4. Moraliteit en economische regulering
In de politiek heeft men het vaak over "het reguleren van de economie". In feite is dit een eufemisme voor "het reguleren van mensen". De economie is immers de verzameling van transacties tussen mensen. En economische regulering betekent meestal dat bepaalde niet-agressieve handelingen tussen mensen verboden worden; wat dat betreft is regulering altijd destructief in plaats van constructief.
Hierboven zijn al twee voorbeelden van zulke verboden handelingen aan de orde gekomen: het ruilen van arbeid voor "te weinig" geld en het ruilen van boodschappen voor geld op de "verkeerde" tijd of dag. Andere voorbeelden van verboden niet-agressieve handelingen zijn: het hebben van een bedrijf of het uitoefenen van een beroep zonder het vereiste diploma of de vereiste vergunning, het regelen van adoptie van kinderen buiten de officiële adoptieorganisaties om, werken door illegale immigranten, het aangaan van een arbeidscontract instrijd met een door derden afgesproken en door de staat algemeen verbindend verklaarde CAO, het uitgeven van op een gouden standaard gebaseerd geld.
Als men in de politiek praat over het te voeren economische beleid wordt in de afweging altijd het accent gelegd op welk beleid de meeste praktische voordelen oplevert voor het algemeen belang (in werkelijk is dit meestal het belang van een bepaalde pressiegroep). De moraliteit van een nieuwe economische wet komt pas op de tweede plaats. Libertariërs schenken veel aandacht aan de moraliteit van economische regulering; en ons standpunt is dat economische interventie moreel niet goed is. De wet behoort de vrijheid van mensen om vrij met elkaar samen te werken en te ruilen te beschermen in plaats van aan te tasten. (Met een economische interventie bedoel ik het wettelijk ingrijpen in geweldloze transacties tussen mensen. Het bijvoorbeeld verbieden van de uitstoot van ongezonde stoffen door een fabriek beschouw ik niet als een economische interventie; de uitstoot van ongezonde stoffen kan je zien als een aantasting van andere personen en is dus geen geweldloze transactie.)
Volgende deel: Drugs
Plaats reactie - 17 reactie(s):
04-mrt-2004 Joost
Er wordt in dit artikel een verband gelegd tussen economische regulering en interventie. Terecht is opgemerkt dat dit niet hetzelfde is. Toch trekt het artikel tussen de regels door de conclusie dat dat wel zo is.
De link die in de verklaring van Sturman mist, is dat het algemeen belang vaak een uiting van externaliteiten is, die niet goed in de markt verwerkt zijn. Zo hebben we als algemeen belang dat er een bepaald bestaansminimum is, zodat we ons niet (al dan niet moreel) hoeven te ergeren aan zij die daar onder moeten leven.
De reden voor economische interventie is kortom MEESTAL het internaliseren van externe effecten, en slechts ZELDEN het verbieden van (volgens een bij de meerderheid geldende definitie van normen) niet-wenselijke transacties.
16-dec-2004 Bruno Jakic - brunojGEEN@SPAMxs4all.nl
Wat ik hieruit begrijp is dat de libertariers ook niet tegen monopolisatie zijn (een voorbeeld van de economische regulering).
Doordat een economisch veel sterker bedrijf dat eenzelfde product produceert als een economisch zwakker bedrijf langer verlies kan lijden dan zijn concurrent, blijft logischerwijs het sterke bedrijf over, met alleenheerschappij over de markt over het gegeven product. Een goed hedendaags voorbeeld is Microsoft Corporation. Dit is allerminst goed voor de consument, en daar moet het om draaien.
Want laten we niet vergeten - economie moet in de dienst staan van de mens, en niet omgekeerd.
16-dec-2004 jetoel - jetoelGEEN@SPAMyahoo.com
Bruno schrijft:
"Wat ik hieruit begrijp is dat de libertariers ook niet tegen monopolisatie zijn (een voorbeeld van de economische regulering)."
- De staat is een enorme monopolie op staatsgoederen en diensten. Daar zijn libertariers tegen. Libertariers zijn tegen belemmeringen voor vrije marktwerking. Een monopolie zal in een vrije markt nooit stand kunnen houden, omdat monopolies leiden tot bureaucratisering en inefficiente organisaties, de prijzen langzaam zullen stijgen waarbij de kwaliteit van de goederen/diensten niet noodzakelijkerwijs hoeft te voldoen aan de wensen van de consumenten (wij zijn de enige die dit product leveren). Hierdoor zullen ondernemende mensen als concurrent de markt opgaan en na verloop van tijd tegen lagere prijzen en betere kwaliteit gaan leveren en marktaandeel af gaan pakken.
------------
"Doordat een economisch veel sterker bedrijf dat eenzelfde product produceert als een economisch zwakker bedrijf langer verlies kan lijden dan zijn concurrent, blijft logischerwijs het sterke bedrijf over, met alleenheerschappij over de markt over het gegeven product. Een goed hedendaags voorbeeld is Microsoft Corporation. Dit is allerminst goed voor de consument, en daar moet het om draaien."
--------------
op t=0 zal het economisch bedrijf dat jij 'sterker' noemt, sterker zijn omdat de waarde die consumenten ontlenen aan de producten van het bedrijf, hoger is dan van het zwakkere bedrijf. Het sterkere bedrijf is sterker omdat consumenten meer profiteren van haar producten dan van de producten van de concurrent (dat is goed voor de welvaart!).
Op t=1 als er alleenheerschappij zou zijn, en zoals ik hierboven al heb beschreven, het sterkere bedrijf steeds hogere prijzen zal vragen tegen slechtere kwaliteit, zal een concurrent opstaan om meer waarde bij de consument te creeren dan het sterkere bedrijf. (Opkomst van Linus)
-------------
"Want laten we niet vergeten - economie moet in de dienst staan van de mens, en niet omgekeerd."
- Is er een economie zonder mens?
16-dec-2004 Bruno Jakic - brunojGEEN@SPAMxs4all.nl
"op t=0 zal het economisch bedrijf dat jij 'sterker' noemt..."
Echter starten we niet op t=0. Sommige bedrijven hebben al een zodanige voorsporng dat ze elke opkomende concurrentie uit de markt kunnen werken - wat de concurrentieontwikkeling frustreert en ontmoedigt.
"Op t=1 als er alleenheerschappij zou zijn, en zoals ik hierboven al heb beschreven..."
Linux is een gratis tegeninitiatief voor windows - echter is het in geen opzicht een bedreiging voor windows (microsoft) gezien de achterstand in de ontwikkeling van o.a. de gebruikersvriendelijkheid van het systeem.
Zaken die wel een bedreiging waren voor MS zijn netjes de markt uit gewerkt tot op het punt dat ze geen concurrentie meer voorstellen (Netscape bijvoorbeeld). Dit gebeurt in andere branches en met andere zaken. In de tijden dat er geen bedreiging is voor het monopoliehoudende bedrijf, betalen de klanten van dit bedrijf een veel te hoge prijs voor een veel te slecht product. Dit is een direct gevolg van totaal vrije economie - de overleving van de sterkere met een abosulte machtsverschuiving naar zelfde.
"- Is er een economie zonder mens?"
Nee, maar ik zeg ook niet dat dit het geval is. Wél zeg ik dat de mens altijd in de eerste plan moet staan, en alle uitvindingen van de mens de mens horen te dienen.
16-dec-2004 jetoel - jetoelGEEN@SPAMyahoo.com
Bruno,
Wat in vredesnaam versta jij onder 'voorsprong' en 'sterker'?? Het enige dat je daar in economische termen onder kan verstaan, is meer waarde creerend dan concurrenten. Als concurrenten niet sterker (i economische zin) zijn dan het betreffende bedrijf, zal dat bedrijf het grootste marktaandeel behouden. Niets mis mee, behalve natuurlijk als het bedrijf 'sterker' is geworden door onrechtmatige daden.
Over Windows en Linux...het zou mij niets verbazen als allerlei overheidsbemoeienis ware concurrentie belemmert. En ja hoor, onderstaand stuk + links (hier op deze site te vinden) staven mijn vermoeden
Opmars van Linux
Dat de vrije markt wel degelijk in staat is om het bijna-monopolie van Microsoft slagen toe te brengen wordt duidelijk met de opkomst van internet en Open Source software (vaak ook Free Software genoemd). Het mag dan niet zo snel gaan als overheidsbestuurders wensen (die dan graag antitrust wetten in stelling brengen) maar de markt opereert graag in haar eigen tempo.
Software en softwarestandaarden zijn redelijk nieuwe fenomenen en burgers moesten er aan wennen "locked in" te zijn. Zij merkten opeens dat zij gebonden waren aan gesloten standaarden en gesloten software. Nu gebruikers dat risico zijn gaan inzien kiest men steeds vaker voor Open Source producten en open standaarden.
