10. Inflatie

Met inflatie bedoelt men meestal het stijgen van prijzen. De reden dat prijzen op de lange duur steeds stijgen (afgezien van natuurlijke prijsfluctuaties) is omdat de overheid geld creëert. Dit kan gebeuren door bankbiljetten bij te drukken of door de centrale bank giraal geld te laten creëren

Omdat zodoende meer geld concurreert om de geproduceerde produkten te kopen, worden de prijzen van arbeid en produkten omhoog gedreven (de uitgeoefende geldkoopkracht per tijdseenheid kan immers niet langduring groter zijn dan de per tijdseenheid gecreëerdeproduktie uitgedrukt in hetzelfde geld). Inflatie is een vorm van belasting, omdat de overheid zich met het gecreëerde geld koopkracht verwerft ten koste van de koopkracht van geldbezittende burgers. Dit alles is ook de reden waarom overheden over de gehele wereld gelduitgifte hebben gemonopoliseerd en de gouden standaard hebben vervangen door een papieren standaard. Een gouden standaard kan immers niet geïnflateerd worden door de overheid. In tegenstelling tot op papier gebaseerd geld, dat met een druk op de knop op de bankrekening van de overheid bij de centrale bank wordt toegevoegd, moet goud uit de grond worden gehaald met behulp van een zeer duur proces. In vroeger eeuwen kwam inflatie dan ook nauwelijks voor.

Volgende deel: Noten en boeken


Plaats reactie
- 22 reactie(s):

30-jun-2003    Jochen Mierau - mieraujochenGEEN@SPAMhotmail.com

1. Even over het "bodemloze portemonee" van de overheid. In de westerse landen bedragt "signorage" (de winst dij het drukken van geld) minder dan 0.5% van het BBP. Inflatie is een gevolg van marktwerking wat een munt beloond of bestraft voor het gedrag van haar gebruikers.

2. Zonder inflatie waren wij nog 2010 aan het betalen voor den wandaden van burgers een overheid in het interbellum. Inflatie is af en toe en middle om zonden van een ieder te vergeven. Eerder werdt deflatie bepleit (3. Minimumloon.) Nou, als er een ding erger is dan inflatie dan is het wel deflatie. Want dan worden er geen investeringen meer gedaan (zowel particulier als professioneel)
Dat klinkt misschien stom maar denk even om het volgende voorbeeld: Je wil een Auto kopen, deze kost 20.000 euro er heerst inflatie waardoor hij om het half jaar 500 euro minder kost. Dan zul je die investering uitstellen tot het echt niet meer anders kan.


05-aug-2004    Marcel

@Jochen.

Deze vergelijking gaat niet op omdat een auto nu ook goedkoper wordt, zeker aan het eind van het jaar als er dus nieuwe modelen uitkomen.

En deflatie is geen proces dat oneindig doorloopt, zoals inflatie wel doet. Als de marktwekring bezig is, kan het ene jaar deflatie zijn en het ander jaar inflatie, zie de Beurs!

Je kan wachten, maar wanneer is het het juiste moment om in te stappen? Je kan ook zeggen, dit vindt ik een correcte prijs en kan ik betalen, maar je mag ook wachten totdat de prijs lager wordt. Als iedereen wacht met kopen, krijg je op een gegeven moment een prijsniveau waarop er producenten mee stoppen en er dus minder geproduceert wordt en dan gaat de prijs weer stijgen!

De prijs kan wel onder de kostprijs komen, maar nooit lang, de producent zo het niet lang vol kunnen houden en gaat falliet.

De marktwerking hersteld het evenwicht altijd. Dit evenwicht is nu zoek, dankzij de overheid en hun gemaakte inflatie.


11-jan-2005    jetoel

@ jochen
" Inflatie is een gevolg van marktwerking wat een munt beloond of bestraft voor het gedrag van haar gebruikers."

Waarom? Ik begrijp hier niets van.


12-jan-2005    Willem

inflatie heeft te maken met hoe goed/slecht te economie gaat. Als het goed gaat geven mensen meer uit en sparen ze minder. Doordat ze meer uitgeven denken ondernemers dat ze e prijs van hun product/dienst wel kunnen verhogen omdat ze toch wel kopen. Daar door krijg je een hoge inflatie. Als het slecht gaat moeten allerlei kortingen ervoor zorgen dat consumenten niet gaan sparen maar kopen. Daardoor wordt de inflatie minder.


