19-nov-2002

Eco-imperialisme bedreigt Derde Wereld


Westerse eco-arrogantie?
In de Derde Wereld neemt de weerstand tegen het ‘eco- imperialisme' vanuit het Westen toe. Dit eco-imperialisme wordt zowel door westerse overheden als NGO's bedreven. Op het gebied van de internationale handel doen Westerse overheden dit bijvoorbeeld door de Derde Wereld hoge milieueisen op te dringen om zodoende een ‘level playing field' te creëren. De ontwikkelingslanden verzetten zich daartegen omdat zij vinden dat zij daaraan gezien het ontwikkelingsniveau van hun economieën (nog) niet toe zijn. Zij geven prioriteit aan economische groei.

Deepak Lal, een econoom van Indiase afkomst, die ontwikkelingsstudies doceert in Amerika, vergelijkt het optreden van Westerse NGO's, zoals Greenpeace en het World Wildlife Fund, met de bekeringsijver van de Westerse missionarissen en zendelingen van weleer. Naar zijn mening is hun primaire doel het verzet tegen economische ontwikkeling. Hij ziet het milieuradicalisme als een moderne seculiere Christelijke kruistocht, die het redden van zieltjes heeft ingeruild voor het redden van het ruimteschip ‘Aarde'. Daartegen moet men zich verzetten, aldus Deepak Lal, want alléén economische ontwikkeling kan de armen van deze wereld uit hun armoede verlossen.

Eco-imperialisme dat mede voortspruit uit milieuradicalisme is niet onschuldig. Het bedreigt niet alleen miljoenen mensen in hun dagelijks bestaan maar eist ook vele doden. Uitgedrukt in aantallen slachtoffers kan zelfs de moderne megaterreur daaraan niet tippen.


Klaar voor de sloop in Alang, India
Voorbeelden te over. Neem het slopen van schepen in Alang in Gujarat, waarvan de resten voor de schroothandel worden gebruikt. Greenpeace voert een actie om de ontwikkelingslanden uit te sluiten van de schroothandel omdat het slopen op onveilige wijze zou gebeuren. Het gevolg is dat de broodwinning van een miljoen Indiërs, die op directe of indirecte wijze met deze industrietak zijn verbonden, wordt bedreigd.

Voorts is er het verbod van DDT dat inmiddels miljoenen doden heeft geëist. Door DDT-gebruik was het aantal malariagevallen in India dramatisch afgenomen: van 75 miljoen in 1951 tot ongeveer 50.000 in 1961, en het aantal dodelijke slachtoffers dat in de jaren 40 bijna een miljoen bedroeg, was gedaald tot enkele duizenden in de jaren zestig. Toen DDT niet meer werd gebruikt, kwam de ziekte weer terug. Rond 1997 werd het aantal geïnfecteerden in India geschat op 2,6 miljoen.

Sri Lanka had dezelfde ervaring. Voordat met DDT werd gesproeid bedroeg in Sri Lanka het aantal malaria-geïnfecteerden 2,8 miljoen en het aantal doden 7300. Na het sproeien daalden deze cijfers tot resp. 17 en 0. Toen DDT uit de gratie viel, waren er een paar jaar later weer meer dan een half miljoen geïnfecteerden. Wereldwijd wordt het aantal nieuw geïnfecteerden op 300 miljoen geschat, waarvan er drie miljoen overlijden.

GM rijst
Hogere opbrengsten
Een andere voorbeeld betreft genetisch gemodificeerd voedsel (GM- voedsel). Dit biedt grote voordelen omdat het een grotere opbrengst per hectare oplevert en daardoor leidt tot lagere voedselprijzen. Bovendien zijn er minder pesticiden voor nodig. Gevreesd wordt dat er bij de huidige bevolkingsaanwas voedseltekorten zullen ontstaan. GM-voedsel kan het tekort opvangen.

Een bijzonder geval vormt de zogenoemde gouden rijst, die een stof bevat om het veelvoorkomende gebrek aan vitamine A en ijzer aan te vullen, waaraan jaarlijks 2 miljoen mensen overlijden. Het zaad is gratis beschikbaar voor kleine boeren. Maar de milieubeweging heeft dit als Frankenstein-voedsel in de ban gedaan. Dit is kwalijk en onlogisch want in zekere zin zijn bijvoorbeeld brood en bier evenzeer het product van genetische manipulatie, alleen die verandering heeft over langere perioden plaatsgevonden.

