28-dec-2004Economische groei is goed Is economische groei goed of slecht? MeerVrijheid vindt economische groei goed. Economische groei betekent namelijk in het algemeen dat de gemiddelde productiviteit stijgt. Economische groeit kan ook voortkomen uit het feit dat meer mensen werken of dat mensen gemiddeld meer uren werken. Of, als je de economische groei niet uitdrukt als een inkomensgroei per hoofd van de bevolking, maar als groei van het totale nationale inkomen, kan het wijzen op een stijging van de bevolking in plaats van op een productiviteitsstijging.
Maar door de bank genomen wijst economische groei op een groei van de productiviteit. Per uur gewerkt produceren we meer koelkasten, meer theatervoorstellingen, meer fietsen, meer taxiritten, meer levensreddende operaties, etc. En dat kan alleen maar goed zijn. Zeggen dat een productiviteitsstijging slecht is, is zeggen dat het beter is als ik er 10 uur over doe om mijn woonkamer te verven dan dat ik het in 5 uur af kan krijgen. Als een lage productiviteit goed zou zijn, dan zou het het beste zijn om je huis te schilderen met een tandenborstel in plaats van met een kwast of verfrol. Aangezien weinig mensen dat doen, moeten we concluderen dat bijna iedereen het met MeerVrijheid eens is dat een verhoging van de productiviteit, en dus economische groei, goed is. Door economische groei krijgen we allemaal meer vrijheid. We verdienen meer zodat we meer geld hebben zowel om materiële doelen (koelkasten, auto's, etc.) te bereiken als immateriële doelen (op vakantie gaan om te genieten van de zonsondergang in India, etc.).
En we krijgen meer vrijheid in de vorm van meer vrije tijd. Als we meer verdienen kunnen we het ons immers permitteren om minder uren te werken. Daarom hoeven de meesten van ons bijvoorbeeld op zaterdag niet te werken, terwijl dat vroeger wel normaal was. Hoe meer we verdienen hoe makkelijker het wordt om met een parttime baan genoeg te verdienen om prettig te leven. Dat wil niet zeggen dat MeerVrijheid vindt dat iedereen minder moet werken. Dat is een vrije keuze voor het individu. Ideaal is dat mensen die veel willen werken en veel verdienen dat kunnen doen, en mensen die minder willen werken en toch voldoende willen verdienen dat ook kunnen. Dus, hoe meer economische groei, hoe hoger de productiviteit, hoe meer welvaart en hoe meer keuzevrijheid en vrije tijd. De hele geschiedenis van de mensheid is een streven van de mens om haar lot te verbeteren. Zolang er economische groei is wordt ons lot steeds beter. Als je economische groei zou tegenwerken dan ontzeg je mensen het recht om hun situatie te verbeteren. De productiviteitsstijging heeft er ook voor gezorgd dat we socialer kunnen zijn dan in het verleden. Wie meer overhoudt dan nodig is voor zijn eerste levensbehoeften kan meer geven aan anderen. Uiteraard mag dat volgens MeerVrijheid geen verplichting zijn maar feit is dat je alleen maar kunt delen als je wat over hebt gehouden. Wie in een berevel in een grot leeft en 14 uur per dag moet jagen en ploeteren om in zijn eigen levensonderhoud te voorzien heeft geen tijd en middelen om zich te bekommeren om ouderen, gehandicapten of armen. Naarmate je meer overhoudt kun je je sociale gedrag in een steeds grotere cirkel laten gelden. Maar is het probleem van economische groei niet dat het leidt tot milieuvervuiling? Nee. Er is geen logische relatie tussen de twee. Voor zover er gevaar voor het milieu is kun je dat met wetten en regels tegengaan. Het feit dat MeerVrijheid voor economische groei is, wil niet zeggen dat we voor milieuvervuiling zijn. Economische groei moet wel plaatsvinden binnen de randvoorwaarde van een schoon milieu. Sterker nog, hoe hoger de economische groei hoe rijker we zijn, en hoe meer we het ons kunnen permitteren om geld uit te geven aan schone technologieën. Dat is ook een van de redenen dat het milieu in voormalige arme communistische landen met een lage economische groei veel vuiler was dan bij ons. Je zou dus kunnen zeggen dat economische groei juist noodzakelijk is voor een schoon milieu. Het milieu in het westen wordt dan ook steeds schoner. Zie bijvoorbeeld het boek The Skeptical Environmentalist. Wat is er nodig om een hoge mate van economische groei te bereiken? Economische vrijheid. In het boek Leve de globalisering haalt Johan Norberg diverse onderzoeken aan waaruit blijkt dat landen met de hoogste economische vrijheid de hoogste economische groei, de hoogste welvaart, de hoogste levensverwachting en de minste milieuvervuiling hebben. Economische vrijheid is dus niet alleen moreel, het is ook praktisch en het verhoogt de mogelijkheden voor iedereen. MeerVrijheid is voor vrijheid, welvaart en welzijn is dus voor economische groei. Gerelateerde links:7 - Leve de globalisering - The Skeptical Environmentalist 28-dec-2004 Bep Maar als iedereen ouder wordt, kunnen we toe met minder mensen om hetzelfde aantal 'man/vrouw-jaren' ( in % levensverwachting) te werken. Groeien we dan of niet ? 