Open Source producten zijn in het algemeen gratis, je moet in de meeste gevallen de gewijzigde broncode openbaar maken en het meeste werk gebeurt onbezoldigd. Daarom wordt Open Source door sommigen wel eens vergeleken met communisme. Dat is echter onterecht want mensen en ontwikkelaars worden niet gedwongen hun ideeen en broncode openbaar te maken behalve als ze op iets voortborduren wat al open source is. Bepaalde Open Source licenties mogen trouwens weer gesloten worden.
De Open Source wereld is een sterke en meedogenloze meritocratie waarbij de beste ideeen en producten overleven. Het grootste deel van het internet draait op open source software. Meer dan de helft van alle webpagina's wordt door het programma Apache aangeleverd en het leeuwedeel van alle email gaat via Sendmail. Open Source producten zijn vaak heel stabiel aangezien iedereen altijd fouten kan opsporen en herstellen. De vraag dringt zich op of de razendsnelle groei van het internet wel zo stabiel had kunnen verlopen zonder de stabiele en flexibele Open Source producten.
Een bedreiging voor de verdere opmars van Open Source ligt in de vermaledijde Software Patenten. De V.S. hebben er de afgelopen jaren bij de EU op aangedrongen deze in de wet op te nemen en dit is inmiddels gebeurd. Dit betekent dat Open Source producten niet meer veilig zijn voor wettelijke aanklachten wegens zogenaamde schendingen van de meest absurde software patenten. Mocht b.v. een argeloze Europese programmeur een sorteerroutine gebruiken dat toevallig door een Amerikaanse firma is gepatenteerd dan loopt hij het risico allerlei rechtzaken aan zijn broek te krijgen.
Gelukkig gebruiken steeds meer mensen producten als Linux, IBM heeft het zelfs een van de speerpunten gemaakt van haar beleid. De Chinese machthebbers omarmen b.v. graag Linux omdat het hen minder afhankelijk maakt van de V.S. De weg terug is gelukkig moeilijk en er zijn nu ook steeds meer commerciele belangen die de openheid van Open Source veiligstellen. Zo is het Open Source Development Lab (OSDL) een non-profit organisatie dat het gebruik van Linux beoogt te stimuleren en dat gefinancierd wordt door reuzen uit de IT en electronica wereld zoals Hitachi, HP, IBM, Intel en NEC. Electronicafabrikanten willen namelijk graag de beschikking over een goedkoop en flexibel besturingssysteem voor hun magnetrons, GSM's en koelkasten.
De Telegraaf berichtte over de opmars van Linux, een concurrent van Windows XP.
Doorbraak voor Linux
Linux, het gratis besturingssysteem voor computers, is bezig de wereld in sneltreinvaart te veroveren. Over twee jaar zal 50% van de nieuw verkochte servers draaien op het in 1991 door de Fin Linus Torvalds ontwikkelde, maar intussen sterk verbeterde en uitgebreide besturingssysteem. Dat voorspelt het onderzoeksbureau IDC.
Daarmee wordt de hegemonie van softwarereus Microsoft van Bill Gates flink aangetast. Linux mag zich, vooral omdat het door velen als een veel stabieler besturingssysteem wordt gezien dan grote concurrent Windows van Microsoft, verheugen in een jaarlijkse groei van 25%, daar waar Microsoft maar nauwelijks van zijn plaats komt.
De verklaring voor het succes van Linux is de open broncode: iedereen kan naar hartelust het programma naar eigen voorkeur en behoefte aanpassen aan zijn persoonlijke omstandigheden. De programmeertaal waarin Linux is geschreven, kan vrij van het internet gehaald worden. „In totaal zijn er voor de 76.000 projecten die nu op de markt zijn, wereldwijd zo’n 800.000 softwareontwikkelaars daarmee bezig”, zegt Richard Seibt, vice-president van het Amerikaanse softwareconcern Novell en belast met het reilen en zeilen van Novell in Europa, het Midden-Oosten en Afrika.
Zijn concern heeft Linux omarmd en stelt zich garant voor de goede werking van de Linux-pakketten bij zijn cliënten. Onder hen veel lagere overheden (provincies, gemeentes), financiële instellingen (banken en verzekeraars), logistieke bedrijven, telecomondernemingen en productiebedrijven, zegt Novell-landendirecteur Rajesh Singh. Iedere 6 à 10 maanden verschijnt er een officiële update op de markt met de door Linux-beheerders goedgekeurde aanpassingen.
Nederland behoort tot de koplopers bij het gebruik van Linux. Belangrijkste argument om te kiezen voor dit open-sourcesysteem zijn volgens Seibt de kosten. „De itspecialisten zijn bij de meeste instellingen en bedrijven doorgaans 80% van hun tijd bezig om alleen al de zaak draaiende te houden. Dat kan veel beter”, zegt hij. Veel tijd gaat volgens hem verloren doordat vaak van een aantal verschillende besturingssystemen gebruik wordt gemaakt. Om alle software aan elkaar te knopen zijn complexe oplossingen nodig. Veel simpeler (en goedkoper) wordt het als van een en hetzelfde besturingssysteem gebruik wordt gemaakt. Dat kan Linux zijn. Bedrijven die bij Novell aankloppen voor het gebruik van Linux, moeten wel betalen, maar dat is voor opleiding van het personeel en ondersteuning.
Dit bericht verscheen op 17 september 2004 in dagblad de Telegraaf.
Gerelateerde links:
- Tegen software patenten in de EU
- Linux.org
16-dec-2004 Bruno Jakic - brunojGEEN@SPAMxs4all.nl
Bruno,
"Wat in vredesnaam versta jij onder 'voorsprong' en 'sterker'?? "
In de context van mijn artikel:
Voorsprong = gunstigere startomstandigheden relatief tot de andere partij. Bijvoorbeeld, een persoon die miljoenen erft in vergelijking met een anders persoon zonder bezit.
Sterker = in staat een uitputtingsbeleid verder te voeren dan een tegenstander.
Dit is reeds in de artikel toegelicht. Begrijpt u mij echt niet, of doet u alsof?
"Het enige dat je daar in economische termen onder kan verstaan, is meer waarde creerend dan concurrenten..."
Mijn hele punt is dat ik monopolisatie op de beschreven manier(en) een onrechtmatige wijze vind om "sterk" te worden. In de libertarische denkwijze, wat ik hier lees, is dit niet alleen niet onrechtmatig, maar wordt het zelfs aangemoedigd - immers blijft de sterkste bestaan met alle gevolgen van dien.
"Over Windows en Linux...het zou mij niets verbazen als allerlei overheidsbemoeienis ware concurrentie belemmert. En ja hoor, onderstaand stuk + links (hier op deze site te vinden) staven mijn vermoeden"
In de onderstaande stuk staat niet dat de overheidsbemoienis de concurrentie belemert. Er staat slechts dat de patentbescherming, dat is dus intellectueel EIGENDOM, nu ook in de EU wordt uitgevoerd mbt. Linux. Dit komt door de liberalen, die graag een centje slaan uit de door hun bedachte zaken (waar ik me, als de houder van 2 patenten, wat bij kan voorstellen).
In de libertarische samenleving zou het gebruik van andersmans eigendom voor eigen goed gezien worden als aggressie jegens de patenthouder - dus het zou strafbaar zijn.
Verder - het is mij bekend dat Linux een heuse opmars maakt kwa marktaandeel in de servermarkt. In 2000 had Linux c.a. 23% van de markt in de handen, en nu loopt dat percentage inderdaad op tot bijna 50%. Echter, Microsoft voelt hier zich niet door bedreigd - en onderneemt vrijwel geen tegenmaatregelen, omdat de totale winst die het bedrijf behaalt hierdoor niet erg in het beding komt. We hebben in de afgelopen jaren ook een "terugpakken" van de server-marktaandeel door Microsoft gezien bij de nieuwe releases van hun besturingssystemen. De geschiedenis van MS heeft uitgewezen dat, zodra een concurrent een werkelijke bedreiging wordt, deze op alle mogelijke manieren uit de markt wordt gewerkt.
Microsoft haalt overigens veel meer geld uit de particuliere markt waar Linux nauwelijks aanwezig is, vanwege de ongebruikersvriendelijkheid met welke Linux nog steeds kampt. Op meer dan 90% van alle nieuwe thuiscomputers in de wereld staat een voorgelicenceerde versie van Windows geinstalleerd - en deze markt is toch wat groter.
16-dec-2004 martin
Bruno schrijft:
"Voorsprong = gunstigere startomstandigheden relatief tot de andere partij. Bijvoorbeeld, een persoon die miljoenen erft in vergelijking met een anders persoon zonder bezit.
Sterker = in staat een uitputtingsbeleid verder te voeren dan een tegenstander.
(...)
Mijn hele punt is dat ik monopolisatie op de beschreven manier(en) een onrechtmatige wijze vind om "sterk" te worden. In de libertarische denkwijze, wat ik hier lees, is dit niet alleen niet onrechtmatig, maar wordt het zelfs aangemoedigd - immers blijft de sterkste bestaan met alle gevolgen van dien."