Volgens onderzoek heeft het consumeren van GM-voedsel geen schadelijke effecten voor de menselijke gezondheid. Maar er komt maar geen einde aan de hysterie. Een frappant voorbeeld hiervan is de weigering door verschillende Afrikaanse landen, zoals Zambia, om Amerikaanse voedselhulp te aanvaarden voor de bestrijding van hongersnood, omdat dit genetisch gemodificeerd was, terwijl hetzelfde voedsel al sinds 1995 veilig door de Amerikanen wordt gegeten.

Ook de resultaten van de recente wereldtop inzake duurzame ontwikkeling te Johannesburg, waar een welhaast Babylonische spraakverwarring heerste over de inhoud van dit begrip, bevestigen het beeld dat de Derde Wereld niets van milieuradicalisme moet hebben. Algemeen werd verwacht dat Johannesburg tot kanonisering van het verdrag van Kyoto zou leiden, dat beoogt de door mensen geproduceerde uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Maar met steun van de Derde Wereld is dat feest niet doorgegaan. En dat is maar goed ook want ‘Kyoto' is een ernstig geval van collectieve verstandsverbijstering. Immers, de wetenschappelijke onderbouwing rammelt aan alle kanten. Het kost handen vol geld. Het zet onze liberale economische orde op zijn kop omdat politici en ambtenaren aanschuiven op de stoel van de ondernemer. En het levert niets op in termen van afkoeling.

De Derde Wereld geeft de voorkeur aan toegang tot betaalbare energie. De twee- tot driemaal zo dure alternatieve duurzame energie is in de ogen van de ontwikkelingslanden een luxe die alleen voor de rijke landen is weggelegd.


Patrick Moore
Dat alles betekent niet dat de samenleving geen dank verschuldigd is aan de milieubeweging voor de grote bijdrage die zij door de jaren heen heeft geleverd aan ons groene bewustzijn. Maar de milieubeweging is in de loop der jaren geradicaliseerd. Patrick Moore, een van de oprichters van Greenpeace, beklaagt zich daarover. Vroeger zocht de milieubeweging naar waarheid en toonde het respect voor wetenschap ter ondersteuning van haar doelstellingen. Thans heeft deze benadering plaatsgemaakt voor milieuradicalisme. Vele milieuactivisten zijn ultra-links geworden, en laten zich leiden door extremisme en intolerantie, aldus Moore.

Deze ontwikkeling heeft de respectabiliteit en geloofwaardigheid van de milieubeweging aangetast. Dat is spijtig. Tijd voor introspectie. ---

Hans Labohm

De auteur is als gastonderzoeker verbonden aan het Nederlands Instituut voor Internationale Betrekkingen 'Clingendael'.

Gepubliceerd in NRC Handelsblad van 9 oktober 2002.

Plaats reactie
- 8 reactie(s):

06-jul-2003    Joop Averesch - hamanongoGEEN@SPAMhotmail.com

ij het bespreken van GM-voedsel wordt, ten onrechte alleen gekeken naar de effecten van het voedsel zelf. Over de producite en de gevaren en nadelen hiervan wordt ternauwernood ingegaan. Zolang wij ons beperken tot het deze kortzichtige benadering en het onderwerp niet over zijn gehele breedte bekijken, is elke discussie vruchteloos, zinloos en gedoemd tot een welles/nietes verhaal.

Het voorbeeld van het weigeren van GM-voedsel is hier een schrijnend vorobeeld van. Het gaat in dit geval helemaal niet om de eetbaarheid van de voeding maar om het risico dat deze mais, in plaats van louter voor consmuptie, gebruikt gaat worden in de productie van het jaar erop. En zoals iedereen die zich bezig houdt met de discussie over GM-producten zou moeten weten, vereisen gemodificeerde gewasssen andere of meer intensieve teeltmethoden dan er momenteel in de ontwikkelingslanden voorhanden zijn. We spreken hierbij nog niet eens over het gevaar van cross-breeding en andere zijdelingse effecten.

