Ministerie van waarheid opent aanval op milieu-skepticus
In 2001 publiceerde de Deense statisticus Bjørn Lomborg het boek The Skeptical Environmentalist: Measuring the Real State of the World, dat betoogt dat het de goede kant opgaat met de toestand van het milieu. Dat boek wordt nu aangevallen door een soort Orwelliaanse ministerie van waarheid.
Lomborg was vroeger een milieu-activist, die zich zorgen maakte over het steeds slechter worden van het milieu. Hij ergerde zich aan de geschriften van de econoom Julian Simon, die met cijfers beweerde aan te tonen dat al dat mileudoemdenken niet gerechtvaardigd was. Volgens Simon gaat het door toenemende welvaart en technologie steeds beter met het milieu. Omdat de ideeën van Simon, vooral in de Verenigde Staten, steeds meer invloed begonnen te krijgen stelde Lomborg zich tot doel met goede statistiek aan te tonen dat de conclusies van Simon niet deugden. Tijdens zijn onderzoek kwam hij er echter achter dat Simon grotendeels gelijk had.
Vandaar Lomborg’s boek, waarin hij op basis van zeer gedegen statistische analyse van beschikbare informatie over het milieu concludeert dat het allemaal wel meevalt met het milieu en juist de goede kant op gaat. Een bekering dus van milieu-activist naar milieu-skepticus en een slag in het gezicht van de milieu-lobby.
Die milieu-lobby sloeg hard terug met allerlei zwakke aanvallen op Lomborg’s boek tot en met gegooide taarten en bedreigingen toe, die doen denken aan wat Pim Fortuyn overkwam toen hij in Nederland linkse dogma’s aan de kaak stelde. De meest recente aanval kwam via het Danish Committees on Scientific Dishonesty (DCSD), dat beweert dat Lomborg’s boek oneerlijke wetenschap is. De argumenten van dit comité tegen het boek zijn echter eerder een middeleeuwse inquisitie dan een wetenschappelijke kritiek. Lomborg heeft een taboe doorbroken, juist omdat zijn boek zo gedegen en goed onderbouwd is, en dat is natuurlijk onvergeeflijk. Wat zou het immers vreselijk zijn als de wereld niet echt aan het vergaan is door milieuvervuiling. Dan valt immers het laatste argument voor het linkse anti-economie-, anti-technologie- en anti-vooruitgangsbeleid weg.
Henry Sturman
Gerelateerde links:
- The Lomborg Inquisition
- Running out of resources (PDF formaat). Door Bjorn Lomborg in de Guardian. Aanrader!
- Lomborgs boek op Meervrijheid
- Hans Labohm: Eco-imperialisme bedreigt Derde Wereld
- Quote's van Julian Simon (en over de succesvolle weddenschap die hij had met milieu-doemdenker Paul Erhlich, schrijver van "The population bomb")
Plaats reactie - 14 reactie(s):
29-jan-2003 Aschwin de Wolf
Kijk ook eens hier:
op Techcentralstation.com
30-jan-2003 Niek - ravacholGEEN@SPAMhopje.xs4all.nl
Doet me een beetje denken aan mezelf. Ik was tot voor een jaar of 5 geleden ook behoorlijk "milieubewust". Totdat ik door meer kennis op te doen (via studie, maar ook via de Vrijheidlijst!!) de boel veel realistischer ging zien.
De opwarming van de Aarde (of dit nu een natuurlijke of een menselijke oorzaak heeft) heeft veel gunstige effecten. Grote gebieden in Siberie en Canada zullen geschikt worden voor landbouw. Ook zal er bij hogere temperaturen minder gestookt hoeven te worden waardoor prijzen van belangrijke branstoffen zullen dalen. Dit levert weer goedkopere producten op.
Overigens moeten we er voor waken naar de andere kant door te slaan omdat dit toevallig libertarisch-correct zou zijn.
30-jan-2003 Kordotium - kordotiumGEEN@SPAMyahoo.com
Het gaat inderdaad beter met het milieu, maar daarom is er nog steeds wel vervuiling.
Zolang er nog mensen dood gaan aan menselijke vervuiling vind ik dat we het milieuprobleem niet moeten bagatelliseren. De problemen zijn echter vooral lokaal (smog in grote steden, luchtvervuiling bij fabrieken, watervervuiling in fabrieken, overstromende rivieren door het weghalen van overstroomgebieden enz.)