Wat je in wezen wilt is concurrentie zonder dat de ene concurrent beter presteert dan de andere.
Laten we een voorbeeld nemen:
Je hebt een dorp met 1000 huishoudens en twee warme bakkers die elkaar beconcurreren. Stel nu dat de één op een gegeven moment meer klanten trekt dan de andere (vanwege lekkerder brood, lagere prijzen, vriendelijkere bediening - whatever). Die verdient dan meer, en heeft dan een voordeel. Dat zou al niet mogen in jouw optiek.
Stel dat op een gegeven moment alle klanten kiezen voor één bakker. Deze bakker krijgt dan een monopolie. Wat moet daar dan aan gedaan worden? Iemand bij de deur van de winkel zetten die af en toe een willekeurig uitgekozen klant naar de andere bakker stuurt?
Een andere mogelijkheid is een gedeelte van het verdiende geld van de goed draaiende bakker af te nemen en dat te geven aan de slecht draaiende bakker. Die laatste kan dan bijvoorbeeld goedkoper brood aanbieden en zo toch de concurrentieslag aan gaan. Is ook prettig voor de consumenten.
Helaas zitten daar ook een paar vervelende kanten aan. Ten eerste wordt geld afgenomen van iemand die het eerlijk heeft verdiend, m.a.w.: diefstal. Ten tweede is dat geld het beste in handen van diegene die aangetoont heeft het beter te presteren. Ten derde wordt goed presteren bestraft en slecht presteren beloond, wat de motivatie tot aangaan van de concurrentiestrijd verminderd of misschien zelfs volledig de kop in drukt. Je voorkomt een monopolie maar creëert een impliciet kartel.
17-dec-2004 Bruno Jakic - brunojGEEN@SPAMxs4all.nl
"Wat je in wezen wilt is concurrentie zonder dat de ene concurrent beter presteert dan de andere."
Dit zeg ik niet - als u gelezen hebt wat ik geschreven heb, ziet u dat ik niet tegen concurrentie ben - deze is nodig en gezond.
Ik ben wél tegen monopolisatie, dat bereikt wordt door "oneerlijke" concurrentie.
"Je hebt een dorp met 1000 huishoudens en twee warme bakkers die elkaar beconcurreren..."
Als beide bakkers op hetzelfde moment beginnen, en een bakker blijkt beter dan de andere bakker, waardoor hij als enige bakker in het dorp overblijft, is hier niets mis mee. Er is sprake van een monopolie, maar een monopolie die volgens de libertarische idee doorbroken zou worden op het moment dat iemand met een beter en goedkoper product kwam.
Maar laten we het zo stellen - de monopoliehoudende bakker (voor het gemak vanaf nu MB genoemd), vindt het helemaal niet zo leuk dat zijn positie wordt bedreigd (logisch). Gezien hij al een tijdje meedraait dus voldoende middelen heeft, gaat hij onder de prijs zitten van de nieuwe, eigenlijk betere, bakker - met als gevolg dat de nieuwe bakker het niet trekt en uit de markt wordt gewerkt. Waarop de MB zijn prijzen weer verhoogt naar allicht een nog hoger niveau om de geleden schade te compenseren - en, in een libertarische samenleving - niemand die hem tegenhoudt. In de gewone liberalisme op de vrije markt vandaag de dag zien we hier meer dan genoeg voorbeelden van, met als een van de grootse reeds aangehaalde, Microsoft. Hier ben ik ten zeerste tegen.
"Je voorkomt een monopolie maar creëert een impliciet kartel."
Hoezo kreer je een kartel?
17-dec-2004 jetoel - jetoelGEEN@SPAMyahoo.com
@ Bruno:
- Die erfenis zou vanuit libertarisch oogpunt ook ooit eerlijk verdiend moeten zijn.
- Sterker betekent voor jou dus dat een producent eerst op eerlijke manier veel sterker is dan de concurrentie en daarna in staat is, op winsten terend, een uitputtingsbeleid te voeren waardoor de concurrent het loodje legt. Ik weet niet hoe jij dat in de realiteit van alledag ziet, maar behalve de staatsdiensten en -producten kan ik slechts een handvol andere producten opnoemen die in een dergelijke markt tot de consument worden gebracht. Stel namelijk dat er een hele sterke ondernemer is die bijvoorbeeld een erfenis heeft gehad van 10 miljoen en dus nog lagere prijzen zou kunnen bieden dan de betreffende bakker, met dezelfde broodkwaliteit, dan zal de laatste bakker de eerste uit de markt prijzen.
Echter gegeven de praktijk is dit een nogal onwerkelijk scenario. Het is eerder zo dat op 80% van producten en diensten in zware concurrentie worden geproduceerd. Van de 100 klanten kopen er 40 hun brood bij bakker 1, 25 bij bakker 2, 10 bij bakker 3 etc etc. Loop maar eens door een winkelstraat...als jouw model in de praktijk zou gelden, zouden er alleen maar monopolies zijn..en dat is gelukkig niet zo.
18-dec-2004 Bruno Jakic - brunojGEEN@SPAMxs4all.nl
"Die erfenis zou vanuit libertarisch oogpunt ook ooit eerlijk verdiend moeten zijn."
Jawel! Maar tegelijkertijd zou deze ervenis verdere ontwikkeling uitsluiten en een hoop potentieel onbenut laten.
"Sterker betekent voor jou dus dat een producent eerst op eerlijke manier veel sterker is dan de concurrentie..."
Het gevolg hiervan is nog steeds monopolisatie (van basale behoeften), wat niet goed is.
"Echter gegeven de praktijk is dit een nogal onwerkelijk scenario..."
In de praktijk bestaat er ook niet zoiets als een libertarische markt/samenleving. Door het direct en indirect ingrijpen van de staat is geen van de 3 bakkers sterk genoeg voor zo'n strategie, en is de concurrentie gezond en constructief.
Overigens, zelfs ondanks de maatregelen van de overheid zien we de ontwikkelingen richting monopolies gaan. Een goed voorbeeld zijn enorme supermarktketens die de kleine ondernemer uit de markt werken. Zolang ze onderling strijden en ongeveer even sterk zijn, is dit goed voor de consument. Op het moment dan de een een stuk sterker dan de ander wordt, wordt het een probleem.
18-dec-2004 jetoel - jetoelGEEN@SPAMyahoo.com
Bruno schrijft:
"Jawel! Maar tegelijkertijd zou deze ervenis verdere ontwikkeling uitsluiten en een hoop potentieel onbenut laten."
-Waarom? Zeker omdat dan anderen geen kans hebben zich in die markt te vestigen? Dan zijn er altijd nog wel andere mensen met erfenissen toch?
Hoe verklaar je met jouw financiele startpositiegedachte dan verschijnselen als Hearst die het van krantenjongen tot mediamagmaat heeft geschopt..of de Prins van Lignac? Bepaald geen mensen die met sterke 'startcondities' begonnen en toch hevige concurrentie op hun pad aantroffen..
Of doel je met startcondities op het erfelijk materiaal van mensen (Hearst en Liganc waren slim en hadden doorzettingsvermogen) Iemand die lelijk is zal dan ook minder succesvol zijn dan iemand die knap is. moet je daarom dan geld afpikken van de knappen om de lelijken met plastische chirurgie net zo knap te maken als de knappen (of de knappen onder dwang dusdanig verminken mutileren dat zij net zo lelijk als de lelijken zijn?) Absurdistisch gelijkheidsideaal..
"Het gevolg hiervan is nog steeds monopolisatie (van basale behoeften), wat niet goed is."
- Ik zie tegenwoordig maar 1 schadelijke monopolie en dat is de Staat..ik begrijp jouw tegenwerpingen tegen marktwerking dan ook niet.
"In de praktijk bestaat er ook niet zoiets als een libertarische markt/samenleving. Door het direct en indirect ingrijpen van de staat is geen van de 3 bakkers sterk genoeg voor zo'n strategie, en is de concurrentie gezond en constructief."
- Kun je nagaan hoe veel concurrentie er zou zijn zonder die regulering. Bovendien: jij vindt het gezonder dat bijvoorbeeld door geld te stelen van de goede bakker (subsidies of wetgeving) de andere 2 bakkers die anders duurder zouden zijn of slechtere producten zouden leveren, kunnen voortbestaan?
"Overigens, zelfs ondanks de maatregelen van de overheid zien we de ontwikkelingen richting monopolies gaan. "
- Weer een prachtig staaltje Orwelliaans redeneren! Je bent er wel goed in, dat moet ik je nageven. De overheid is een monopolie (althans heeft monopolie op diensten en goederen waarvan de productie wordt betaald door burgers ook al heb je niet om die goederen/diensten gevraagd: nog een trapje erger dan een monopolie dus!). Ofwel je zegt: "Overigens, zelfs ondanks de maatregelen van een monopolie zien we de ontwikkelingen richting monopolies gaan". Beetje krom....
