Estland is bakermat van de belastingrevolutie
 |
De invoering van de vlaktaks en de verlaging van de vennootschapsbelasting in Estland en andere nieuwe lidstaten van de Europese Unie zouden West -Europa aan het denken moeten zetten. Nooit eerder zijn de ideeën van de Amerikaanse econoom Arthur Laffer zo rigoureus toegepast.
Op de recente vergadering van de Europese ministers van financiën in Scheveningen kwamen Frankrijk en Duitsland met een voorstel om de vennootschapsbelasting te harmoniseren. Beide landen pleitten onder meer voor een minimumtarief voor de vennootschapsbelasting. Daarmee wilden zij voorkomen dat landen met lagere belastingen investeringen weglokken van landen met hogere belastingen.
Maar de Europese Commissie verzet zich tegen de harmonisering van belastingtarieven. Zij wordt hierin gesteund door het Verenigd Koninkrijk, Ierland en de nieuwe lidstaten. Ook de scheidende eurocommissaris Frits Bolkestein, die onder meer verantwoordelijk is voor belastingzaken, is voorstander van het behoud van concurrentie op het gebied van de belastingen.
Maar andere landen, zoals Frankrijk, Duitsland en Zweden zijn het daar niet meer eens. Zij beschouwen lage (vennootschaps) belastingen in sommige Europese landen, in het bijzonder de nieuwe lidstaten, als een bedreiging van de investeringen in hun eigen land. Ja, zelfs als een bedreiging van de verzorgingsstaat.
Voor de nieuwe lidstaten vormt het economische mirakel van de Keltische tijger, Ierland, een lichtend voorbeeld. Toen Ierland in 1973 lid werd van de EU, bedroeg het inkomen per hoofd van de bevolking slechts 62 procent van het gemiddelde van de EU. Rond 2002 was dat gestegen tot 121 procent. De Ieren kozen voor belastingverlaging en terugdringing van het aandeel van de overheid in de economie. Daarmee profiteerden zij van de toegang tot de EU markt. En wisten zij buitenlandse investeringen aan te trekken. De vennootschapsbelasting bedraagt nu 12,5 procent. Het aandeel van de overheid in het bruto binnenlands product, dat in 1980 54 procent bedroeg, bedraagt op dit moment 33 procent. De werkloosheid is minder dan 5 procent.
Maar behalve Ierland beschikken de nieuwe lidstaten ook nog over een ander rolmodel uit hun eigen midden: Estland!
In het najaar van 1992 won de 'golden boy' van de Estse politiek, Mart Laar, toen 32 jaar oud, met zijn coalitie de verkiezingen. Hij stelde een jonge regeringsploeg samen die een schoktherapie van een uitzonderlijk liberale snit op de economie toepaste. Als historicus had Mart Laar een beperkte economische kennis. En bij gebrek aan een handleiding hoe men een centrale planeconomie moet omvormen tot een markteconomie, moest hij zich baseren op enkele fundamentele economische denkbeelden. Een daarvan was de gedachte dat lagere belastingtarieven tot hogere belastinginkomsten zouden leiden. Deze stelling was een van de pijlers van de aanbodeconomie, die in de jaren zeventig tot uitdrukking was gebracht in de Laffer-curve, genoemd naar de Amerikaanse econoom Arthur Laffer. Het idee was echter nog nooit rigoureus in de praktijk gebracht. Dat gebeurde nu in Estland, waar een vlaktaks voor de inkomstenbelasting werd ingevoerd van 26 procent. De achterliggende filosofie was simpel. Progressieve belastingen ondermijnen economische prikkels. Mensen die meer werken en meer verdienen moeten niet daarvoor worden gestraft. In Estland heeft de vlaktaks de kapitaalvorming bevorderd en mede daardoor ook de productiviteitsverbetering. Dit leidde weer tot hogere Ionen en meer werkgelegenheid. Bovendien is een vlaktaks eenvoudig te innen en te controleren. Op dit moment overweegt Estland het belastingtarief nog verder te verlagen tot 20 procent.
Bovendien schafte Estland alle invoertarieven af, introduceerde de regering een in de wet verankerde evenwichtige begroting, en voerde een grootscheepse dereguleringsoperatie uit. Later schafte Estland de vennootschapsbelasting af op winsten die opnieuw worden geïnvesteerd. Het resultaat daarvan heeft in andere landen tot soortgelijke maatregelen geleid. Zo hebben Polen, Hongarije en Letland hun vennootschapsbelasting tot onder de 20 procent teruggebracht, terwijl Slowakije een vlaktaks van 19 procent heeft ingevoerd, zowel voor de vennootschapsbelasting als de inkomstenbelasting.
