7. Welvaart

Het is volgens mij redelijk om aan te nemen dat de welvaart van de meeste mensen bevorderd zal worden door het afschaffen van belastingen en de demonopolisering van allerlei dienstverlening. (Demonopolisering wil zeggen dat overheidsmonopolies of door de overheid ingestelde kartels worden afgeschaft. Voorbeelden van overheidsmonopolies zijn: wegen, PTT, nutsbedrijven. Een kartel wil zeggen dat het aantal producenten van een bepaald produkt beperkt wordt gehouden. Een voorbeeld van een door de overheidingesteld kartel is het taxikartel.
Door middel van een vergunningenstelsel wordt het aantal taxi's beperkt gehouden.) Afgezien van het feit dat het mij persoonlijk veel leuker lijkt om een groter inkomen zelf te kunnen uitgeven in plaats van dat de overheid dat voor me doet, zijn er tenminste 4 redenen waarom demonopolisering en het afschaffen van belastingen de welvaart zullen verhogen:

1. Als er geen belastingen en overheidsmonopolies zijn vindt de produktie van diensten in vrije concurrentie op de markt plaats.Het winst/verlies systeem zorgt dat producenten een prikkel hebben om efficiënt te produceren. Hoe efficiënter (goedkoper) een bedrijf produceert, hoe meer winst het namelijk overhoudt per produkt (verkoopprijs minus produktiekosten). Het concurrentiemechanisme zorgt ervoor dat deze efficiëntie op de lange duur als voordeel terecht komt bij de consument. Als er hoge winsten te maken vallen in een bedrijfstak, stimuleert dat bestaande producenten om meer te produceren en het trekt nieuwe producenten aan. Om de grotere produktie kwijt te raken moeten de prijzen dalen. Bovendien heeft een producent er vaak baat bij goedkoper te leveren dan zijn concurrent, om klanten te trekken. Dit proces zorgt ervoor dat de verkoopprijs van een produkt nooit lang veel hoger blijft dan de produktiekosten. Als bedrijven in een industrie efficiënter worden, dalen op den duur dus de prijzen. Het winst/verlies systeem en het concurrentiemechanisme ontbreken bij de overheid, zodat door de overheid verzorgde diensten duurder uitvallen dan ze op de vrije markt zouden zijn.

2. Op de vrije markt is er door een trial and error mechanisme een neiging naar efficiëntie en optimale afstemming op de behoeftes van klanten. Bestaande of nieuwe bedrijven kunnen en zullen nieuwe produktiemethodes en organisatievormen uitproberen; in ieder geval zijn de methodes en organisatie van twee verschillende bedrijven nooit precies hetzelfde. Bedrijven wiens methodes goed blijken te werken blijven op de markt bestaan en bedrijven wiens methodes niet goed werken hebben de neiging failliet te gaan. Op deze manier vindt er op de markt evolutie plaats, waarbij de meest efficiënte produktiemethodes en organisatievormen geselecteerd worden. Zoals onder punt 1 vermeld is dit uiteindelijk in het voordeel van de consument. Het trial en error mechanisme ontbreekt als de overheid via belasting een dienst financiert of een monopolie heeft, omdat ze dan de enige producent is en er dus maar ‚‚n produktiemethode en organisatievorm wordt uitgeprobeerd. En zelfs als de overheid verschillende dingen uitprobeert (tegelijkertijd of na elkaar) dan nog ontbreekt het selectieproces omdat de overheid wegens gebrek aan een winst/verliessysteem niet kan bepalen welke methode het beste werkt. En zelfs al zou de overheid kunnen bepalen wat de beste produktiemethode is, dan nog is er geen goed mechanisme dat de uitkomst van het politieke krachtenspel in het voordeel van efficiëntie doet uitkomen.