"Een goed voorbeeld zijn enorme supermarktketens die de kleine ondernemer uit de markt werken. Zolang ze onderling strijden en ongeveer even sterk zijn, is dit goed voor de consument. Op het moment dan de een een stuk sterker dan de ander wordt, wordt het een probleem."
- Je leest erg slecht: opnieuw waarom wordt de een een stuk sterker dan de ander? Blijkbaar omdat de klanten daar meer kopen dan bij de 'zwakkeren'. Waarom is dat dan niet goed voor de consument? Omdat pas veel later er een mogelijkheid is dat de ontstane monopolist de prijzen weer dusdanig gaat verhogen dat de consument dan slechter af is? Maar dan komen er toch weer concurrenten op de markt (de Hearsten en Ligancen of de lucky ones met een erfenis op zak): het gevolg daarvan is dat de prijs noodzakelijkerwijs omlaag moet. De monopolist moet mee en zal volgens jouw redenatie dan dusdanig laag gaan zitten terend op winsten dat de consument toch weer goed af is.
Jouw model is: vrije markt leidt tot monopolies en dus tot economische stagnatie. Hoe verklaar je dan de enorme groei van Amerika vanaf de 18e/19e eeuw, de welvaartsgroei in de Republiek de 7 verenigde Nederlanden, Florence, Brugge? Juist landen waar socialisme heerst, kennen alleen monopolie (de staat!). Een beetje bijreguleren bestaat niet: immers wat is de grens tot waar concurrentie geoorloofd is? Wie bepaalt wanneer er sprake is van een dreigende monopolie of oligopolie?
18-dec-2004 jetoel - jetoelGEEN@SPAMyahoo.com
de nieuwe speedy is opgestaan onder de naam bruno:
Zoek op monopolie op deze site en lees de eerste draad...
dan weet je genoeg...
18-dec-2004 Bruno Jakic - brunojGEEN@SPAMxs4all.nl
"Waarom? ... op hun pad aantroffen.. "
Deze mensen leefden niet in een libertarische maar in een liberale maatschappij. Jij zal ook toegeven dat deze mensen verder uitzonderingen zijn, uitblinkers. Terwijl het goed is dat uitblinkers daarvoor worden beloond, is er nog steeds, en ik blijf het maar zeggen, een hoop potentieel dat misschien niet uitblinkt maar evengoed een grote bijdrage kan leveren door de kwantiteit ervan. En deze komt niet goed terecht, in een libertarische maatschappij. Mogelijk wél in een liberale maatschappij, afhankelijk van de mate van het liberalisme.
"Of ... Absurdistisch gelijkheidsideaal.."
Dit bedoel ik niet. Integendeel. Als je goed gelezen hebt wat ik eerder schreef, dan zie je ook dat ik het heb over onbenut potentieel, en niet een gestimuleerd gebrek aan potentieel.
"Ik zie tegenwoordig maar 1 schadelijke monopolie en dat is de Staat..ik begrijp jouw tegenwerpingen tegen marktwerking dan ook niet."
Een staat is geen op winst maken gericht bedrijf. De monopolies die de staat houdt zijn er om de basale behoeften te bieden aan iedereen, om de potentieel in alle inkomenslagen zo optimaal mogelijk te benutten.
"Kun je nagaan hoe veel concurrentie er zou zijn zonder die regulering."
Concurrentie is niet altijd gezond. Ik heb de antwoord op deze stelling al gegeven.
"Bovendien: jij vindt het gezonder dat bijvoorbeeld door geld te stelen van de goede bakker (subsidies of wetgeving) de andere 2 bakkers die anders duurder zouden zijn of slechtere producten zouden leveren, kunnen voortbestaan?"
Nee, dat zei ik ook niet. Ik vind het gezonder dat de 3 bakkers gedwongen worden te BLIJVEN concurreren, zodat één bakker geen monopoliepositie kan verwerven. Subsidering vind ik een onzinnige zaak.
"Weer een prachtig staaltje Orwelliaans redeneren... richting monopolies gaan". Beetje krom...."
Bedankt voor het compliment. Uiteindelijk gaat het om macht en geld. In het geval van de staatmacht heeft ieder burger daar, op zijn minst conceptueel, even veel invloed op. Op de macht van een monopolistisch bedrijf dat erop gericht is meer en meer winst te maken heeft alleen de leiding van het bedrijf invloed. En zulk een macht leidt tot uitbuiting van de machtspositie.
"Je .. weer goed af is"
Ik heb hier ook al eerder antwoord op gegeven. Nogmaals - in een libertarische maatschappij heeft de nieuwkomer geen schijn van kans, eens de monopoliehouder stevig in de zadel zit. Wat het ontstaan van nieuwkomers frustreert en ontmoedigt. In de korte periodes dat de monopoliehouder moet concurreren is de consument inderdaad beter af. In de lange periodes dat er een monopolie is, slechter.
We zitten nu middenin een supermarktenoorlog - een must voor de consument. Het feit dat de prijzen momenteel zo laag zijn hebben twee oorzaken - eerste is het monopolistische streven van de supermarktenketens, en de tweede het feit dat de prijzen lang kunstmatig hoog zijn gehouden in overleg. Eens deze "oorlog" over is, zal de consument weer het onderspit delven.
"Jouw model ... oligopolie?"
De door jou genoemde landen zijn niet libertarisch maar liberaal geweest. Een vrije markt, mét de controle door de staat, om absolutisme te voorkomen. Met goed resultaat. Hier ben ik wél een voorstander van.
18-dec-2004 Bruno Jakic - brunojGEEN@SPAMxs4all.nl
Ervan uitgaande dat ik een antwoord krijg op mijn laatste artikel, moet ik u ook mededelen dat ik morgen naar een groot dansfeest ga, en zondag op vakantie. Mijn antwoord kan wel tot 10 januari op zich laten wachten.
10-jan-2005 Ric
Bruno
Ik heb het geheel op een afstand gevolgt en snap nog steeds niet waar je naar toe wilt:
"We zitten nu middenin een supermarktenoorlog - een must voor de consument. Het feit dat de prijzen momenteel zo laag zijn hebben twee oorzaken - eerste is het monopolistische streven van de supermarktenketens, en de tweede het feit dat de prijzen lang kunstmatig hoog zijn gehouden in overleg. Eens deze "oorlog" over is, zal de consument weer het onderspit delven."
Je hebt een aaname (dat supermarkten als enig oogpunt monopolie hebben) welke ik niet snap. Volegens mij is het beginsel van concurrentie dat je beter wordt/bent dan je con-collega, waardoor jij een groter marktaandeel krijgt. Hoe krijg je dat voor elkaar? Niet enkel door alleen maar betere producten, of betere service, zelfs ook niet alleen door een lagere prijs (waarom kopen mensen dan nog steeds bij de Albert Heijn en niet alleen bij een Jumbo, Lidl of welk ander goedkope super?). Het is de combinatie van elementen, zelfs psychologisch en vaak ook sociologisch. Ik heb iets en dat wil de ander (binnen mijn sociale groep) ook en uiteraard andersom. Je wilt bij een groep horen. Op die manier is het (vaak) niet te voorspellen wat de concument gaat doen (kijk naar de zogenoemde Losndale jongeren. Een doorn in het oog van de fabrikant, die wil daar zeker niet mee ge-asioceerd worden, maar heeft er geen greep op). Ergo, de massa (consument is dat over het algemeen) laat zich niet heel makkelijk sturen, door wat voor zaken dan ook. Dat houdt dus in dat de consument (vaak) de veroorzaker is van monopolies binnen het bedrijfsleven en ook binnen regeringen (verkiezingen).
11-jan-2005 jetoel
@ Bruno
"Ik heb hier ook al eerder antwoord op gegeven. Nogmaals - in een libertarische maatschappij heeft de nieuwkomer geen schijn van kans, eens de monopoliehouder stevig in de zadel zit. Wat het ontstaan van nieuwkomers frustreert en ontmoedigt. In de korte periodes dat de monopoliehouder moet concurreren is de consument inderdaad beter af. In de lange periodes dat er een monopolie is, slechter."
Noem nou eens producten en diensten op in Nederland die een monopolist (alleen producent A produceert product x dat gekocht moet worden door consumenten) voortbrengt en waarbij de consument wordt afgeknepen. Ik kan er geen bedenken.
De enige monopolist waar ik op kom is De Staat, met zijn onderwijs, zorg, politie, defensie, vervoer, rechtspraak, etc. dat is pas een monopolist die sterk in het zadel zit en waarbij nieuwkomers onder dwang van geweld worden gefrustreerd de markt te betreden.
Lees eerst eens Man, Economy and State, Power and market van Rothbard en Democracy the God that failed van hans hermann hoppe. Ik heb Marx ook gelezen..zullen we dan verder discussieren?