12-jan-2005    Victor

Willem: inflatie heeft te maken met hoe goed/slecht te economie gaat. Als het goed gaat geven mensen meer uit en sparen ze minder. Doordat ze meer uitgeven denken ondernemers dat ze e prijs van hun product/dienst wel kunnen verhogen omdat ze toch wel kopen. Daar door krijg je een hoge inflatie.

Zelfs de PvdA economen zouden zich mijns inziens voor zo'n verklaring schamen.


12-jan-2005    M

PvdA-economen ... Het woord alleen al.
Is dit niet een contradictio in terminis?

Hoe kan een ECHT econoom nu in godsnaam linkse onzin lopen verkondigen? M.i. alleen maar als hij zijn ziel aan de duivel heeft verkocht. Zijn drs-titel wordt hem dan weliswaar niet ontnomen maar is hier dan feitelijk nog wel sprake van een echt econoom?


13-jan-2005    jetoel

@ willem

"inflatie heeft te maken met hoe goed/slecht te economie gaat. Als het goed gaat geven mensen meer uit en sparen ze minder. Doordat ze meer uitgeven denken ondernemers dat ze e prijs van hun product/dienst wel kunnen verhogen omdat ze toch wel kopen. Daar door krijg je een hoge inflatie. Als het slecht gaat moeten allerlei kortingen ervoor zorgen dat consumenten niet gaan sparen maar kopen. Daardoor wordt de inflatie minder."

- sorry Willem, ik stel je aanwezigheid op dit forum op prijs en je bijdrage aan discussies evenzeer, maar ik raad je toch echt aan je eens te verdiepen in de economische wetenschap. Het boek Man, Economy and State van Murray Rothbard is een meesterwerk en geeft je alle inzichten die nodig zijn om economie te begrijpen. Over het onderwerp inflatie heeft rothbard een leuk boekje geschreven dat heet 'What did the government do to our money?'

Inflatie heeft niets te maken met de prijs van goederen die in onderlinge ruil tussen 2 mensen wordt bepaald. Geld is een ruilmiddel en je kunt als geld ook koeien of melk of koffie gebruiken. Je ruilt dan bijvoorbeeld 1 koe voor een paard en 1 koe voor 100 pakken melk. De prijs van 1 paard is dan 1 koe en de prijs van 1 pak melk is 1/100 koe ;). Als dekoeien om de een of andere rede dikker worden enmeer waard worden, kost 1 paard bijvoorbeeld een halve koe en 1 pak melk 1/200 koe. De prijs die hier wordt vastgesteld is gebaseerd op het marginale nut dat de consumenten ontlenen aan een eenheid van het product dat ze kopen of verkopen. Omdat koeien niet deelbaar zijn en lastig te transporteren zijn ze als ruilmiddel niet geschikt (vroeger overigens wel), dus werd goud het betaalmiddel. Omdat het transport van goud lastig was, kwamen er banken die goud opsloegen en papiertjes als garantie uitgaven (een klant konhet papiertje op elk moment inruilen voor de corresponderende waarde aan goud). De goudvoorraad fluctueerde weleens omdat er weleens wat gevondne werd en munten sleten, maar dat maakte niet uit omdat het ruilmiddel het goud bleef en deze fluctuaties miniem waren. Inflatie kwam pas in hetb spel toen Staten een centrale bank in het leven riepen en de papieren geldvoorraad die niet gedekt was door goud kunstmatig ging opvoeren (geld bijdrukken). Hierdoor hebben de genen die als eerste dat nieuwe geld in handen krijgen het idee dat ze meer koopkracht hebben (maar het nut is nog hetzelfde) en gaan producten kopen die een hogere prijs krijgen. Anderen die nog geen extra bijgedrukt geld hebben ontvangen zijn daarvan de dupe. Er vindt dus een verstoring plaats van het marktspel dat op termijn leidt tot economische schade.


13-jan-2005    jetoel

@ jochen.

"Inflatie is af en toe en middle om zonden van een ieder te vergeven."

Uh herstel. Inflatie is een middel om de zonden en schulden van de Staat kwijt te schelden, waardoor de betalende burgers uiteindelijk armer worden.

Zonder Staat was er geen sprake geweest van kunstmatige inflatie. Lees aub het werk van Rothbard "what did the governement do to our money'. Echt, het is een openbaring!


13-jan-2005    Victor

Jetoel: Lees aub het werk van Rothbard "what did the governement do to our money'. Echt, het is een openbaring!