Om niet meer milieubewust te handelen omdat er geen milieuprobleem meer zou zijn, is dus onzin.
30-jan-2003 Aschwin de Wolf
Bjorn Lomborg stelt alleen dat de milieuproblemen zoals die door milieuactivisten en de media worden voorgespiegeld een stuk minder zijn dan we denken en dat het op een aantal gebieden zelfs beter gaat.
Ik lees niet dat hij het probleem bagatelliseert of niet belangrijk vindt.
30-jan-2003 yves
Geen politicus of ambtenaar kan een probleem oplossen als daar geen geld en technologie voor beschikbaar is. Bovendien zijn ze vaak ondeskundig of corrupt, of lopen in het beste geval achter de feiten aan. Als een bedrijf haar eigen eigendom vervuilt is dat haar zaak. Als ze die nog zal verkopen hangt af van de marktwaarde en de technologie en, de wetenschap i.p.v. de wet als die er niet is. Als een bedrijf iemand anders eigendom vervuilt kan er een schade-eis volgen. Dat hangt ook af van de wetenschap. En uiteindelijk koopt de consument de producten van een bedrijf. Als er in het verleden veel milieuvervuiling was dan komt dit omdat het ging om "het collectief" dat door politici slecht beheerd wordt. Nu slaan we door in de andere richting, het begrip "schade" en "wetenschap" zijn uit den boze. Alleen de norm telt. En als daaraan voldaan wordt, dan worden er maar nieuwe uitgevonden. Vaak moeten bedrijven bewijzen dat ze in orde of onschuldig zijn, met een lijvig verslag. Daarvoor moeten labo-testen gedaan worden met vaak zeer giftige chemicaliën, die voor industrieel gebruik verboden zijn, en zeer vaak nutteloos. Ik heb het dan nog niet over het aantal bomen dat gehakt wordt in naam van het milieu. Het wordt dringend tijd dat er eens een milieu-effectenrapport gemaakt wordt van het milieubeleid.
02-feb-2003 Henk - hgoorGEEN@SPAMhotmail.com
Leuk zo'n verhaal. Twee Denen, hebben in 1996 een aardige theorie de wereld in gebracht die aangeeft dat het broeikas effect een natuurlijk fenomeen is als gevolg van... zonnevlekken.
"Two Danish scientists, Henrik Svensmark and Eigil Friis-Christensen, suggested in 1996 that it is changes in the Sun's magnetic field, and not the emission of greenhouse gases, that has led to recent rises in global temperatures. According to the Danish theory, charged particles from the Sun deflect galactic cosmic rays (streams of high-energy particles from outer space) that would otherwise have ionized the Earth's lower atmosphere and formed clouds. In other words: cosmic radiation is influencing the forming of clouds and thereby influencing our atmosphere. Moreover, they believe that global warming may just be part of a natural cycle in the Earth's temperature."
Cosmic rays ebb and flow with the solar cycle, intensifying as solar activity rises, weakening as activity lessens. The rays in turn accelerate the solar wind, which as it strikes Earth, has a direct correlation on cloud formation. Jasper Kirkby of the European particle physics center, CERN, in Geneva observed that cloud cover since the middle of the last century has been reduced by solar wind by enough to account for all the warming recorded to date.
He also pointed out that the "medieval warm period" about 1,000 years ago, a time when southern England supported a wine industry, the North Atlantic teemed with fish and the Vikings cultivated parts of Greenland, corresponded precisely with the last such solar wind event.
Moreover, we know from scientists at Harvard and Columbia universities, working independently of each other and the Europeans, that 17 of the last 19 global warmings have occurred during periods of increased solar activity. Some of these pre-industrial (i.e. pre-pollution) warmings were even greater than the one the Earth is now experiencing.
Affijn: food for thought zoals dat heet!
02-feb-2003 martin
Deze theorie werd al eens genoemd in een eerder artikel op MeerVrijheid.
Op MeerVrijheid zijn meer artikelen te vinden over het broeikaseffect.
Overigens: het broeikaseffect bestaat, zonder broeikaseffect zou het behoorlijk fris zijn hier. Waar het om gaat is de mate waarin menselijke activiteit invloed heeft op het broeikaseffect, de mate waarin dat nadelige effecten heeft, en hoe zeker dat allemaal is. Naar mijn mening is er geen rechtvaardiging voor Kyoto of andere maatregelen m.b.t. CO2.