3. Zelfs al zou de overheid een met belastingen gefinancierde dienst even goedkoop verzorgen als op de vrije markt zou gebeuren, toch kan dit een verspilling van geld zijn. Een voorbeeld: stel dat de overheid een gat zo groot als een kubiekevoetbalveld laat graven in de grond en deze vervolgens weer laat dichtstoppen. Hoe goedkoop dit ook gebeurt, het is een verspilling van geld, omdat hier geen behoefte aan is. Dit is een extreem voorbeeld, maar gedeeltelijk treedt zo'n verspilling op bij elke door de overheid met belastinggeld gefinancierde dienst, of het nou onderwijs, politie, gezondheidszorg of wat dan ook is. Kijken we bijvoorbeeld naar het onderwijs dat een individu van de overheid ontvangt. Het geld dat dit kost kan, nog los van de efficiëntieoverwegingen onder punt 1 en 2, gedeeltelijk verspild zijn om 3 redenen: (a) het betreffende individu had liever meer geld uitgegeven voor een betere kwaliteit onderwijs, (b) het betreffende individu had liever minder geld uitgegeven voor een mindere kwaliteit onderwijs en (c) het betreffende individu had liever een ander soort van onderwijs voor het geld gehad. Doordat belastingfinanciering zorgt voor een fatale splitsing tussen betaling voor en levering van een dienst is het in het algemeen niet zo dat de dienst een optimale behoeftebevrediging veroorzaakt bij de consument vergeleken met de door de overheidgemaakte kosten. Alleen op de markt waar ieder zijn eigen bestedingen vaststelt kan ieder zijn geld op zodanige wijze besteden dat hij van dat geld zo hoog mogelijke behoeftebevrediging verkrijgt. De overheid kan nooit weten hoe ze het belastinggeld moet besteden op zodanige wijze dat behoeften optimaal bevredigd worden. Het geld wordt verspild in de mate dat de behoeftes van mensen minder optimaal vervuld worden dan op een vrije markt zou gebeuren.

Directe uitkeringen kunnen ook in grote mate verspillend zijn. Stel ik kan kiezen tussen een werkloosheidsuitkering van f.1200,-per maand inclusief de daaraan verbonden eis dat ik niet werk, of een vervelend baantje dat netto f.1800,- per maand betaalt. In een extreem geval zou mijn indifferentie situatie liggen op het punt waar het loon bijvoorbeeld f.1900,- per maand zou zijn. Dat betekent dat ik gelijke voorkeur heb voor f.1200,- per maand en niks doen en f.1900,- per maand en vervelend werk doen. Omdat in het voorbeeld het baantje f.1800,- per maand betaalt kies ik dus voor de uitkering. Die keuze heeft voor mij ongeveer f.100,- per maand meer waarde dan het baantje. Maar het kost de overheid f. 1200,- per maand om die mogelijkheid te implementeren. f.1100,-van die f.1200,- is dus verspild.

4. Belasting op ruil vernietigt voor een deel de maatschappelijke voordelen van arbeidsspecialisatie. Stel dat mijn specialisme brood bakken is en ik kan daar f.30,- per uur mee verdienen. Nu wil ik graag dat mijn auto gerepareerd wordt. Daar zou ik zelf 10 uur over doen. Een professionele reparateur doet daar echter 7 uur over en kost f.30,- per uur. Ervan uitgaande dat ik repareren even leuk vind als brood bakken, zal ik de reparateur inhuren. Ik hoef namelijk maar 7 uur brood te bakken om het geld daarvoor te verdienen, terwijl ik 10 uur kwijt zou zijn als ik zelf de auto repareerde. Stel nu dat er 50% belasting is op alle verdiensten. Nu is het voordeliger voor mij om zelf de auto te repareren; dat kost mij namelijk 10 uur, terwijl ik 14 uur zou moeten broodbakken om het geld voor een professionele reparateur te verdienen. Voor de maatschappij als geheel is deze keuze echter niet efficiënt; iedereen is het meest produktief als hij datgene doet waar hij het beste in is. In onze samenleving zie je vaak mensen klusjes voor zichzelf doen waar ze ook anderen voor hadden kunnen inhuren: boodschappen doen, schilderwerk, autoreparaties, lopen in plaats van een taxi nemen, eten koken in plaats van naar een restaurant gaan of laten bezorgen, etc. Soms doen mensen dit omdat ze het leuk vinden, soms komt het doordat belastingen het alternatief onvoordelig maken. In een belastingvrije samenleving zul je veel meer zien dat mensen dit soort klusjes uitbesteden.