Ik sluit mij bij de vorige spreker aan. En het is niet duur ook. Klein boekje, heel toegankelijk en inzichtelijk. Leefde Rothbard nog maar (zucht). Gelukkig hebben wij Milton Friedman nog maar die is al bijna 100.


13-jan-2005    Joep

"Inflatie" betekent "opblazen", ergo: meer geld drukken dan dat er waarde tegenover staat. Pas later heeft het (logisch) de betekenis gekregen van prijsstijgingen.


13-jan-2005    Willem

De inflatie van 2004 was ongeveer 1.2%. Wat een toeval dat de economie toen slecht ging. Wat een toeval dat mensen naar de Aldi gingen waardoor AH zijn prijzen verlaagde. En dat allemaal terwijl het slecht ging met de economie. Terwijl tijdens de economische groei eind jaren 90 de inflatie steeg met 4%.

Toeval?


13-jan-2005    jetoel

@ willem

In de 19e eeuw, waren de belastingen in Nederland rond 10% van het inkomen. We hadden toen niet zoveel te besteden. Nu ligt het aandeel belastingen rond 50%. Het gaat nu heel goed met de economie vergeleken met 1850.

Maar het kan nog absurder:
In het begin van de 20e eeuw was de ooievaarpopulatie vele malen groter dan nu. Ook het geboortecijfer lag toen veel hoger dan nu.

Toeval?


Het gaat niet om een of andere empirisch te bewijzen stelling dat (meer) inflatie gepaard gaat met (meer) economische groei. Ik kan namelijk ook het tegenovergestelde 'bewijzen': In Argentinie was er enkele decennia sprake van hyperinflatie (100n procenten) maar de economie ging daar nioet echt voortvarend. Het gaat om het deductief af te leiden bewijs dat inflatie een onnatuurlijke ingreep is in de vrijheden van individueel handelen, die op lange termijn tot schade leidt.

Toeval?


14-jan-2005    Willem

ik zeg niet dat meer inflatie leid tot meer economische groei. Maar wel dat meer economische groei leid tot een hogere inflatie. Bovendien ontken ik ook niet dat als er geld word bijgedrukt de inflatie niet zal stijgen. Ik zeg alleen maar dat er altijd inflatie zal zijn.


14-jan-2005    jetoel

@ willem

"ik zeg niet dat meer inflatie leid tot meer economische groei. Maar wel dat meer economische groei leid tot een hogere inflatie."
- Jan heeft koeien en wil paarden. Piet heeft paarden en wil koeien. Jan wil 2 koeien ruilen tegen 2 paarden. Piet wil 2 paarden ruilen tegen 2 koeien. De prijs van een 1 paard = 1 koe. Omdat Jan en Piet beiden tevreden zijn over de kwaliteit van elkaars beesten, besluiten zij beiden 1000 koeien te ruilen voor 1000 paarden. Ze vinden dat 1 paard nog steeds 1 koe waard is. Oftewel de economie is gegroeid, maar de ruilwaarde (de prijs)is gelijk gebleven.

"Ik zeg alleen maar dat er altijd inflatie zal zijn."

- Je hebt het nu over een situatie waarin een staat altijd inflatie zal veroorzaken. Ja mee eens. Echter bij afwezigheid van een staat en centrale bank en koppeling aan een commodity zoals goud, zal erniet altijd inflatie hoeven zijn. De goudvoorraad kan door slijtage bijvoorbeeld afnemen.


16-jan-2005    Willem

Jan heeft een koe. Kees heeft maar een paard en wil een koe. Dus jan verkoopt een koe voor een paard. Maar opeens krijgt Kees veel meer paarden. Aangezien Kees graag nog een koe wil hebben zegt Jan dat de koe nu 2 paarden kost. Kees doet dit omdat hij toch veel paarden heeft. Was voorheen een koe nog een paard waard. Doordat het beter met Kees ging 2.

Resultaat inflatie door economische groei


16-jan-2005    martin

"Resultaat inflatie door economische groei"

Welnee, je krijgt nu 2 paarden voor 1 koe, waar je er vroeger maar 1 kreeg, dat is geen inflatie, maar deflatie! ;-)

De fout in dit voorbeeld is dat het uitgaat van ruilhandel, in plaats van handel via een betaalmiddel. Als bij ruilhandel de prijs van het ene goed stijgt, dan daalt per definitie de prijs van 1 of meer andere goederen, en omgekeerd. Pas als er sprake is van een betaalmiddel (oftewel: geld) waarin prijzen van alle overige goederen uitgedrukt worden, kan er sprake zijn van prijsinflatie of prijsdeflatie.

