat één enkel geval al genoeg is om de gehele spits in een regio in de war te schoppen, met alle gevolgen voor de maatschappij.
Vreemd genoeg wordt het OV ook vaak gezien als een milieuvriendelijk vervoersmiddel. Maar het milieu gaat natuurlijk niet alleen over brandstofemissies. Andere zaken mogen zeker niet ontbreken bij de beoordeling ervan. En dan zie je ook hier weer duidelijk het ontbreken van enige ontwikkeling van het OV aan de huidige normen:
- Treinen veroorzaken veel geluidsoverlast. Daarnaast heeft het spoor de neiging om steden in delen op te splitsen.
- Bussen dragen bij aan een vastlopende binnenstad en zorgen voor een continue uitstoot van herrie en dieseldamp.
- Trams zijn luidruchtig en eisen zeer veel ruimte van de straat op, daarnaast geeft het vele onderhoud aan de tramrails veel verkeersoverlast.
- Plaatsen waar het openbaar vervoer bij elkaar komt trekken veel misdaad aan. (Metro)stations zijn broeinesten van criminaliteit.
| '[...] een andere invulling zullen we alleen maar krijgen wanneer we stoppen met investeren in het huidige systeem en de vrije markt ruim baan durven geven.' |
Het moet anders kunnen. Maar een andere invulling zullen we alleen maar krijgen wanneer we stoppen met investeren in het huidige systeem en de vrije markt ruim baan durven geven. En dan niet op zo’n halfslachtige manier zoals bij de zogenaamde privatisering van de NS.
Zolang er jongeren, ouderen, gehandicapten en mensen zonder rijbewijs of auto bestaan, zal er een vraag zijn naar allerlei vormen van vervoer anders dan die met auto of fiets. Het is de private sector die de kans moet krijgen om op die vraag een antwoord te formuleren. We zouden ons dan kunnen verbazen over de fantastische initiatieven van waaruit iedereen dan een keus kan maken. Maar dat zal alleen maar mogelijk zijn wanneer de overheid stopt met haar investering in het huidige kansloze systeem.
Hans Bennink
Gerelateerde links:
- Kerncijfers Personenvervoer 2001
- OV Sinterklaas
Plaats reactie - 8 reactie(s):
21-jul-2004 Mè-è-èh
Toch eens een moment om bij nieuwe steden eens te gaan denken aan aparte OV wegen op pijlers, zodat die veel minder een scheiding vormen binnen een gemeente. Ik kom zelf oorspronkelijk uit een dorp waar je inderdaad Noord en Zuid hebt vanwege een spoorlijn die er dwars doorheen gaat, op een talud. En ook Den Haag heeft dat een beetje.
Delft is een voorbeeld waar OV (trein) op pijlers is, en dat geeft veel minder het idee van een scheiding, en daaronder heb je parkeerruimte. Hoef je ook niet van die "zwemtunnels" vol met grondwaterlekken te maken in onze drassige laaggelegen grond, met een gigantische overschrijding van het budget. Als je zo'n brug nou een beetje het sieraad van je stad zou kunnen maken, nou!
Nieuwe bouwlocaties zouden daar al van tevoren rekening mee kunnen houden in de breedte van de grotere verkeersaders. En elke niet echt eeuwenoude wijk gaat vroeg of laat een keer tegen de vlakte. Mooi moment om eens niet langs elkaar heen te werken maar te gaan voor een geïntegreerde oplossing van allerlei overheidstakken, voor die gebieden die nog een tijdje onder een ovh zullen leven.
23-jul-2004 Barend
Ik ben overigens wel benieuwd wat de werkelijke gemiddelde prijs van een kilometer treinreis is, dus met alle subsidies e.d meegerekend, heeft iemand hier info over?
verder betwijfel ik dat treinen milieuvriendelijker zijn, omdat ze op stroom lopen lijkt het alsof ze milieuvriendelijker zijn, er zit nou eenmaal geen uitlaat aan, maar die electriciteit wordt hoofdzakelijk door fossiele brandstoffen opgewekt waardoor er alsnog veel rotzooi te lucht in gaat. Als je meerekent dat treinen veel inefficitenter zijn (weinig efficiente motoren en vaak matig gevuld) zou het best kunnen dat een trein veel milieuvervuilender is.
24-jul-2004 Erik
Ik vind dat het OV hier wel heel gemakkelijk wordt weggeschreven.
Snelwegen zijn net zo goed een grote barriere en zorgen voor een hoop herrie en ook nog eens vieze lucht. Verder loopt het verkeer steeds vaker vast. Vandaar dat in dichtbevolkte delen van Nederland het Openbaar Vervoer een veel grotere rol speelt dan de auteur het nu doet voorkomen.
Zo vindt van de verplaatsingen in de spits tussen de grote steden in de Randstad ongeveer 50% met de trein plaats. Als die mensen met de auto gaan, veranderen de snelwegen definitief in een grote parkeerplaats waar niemand nog vooruit kan.