12-jan-2005 Will
In mijn dorp waren er 3 café's. Toen bouwde de gemeente een hevig gesubsideerde "café".Nu zijn der al twee weg. Zij konden de concrentie met de gesubsidierde prijzen van de gemeentehal niet meer aan. Als lid van de carnavalsvereniging weet ik hoe moeilijk het is om de evenementen te verdelen tussen de gemeentehal en de private café. Nu zijn er dus minder café's en stijgen de lokale lasten met 12% dit jaar. Gemeente bedankt.
Als men in de politiek praat over het te voeren economische beleid wordt in de afweging altijd het accent gelegd op welk beleid de meeste praktische voordelen oplevert voor het algemeen belang (in werkelijk is dit meestal het belang van een bepaalde pressiegroep). De moraliteit van een nieuwe economische wet komt pas op de tweede plaats. Libertariërs schenken veel aandacht aan de moraliteit van economische regulering; en ons standpunt is dat economische interventie moreel niet goed is. De wet behoort de vrijheid van mensen om vrij met elkaar samen te werken en te ruilen te beschermen in plaats van aan te tasten. (Met een economische interventie bedoel ik het wettelijk ingrijpen in geweldloze transacties tussen mensen. Het bijvoorbeeld verbieden van de uitstoot van ongezonde stoffen door een fabriek beschouw ik niet als een economische interventie; de uitstoot van ongezonde stoffen kan je zien als een aantasting van andere personen en is dus geen geweldloze transactie.)
Volgende deel: Drugs
Plaats reactie04-mrt-2004 Joost
Er wordt in dit artikel een verband gelegd tussen economische regulering en interventie. Terecht is opgemerkt dat dit niet hetzelfde is. Toch trekt het artikel tussen de regels door de conclusie dat dat wel zo is.
De link die in de verklaring van Sturman mist, is dat het algemeen belang vaak een uiting van externaliteiten is, die niet goed in de markt verwerkt zijn. Zo hebben we als algemeen belang dat er een bepaald bestaansminimum is, zodat we ons niet (al dan niet moreel) hoeven te ergeren aan zij die daar onder moeten leven.
De reden voor economische interventie is kortom MEESTAL het internaliseren van externe effecten, en slechts ZELDEN het verbieden van (volgens een bij de meerderheid geldende definitie van normen) niet-wenselijke transacties.
16-dec-2004 Bruno Jakic - brunojGEEN@SPAMxs4all.nl
Wat ik hieruit begrijp is dat de libertariers ook niet tegen monopolisatie zijn (een voorbeeld van de economische regulering).
Doordat een economisch veel sterker bedrijf dat eenzelfde product produceert als een economisch zwakker bedrijf langer verlies kan lijden dan zijn concurrent, blijft logischerwijs het sterke bedrijf over, met alleenheerschappij over de markt over het gegeven product. Een goed hedendaags voorbeeld is Microsoft Corporation. Dit is allerminst goed voor de consument, en daar moet het om draaien.
Want laten we niet vergeten - economie moet in de dienst staan van de mens, en niet omgekeerd.
16-dec-2004 jetoel - jetoelGEEN@SPAMyahoo.com
Bruno schrijft:
"Wat ik hieruit begrijp is dat de libertariers ook niet tegen monopolisatie zijn (een voorbeeld van de economische regulering)."
- De staat is een enorme monopolie op staatsgoederen en diensten. Daar zijn libertariers tegen. Libertariers zijn tegen belemmeringen voor vrije marktwerking. Een monopolie zal in een vrije markt nooit stand kunnen houden, omdat monopolies leiden tot bureaucratisering en inefficiente organisaties, de prijzen langzaam zullen stijgen waarbij de kwaliteit van de goederen/diensten niet noodzakelijkerwijs hoeft te voldoen aan de wensen van de consumenten (wij zijn de enige die dit product leveren). Hierdoor zullen ondernemende mensen als concurrent de markt opgaan en na verloop van tijd tegen lagere prijzen en betere kwaliteit gaan leveren en marktaandeel af gaan pakken.
------------
"Doordat een economisch veel sterker bedrijf dat eenzelfde product produceert als een economisch zwakker bedrijf langer verlies kan lijden dan zijn concurrent, blijft logischerwijs het sterke bedrijf over, met alleenheerschappij over de markt over het gegeven product. Een goed hedendaags voorbeeld is Microsoft Corporation. Dit is allerminst goed voor de consument, en daar moet het om draaien."
--------------
op t=0 zal het economisch bedrijf dat jij 'sterker' noemt, sterker zijn omdat de waarde die consumenten ontlenen aan de producten van het bedrijf, hoger is dan van het zwakkere bedrijf. Het sterkere bedrijf is sterker omdat consumenten meer profiteren van haar producten dan van de producten van de concurrent (dat is goed voor de welvaart!).
Op t=1 als er alleenheerschappij zou zijn, en zoals ik hierboven al heb beschreven, het sterkere bedrijf steeds hogere prijzen zal vragen tegen slechtere kwaliteit, zal een concurrent opstaan om meer waarde bij de consument te creeren dan het sterkere bedrijf. (Opkomst van Linus)
-------------
"Want laten we niet vergeten - economie moet in de dienst staan van de mens, en niet omgekeerd."
- Is er een economie zonder mens?
16-dec-2004 Bruno Jakic - brunojGEEN@SPAMxs4all.nl
"op t=0 zal het economisch bedrijf dat jij 'sterker' noemt..."
Echter starten we niet op t=0. Sommige bedrijven hebben al een zodanige voorsporng dat ze elke opkomende concurrentie uit de markt kunnen werken - wat de concurrentieontwikkeling frustreert en ontmoedigt.
"Op t=1 als er alleenheerschappij zou zijn, en zoals ik hierboven al heb beschreven..."
Linux is een gratis tegeninitiatief voor windows - echter is het in geen opzicht een bedreiging voor windows (microsoft) gezien de achterstand in de ontwikkeling van o.a. de gebruikersvriendelijkheid van het systeem.
Zaken die wel een bedreiging waren voor MS zijn netjes de markt uit gewerkt tot op het punt dat ze geen concurrentie meer voorstellen (Netscape bijvoorbeeld). Dit gebeurt in andere branches en met andere zaken. In de tijden dat er geen bedreiging is voor het monopoliehoudende bedrijf, betalen de klanten van dit bedrijf een veel te hoge prijs voor een veel te slecht product. Dit is een direct gevolg van totaal vrije economie - de overleving van de sterkere met een abosulte machtsverschuiving naar zelfde.
"- Is er een economie zonder mens?"
Nee, maar ik zeg ook niet dat dit het geval is. Wél zeg ik dat de mens altijd in de eerste plan moet staan, en alle uitvindingen van de mens de mens horen te dienen.
16-dec-2004 jetoel - jetoelGEEN@SPAMyahoo.com
Bruno,
Wat in vredesnaam versta jij onder 'voorsprong' en 'sterker'?? Het enige dat je daar in economische termen onder kan verstaan, is meer waarde creerend dan concurrenten. Als concurrenten niet sterker (i economische zin) zijn dan het betreffende bedrijf, zal dat bedrijf het grootste marktaandeel behouden. Niets mis mee, behalve natuurlijk als het bedrijf 'sterker' is geworden door onrechtmatige daden.
Over Windows en Linux...het zou mij niets verbazen als allerlei overheidsbemoeienis ware concurrentie belemmert. En ja hoor, onderstaand stuk + links (hier op deze site te vinden) staven mijn vermoeden
Opmars van Linux
Dat de vrije markt wel degelijk in staat is om het bijna-monopolie van Microsoft slagen toe te brengen wordt duidelijk met de opkomst van internet en Open Source software (vaak ook Free Software genoemd). Het mag dan niet zo snel gaan als overheidsbestuurders wensen (die dan graag antitrust wetten in stelling brengen) maar de markt opereert graag in haar eigen tempo.
Software en softwarestandaarden zijn redelijk nieuwe fenomenen en burgers moesten er aan wennen "locked in" te zijn. Zij merkten opeens dat zij gebonden waren aan gesloten standaarden en gesloten software. Nu gebruikers dat risico zijn gaan inzien kiest men steeds vaker voor Open Source producten en open standaarden.
Open Source producten zijn in het algemeen gratis, je moet in de meeste gevallen de gewijzigde broncode openbaar maken en het meeste werk gebeurt onbezoldigd. Daarom wordt Open Source door sommigen wel eens vergeleken met communisme. Dat is echter onterecht want mensen en ontwikkelaars worden niet gedwongen hun ideeen en broncode openbaar te maken behalve als ze op iets voortborduren wat al open source is. Bepaalde Open Source licenties mogen trouwens weer gesloten worden.