Het gevaar van GM-voeidng is inderdaad niet bewezen...maar het tegendeel ook niet. Is het een toeval dat de toename van het sterftecijfer (of zeg inzakking van de grafiek) onder zuigelingen in Engeland samenvalt met de introductie van GM-soja? Dit is nooit onderzocht.

Dus ik verwacht van een onderzoeker, gelieerd met Cligendael toch een meer bredere benadering van het probleem en niet een simplistische en kapitalische benadering van een probleem dat veel meer omvat dan het wel of niet eten van iets dat niet natuurlijk is.


26-jul-2003    Berend Grootte - b.grootteGEEN@SPAMnospam.hotmail.nl

Niet alleen GM voedsel wordt eenzijdig besproken, ook de negatieve effecten van het gebruik van DDT worden niet aan de orde gesteld.
Ook als je naar het argument voor het niet slopen van schepen kijkt en de parallel doortrekt naar bijvoorbeeld kinderarbeid, dan zou je daar ook niks tegen mogen doen. Over eventuele gelijkwaardige ontwikkelingen in de westerse wereld, m.b.t. verbeterde arbeidsomstandigheden, die ongetwijfeld ook banen hebben gekost, wordt met geen woord gerept.

Al met al ben ik het met de vorige reactie eens, het probleem wordt te eenzijdig benaderd.


23-jan-2004    Klaas5 - pimGEEN@SPAMleeft.nl

De geschiedenis zal uitwijzen dat de bruinhemden van de jaren 30 nu groene hemden dragen.
Dat bevolkingscontrole door Oorlog slechts vervangen is door bevolkingscontrole door ziekte honger en natuurrampen.Ecoimperialisme speelt hierin een grote rol.
De methode is anders de ideologie is hetzelfde.
Verscholen achter het aandoenlijke imago van een panda beer gaat de post industrieele "weg met de mens cult" schuil.

Het eenzijdige van dit artikel is het aantonen van de werktuigen waarmee nu wordt geopereerd om de wereldbevolking te verminderen.

De gebrainwashde egocentrische mens die uit eigenbelang deze politiek ondersteunt is nog niet te laat om tot een ander inzicht te komen want daarom zijn we hier op aarde.


18-jan-2005    Frans

Joop Averesch schrijft: "Het gevaar van GM-voeidng is inderdaad niet bewezen...maar het tegendeel ook niet."

Dat is een goeie! Bewijzen dat iets NIET gevaarlijk is, dat is wat Joop wil!
Zullen we dan ook maar eerst gaan bewijzen dat bruinbrood niet gevaarlijk is voordat we een bruin kadetje eten? En is eigenlijk wel bewezen dat wandelen in de tuin niet gevaarlijk is, voordat wij onze neus buiten de achterdeur steken?

Joop is nou een goed voorbeeld van een ECO-radicaal: Hij zal er alle argumenten bijhalen om zijn verzet tegen nieuwe ontwikkelingen kracht bij te zetten. Het verzet van milieu-gelovigen dat de constatering, dat het gebruik van een moderne afwasmachine veel zuiniger is met water en energie dan het Hema-teiltje met Dubro en vaatkwast, blijft ontkennen.
En dat terwijl Joop geen enkel benul blijkt te hebben van wat genetische manipulatie inhoudt.
Besef je wel Joop dat het kruisen van twee aardappelrassen zuiver genetische manipulatie is?
Het duurt alleen wat langer dan met de moderne technieken, nl vele generaties aardappelrassen lang, voordat je een goed en geschikt ras gekweekt hebt.
Daar kan de derde wereld niet op wachten, Joop. Ze hebben daar honger!


19-sep-2005    Joop Averesch

Frans,

Een paar dingen maar want heb geen zin met jou in discussie te gaan omdat het duidelijk is dat je kennsi van de materie zo diep is als een pierenbadje.

1. Het verschil tussen veredeling (dat is wat jij bedoelt met je aardappelen) en de huidig toegepaste genetische manipulatie ligt in het feit dat er bij GM soortvreemd DNA van het ene organisme naar het andere wordt overgebracht. Vanwege de onnauwkeurigheid kun je dit ook gokken met DNA noemen. Dit is dus een elementair verschil met jouw veredeling.