02-feb-2003 martin
Sorry, ik reageerde op de verkeerde stelling. Je zei:
"Twee Denen, hebben in 1996 een aardige theorie de wereld in gebracht die aangeeft dat het broeikas effect een
natuurlijk fenomeen is als gevolg van... zonnevlekken."
Niet het broeikaseffect, maar de extra opwarming van de aarde is volgens die theorie het gevolg van zonnevlekken (maar misschien bedoelde je dat ook). Het broeikaseffect wordt wel degelijk veroorzaakt door broeikasgassen waarvan de voornaamste waterdamp is.
03-feb-2003 Gbazz - gbazzGEEN@SPAMspam.com
Diegenen die zelf ook eens willen zien wat de argumenten zijn van deze "middeleeuwse inquisitie" moeten hier eens kijken. Zo zwak als hier gesteld wordt zijn die argumenten (met de mooie titel "Misleading maths about the earth") nou ook weer niet:
http://www.sciam.com/article.cfm?articleID=000F3D47-C6D2-1CEB-93F6809EC5880000
Op dezelfde site zijn een weerlegging van die kritiek, een weerlegging van die weerlegging en andere reacties te vinden.
03-feb-2003 Gbazz
Overigens vind ik het wel grappig om te zien hoe de loopgraven rond de broeikasdiscussie zich verschuiven. Eerst heette het dat de mens absoluut geen invloed had op de temperatuur op aarde of dat daarvoor geen bewijs was, maar nu dat eigenlijk niet meer met goed wetenschappelijk fatsoen is vol te houden wordt deze "loopgraaf" verlaten en trekt men zich tactisch terug. Laten we onze goede vriend Lomborg even aan het woord (dit haalde ik uit een van de links die ik hierboven vond):
"There is no doubt that mankind has influenced and is still increasing atmospheric concentrations of CO2 and that this will influence temperature. Yet we need to separate hyperbole from realities in order to choose our future optimally…. Global warming is important. Its total costs could be $5 trillion. Yet, our choices in dealing with global warming are also important…. Is it not curious, then, that the typical reporting on global warming tells us all the bad things that could happen from CO2 emissions, but few or none of the bad things that could come from overly zealous regulation of such emissions?"
M.a.w. Het effect bestaat wel, maar iets eraan doen zou wel eens erger kunnen zijn.
Een kleine variant op die stelling die ik de laatste tijd steeds meer hoor/lees is: "Global warming is niet zo rampzalig en mischien zelfs goed voor ons". (ok, een beetje cru gezegd, maar daar komt het vaak wel op neer).
De nieuwe "loopgraven" zijn bereikt, hakken in het zand! ;-)
04-feb-2003 robin
"...waarin hij op basis van zeer gedegen statistische analyse van beschikbare informatie...".
zozo. mening weer voorop in plaats van feiten. De reden waarom het aangevallen is, komt voort uit het feit dat het juist géén gedegen statistsche analyse is...
Meer vrijheid wordt steeds meer een propaganda-site... jammer.
04-feb-2003 Aschwin de Wolf
Misschien kun je beter eens uitleggen waarom die statistieken van Lomborg niet deugen en dit naar MV sturen. Hier worden we namelijk niet echt veel wijzer van.
04-feb-2003 Sniper - sniperGEEN@SPAMquicknet.nl
"overstromende rivieren door het weghalen van overstroomgebieden"
Die rivieren mogen niet uitgebaggerd worden van de milieu maffia. De bodem komt dus steeds hoger te liggen (en dus ook het water) en dan is het niet gek dat ze eerder overstromen.
Het milieu wordt misbruikt om geld af te pakken van de burgers. Bijvoorbeeld via de accijns van de benzine. Alsof de consument er iets aan kan doen dat zijn auto vervuilt, die zou misschien best in een CO2 auto willen rijden maar die zijn hier nog niet op de markt.
Milieu hippies lopen te roepen dat de wereld vergaat over 10 jaar (wat ze 15 jaar geleden ook al riepen) zodat ze lekker zakken kunnen vullen (denk aan die milieuorganisaties die geld vangen) bij de burger en overheid en een reden hebben om het kapitalisme af te kraken.