De Open Source wereld is een sterke en meedogenloze meritocratie waarbij de beste ideeen en producten overleven. Het grootste deel van het internet draait op open source software. Meer dan de helft van alle webpagina's wordt door het programma Apache aangeleverd en het leeuwedeel van alle email gaat via Sendmail. Open Source producten zijn vaak heel stabiel aangezien iedereen altijd fouten kan opsporen en herstellen. De vraag dringt zich op of de razendsnelle groei van het internet wel zo stabiel had kunnen verlopen zonder de stabiele en flexibele Open Source producten.
Een bedreiging voor de verdere opmars van Open Source ligt in de vermaledijde Software Patenten. De V.S. hebben er de afgelopen jaren bij de EU op aangedrongen deze in de wet op te nemen en dit is inmiddels gebeurd. Dit betekent dat Open Source producten niet meer veilig zijn voor wettelijke aanklachten wegens zogenaamde schendingen van de meest absurde software patenten. Mocht b.v. een argeloze Europese programmeur een sorteerroutine gebruiken dat toevallig door een Amerikaanse firma is gepatenteerd dan loopt hij het risico allerlei rechtzaken aan zijn broek te krijgen.
Gelukkig gebruiken steeds meer mensen producten als Linux, IBM heeft het zelfs een van de speerpunten gemaakt van haar beleid. De Chinese machthebbers omarmen b.v. graag Linux omdat het hen minder afhankelijk maakt van de V.S. De weg terug is gelukkig moeilijk en er zijn nu ook steeds meer commerciele belangen die de openheid van Open Source veiligstellen. Zo is het Open Source Development Lab (OSDL) een non-profit organisatie dat het gebruik van Linux beoogt te stimuleren en dat gefinancierd wordt door reuzen uit de IT en electronica wereld zoals Hitachi, HP, IBM, Intel en NEC. Electronicafabrikanten willen namelijk graag de beschikking over een goedkoop en flexibel besturingssysteem voor hun magnetrons, GSM's en koelkasten.
De Telegraaf berichtte over de opmars van Linux, een concurrent van Windows XP.
Doorbraak voor Linux
Linux, het gratis besturingssysteem voor computers, is bezig de wereld in sneltreinvaart te veroveren. Over twee jaar zal 50% van de nieuw verkochte servers draaien op het in 1991 door de Fin Linus Torvalds ontwikkelde, maar intussen sterk verbeterde en uitgebreide besturingssysteem. Dat voorspelt het onderzoeksbureau IDC.
Daarmee wordt de hegemonie van softwarereus Microsoft van Bill Gates flink aangetast. Linux mag zich, vooral omdat het door velen als een veel stabieler besturingssysteem wordt gezien dan grote concurrent Windows van Microsoft, verheugen in een jaarlijkse groei van 25%, daar waar Microsoft maar nauwelijks van zijn plaats komt.
De verklaring voor het succes van Linux is de open broncode: iedereen kan naar hartelust het programma naar eigen voorkeur en behoefte aanpassen aan zijn persoonlijke omstandigheden. De programmeertaal waarin Linux is geschreven, kan vrij van het internet gehaald worden. „In totaal zijn er voor de 76.000 projecten die nu op de markt zijn, wereldwijd zo’n 800.000 softwareontwikkelaars daarmee bezig”, zegt Richard Seibt, vice-president van het Amerikaanse softwareconcern Novell en belast met het reilen en zeilen van Novell in Europa, het Midden-Oosten en Afrika.
Zijn concern heeft Linux omarmd en stelt zich garant voor de goede werking van de Linux-pakketten bij zijn cliënten. Onder hen veel lagere overheden (provincies, gemeentes), financiële instellingen (banken en verzekeraars), logistieke bedrijven, telecomondernemingen en productiebedrijven, zegt Novell-landendirecteur Rajesh Singh. Iedere 6 à 10 maanden verschijnt er een officiële update op de markt met de door Linux-beheerders goedgekeurde aanpassingen.
Nederland behoort tot de koplopers bij het gebruik van Linux. Belangrijkste argument om te kiezen voor dit open-sourcesysteem zijn volgens Seibt de kosten. „De itspecialisten zijn bij de meeste instellingen en bedrijven doorgaans 80% van hun tijd bezig om alleen al de zaak draaiende te houden. Dat kan veel beter”, zegt hij. Veel tijd gaat volgens hem verloren doordat vaak van een aantal verschillende besturingssystemen gebruik wordt gemaakt. Om alle software aan elkaar te knopen zijn complexe oplossingen nodig. Veel simpeler (en goedkoper) wordt het als van een en hetzelfde besturingssysteem gebruik wordt gemaakt. Dat kan Linux zijn. Bedrijven die bij Novell aankloppen voor het gebruik van Linux, moeten wel betalen, maar dat is voor opleiding van het personeel en ondersteuning.
Dit bericht verscheen op 17 september 2004 in dagblad de Telegraaf.
Gerelateerde links:
- Tegen software patenten in de EU
- Linux.org
16-dec-2004 Bruno Jakic - brunojGEEN@SPAMxs4all.nl
Bruno,
"Wat in vredesnaam versta jij onder 'voorsprong' en 'sterker'?? "
In de context van mijn artikel:
Voorsprong = gunstigere startomstandigheden relatief tot de andere partij. Bijvoorbeeld, een persoon die miljoenen erft in vergelijking met een anders persoon zonder bezit.
Sterker = in staat een uitputtingsbeleid verder te voeren dan een tegenstander.
Dit is reeds in de artikel toegelicht. Begrijpt u mij echt niet, of doet u alsof?
"Het enige dat je daar in economische termen onder kan verstaan, is meer waarde creerend dan concurrenten..."
Mijn hele punt is dat ik monopolisatie op de beschreven manier(en) een onrechtmatige wijze vind om "sterk" te worden. In de libertarische denkwijze, wat ik hier lees, is dit niet alleen niet onrechtmatig, maar wordt het zelfs aangemoedigd - immers blijft de sterkste bestaan met alle gevolgen van dien.
"Over Windows en Linux...het zou mij niets verbazen als allerlei overheidsbemoeienis ware concurrentie belemmert. En ja hoor, onderstaand stuk + links (hier op deze site te vinden) staven mijn vermoeden"
In de onderstaande stuk staat niet dat de overheidsbemoienis de concurrentie belemert. Er staat slechts dat de patentbescherming, dat is dus intellectueel EIGENDOM, nu ook in de EU wordt uitgevoerd mbt. Linux. Dit komt door de liberalen, die graag een centje slaan uit de door hun bedachte zaken (waar ik me, als de houder van 2 patenten, wat bij kan voorstellen).
In de libertarische samenleving zou het gebruik van andersmans eigendom voor eigen goed gezien worden als aggressie jegens de patenthouder - dus het zou strafbaar zijn.
Verder - het is mij bekend dat Linux een heuse opmars maakt kwa marktaandeel in de servermarkt. In 2000 had Linux c.a. 23% van de markt in de handen, en nu loopt dat percentage inderdaad op tot bijna 50%. Echter, Microsoft voelt hier zich niet door bedreigd - en onderneemt vrijwel geen tegenmaatregelen, omdat de totale winst die het bedrijf behaalt hierdoor niet erg in het beding komt. We hebben in de afgelopen jaren ook een "terugpakken" van de server-marktaandeel door Microsoft gezien bij de nieuwe releases van hun besturingssystemen. De geschiedenis van MS heeft uitgewezen dat, zodra een concurrent een werkelijke bedreiging wordt, deze op alle mogelijke manieren uit de markt wordt gewerkt.
Microsoft haalt overigens veel meer geld uit de particuliere markt waar Linux nauwelijks aanwezig is, vanwege de ongebruikersvriendelijkheid met welke Linux nog steeds kampt. Op meer dan 90% van alle nieuwe thuiscomputers in de wereld staat een voorgelicenceerde versie van Windows geinstalleerd - en deze markt is toch wat groter.
16-dec-2004 martin
Bruno schrijft:
"Voorsprong = gunstigere startomstandigheden relatief tot de andere partij. Bijvoorbeeld, een persoon die miljoenen erft in vergelijking met een anders persoon zonder bezit.
Sterker = in staat een uitputtingsbeleid verder te voeren dan een tegenstander.
(...)
Mijn hele punt is dat ik monopolisatie op de beschreven manier(en) een onrechtmatige wijze vind om "sterk" te worden. In de libertarische denkwijze, wat ik hier lees, is dit niet alleen niet onrechtmatig, maar wordt het zelfs aangemoedigd - immers blijft de sterkste bestaan met alle gevolgen van dien."
Wat je in wezen wilt is concurrentie zonder dat de ene concurrent beter presteert dan de andere.
Laten we een voorbeeld nemen:
Je hebt een dorp met 1000 huishoudens en twee warme bakkers die elkaar beconcurreren. Stel nu dat de één op een gegeven moment meer klanten trekt dan de andere (vanwege lekkerder brood, lagere prijzen, vriendelijkere bediening - whatever). Die verdient dan meer, en heeft dan een voordeel. Dat zou al niet mogen in jouw optiek.