28-dec-2004 Frank - frenkelfrank69GEEN@SPAMhotmail.com In Nederland is er sprake van een socialistische regering, relatief weinig economische vrijheid. In de VS is het economische klimaat veel liberaler. Toch blijkt dat er in de VS veel meer vervuiling is (per hoofd van de bevolking) dan bijvoorbeeld in Nederland. Hoe kan dat verklaard worden? 28-dec-2004 Quirium Ik vermoed dat je bedoelt CO2 uitstoot en behalve in linkse pseudowetenschappen heeft dat niets te maken met vervuiling. In mijn omgeving merk ik dat er al heel wat mensen zijn die denken dat CO2 uiterst giftig is. Hoe moet dat nu toch met een halve westerse wereld die met behulp van belastinggeld op nooitgeziene schaal geindoctrineerd wordt met pseudowetenschap om ons te dwingen tot een neo-variant van de middeleeuwse gelofte van armoede? 28-dec-2004 Frank - frenkelfrank69GEEN@SPAMhotmail.com CO2 is inderdaad niet giftig. Het schijnt wel weer bij te dragen aan het broeikaseffect, maar ook dat is niet hard te bewijzen. Temperatuursveranderingen op globaal niveau zijn er altijd al geweest. Ook het uitsterven van dieren is normaal. En olie is ook maar een natuurprodukt, wij geven de natuur terug wat haar is ontnomen. Bij het lezen van de reactie van Quirium bekruipt mij plotseling het gevoel dat ook ik slachtoffer ben geworden van "progressieve" (vooruitgang???) indoctrinatie. Ik kan namelijk niets bedenken waarin amerikanen wél vervuilender (lees: vernietigender) zijn....... Stof tot nadenken... 28-dec-2004 Joep Poeh! Quirium heeft een hole in one geslagen! Rondje! Amerikanen zijn ook produktiever en hebben (dus) ook meer te consumeren. Beiden veroorzaken natuurlijk een hogere uitstoot van CO2, maar waarschijnlijk minder per dollar dan in bijv. China of socialistisch Afrika. Of Nederland natuurlijk. 28-dec-2004 Muxje - spam6GEEN@SPAMintvelt.com Frank, in de VS is er op veel gebieden sprake van corporatisme, en niet van libertarisme (dat geldt overigens ook voor een partij als de VVD). De politieke agenda wordt daar vaak bepaald door het bedrijfsleven, in plaats van vakbonden of milieubewegingen zoals hier. Dat is net zo slecht: in plaats van zich een oor aan te laten naaien door milieutypes, worden politici door CEO's van grote concerns overgehaald om voor hen ongunstige milieumaatregelen te treffen, uiteraard in ruil voor een leuke bijdrage aan de verkiezingskas of een lucratief commissariaat als aanvulling op het pensioen. Het laatste komt in Nederland en op Europees niveau helaas ook voor, en in vrijwel alle gelederen. 28-dec-2004 Frank Dat MV het goed vindt kan ik snappen maar ik dacht toch dat het libertarisme in de 1e plaats geen doel, dus ook geen econ.groei, nastreefde? 28-dec-2004 Michielsens Frank, Daar ben ik het geheel mee eens. Het enige wat ik nastreef is persoonlijk economische groei (zeg maar een hoger salaris of meer winst c.q. beleggerswinst). Wat mijn buurman of Jan Modaal of de rest van Nederland aan groei weten te bereiken, is hun probleem. Of eigenlijk niet helemaal: a.g.v. externe neveneffecten is het ook mijn probleem. Ja zelfs in een libertarische samenleving, waarin hun falen niet via de geinstitutionaliseerde roof der belastingen op mij afgewenteld zou worden. Simpelweg door marktwerking ondervind ik nadeel van algehele economische groei. Als iedereen erop vooruit gaat en meer te besteden heeft, lijdt dit vaak tot prijsdruk. A.g.v. vrije import en export (in mijn ideale libertarische samenleving zouden er nl. geen invoerrechten en andere marktwerkingsverstorende belemmeringen bestaan) zou de inflatie wel meevallen omdat wanneer bv. appels in Nederland erg duur zouden worden, de arme Duitsers en Belgen de hunne hier wel zouden komen afzetten. So far so good ... voor tradables. Maar