2. De bedrijven die zich bezig houden met de GM, met name Monsanto en Bayer, zijn nou niet echt bedrijven die een betere wereld voor ogen hebben. Hun eigen omzet staat op nummer 1. Dit heeft tot gevolg dat 90% van alle genetische manipulatie niets met voedingsgewasssen te maken heeft, maar zich met name richt op veevoedergewassen en en overige, voor het rijke westen belangrijke gewassen, in de arme derde wereld landen valt immers niets te verdienen?

3. De boven genoemde bedrijven maken gebruik van 'killergenes' of 'terminatorgenes' om hun producten te beschermen. Deze genen zorgen ervoor dat zaad afkomstig van planten die met dat zaad zijn geproduceerd niet ontkiemen. Het overbrengen van dit gen via stuifmeel op andere planten (niet GM , wel van eigen soort) is onvermijdelijk omdat het een gedeelte van het genetisch materiaal is. Ik neem aan dat ik niet verder hoef uit te leggen wat dit voor verstrekkende gevolgen kan hebben. Het is reeds bewezen dat stuifmeel van GM-gewassen andere gewassen eigensoortige gewassen kan bestuiven met het gevolg dat het gewijzigde DNA is terug gevonden in dat (niet GM) product.

4. GM-producten zijn gepatenteerd. De prijzen van de producten zijn dus ook navenant. Arme boeren in ontwikkelingslanden, die normaal zaad van hun eigen gewas gebruiken, kunnen zich niet veroorloven om elk jaar nieuw zaad te kopen.

Verder raad ik je aan om eens goed rond te surfen op het net en zowel positieve als negatieve bberichten te lezen en daarna een GEFUNDEERDE mening te vormen.

Over 'honger in Afrika' weet ik zeer waarschijnlijk meer dan jij, en verder ben ik een voorstander van Dreft en niet van Dubro. ;-)


03-jan-2006    mirjam - mirjam_72GEEN@SPAMhotmail.com

Als wij allemaal (de westerse wereld) iets meer betalen voor de dienstverlening, produkten en grondstoffen die wij betrekken uit ontwikkelingslanden kunnen zij betere arbeidsomstandigheden en milieumaatregelen regelen waardoor het zogenaamde eco-imperialisme niet meer nodig is. Bedrijven die in dit artikel worden genoemd staan vooral hun eigen winst na en niet een verbetering van de economische omstandigheid in de landen waar zij opereren. Als de ontwikkelingslanden precies dezelfde zwarte industrieperiode gaan navolgen als de westerse wereld wordt geen gebruik gemaakt van de wet op de remmende voorsprong. Maar ja, dat zou betekenen dat wij iets in moeten leveren en alle goede doelen ten spijt, dat willen we dus kennelijk niet!


05-apr-2007    Ruud

Klaas5 heeft helemaal gelijk in "bevolkingscontrole door ziekte, honger en natuurrampen". Stel dat er op deze wereld eens wat minder mensen zouden zijn, was er geen honger, was er plaats genoeg om te wonen, waren er minder auto's en was dit artikel nooit geplaatst. Laat de natuur regel "De stekste zal overleven", de wereld leiden en dan is het een stuk rustiger op de wereld en heeft iedereen eten zonder gm-voedsel en andere thechnische hoogstandjes.


07-apr-2007    Diadem

Niet de sterksten overleven Ruud, maar de fitsten. En laten technologische hoogstandjes nu een bijzonder effectieve manier zijn om je 'fitness' te verhogen!

Jouw oproep: 'Laat de natuur regel "De stekste zal overleven"' is eigenlijk betekenisloos. Survival of the fittest is geen politieke ideologie, die wij mensen kunnen invoeren of afschaffen, maar een natuurwet, die altijd heeft gegolden en ook altijd zal blijven gelden.

Door onze technologie verhogen wij onze fitness simpelweg, waardoor we overleven. Overbevolking verlaagt onze fitness weer. Zolang we snel genoeg nieuwe technologie blijven bedenken is dat geen probleem. Mocht het wel een probleem worden, dan gaan de individuen met een beneden-gemiddelde fitness dood, en is het probleem weer opgelost.

Je kunt daar voor of tegen zijn, maar je kunt daar niets aan veranderen. Het is een natuurwet.


 
 
Printversie Email dit artikel




MeerVrijheid 2001 - 2007