Stel dat op een gegeven moment alle klanten kiezen voor één bakker. Deze bakker krijgt dan een monopolie. Wat moet daar dan aan gedaan worden? Iemand bij de deur van de winkel zetten die af en toe een willekeurig uitgekozen klant naar de andere bakker stuurt?
Een andere mogelijkheid is een gedeelte van het verdiende geld van de goed draaiende bakker af te nemen en dat te geven aan de slecht draaiende bakker. Die laatste kan dan bijvoorbeeld goedkoper brood aanbieden en zo toch de concurrentieslag aan gaan. Is ook prettig voor de consumenten.
Helaas zitten daar ook een paar vervelende kanten aan. Ten eerste wordt geld afgenomen van iemand die het eerlijk heeft verdiend, m.a.w.: diefstal. Ten tweede is dat geld het beste in handen van diegene die aangetoont heeft het beter te presteren. Ten derde wordt goed presteren bestraft en slecht presteren beloond, wat de motivatie tot aangaan van de concurrentiestrijd verminderd of misschien zelfs volledig de kop in drukt. Je voorkomt een monopolie maar creëert een impliciet kartel.
17-dec-2004 Bruno Jakic - brunojGEEN@SPAMxs4all.nl
"Wat je in wezen wilt is concurrentie zonder dat de ene concurrent beter presteert dan de andere."
Dit zeg ik niet - als u gelezen hebt wat ik geschreven heb, ziet u dat ik niet tegen concurrentie ben - deze is nodig en gezond.
Ik ben wél tegen monopolisatie, dat bereikt wordt door "oneerlijke" concurrentie.
"Je hebt een dorp met 1000 huishoudens en twee warme bakkers die elkaar beconcurreren..."
Als beide bakkers op hetzelfde moment beginnen, en een bakker blijkt beter dan de andere bakker, waardoor hij als enige bakker in het dorp overblijft, is hier niets mis mee. Er is sprake van een monopolie, maar een monopolie die volgens de libertarische idee doorbroken zou worden op het moment dat iemand met een beter en goedkoper product kwam.
Maar laten we het zo stellen - de monopoliehoudende bakker (voor het gemak vanaf nu MB genoemd), vindt het helemaal niet zo leuk dat zijn positie wordt bedreigd (logisch). Gezien hij al een tijdje meedraait dus voldoende middelen heeft, gaat hij onder de prijs zitten van de nieuwe, eigenlijk betere, bakker - met als gevolg dat de nieuwe bakker het niet trekt en uit de markt wordt gewerkt. Waarop de MB zijn prijzen weer verhoogt naar allicht een nog hoger niveau om de geleden schade te compenseren - en, in een libertarische samenleving - niemand die hem tegenhoudt. In de gewone liberalisme op de vrije markt vandaag de dag zien we hier meer dan genoeg voorbeelden van, met als een van de grootse reeds aangehaalde, Microsoft. Hier ben ik ten zeerste tegen.
"Je voorkomt een monopolie maar creëert een impliciet kartel."
Hoezo kreer je een kartel?
17-dec-2004 jetoel - jetoelGEEN@SPAMyahoo.com
@ Bruno:
- Die erfenis zou vanuit libertarisch oogpunt ook ooit eerlijk verdiend moeten zijn.
- Sterker betekent voor jou dus dat een producent eerst op eerlijke manier veel sterker is dan de concurrentie en daarna in staat is, op winsten terend, een uitputtingsbeleid te voeren waardoor de concurrent het loodje legt. Ik weet niet hoe jij dat in de realiteit van alledag ziet, maar behalve de staatsdiensten en -producten kan ik slechts een handvol andere producten opnoemen die in een dergelijke markt tot de consument worden gebracht. Stel namelijk dat er een hele sterke ondernemer is die bijvoorbeeld een erfenis heeft gehad van 10 miljoen en dus nog lagere prijzen zou kunnen bieden dan de betreffende bakker, met dezelfde broodkwaliteit, dan zal de laatste bakker de eerste uit de markt prijzen.
Echter gegeven de praktijk is dit een nogal onwerkelijk scenario. Het is eerder zo dat op 80% van producten en diensten in zware concurrentie worden geproduceerd. Van de 100 klanten kopen er 40 hun brood bij bakker 1, 25 bij bakker 2, 10 bij bakker 3 etc etc. Loop maar eens door een winkelstraat...als jouw model in de praktijk zou gelden, zouden er alleen maar monopolies zijn..en dat is gelukkig niet zo.
18-dec-2004 Bruno Jakic - brunojGEEN@SPAMxs4all.nl
"Die erfenis zou vanuit libertarisch oogpunt ook ooit eerlijk verdiend moeten zijn."
Jawel! Maar tegelijkertijd zou deze ervenis verdere ontwikkeling uitsluiten en een hoop potentieel onbenut laten.
"Sterker betekent voor jou dus dat een producent eerst op eerlijke manier veel sterker is dan de concurrentie..."
Het gevolg hiervan is nog steeds monopolisatie (van basale behoeften), wat niet goed is.
"Echter gegeven de praktijk is dit een nogal onwerkelijk scenario..."
In de praktijk bestaat er ook niet zoiets als een libertarische markt/samenleving. Door het direct en indirect ingrijpen van de staat is geen van de 3 bakkers sterk genoeg voor zo'n strategie, en is de concurrentie gezond en constructief.
Overigens, zelfs ondanks de maatregelen van de overheid zien we de ontwikkelingen richting monopolies gaan. Een goed voorbeeld zijn enorme supermarktketens die de kleine ondernemer uit de markt werken. Zolang ze onderling strijden en ongeveer even sterk zijn, is dit goed voor de consument. Op het moment dan de een een stuk sterker dan de ander wordt, wordt het een probleem.
18-dec-2004 jetoel - jetoelGEEN@SPAMyahoo.com
Bruno schrijft:
"Jawel! Maar tegelijkertijd zou deze ervenis verdere ontwikkeling uitsluiten en een hoop potentieel onbenut laten."
-Waarom? Zeker omdat dan anderen geen kans hebben zich in die markt te vestigen? Dan zijn er altijd nog wel andere mensen met erfenissen toch?
Hoe verklaar je met jouw financiele startpositiegedachte dan verschijnselen als Hearst die het van krantenjongen tot mediamagmaat heeft geschopt..of de Prins van Lignac? Bepaald geen mensen die met sterke 'startcondities' begonnen en toch hevige concurrentie op hun pad aantroffen..
Of doel je met startcondities op het erfelijk materiaal van mensen (Hearst en Liganc waren slim en hadden doorzettingsvermogen) Iemand die lelijk is zal dan ook minder succesvol zijn dan iemand die knap is. moet je daarom dan geld afpikken van de knappen om de lelijken met plastische chirurgie net zo knap te maken als de knappen (of de knappen onder dwang dusdanig verminken mutileren dat zij net zo lelijk als de lelijken zijn?) Absurdistisch gelijkheidsideaal..
"Het gevolg hiervan is nog steeds monopolisatie (van basale behoeften), wat niet goed is."
- Ik zie tegenwoordig maar 1 schadelijke monopolie en dat is de Staat..ik begrijp jouw tegenwerpingen tegen marktwerking dan ook niet.
"In de praktijk bestaat er ook niet zoiets als een libertarische markt/samenleving. Door het direct en indirect ingrijpen van de staat is geen van de 3 bakkers sterk genoeg voor zo'n strategie, en is de concurrentie gezond en constructief."
- Kun je nagaan hoe veel concurrentie er zou zijn zonder die regulering. Bovendien: jij vindt het gezonder dat bijvoorbeeld door geld te stelen van de goede bakker (subsidies of wetgeving) de andere 2 bakkers die anders duurder zouden zijn of slechtere producten zouden leveren, kunnen voortbestaan?
"Overigens, zelfs ondanks de maatregelen van de overheid zien we de ontwikkelingen richting monopolies gaan. "
- Weer een prachtig staaltje Orwelliaans redeneren! Je bent er wel goed in, dat moet ik je nageven. De overheid is een monopolie (althans heeft monopolie op diensten en goederen waarvan de productie wordt betaald door burgers ook al heb je niet om die goederen/diensten gevraagd: nog een trapje erger dan een monopolie dus!). Ofwel je zegt: "Overigens, zelfs ondanks de maatregelen van een monopolie zien we de ontwikkelingen richting monopolies gaan". Beetje krom....
"Een goed voorbeeld zijn enorme supermarktketens die de kleine ondernemer uit de markt werken. Zolang ze onderling strijden en ongeveer even sterk zijn, is dit goed voor de consument. Op het moment dan de een een stuk sterker dan de ander wordt, wordt het een probleem."