de onroerend goedprijzen zouden de pan uitrijzen. De villa in Brasschaat die maar de helft kost van een gelijkaardige in Wassenaar, kan ik nl. nogal moeilijk invoeren. Lastig, he. Datzelfde geldt eveneens voor een flat in hartje Den Haag versus eentje downtown Antwerpen. Hier betaal ik dan domweg een ton teveel omdat het niet slechts mezelf maar ook mijn buren (en het hele land) te goed gaat. Anders gezegd: ik ondervind nadeel van hun (collectieve)persoonlijke economische groei. Veel leuker is het wanneer het mij (omwille van mijn niche) wel goed gaat maar de rest niet. Schoonmaaksters zijn ook veel goedkoper als het slecht gaat. In Ecuador zou ik voor EUR 100 per maand een inwonende dienstmeid kunnen hebben die 6 dagen in de week 8 uur per dag alles doet: poetsen, wassen, strijken, eten koken, opdienen, afruimen, afwassen, inkopen doen op de markt ... enfin you get the picture. In Nederland kost 3 uurtjes in de week al gauw Eur 25 (in het zwart) en ben je op maandbasis duurder uit voor iemand die 3 uurtjes alleen maar even komt schoonmaken dan wat je in Ecuador (of Thailand of zo) betaalt voor iemand die 48 uur voor je werkt en -zelfs met lagere productiviteit a.g.v. gebrekkige scholing- toch makkelijk 10 keer zo veel voor je doet. Dat is dus het voordeel van een algemeen lage levensstandaard. "Ja, maar da's levenspeil in het algemeen", zal je zeggen, "Niet groei". Ja, maar onze levensstandaard is het resultaat van een (historisch) veel lager niveau en vervolgens jaren van groei tot we aanbelandden waar we nu zijn. Als men morgen in Ecuador niet een of twee jaartjes, maar enkele decennia hard gaat groeien (zoals de Chinezen) dan zal een werkster er t.z.t ook EUR 8 per uur aanrekenen plus 1 Euro voor haar tramrit en heb je dus kan je voor je EUR 100 nog maar 3 uurtjes dienstverlening per week kopen i.p.v. 48. Neen, landelijke economische groei hoeft voor mij eigenlijk helemaal niet. Geef mij maar een recessie, maar dan zonder persoonlijke recessie. Als ik zie dat er elders in de wereld voldoende groei is, kan ik daar op de beurzen wel op inspelen. Groei in China of India kan zich dan toch vertalen in persoonlijke economische groei voor mij maar als het in Nederland voldoende slecht gaat, stijgen de kosten van mijn levensonderhoud niet te veel. Lang leve de nationale recessie. 30-dec-2004 jetoel 2 michielsen "Als iedereen erop vooruit gaat en meer te besteden heeft, lijdt dit vaak tot prijsdruk." - Bij gelijkblijvend aanbod van goederen wel te verstaan. Maar jouw veronderstelling grenst aan het absurde, omdat de extra bestedingsruimte (zonder monetaire politiek) door een verbetering van de productiviteit tot stand is gekomen. Bijvoorbeeld: met de hand kan een vakman 100 truien per jaar maken, maar met een machine 1000. Hierdoor worden prijzen juist lager, neemt het loon (de marginale productiviteit vd arbeider) toe en de omzet ook (want truien worden goedkoper, dus zullen meer mensen truien kopen) en gaan producent, arbeider en consument er op vooruit en zullen meer te besteden hebben (extra loon voor de arbeider, extra winst voor de ondernemer en minder dure truien voor de consument). "So far so good ... voor tradables. Maar de onroerend goedprijzen zouden de pan uitrijzen. De villa in Brasschaat die maar de helft kost van een gelijkaardige in Wassenaar, kan ik nl. nogal moeilijk invoeren.Lastig, he. Datzelfde geldt eveneens voor een flat in hartje Den Haag versus eentje downtown Antwerpen. Hier betaal ik dan domweg een ton teveel omdat het niet slechts mezelf maar ook mijn buren (en het hele land) te goed gaat. Anders gezegd: ik ondervind nadeel van hun (collectieve)persoonlijke economische groei." - Waarom zou je op non-tradables (het woord zegt het al) principes van de ruileconomie toe willen passen en dan ook nog eens voor 2 landen? Maar goed, je punt is dat dure huizen duurder worden omdat consumenten meer te besteden zouden hebben en consumenten die dan toevallig minder te besteden hebben, die dure huizen dan niet meer kunnen kopen. Zoals ik in mijn voorbeeld uit heb gelegd, betekent economische groei, zonder monetaire trucjes, dat lonen omhoog gaan en prijzen naar beneden. Daar profiteert iedereen van. Sommigen wat meer dan anderen. "Als men morgen in Ecuador niet een of twee jaartjes, maar enkele decennia hard gaat groeien (zoals de Chinezen) dan zal een werkster er