De linkse overheid had het ook ontdekt en kan zo onder het mom van het milieu de burger verder uitmelken zodat ze NOG meer uit kunnen geven.
27-feb-2003 Kordotium - kordotiumGEEN@SPAMyahoo.com
Sniper: baggeren is geen structurele oplossing en met het dieper maken van rivieren zorg je ervoor dat rivieren sneller gaan stromen en dat de dijken dus breder moeten worden om onder weerstand te kunnen bieden tegen de enorme waterdruk die er zal ontstaan.
Niet echt een goed idee dus, alleen baggeren.
Vandaar Lomborg’s boek, waarin hij op basis van zeer gedegen statistische analyse van beschikbare informatie over het milieu concludeert dat het allemaal wel meevalt met het milieu en juist de goede kant op gaat. Een bekering dus van milieu-activist naar milieu-skepticus en een slag in het gezicht van de milieu-lobby.
Die milieu-lobby sloeg hard terug met allerlei zwakke aanvallen op Lomborg’s boek tot en met gegooide taarten en bedreigingen toe, die doen denken aan wat Pim Fortuyn overkwam toen hij in Nederland linkse dogma’s aan de kaak stelde. De meest recente aanval kwam via het Danish Committees on Scientific Dishonesty (DCSD), dat beweert dat Lomborg’s boek oneerlijke wetenschap is. De argumenten van dit comité tegen het boek zijn echter eerder een middeleeuwse inquisitie dan een wetenschappelijke kritiek. Lomborg heeft een taboe doorbroken, juist omdat zijn boek zo gedegen en goed onderbouwd is, en dat is natuurlijk onvergeeflijk. Wat zou het immers vreselijk zijn als de wereld niet echt aan het vergaan is door milieuvervuiling. Dan valt immers het laatste argument voor het linkse anti-economie-, anti-technologie- en anti-vooruitgangsbeleid weg.
Henry Sturman
Gerelateerde links:
- The Lomborg Inquisition
- Running out of resources (PDF formaat). Door Bjorn Lomborg in de Guardian. Aanrader!
- Lomborgs boek op Meervrijheid
- Hans Labohm: Eco-imperialisme bedreigt Derde Wereld
- Quote's van Julian Simon (en over de succesvolle weddenschap die hij had met milieu-doemdenker Paul Erhlich, schrijver van "The population bomb")
Plaats reactie29-jan-2003 Aschwin de Wolf
Kijk ook eens hier:
op Techcentralstation.com
30-jan-2003 Niek - ravacholGEEN@SPAMhopje.xs4all.nl
Doet me een beetje denken aan mezelf. Ik was tot voor een jaar of 5 geleden ook behoorlijk "milieubewust". Totdat ik door meer kennis op te doen (via studie, maar ook via de Vrijheidlijst!!) de boel veel realistischer ging zien.
De opwarming van de Aarde (of dit nu een natuurlijke of een menselijke oorzaak heeft) heeft veel gunstige effecten. Grote gebieden in Siberie en Canada zullen geschikt worden voor landbouw. Ook zal er bij hogere temperaturen minder gestookt hoeven te worden waardoor prijzen van belangrijke branstoffen zullen dalen. Dit levert weer goedkopere producten op.
Overigens moeten we er voor waken naar de andere kant door te slaan omdat dit toevallig libertarisch-correct zou zijn.
30-jan-2003 Kordotium - kordotiumGEEN@SPAMyahoo.com
Het gaat inderdaad beter met het milieu, maar daarom is er nog steeds wel vervuiling.
Zolang er nog mensen dood gaan aan menselijke vervuiling vind ik dat we het milieuprobleem niet moeten bagatelliseren. De problemen zijn echter vooral lokaal (smog in grote steden, luchtvervuiling bij fabrieken, watervervuiling in fabrieken, overstromende rivieren door het weghalen van overstroomgebieden enz.)
Om niet meer milieubewust te handelen omdat er geen milieuprobleem meer zou zijn, is dus onzin.
30-jan-2003 Aschwin de Wolf
Bjorn Lomborg stelt alleen dat de milieuproblemen zoals die door milieuactivisten en de media worden voorgespiegeld een stuk minder zijn dan we denken en dat het op een aantal gebieden zelfs beter gaat.
Ik lees niet dat hij het probleem bagatelliseert of niet belangrijk vindt.