Mart Laar heeft zich bij uitstek ook door het liberale gedachtegoed van Milton Friedman laten inspireren. Mart Laar: 'In het bijzonder in een transformatieland, waar de centrale planeconomie dient te worden omgevormd tot een markteconomie, is het erg belangrijk om ruim baan te geven aan het particuliere initiatief en ruimte te scheppen voor de vrijheid van ondernemen om welvaart te scheppen. De overheid dient ondernemers niet te straffen; zij dient hen aan te moedigen, ook via het belastingstelsel. De overheid dient zich te beperken tot het garanderen van 'fair play'.
Wie had vijftien jaar geleden kunnen denken dat de krachtigste vrije marktwind uit het oosten zou gaan waaien?
Hans Labohm
Uit Het Financiële Dagblad van 11 november 2004.
Hans H.J. Labohm is gastonderzoeker aan het Instituut Clingendael.
Plaats reactie - 11 reactie(s):
12-nov-2004 Mark Wierenga - vrijheidGEEN@SPAMgmail.com
Zoals het nu gaat kan het niet anders dan dat de landen in het oosten van Europa de landen in het westen vroeg of laat gaan inhalen in zowel welvaart als welzijn. Wat mij echter tegen staat is dat het Ierse wonder wordt verklaard aan de hand van de toetreding tot de EU. Tot op zekere hoogte klopt dit, ze krijgen immers toegang tot de Europese markten. Dit kan echter net zo goed zónder de parasitaire werking van de unie, ze worden namelijk niet alleen ernstig beperkt in de vrijheid van handel, maar ook door de extra belastingdruk die vanuit Brussel wordt opgelegd.
Met de naderende neo-fascistische politiek van Frankrijk, Duitsland en Zweden om nu ook burgers in andere landen te verplichten een bepaalde mate van hun inkomen al dan niet gedwongen af te staan aan de overheid, is het te hopen dat ze in Estland deze terreur weten te overwinnen en dat hun politiek juist hier navolging zal krijgen.
12-nov-2004 Meeeh
Positief iets van het EU lidmaatschap kan verder ook zijn het wegvallen van tariefmuren met EU landen. Ik hoop dat het niet neerkomt op het binnen de EU verplaatsen van problemen. Trek je het verhaal door, dan zou Europa door het overnemen van die lichtende voorbeelden op wereldniveau eruit kunnen springen. Ik moet wel een beetje lachen om "concurrentie op het gebied van belastingen". Maar laat ze het vooral doen, wie weet volgt er een wijze les aan overheden met hoge belastingen.
12-nov-2004 Dash2in1
Dit toont het failliet aan van een flink aantal onwaarheden die vrij consequent, en keer op keer, door de linkse kerk geuit worden. 'Extra belastingen voor hulp voor x leidt tot meer welvaart, want y.'
Hopelijk houdt men voet bij stuk en krijgen lidstaten niks te zeggen over elkaars belastingpolitiek. Dat zou het ultieme ongelijk kunnen aantonen.
12-nov-2004 Herbie
Let ook op Georgie, met Saakasvili (spelling ?). Die willen hele ministeries opheffen. Klinkt veelbelovend.
12-nov-2004 Quirium
Estland, misschien een ideetje voor een Europees Free State Project, zoals New Hampshire in de US.
Alleen spijtig dat het er zo koud is.
12-nov-2004 Hans
Nu maar hopen dat mijn Baltic Fund van East Capital (via snsfundcoach) hiervan zal kunnen profiteren :)
12-nov-2004 Hans
Freestate project? mmmh, wie weet. Laten we er eest maar eens op vakantie gaan dan (in de zomer).
14-nov-2004 Quirium
"'In het bijzonder in een transformatieland, waar de centrale planeconomie dient te worden omgevormd tot een markteconomie, is het erg belangrijk om ruim baan te geven aan het particuliere initiatief en ruimte te scheppen voor de vrijheid van ondernemen om welvaart te scheppen"
Dit is dus met name van toepassing op de situatie in Nederland en Belgie...
15-nov-2004 Cincinnatus
Triest dat Estland en andere Oost-Europese landen
na het communistische juk te hebben afgeschud
en na de zwarte sneeuw in de eerste jaren van de transitieperiode, net nu er vaart in hun economische ontwikkeling komt hun pas verworven
onafhankelijkheid alweer hebben opgegeven en zich
onder het juk van Brussel,het nieuwe Moskou aan de Zenne,hebben geplaatst.