Als er sprake is van economische groei met gelijkblijvende geldhoeveelheid zullen de prijzen gemiddeld dalen, en zal er dus sprake zijn van prijsdeflatie want: meer goederen tegenover gelijkblijvende hoeveelheid geld (net zoals in jouw voorbeeld meer paarden tegenover gelijkblijvend aantal koeien).


17-jan-2005    Willem

maar er komt meer geld op de markt doordat er minder gespaart word en er hogere lonen komen

Inflatie door economische groei


17-jan-2005    jetoel

@ willem
- even voor de duidelijkheid: - inflation: any increase in the economy's supply of money not consisting of an increase in the stock of the money metal(rothbard, 1963, p. 48).

"Jan heeft een koe. Kees heeft maar een paard en wil een koe. Dus jan verkoopt een koe voor een paard. Maar opeens krijgt Kees veel meer paarden. Aangezien Kees graag nog een koe wil hebben zegt Jan dat de koe nu 2 paarden kost. Kees doet dit omdat hij toch veel paarden heeft. Was voorheen een koe nog een paard waard. Doordat het beter met Kees ging 2. Resultaat inflatie door economische groei"
- Waar is het ruilmiddel? En een paard kost nu niet 1 koe maar een halve koe. Wat de koe meer waard wordt, wordt het paard minder waard. Geen inflatie. Bovendien had jan toch maar 1 koe? Dan kan hij geen 2 koeien verkopen, dus zal hij meer dan 1 koe moeten hebben en heeft dan ook 'teveel' koeien. Je voorbeeld klopt niet.

"maar er komt meer geld op de markt doordat er minder gespaart word en er hogere lonen komen Inflatie door economische groei"
- Waarom wordt er minder gespaard? Stel dat er ineens heelveel spaargeld wordt uitgegeven dan wordt een stijging van prijzen van consumptiegoederen door ontsparen tegengewerkt door daling van de prijzen van kapitaalgoederen (de vraag naar kapitaalgoederen neemt af ten opzichte van de vraag naar consumptiegoederen).

hogere lonen betekent niet dat de koopkracht achteruitgaat. Jan kan meer goederen kopen met zijn loon. Het loon is omhooggegeaan omdat Jan meer waarde heeft gecreeerd voor de klanten van zijn baas. De klanten betalen dus het loon van Jan. Zij besluiten dat zij meer nut ontlenen aan een product van jan dan van iemand anders: uitgavepatroon verschuift slechts. Jij denkt, als ik ervan uitga dat je de bovenstaande definitie van inflatie hanteert, dat om de hogere lonen te kunnen betalen je geld bij moet maken. Je snapt er dus helemaal niets van.


Ik stop ermee. Willem aub lees het boekje van Rothbard. Misschien wil iemand anders het stokje overnemen?????


17-jan-2005    Dash2in1

Willem,

Volgens mij is er sprake van inflatie als de geldhoeveelheid toeneemt ten opzichte van de waarde waar het voor staat. In de voorbeelden die jij gebruikt is er geen sprake van een afname van waarde ten opzichte van de totale geldhoeveelheid.
Sterker nog, in het voorbeeld met de koe is er uberhaupt geen sprake van geld (naja, je zou een koe als geld kunnen beschouwen, maar dan zou er sprake zijn van deflatie) en in het geval van hogere lonen en het minder sparen heeft dat geen directe weerslag op de geldhoeveelheid en de waarde die het representeert.


17-jan-2005    M

Jetoel,

Ik zal een poging doen maar slechts 1 enkele want ik weet uit ervaring elders wat een "uitdaging" Willem soms kan zijn.