Verder krijgt de NS al jaren geen exploitatiesubsidie meer, integendeel, er wordt een gebruikersvergoeding betaalt aan de overheid voor het gebruik van de rails. Het intercityvervoer is voor de NS zelfs behoorlijk winstgevend.
Het stadsvervoer is daarentegen wel zeer verliesgevend. Voor ieder bus- of tramabonnement of strippenkaart legt de overheid nog eens eenzelfde bedrag aan subsidie bij. Dat is op zich jammer, aan de andere kant is het moeilijk voor te stellen dat een grote stad functioneert zonder een netwerk van bus en tram of metro.
24-jul-2004 Speedy
“Het is niet vreemd dat er mensen zijn die pleiten voor ‘gratis’ openbaar vervoer.”
Gratis openbaar vervoer is heel goed mogelijk. Het hangt slechts van het business model af. Zo zegt Ryan Air winst te kunnen maken op een vlucht naar Milaan voor 10 euro. De overige inkomsten halen ze o.a. uit hotelcommissies. In de toekomst vliegen we allemaal gratis.
24-jul-2004 Barend
"Snelwegen zijn net zo goed een grote barriere en zorgen voor een hoop herrie en ook nog eens vieze lucht. Verder loopt het verkeer steeds vaker vast. "
Maar is dat niet te danken aan onze overheid die alle inkomsten uit het wegverkeer (benzine-accijns, wegenbelasting, etc) herverdeeld over andere sectoren zodat er maar een (te) klein deel terecht komt bij de automobilist? Ik denk dat als alle opbrengsten van de automobilist zouden worden uitgegeven aan nieuwe wegen en voorzieningen, er praktisch geen files meer zouden zijn.
31-jul-2004 Gonzales
Speedy:..Gratis openbaar vervoer is heel goed mogelijk. Het hangt slechts van het business model af. Zo zegt Ryan Air winst te kunnen maken op een vlucht naar Milaan voor 10 euro. De overige inkomsten halen ze o.a. uit hotelcommissies. In de toekomst vliegen we allemaal gratis..."
Jaaa zeg , dan beheerst zo'n bedrijf de hele keten van vervoer, hotel en weer terug. Dit riekt naar kartel of monopolievorming. Zometeen kan ik nooit naar Spanje vliegen zonder gedwongen te winkelneren bij Hotelketen in eigendom van hetzelfde vervoersbedrijf. Is dat niet volgens je eigen idieen strafbaar cq "verwerpelijk", Speedy?
31-jul-2004 Speedy
"Zometeen kan ik nooit naar Spanje vliegen zonder gedwongen te winkelneren bij Hotelketen in eigendom van hetzelfde vervoersbedrijf. Is dat niet volgens je eigen idieen strafbaar cq "verwerpelijk""
Nee, als je niet goedkoop 'onder voorwaarden' wil vliegen, ga je toch 'in alle vrijheid' voor de volle mep ?
02-aug-2004 Gonzales
Speedy:"...Nee, als je niet goedkoop 'onder voorwaarden' wil vliegen, ga je toch 'in alle vrijheid' voor de volle mep ?.."
Nou breekt mijn klomp, dus ik heb de vrijheid te winkelen bij een veel duurdere [kleine] middenstander dan de verfoeilijkte oliarchische supermarktketens??, Die maar alles opkopen en mijn keuezevrijheid beperken,... of toch weer niet want er was toch die middenstander?
Zolang er jongeren, ouderen, gehandicapten en mensen zonder rijbewijs of auto bestaan, zal er een vraag zijn naar allerlei vormen van vervoer anders dan die met auto of fiets. Het is de private sector die de kans moet krijgen om op die vraag een antwoord te formuleren. We zouden ons dan kunnen verbazen over de fantastische initiatieven van waaruit iedereen dan een keus kan maken. Maar dat zal alleen maar mogelijk zijn wanneer de overheid stopt met haar investering in het huidige kansloze systeem.
Hans Bennink
Gerelateerde links:
- Kerncijfers Personenvervoer 2001
- OV Sinterklaas
Plaats reactie21-jul-2004 Mè-è-èh
Toch eens een moment om bij nieuwe steden eens te gaan denken aan aparte OV wegen op pijlers, zodat die veel minder een scheiding vormen binnen een gemeente. Ik kom zelf oorspronkelijk uit een dorp waar je inderdaad Noord en Zuid hebt vanwege een spoorlijn die er dwars doorheen gaat, op een talud. En ook Den Haag heeft dat een beetje.
Delft is een voorbeeld waar OV (trein) op pijlers is, en dat geeft veel minder het idee van een scheiding, en daaronder heb je parkeerruimte. Hoef je ook niet van die "zwemtunnels" vol met grondwaterlekken te maken in onze drassige laaggelegen grond, met een gigantische overschrijding van het budget. Als je zo'n brug nou een beetje het sieraad van je stad zou kunnen maken, nou!
Nieuwe bouwlocaties zouden daar al van tevoren rekening mee kunnen houden in de breedte van de grotere verkeersaders. En elke niet echt eeuwenoude wijk gaat vroeg of laat een keer tegen de vlakte. Mooi moment om eens niet langs elkaar heen te werken maar te gaan voor een geïntegreerde oplossing van allerlei overheidstakken, voor die gebieden die nog een tijdje onder een ovh zullen leven.