30-jan-2003 yves
Geen politicus of ambtenaar kan een probleem oplossen als daar geen geld en technologie voor beschikbaar is. Bovendien zijn ze vaak ondeskundig of corrupt, of lopen in het beste geval achter de feiten aan. Als een bedrijf haar eigen eigendom vervuilt is dat haar zaak. Als ze die nog zal verkopen hangt af van de marktwaarde en de technologie en, de wetenschap i.p.v. de wet als die er niet is. Als een bedrijf iemand anders eigendom vervuilt kan er een schade-eis volgen. Dat hangt ook af van de wetenschap. En uiteindelijk koopt de consument de producten van een bedrijf. Als er in het verleden veel milieuvervuiling was dan komt dit omdat het ging om "het collectief" dat door politici slecht beheerd wordt. Nu slaan we door in de andere richting, het begrip "schade" en "wetenschap" zijn uit den boze. Alleen de norm telt. En als daaraan voldaan wordt, dan worden er maar nieuwe uitgevonden. Vaak moeten bedrijven bewijzen dat ze in orde of onschuldig zijn, met een lijvig verslag. Daarvoor moeten labo-testen gedaan worden met vaak zeer giftige chemicaliën, die voor industrieel gebruik verboden zijn, en zeer vaak nutteloos. Ik heb het dan nog niet over het aantal bomen dat gehakt wordt in naam van het milieu. Het wordt dringend tijd dat er eens een milieu-effectenrapport gemaakt wordt van het milieubeleid.
02-feb-2003 Henk - hgoorGEEN@SPAMhotmail.com
Leuk zo'n verhaal. Twee Denen, hebben in 1996 een aardige theorie de wereld in gebracht die aangeeft dat het broeikas effect een natuurlijk fenomeen is als gevolg van... zonnevlekken.
"Two Danish scientists, Henrik Svensmark and Eigil Friis-Christensen, suggested in 1996 that it is changes in the Sun's magnetic field, and not the emission of greenhouse gases, that has led to recent rises in global temperatures. According to the Danish theory, charged particles from the Sun deflect galactic cosmic rays (streams of high-energy particles from outer space) that would otherwise have ionized the Earth's lower atmosphere and formed clouds. In other words: cosmic radiation is influencing the forming of clouds and thereby influencing our atmosphere. Moreover, they believe that global warming may just be part of a natural cycle in the Earth's temperature."
Cosmic rays ebb and flow with the solar cycle, intensifying as solar activity rises, weakening as activity lessens. The rays in turn accelerate the solar wind, which as it strikes Earth, has a direct correlation on cloud formation. Jasper Kirkby of the European particle physics center, CERN, in Geneva observed that cloud cover since the middle of the last century has been reduced by solar wind by enough to account for all the warming recorded to date.
He also pointed out that the "medieval warm period" about 1,000 years ago, a time when southern England supported a wine industry, the North Atlantic teemed with fish and the Vikings cultivated parts of Greenland, corresponded precisely with the last such solar wind event.
Moreover, we know from scientists at Harvard and Columbia universities, working independently of each other and the Europeans, that 17 of the last 19 global warmings have occurred during periods of increased solar activity. Some of these pre-industrial (i.e. pre-pollution) warmings were even greater than the one the Earth is now experiencing.
Affijn: food for thought zoals dat heet!
02-feb-2003 martin
Deze theorie werd al eens genoemd in een eerder artikel op MeerVrijheid.
Op MeerVrijheid zijn meer artikelen te vinden over het broeikaseffect.
Overigens: het broeikaseffect bestaat, zonder broeikaseffect zou het behoorlijk fris zijn hier. Waar het om gaat is de mate waarin menselijke activiteit invloed heeft op het broeikaseffect, de mate waarin dat nadelige effecten heeft, en hoe zeker dat allemaal is. Naar mijn mening is er geen rechtvaardiging voor Kyoto of andere maatregelen m.b.t. CO2.
02-feb-2003 martin
Sorry, ik reageerde op de verkeerde stelling. Je zei:
"Twee Denen, hebben in 1996 een aardige theorie de wereld in gebracht die aangeeft dat het broeikas effect een
natuurlijk fenomeen is als gevolg van... zonnevlekken."