Kijk Willem, in een simpele economie is sprake van ruilhandel, bv. koe vs. paard etc. En in wezen gaat het natuurlijk uiteindelijk ook slechts om die "echte" producten en diensten.
Geld wordt slechts geintroduceerd als "tussenschakel" om de boel soepeler te laten verlopen. Het omrekenen van koeien in paarden, paarden in geiten en vervolgens geiten in koeien kan nogal lastig zijn maar door alles "over geld te laten lopen" wordt de transparantie hoger.
Mits dat geld niet "ineens" (door manipulatie) een eigen leven gaat leiden is het behalve een handige rekeneeheid tevens ook een store of value. Prachtig: wie tijdelijk meer "weggeeft" (doch er geld voor ontvangt) dan "krijgt" (doch in ruil voor geld) creeert een overschot dat hij tijdelijk oppot voor later. Mits dat geld inderdaad zijn waarde behoudt, kan hij de hoeveelheid geld die vandaag bv. het equivalent is van 2 koeien later ook daadwerkelijk benutten om er 2 koeien van te kopen.
Stel nu dat dat geld Euro's zijn. En dat een koe er wel 1000 kost.
Als morgen de Euro weer door de Florijn vervangen wordt en tegen een koers van 2:1 (om het even makkelijk te maken), dan zou de veehouder voor zijn 2000 Euro (2 koeien, weet je nog) 4000 Florijnen krijgen, net zoals alle andere mensen in de samenleving ineens 2 keer zo veel geld hebben, dat dan inderdaad nog maar half zoveel waard is.
Logisch, toch? En begrijpelijk, toch?
Welnu, als dat proces nu niet overnight gebeurt maar geleidelijk aan, is het principe niet anders. Als er zonder toename van de hoeveelheid goederen en diensten ineens nominaal 2 keer zoveel geld blijkt te zijn, dan zal de koopkracht per eenheid daarvan halveren - ongeacht of je dat geld ondertussen van naam hebt doen veranderen of niet. Dus als over de jaren heen de Euro c.p. steeds minder schaars wordt en 2 keer zo "aanwezig" is, dan zal hij nog maar half zoveel waard blijken, ook al heeft er geen formele naamsverandering of omruiloperatie plaatsgevonden.

Maar ... wat is HET grote verschil tussen een nieuwe munt en inflatie (even afgezien van een zg. Gutt-operatie)? Wel, dat als een valuta door een nieuwe vervangen wordt, eenieder pro rata krijgt waar hij recht op heeft en hij dus hoogstens nominaal rijker of armer wordt, maar qua koopkracht zijn status quo onaangetast ziet.
Echter, wanneer 1 enkele monopolist (onder de vorm van de centrale bank of een (andere)valsmunter) eenzijdig de geldvoorraad verdubbelde om slechts zichzelf van meer "valuta" te bedienen en zonder eenieder pro rata zijn deel in de extra hoeveelheid toe te bedelen, dan zal de koopkracht van de totale geldhoeveelheid dus gelijk blijven maar de verdeling ervan anders zijn. Er heeft dan een waarde transfer plaatsgevonden naar de valsmunter of centrale bank en afkomstig van alle overige bezitters van geld. Kortom hun koopkracht werd afgeroomd als ging het om een vermogensbelasting.
Nu vermoed ik weliswaar dat jij een groot voorstander bent, maar dat is een heel ander issue. Als je daarvoor bent, pleit daar dan voor, maar ga als staat niet zo stiekem even een verkapte vermogensbelasting innen zonder dat toe te geven en zelfs nog zo hypocriet te zijn om te doen alsof de inflatie iets externs is wat je overkomt dan wel iets wat die vieze kapitalisten uit de bedrijfswereld hebben veroorzaakt.
Een open en blote vermogensbelasting is namelijk al verwerpelijk genoeg, maar daarbovenop nog eens een stiekeme die de overheid straalweg ontkent en in de schoenen van een ander probeert te schuiven is pas werkelijk om te kotsen.

Smakelijk eten ;-)

M

PS nu reeds zeg ik dat ik -hoewel ik me op dit forum bewust had stilgehouden- hier slechts postte om Jetoel ter wille te zijn met een laatste noodgreep maar dat ik me niet geroepen voel om nog een vermoeiende discussie te gaan voeren met kameraad Willem.
Dus, beste Willem, of je begreep bovenstaande, of niet, maar zoniet dan kondig ik nu reeds aan dat er geen vervolgpost van me komt. Bespaar me dus ook maar allerlei ononderbouwde insinuaties of onlogische gevolgtrekkingen als zou ik asociaal zijn of zo. Dank bij voorbaat.


17-jan-2005    jetoel

dank je M!

Ik zal mijn tijd ook niet meer besteden aan Willem.


17-jan-2005    martin

Voor de liefhebber:

What Has Government Done to Our Money?

Voor de liefhebber met veel vrije tijd:

Austrian Study Guide by Author/Murray Rothbard


 
 



MeerVrijheid 2001 - 2005