- Je leest erg slecht: opnieuw waarom wordt de een een stuk sterker dan de ander? Blijkbaar omdat de klanten daar meer kopen dan bij de 'zwakkeren'. Waarom is dat dan niet goed voor de consument? Omdat pas veel later er een mogelijkheid is dat de ontstane monopolist de prijzen weer dusdanig gaat verhogen dat de consument dan slechter af is? Maar dan komen er toch weer concurrenten op de markt (de Hearsten en Ligancen of de lucky ones met een erfenis op zak): het gevolg daarvan is dat de prijs noodzakelijkerwijs omlaag moet. De monopolist moet mee en zal volgens jouw redenatie dan dusdanig laag gaan zitten terend op winsten dat de consument toch weer goed af is.
Jouw model is: vrije markt leidt tot monopolies en dus tot economische stagnatie. Hoe verklaar je dan de enorme groei van Amerika vanaf de 18e/19e eeuw, de welvaartsgroei in de Republiek de 7 verenigde Nederlanden, Florence, Brugge? Juist landen waar socialisme heerst, kennen alleen monopolie (de staat!). Een beetje bijreguleren bestaat niet: immers wat is de grens tot waar concurrentie geoorloofd is? Wie bepaalt wanneer er sprake is van een dreigende monopolie of oligopolie?
18-dec-2004 jetoel - jetoelGEEN@SPAMyahoo.com
de nieuwe speedy is opgestaan onder de naam bruno:
Zoek op monopolie op deze site en lees de eerste draad...
dan weet je genoeg...
18-dec-2004 Bruno Jakic - brunojGEEN@SPAMxs4all.nl
"Waarom? ... op hun pad aantroffen.. "
Deze mensen leefden niet in een libertarische maar in een liberale maatschappij. Jij zal ook toegeven dat deze mensen verder uitzonderingen zijn, uitblinkers. Terwijl het goed is dat uitblinkers daarvoor worden beloond, is er nog steeds, en ik blijf het maar zeggen, een hoop potentieel dat misschien niet uitblinkt maar evengoed een grote bijdrage kan leveren door de kwantiteit ervan. En deze komt niet goed terecht, in een libertarische maatschappij. Mogelijk wél in een liberale maatschappij, afhankelijk van de mate van het liberalisme.
"Of ... Absurdistisch gelijkheidsideaal.."
Dit bedoel ik niet. Integendeel. Als je goed gelezen hebt wat ik eerder schreef, dan zie je ook dat ik het heb over onbenut potentieel, en niet een gestimuleerd gebrek aan potentieel.
"Ik zie tegenwoordig maar 1 schadelijke monopolie en dat is de Staat..ik begrijp jouw tegenwerpingen tegen marktwerking dan ook niet."
Een staat is geen op winst maken gericht bedrijf. De monopolies die de staat houdt zijn er om de basale behoeften te bieden aan iedereen, om de potentieel in alle inkomenslagen zo optimaal mogelijk te benutten.
"Kun je nagaan hoe veel concurrentie er zou zijn zonder die regulering."
Concurrentie is niet altijd gezond. Ik heb de antwoord op deze stelling al gegeven.
"Bovendien: jij vindt het gezonder dat bijvoorbeeld door geld te stelen van de goede bakker (subsidies of wetgeving) de andere 2 bakkers die anders duurder zouden zijn of slechtere producten zouden leveren, kunnen voortbestaan?"
Nee, dat zei ik ook niet. Ik vind het gezonder dat de 3 bakkers gedwongen worden te BLIJVEN concurreren, zodat één bakker geen monopoliepositie kan verwerven. Subsidering vind ik een onzinnige zaak.
"Weer een prachtig staaltje Orwelliaans redeneren... richting monopolies gaan". Beetje krom...."
Bedankt voor het compliment. Uiteindelijk gaat het om macht en geld. In het geval van de staatmacht heeft ieder burger daar, op zijn minst conceptueel, even veel invloed op. Op de macht van een monopolistisch bedrijf dat erop gericht is meer en meer winst te maken heeft alleen de leiding van het bedrijf invloed. En zulk een macht leidt tot uitbuiting van de machtspositie.
"Je .. weer goed af is"
Ik heb hier ook al eerder antwoord op gegeven. Nogmaals - in een libertarische maatschappij heeft de nieuwkomer geen schijn van kans, eens de monopoliehouder stevig in de zadel zit. Wat het ontstaan van nieuwkomers frustreert en ontmoedigt. In de korte periodes dat de monopoliehouder moet concurreren is de consument inderdaad beter af. In de lange periodes dat er een monopolie is, slechter.
We zitten nu middenin een supermarktenoorlog - een must voor de consument. Het feit dat de prijzen momenteel zo laag zijn hebben twee oorzaken - eerste is het monopolistische streven van de supermarktenketens, en de tweede het feit dat de prijzen lang kunstmatig hoog zijn gehouden in overleg. Eens deze "oorlog" over is, zal de consument weer het onderspit delven.
"Jouw model ... oligopolie?"
De door jou genoemde landen zijn niet libertarisch maar liberaal geweest. Een vrije markt, mét de controle door de staat, om absolutisme te voorkomen. Met goed resultaat. Hier ben ik wél een voorstander van.
18-dec-2004 Bruno Jakic - brunojGEEN@SPAMxs4all.nl
Ervan uitgaande dat ik een antwoord krijg op mijn laatste artikel, moet ik u ook mededelen dat ik morgen naar een groot dansfeest ga, en zondag op vakantie. Mijn antwoord kan wel tot 10 januari op zich laten wachten.
10-jan-2005 Ric
Bruno
Ik heb het geheel op een afstand gevolgt en snap nog steeds niet waar je naar toe wilt:
"We zitten nu middenin een supermarktenoorlog - een must voor de consument. Het feit dat de prijzen momenteel zo laag zijn hebben twee oorzaken - eerste is het monopolistische streven van de supermarktenketens, en de tweede het feit dat de prijzen lang kunstmatig hoog zijn gehouden in overleg. Eens deze "oorlog" over is, zal de consument weer het onderspit delven."
Je hebt een aaname (dat supermarkten als enig oogpunt monopolie hebben) welke ik niet snap. Volegens mij is het beginsel van concurrentie dat je beter wordt/bent dan je con-collega, waardoor jij een groter marktaandeel krijgt. Hoe krijg je dat voor elkaar? Niet enkel door alleen maar betere producten, of betere service, zelfs ook niet alleen door een lagere prijs (waarom kopen mensen dan nog steeds bij de Albert Heijn en niet alleen bij een Jumbo, Lidl of welk ander goedkope super?). Het is de combinatie van elementen, zelfs psychologisch en vaak ook sociologisch. Ik heb iets en dat wil de ander (binnen mijn sociale groep) ook en uiteraard andersom. Je wilt bij een groep horen. Op die manier is het (vaak) niet te voorspellen wat de concument gaat doen (kijk naar de zogenoemde Losndale jongeren. Een doorn in het oog van de fabrikant, die wil daar zeker niet mee ge-asioceerd worden, maar heeft er geen greep op). Ergo, de massa (consument is dat over het algemeen) laat zich niet heel makkelijk sturen, door wat voor zaken dan ook. Dat houdt dus in dat de consument (vaak) de veroorzaker is van monopolies binnen het bedrijfsleven en ook binnen regeringen (verkiezingen).
11-jan-2005 jetoel
@ Bruno
"Ik heb hier ook al eerder antwoord op gegeven. Nogmaals - in een libertarische maatschappij heeft de nieuwkomer geen schijn van kans, eens de monopoliehouder stevig in de zadel zit. Wat het ontstaan van nieuwkomers frustreert en ontmoedigt. In de korte periodes dat de monopoliehouder moet concurreren is de consument inderdaad beter af. In de lange periodes dat er een monopolie is, slechter."
Noem nou eens producten en diensten op in Nederland die een monopolist (alleen producent A produceert product x dat gekocht moet worden door consumenten) voortbrengt en waarbij de consument wordt afgeknepen. Ik kan er geen bedenken.
De enige monopolist waar ik op kom is De Staat, met zijn onderwijs, zorg, politie, defensie, vervoer, rechtspraak, etc. dat is pas een monopolist die sterk in het zadel zit en waarbij nieuwkomers onder dwang van geweld worden gefrustreerd de markt te betreden.
Lees eerst eens Man, Economy and State, Power and market van Rothbard en Democracy the God that failed van hans hermann hoppe. Ik heb Marx ook gelezen..zullen we dan verder discussieren?
12-jan-2005 Will
In mijn dorp waren er 3 café's. Toen bouwde de gemeente een hevig gesubsideerde "café".Nu zijn der al twee weg. Zij konden de concrentie met de gesubsidierde prijzen van de gemeentehal niet meer aan. Als lid van de carnavalsvereniging weet ik hoe moeilijk het is om de evenementen te verdelen tussen de gemeentehal en de private café. Nu zijn er dus minder café's en stijgen de lokale lasten met 12% dit jaar. Gemeente bedankt.