Niet het broeikaseffect, maar de extra opwarming van de aarde is volgens die theorie het gevolg van zonnevlekken (maar misschien bedoelde je dat ook). Het broeikaseffect wordt wel degelijk veroorzaakt door broeikasgassen waarvan de voornaamste waterdamp is.
03-feb-2003 Gbazz - gbazzGEEN@SPAMspam.com
Diegenen die zelf ook eens willen zien wat de argumenten zijn van deze "middeleeuwse inquisitie" moeten hier eens kijken. Zo zwak als hier gesteld wordt zijn die argumenten (met de mooie titel "Misleading maths about the earth") nou ook weer niet:
http://www.sciam.com/article.cfm?articleID=000F3D47-C6D2-1CEB-93F6809EC5880000
Op dezelfde site zijn een weerlegging van die kritiek, een weerlegging van die weerlegging en andere reacties te vinden.
03-feb-2003 Gbazz
Overigens vind ik het wel grappig om te zien hoe de loopgraven rond de broeikasdiscussie zich verschuiven. Eerst heette het dat de mens absoluut geen invloed had op de temperatuur op aarde of dat daarvoor geen bewijs was, maar nu dat eigenlijk niet meer met goed wetenschappelijk fatsoen is vol te houden wordt deze "loopgraaf" verlaten en trekt men zich tactisch terug. Laten we onze goede vriend Lomborg even aan het woord (dit haalde ik uit een van de links die ik hierboven vond):
"There is no doubt that mankind has influenced and is still increasing atmospheric concentrations of CO2 and that this will influence temperature. Yet we need to separate hyperbole from realities in order to choose our future optimally…. Global warming is important. Its total costs could be $5 trillion. Yet, our choices in dealing with global warming are also important…. Is it not curious, then, that the typical reporting on global warming tells us all the bad things that could happen from CO2 emissions, but few or none of the bad things that could come from overly zealous regulation of such emissions?"
M.a.w. Het effect bestaat wel, maar iets eraan doen zou wel eens erger kunnen zijn.
Een kleine variant op die stelling die ik de laatste tijd steeds meer hoor/lees is: "Global warming is niet zo rampzalig en mischien zelfs goed voor ons". (ok, een beetje cru gezegd, maar daar komt het vaak wel op neer).
De nieuwe "loopgraven" zijn bereikt, hakken in het zand! ;-)
04-feb-2003 robin
"...waarin hij op basis van zeer gedegen statistische analyse van beschikbare informatie...".
zozo. mening weer voorop in plaats van feiten. De reden waarom het aangevallen is, komt voort uit het feit dat het juist géén gedegen statistsche analyse is...
Meer vrijheid wordt steeds meer een propaganda-site... jammer.
04-feb-2003 Aschwin de Wolf
Misschien kun je beter eens uitleggen waarom die statistieken van Lomborg niet deugen en dit naar MV sturen. Hier worden we namelijk niet echt veel wijzer van.
04-feb-2003 Sniper - sniperGEEN@SPAMquicknet.nl
"overstromende rivieren door het weghalen van overstroomgebieden"
Die rivieren mogen niet uitgebaggerd worden van de milieu maffia. De bodem komt dus steeds hoger te liggen (en dus ook het water) en dan is het niet gek dat ze eerder overstromen.
Het milieu wordt misbruikt om geld af te pakken van de burgers. Bijvoorbeeld via de accijns van de benzine. Alsof de consument er iets aan kan doen dat zijn auto vervuilt, die zou misschien best in een CO2 auto willen rijden maar die zijn hier nog niet op de markt.
Milieu hippies lopen te roepen dat de wereld vergaat over 10 jaar (wat ze 15 jaar geleden ook al riepen) zodat ze lekker zakken kunnen vullen (denk aan die milieuorganisaties die geld vangen) bij de burger en overheid en een reden hebben om het kapitalisme af te kraken.
De linkse overheid had het ook ontdekt en kan zo onder het mom van het milieu de burger verder uitmelken zodat ze NOG meer uit kunnen geven.
27-feb-2003 Kordotium - kordotiumGEEN@SPAMyahoo.com
Sniper: baggeren is geen structurele oplossing en met het dieper maken van rivieren zorg je ervoor dat rivieren sneller gaan stromen en dat de dijken dus breder moeten worden om onder weerstand te kunnen bieden tegen de enorme waterdruk die er zal ontstaan.
Niet echt een goed idee dus, alleen baggeren.