De hoop dat Estland z'n pro-"vrij ondernemerschap" politiek zal worden overgenomen door de "oude" lidstaten van de EU lijkt me
ijdel : een gezonde appel leggen in een mand rotte appels maakt de rotte appels niet weer
gezond.
Niet "wij" gaan de Esten,Slovaken e.a. hun flattax en lage heffingen overnemen,zij gaan de komende jaren (opnieuw) kennis maken met torenhoge belastingen en gereguleer alom.
06-okt-2006 GWU
Interessant artikel. De toenemende welvaart in Ierland is echter wel heel erg slecht onderbouwd. In 1973 waren er andere landen lid van de EU (onder een andere naam natuurlijk) dan in 2002. Om schaamteloos de percentages 62 en 121 met elkaar te vergelijken is dus onzin.
01-feb-2007 Bishop Brennan
Ik woon nu 2,5 jaar in Ierland en de grootste aandrijvers van de Celtic Tiger is de huizenmarkt.
Huizen in Dublin brengen het dubbele op van wat ze kosten. de grote bedrijven zijn gelokt door zeer lage belastingen. Dit heeft inderdaad voor veel werkgelegenheid gezorgd. Helaas mogen die lage tarieven niet meer van de EU en moeten de meeste bedrijven in 2008 gewoon belasting betalen. Kijken hoeveel bedrijven er dan nog blijven. Die gaan wel op zoek in het oosten.
Ierland heeft verder heel veel in de buidel van de EU mogen graaien. Elke rotonde in Ierland is met geld van de EU betaald. En waar men maar kon heeft men dan ook rotondes gebouwd.
En alles wat de Ieren niet rechtstreeks via de inkomsten kunnen innen wordt terug gehaald via accijnzen. Alcohol bijvoorbeeld: fles sterke drank van 0,75l. is rond de 40-45 euro. Pakje van 50 gram tabak: 15,40.
En nog drinkt en paft iedereen vrolijk door.
En dan had je nog de 5% tax op bulk inkopen. Zogenaamd om de kleine kruidenier te beschermen.
Zo zijn er nog vol op (geheime) prijsafspraken tussen auto dealers, pubs, etc.
En ondanks die torenhoge belastingen zijn ze 7 dagen per week altijd druk aan het shoppen.
De uiteindelijke burger handelt dus maar in huizen en leningen om zich nog te kunnen bedruipen.
Ja! Ierland heeft een hele sterke economie. Tot de banken wel tot terugvordering over moeten gaan.
De enige hoop van de Ieren is een spaaractie die nu vrij komt. Deze levert de komende 5 jaar nog in ieder geval 1,5 bln euro's op. De Celtic tiger houdt het nog wel even vol, maar ook niet lang meer.
Maar de Europese Commissie verzet zich tegen de harmonisering van belastingtarieven. Zij wordt hierin gesteund door het Verenigd Koninkrijk, Ierland en de nieuwe lidstaten. Ook de scheidende eurocommissaris Frits Bolkestein, die onder meer verantwoordelijk is voor belastingzaken, is voorstander van het behoud van concurrentie op het gebied van de belastingen.
Maar andere landen, zoals Frankrijk, Duitsland en Zweden zijn het daar niet meer eens. Zij beschouwen lage (vennootschaps) belastingen in sommige Europese landen, in het bijzonder de nieuwe lidstaten, als een bedreiging van de investeringen in hun eigen land. Ja, zelfs als een bedreiging van de verzorgingsstaat.
Voor de nieuwe lidstaten vormt het economische mirakel van de Keltische tijger, Ierland, een lichtend voorbeeld. Toen Ierland in 1973 lid werd van de EU, bedroeg het inkomen per hoofd van de bevolking slechts 62 procent van het gemiddelde van de EU. Rond 2002 was dat gestegen tot 121 procent. De Ieren kozen voor belastingverlaging en terugdringing van het aandeel van de overheid in de economie. Daarmee profiteerden zij van de toegang tot de EU markt. En wisten zij buitenlandse investeringen aan te trekken. De vennootschapsbelasting bedraagt nu 12,5 procent. Het aandeel van de overheid in het bruto binnenlands product, dat in 1980 54 procent bedroeg, bedraagt op dit moment 33 procent. De werkloosheid is minder dan 5 procent.Maar behalve Ierland beschikken de nieuwe lidstaten ook nog over een ander rolmodel uit hun eigen midden: Estland!