Volgende deel: Armoede

Plaats reactie
- 4 reactie(s):

28-mei-2004    R. Schouten - style4motionGEEN@SPAMhotmail.com

In reactie tot uw stelling over Welvaart.
Demonopolisering zou averechts werken. Het doel zou niet zijn diensten aan mensen te verlenen om ze niets te onthouden in hun levensvoorziening, maar geld verdienen aan basisbehoeften als elektriciteit, water en gas.
Uiteindelijk zou er 1 bedrijf de monopolie bezitten (zoals Microsoft, of Albert Heijn), en de meeste winst hebben. Andere bedrijven zouden hun bedrijf moeten redden door middel van prijsverhoging; zo zouden alle prijzen steeds meer worden opgeschroeft en kan de gemiddelde consument niet meer voldoende in zijn behoeften kunnen voorzien; terwijl de rijken dat wel zouden kunnen.


16-dec-2004    Bruno Jakic - brunojGEEN@SPAMxs4all.nl

Als aanvulling op R. Schouten -

Er zou ook kartelvorming met prijsafspraken kunnen optreden bij de aanbieders van een bepaalde basisbehoefte. Een recent voorbeeld van de kartelvorming in Nederland is de Bouwbedrijven-affaire.

In tegenstelling tot de wegenbouw, kan men géén nee zeggen tegen de primaire basisbehoeften. Dit neemt de macht bij de mensen weg, en legt deze volledig in de handen van de aanbieders van de behoeften.


30-dec-2004    Frank - frenkelfrank69GEEN@SPAMhotmail.com

Microsoft en Albert Heijn hebben geen monopolie. In principe kan het gebeuren dat een bedrijf alle andere bedrijven in een bedrijfstak wegconcurreert, maar zodra de prijzen omhoog gaan (en de winsten dus ook) zullen nieuwe ondernemers onmiddellijk hun kans grijpen. Zo blijven de prijzen onder druk, en moeten de produkten waar vraag naar is geleverd blijven worden.
Overigens is de bouwfraude het resultaat van afspraken binnen de nederlandse bouwwereld ten nadele van de overheid (en dus de belastingbetaler). Omdat de overheid geld van anderen kan besteden, is ze niet gemotiveerd om eventuele misstanden kritisch te bekijken. het geld komt er toch wel! De overheid zou natuurlijk naar omringende landen kunnen kijken, en daar bedrijven kunnen inhuren. Omdat daar geen prijsafspraken zijn met nederlandse bedrijven zouden de prijzen dus een stuk lager moeten liggen. Echter, omdat we een belastingstelsel hebben dat mede gefinancierd wordt door nederlandse (bouw)bedrijven, zal de overheid voor bouwopdrachten nooit naar het buitenland uitwijken. Particulieren doen dat wel. Bijvoorbeeld beschrijfbare cd's en dvd's zijn tot 75% goedkoper dan in Nederland, en worden in Nederland dus ook nauwelijks verkocht.


08-apr-2005    Willem

wat ik raar vind is dat je altijd lovend zijn over de vrije markt maar meervrijheid is wel voor kartels, prijsafspraken, opdelen van het gebied enz. als je dat doet krijg je gewoon een bedrijf nog erger dan de staat omdat er dan ook geen vrije markt is


 
 



MeerVrijheid 2001 - 2005