23-jul-2004 Barend
Ik ben overigens wel benieuwd wat de werkelijke gemiddelde prijs van een kilometer treinreis is, dus met alle subsidies e.d meegerekend, heeft iemand hier info over?
verder betwijfel ik dat treinen milieuvriendelijker zijn, omdat ze op stroom lopen lijkt het alsof ze milieuvriendelijker zijn, er zit nou eenmaal geen uitlaat aan, maar die electriciteit wordt hoofdzakelijk door fossiele brandstoffen opgewekt waardoor er alsnog veel rotzooi te lucht in gaat. Als je meerekent dat treinen veel inefficitenter zijn (weinig efficiente motoren en vaak matig gevuld) zou het best kunnen dat een trein veel milieuvervuilender is.
24-jul-2004 Erik
Ik vind dat het OV hier wel heel gemakkelijk wordt weggeschreven.
Snelwegen zijn net zo goed een grote barriere en zorgen voor een hoop herrie en ook nog eens vieze lucht. Verder loopt het verkeer steeds vaker vast. Vandaar dat in dichtbevolkte delen van Nederland het Openbaar Vervoer een veel grotere rol speelt dan de auteur het nu doet voorkomen.
Zo vindt van de verplaatsingen in de spits tussen de grote steden in de Randstad ongeveer 50% met de trein plaats. Als die mensen met de auto gaan, veranderen de snelwegen definitief in een grote parkeerplaats waar niemand nog vooruit kan.
Verder krijgt de NS al jaren geen exploitatiesubsidie meer, integendeel, er wordt een gebruikersvergoeding betaalt aan de overheid voor het gebruik van de rails. Het intercityvervoer is voor de NS zelfs behoorlijk winstgevend.
Het stadsvervoer is daarentegen wel zeer verliesgevend. Voor ieder bus- of tramabonnement of strippenkaart legt de overheid nog eens eenzelfde bedrag aan subsidie bij. Dat is op zich jammer, aan de andere kant is het moeilijk voor te stellen dat een grote stad functioneert zonder een netwerk van bus en tram of metro.
24-jul-2004 Speedy
“Het is niet vreemd dat er mensen zijn die pleiten voor ‘gratis’ openbaar vervoer.”
Gratis openbaar vervoer is heel goed mogelijk. Het hangt slechts van het business model af. Zo zegt Ryan Air winst te kunnen maken op een vlucht naar Milaan voor 10 euro. De overige inkomsten halen ze o.a. uit hotelcommissies. In de toekomst vliegen we allemaal gratis.
24-jul-2004 Barend
"Snelwegen zijn net zo goed een grote barriere en zorgen voor een hoop herrie en ook nog eens vieze lucht. Verder loopt het verkeer steeds vaker vast. "
Maar is dat niet te danken aan onze overheid die alle inkomsten uit het wegverkeer (benzine-accijns, wegenbelasting, etc) herverdeeld over andere sectoren zodat er maar een (te) klein deel terecht komt bij de automobilist? Ik denk dat als alle opbrengsten van de automobilist zouden worden uitgegeven aan nieuwe wegen en voorzieningen, er praktisch geen files meer zouden zijn.
31-jul-2004 Gonzales
Speedy:..Gratis openbaar vervoer is heel goed mogelijk. Het hangt slechts van het business model af. Zo zegt Ryan Air winst te kunnen maken op een vlucht naar Milaan voor 10 euro. De overige inkomsten halen ze o.a. uit hotelcommissies. In de toekomst vliegen we allemaal gratis..."
Jaaa zeg , dan beheerst zo'n bedrijf de hele keten van vervoer, hotel en weer terug. Dit riekt naar kartel of monopolievorming. Zometeen kan ik nooit naar Spanje vliegen zonder gedwongen te winkelneren bij Hotelketen in eigendom van hetzelfde vervoersbedrijf. Is dat niet volgens je eigen idieen strafbaar cq "verwerpelijk", Speedy?
31-jul-2004 Speedy
"Zometeen kan ik nooit naar Spanje vliegen zonder gedwongen te winkelneren bij Hotelketen in eigendom van hetzelfde vervoersbedrijf. Is dat niet volgens je eigen idieen strafbaar cq "verwerpelijk""
Nee, als je niet goedkoop 'onder voorwaarden' wil vliegen, ga je toch 'in alle vrijheid' voor de volle mep ?
02-aug-2004 Gonzales
Speedy:"...Nee, als je niet goedkoop 'onder voorwaarden' wil vliegen, ga je toch 'in alle vrijheid' voor de volle mep ?.."
Nou breekt mijn klomp, dus ik heb de vrijheid te winkelen bij een veel duurdere [kleine] middenstander dan de verfoeilijkte oliarchische supermarktketens??, Die maar alles opkopen en mijn keuezevrijheid beperken,... of toch weer niet want er was toch die middenstander?