In het najaar van 1992 won de 'golden boy' van de Estse politiek, Mart Laar, toen 32 jaar oud, met zijn coalitie de verkiezingen. Hij stelde een jonge regeringsploeg samen die een schoktherapie van een uitzonderlijk liberale snit op de economie toepaste. Als historicus had Mart Laar een beperkte economische kennis. En bij gebrek aan een handleiding hoe men een centrale planeconomie moet omvormen tot een markteconomie, moest hij zich baseren op enkele fundamentele economische denkbeelden. Een daarvan was de gedachte dat lagere belastingtarieven tot hogere belastinginkomsten zouden leiden. Deze stelling was een van de pijlers van de aanbodeconomie, die in de jaren zeventig tot uitdrukking was gebracht in de Laffer-curve, genoemd naar de Amerikaanse econoom Arthur Laffer. Het idee was echter nog nooit rigoureus in de praktijk gebracht. Dat gebeurde nu in Estland, waar een vlaktaks voor de inkomstenbelasting werd ingevoerd van 26 procent. De achterliggende filosofie was simpel. Progressieve belastingen ondermijnen economische prikkels. Mensen die meer werken en meer verdienen moeten niet daarvoor worden gestraft. In Estland heeft de vlaktaks de kapitaalvorming bevorderd en mede daardoor ook de productiviteitsverbetering. Dit leidde weer tot hogere Ionen en meer werkgelegenheid. Bovendien is een vlaktaks eenvoudig te innen en te controleren. Op dit moment overweegt Estland het belastingtarief nog verder te verlagen tot 20 procent.
Bovendien schafte Estland alle invoertarieven af, introduceerde de regering een in de wet verankerde evenwichtige begroting, en voerde een grootscheepse dereguleringsoperatie uit. Later schafte Estland de vennootschapsbelasting af op winsten die opnieuw worden geïnvesteerd. Het resultaat daarvan heeft in andere landen tot soortgelijke maatregelen geleid. Zo hebben Polen, Hongarije en Letland hun vennootschapsbelasting tot onder de 20 procent teruggebracht, terwijl Slowakije een vlaktaks van 19 procent heeft ingevoerd, zowel voor de vennootschapsbelasting als de inkomstenbelasting.Mart Laar heeft zich bij uitstek ook door het liberale gedachtegoed van Milton Friedman laten inspireren. Mart Laar: 'In het bijzonder in een transformatieland, waar de centrale planeconomie dient te worden omgevormd tot een markteconomie, is het erg belangrijk om ruim baan te geven aan het particuliere initiatief en ruimte te scheppen voor de vrijheid van ondernemen om welvaart te scheppen. De overheid dient ondernemers niet te straffen; zij dient hen aan te moedigen, ook via het belastingstelsel. De overheid dient zich te beperken tot het garanderen van 'fair play'.
Wie had vijftien jaar geleden kunnen denken dat de krachtigste vrije marktwind uit het oosten zou gaan waaien?
Hans Labohm
Uit Het Financiële Dagblad van 11 november 2004.
Hans H.J. Labohm is gastonderzoeker aan het Instituut Clingendael.
Plaats reactie12-nov-2004 Mark Wierenga - vrijheidGEEN@SPAMgmail.com
Zoals het nu gaat kan het niet anders dan dat de landen in het oosten van Europa de landen in het westen vroeg of laat gaan inhalen in zowel welvaart als welzijn. Wat mij echter tegen staat is dat het Ierse wonder wordt verklaard aan de hand van de toetreding tot de EU. Tot op zekere hoogte klopt dit, ze krijgen immers toegang tot de Europese markten. Dit kan echter net zo goed zónder de parasitaire werking van de unie, ze worden namelijk niet alleen ernstig beperkt in de vrijheid van handel, maar ook door de extra belastingdruk die vanuit Brussel wordt opgelegd.
Met de naderende neo-fascistische politiek van Frankrijk, Duitsland en Zweden om nu ook burgers in andere landen te verplichten een bepaalde mate van hun inkomen al dan niet gedwongen af te staan aan de overheid, is het te hopen dat ze in Estland deze terreur weten te overwinnen en dat hun politiek juist hier navolging zal krijgen.
12-nov-2004 Meeeh
Positief iets van het EU lidmaatschap kan verder ook zijn het wegvallen van tariefmuren met EU landen. Ik hoop dat het niet neerkomt op het binnen de EU verplaatsen van problemen. Trek je het verhaal door, dan zou Europa door het overnemen van die lichtende voorbeelden op wereldniveau eruit kunnen springen. Ik moet wel een beetje lachen om "concurrentie op het gebied van belastingen". Maar laat ze het vooral doen, wie weet volgt er een wijze les aan overheden met hoge belastingen.
12-nov-2004 Dash2in1
Dit toont het failliet aan van een flink aantal onwaarheden die vrij consequent, en keer op keer, door de linkse kerk geuit worden. 'Extra belastingen voor hulp voor x leidt tot meer welvaart, want y.'
Hopelijk houdt men voet bij stuk en krijgen lidstaten niks te zeggen over elkaars belastingpolitiek. Dat zou het ultieme ongelijk kunnen aantonen.
12-nov-2004 Herbie
Let ook op Georgie, met Saakasvili (spelling ?). Die willen hele ministeries opheffen. Klinkt veelbelovend.
12-nov-2004 Quirium
Estland, misschien een ideetje voor een Europees Free State Project, zoals New Hampshire in de US.
Alleen spijtig dat het er zo koud is.
12-nov-2004 Hans
Nu maar hopen dat mijn Baltic Fund van East Capital (via snsfundcoach) hiervan zal kunnen profiteren :)
12-nov-2004 Hans
Freestate project? mmmh, wie weet. Laten we er eest maar eens op vakantie gaan dan (in de zomer).
14-nov-2004 Quirium
"'In het bijzonder in een transformatieland, waar de centrale planeconomie dient te worden omgevormd tot een markteconomie, is het erg belangrijk om ruim baan te geven aan het particuliere initiatief en ruimte te scheppen voor de vrijheid van ondernemen om welvaart te scheppen"
Dit is dus met name van toepassing op de situatie in Nederland en Belgie...
15-nov-2004 Cincinnatus
Triest dat Estland en andere Oost-Europese landen
na het communistische juk te hebben afgeschud
en na de zwarte sneeuw in de eerste jaren van de transitieperiode, net nu er vaart in hun economische ontwikkeling komt hun pas verworven
onafhankelijkheid alweer hebben opgegeven en zich
onder het juk van Brussel,het nieuwe Moskou aan de Zenne,hebben geplaatst.
De hoop dat Estland z'n pro-"vrij ondernemerschap" politiek zal worden overgenomen door de "oude" lidstaten van de EU lijkt me
ijdel : een gezonde appel leggen in een mand rotte appels maakt de rotte appels niet weer
gezond.
Niet "wij" gaan de Esten,Slovaken e.a. hun flattax en lage heffingen overnemen,zij gaan de komende jaren (opnieuw) kennis maken met torenhoge belastingen en gereguleer alom.
06-okt-2006 GWU
Interessant artikel. De toenemende welvaart in Ierland is echter wel heel erg slecht onderbouwd. In 1973 waren er andere landen lid van de EU (onder een andere naam natuurlijk) dan in 2002. Om schaamteloos de percentages 62 en 121 met elkaar te vergelijken is dus onzin.
01-feb-2007 Bishop Brennan
Ik woon nu 2,5 jaar in Ierland en de grootste aandrijvers van de Celtic Tiger is de huizenmarkt.
Huizen in Dublin brengen het dubbele op van wat ze kosten. de grote bedrijven zijn gelokt door zeer lage belastingen. Dit heeft inderdaad voor veel werkgelegenheid gezorgd. Helaas mogen die lage tarieven niet meer van de EU en moeten de meeste bedrijven in 2008 gewoon belasting betalen. Kijken hoeveel bedrijven er dan nog blijven. Die gaan wel op zoek in het oosten.
Ierland heeft verder heel veel in de buidel van de EU mogen graaien. Elke rotonde in Ierland is met geld van de EU betaald. En waar men maar kon heeft men dan ook rotondes gebouwd.
En alles wat de Ieren niet rechtstreeks via de inkomsten kunnen innen wordt terug gehaald via accijnzen. Alcohol bijvoorbeeld: fles sterke drank van 0,75l. is rond de 40-45 euro. Pakje van 50 gram tabak: 15,40.
En nog drinkt en paft iedereen vrolijk door.
En dan had je nog de 5% tax op bulk inkopen. Zogenaamd om de kleine kruidenier te beschermen.
Zo zijn er nog vol op (geheime) prijsafspraken tussen auto dealers, pubs, etc.
En ondanks die torenhoge belastingen zijn ze 7 dagen per week altijd druk aan het shoppen.
De uiteindelijke burger handelt dus maar in huizen en leningen om zich nog te kunnen bedruipen.
Ja! Ierland heeft een hele sterke economie. Tot de banken wel tot terugvordering over moeten gaan.
De enige hoop van de Ieren is een spaaractie die nu vrij komt. Deze levert de komende 5 jaar nog in ieder geval 1,5 bln euro's op. De Celtic tiger houdt het nog wel even vol, maar ook niet lang meer.