t.z.t ook EUR 8 per uur aanrekenen plus 1 Euro voor haar tramrit en heb je dus kan je voor je EUR 100 nog maar 3 uurtjes dienstverlening per week kopen i.p.v. 48." - Jij woont in Nederland en laat je huis in Nederland schoonmaken door een Ecuadoriaanse die in Ecuador woont? Lijkt me niet voordelig. Ik begrijp je vergelijking niet. Je zegt zoiets dat internationale recessie, behalve voor je eigen land, goed is, omdat dan de lonen van de buitenlanders lager zijn en je dus gebruik kunt maken (in eigen land???) van de diensten van deze buitenlanders? "Neen, landelijke economische groei hoeft voor mij eigenlijk helemaal niet. Geef mij maar een recessie, maar dan zonder persoonlijke recessie." - Landelijke economische groei, resulteert op lange termijn in lagere prijzen en hogere lonen (voor minimaal 1 sector). Landelijke economische recessie resulteert in hogere prijzen en lagere lonen voor 1 minimaal sector. Koop jij producten/diensten van die sector dan zul je slechter afzijn. "Als ik zie dat er elders in de wereld voldoende groei is, kan ik daar op de beurzen wel op inspelen. Groei in China of India kan zich dan toch vertalen in persoonlijke economische groei voor mij maar als het in Nederland voldoende slecht gaat, stijgen de kosten van mijn levensonderhoud niet te veel. Lang leve de nationale recessie." - Dit is uiteraard een absurde stelling. Als de prijzen in Nederland omhoog gaan door de l.t. recessie zal je koopkracht voor domestic goederen en diensten afnemen. Dat wat je daaraan verliest, kun je dan ook niet in iets anders steken. Je gaat er op achteruit. Bovendien zou als elk land analoog door zou redeneren, recessie voor elk land goed zijn. Dat neergang beter is dan vooruitgang, druist tegen alle logica in. Tenslotte veronderstel jij de koersen van buitenlandse bedrijven op de beurs te kunnen voorspellen en het 'er op vooruitgaan' te baseren op de mogelijke winsten die je op de beurs zou kunnen behalen. Nogal krom. 30-dec-2004 Michielsens Geachte Jetoe, Om te beginnen maak jij een veronderstelling over hoe de vruchten van de productiviteitsgroei verdeeld zouden worden door te stellen dat de prijzen zouden dalen. Dat kan -afhankelijk van de marktomstadigheden- maar hoeft niet. Als een truienfabrikant efficienter wordt en de rest niet, kan hij besluiten de prijs te handhaven (er is immers geen concurrentiele druk gezien de rest zijn prijzen toch niet kan verlagen) en zelf meer winst te maken. Productivieteitstoename in het bedrijf hoeft mij als consument dus niet ten goede te komen. Maar het feit dat de ondernemer (of erger: een groep van wel 1000 werknemers die allen in mijn stad wonen) nu ineens welvarender zijn, zorgt ervoor dat zij met hun koopkracht de vraag naar overige producten zullen verstoren. En meer vraag betekent doorgaans niet lagere prijzen. Het hoeft -voor tradables- niet dramatisch te zijn, besef ook ik (met al mijn kromme redeneringen) maar ... ik wijs erop dat dat voor non-tradables wel zo is. En ... wat meet inflatie eigenlijk? Koopkracht zal je denken. Maar de inflatie die door het CBS berekend wordt en in de krant verschijnt, heeft slechts betrekking op tradables. Nochthans "consumeer ik ook huis" (naast wijn etc.) en ... voor de meeste mensen is juist dat product een bijzonder grote post. Die buiten beschouwing laten in een index die suggereert iets over koopkracht te vertellen is dan ook absurd. Daarom wijs ik erop dat het marktmechanisme van import/export het daar -helaas net bij de grootste post op de gezinsbegroting- helaas laat afweten. M.a.w. zelfs wanneer een slimmerik er zou op wijzen dat economische groei helemaal niet slecht is voor prijzen want dat te dure Nederlandse appels dan wel door Belgische uit de markt zouden verdwijnen, dan nog -zo betoog ik althans- is dat niet het geval voor sommige posten, m.n. niet voor de allegrootste. En aangezien van tradables de prijzen inderdaad niet te veel stijgen, wordt zowat al de extra welvaart gekanaliseerd naar datgene wat elke burger toch o zo aanbidt: zijn eigen huis (alsof dat niet een beleggingsobject zoals elk ander zou zijn wat wel eens overgewaardeerd zou kunnen zijn). Het resultaat is dan ook dat in die illiquide markt (immers het aanbod wordt maar mondjesmaat en met vertraging aagepast) de prijzen de pan uitrijzen (en wel procentueel sneller dan de economische groei of de inflatie of zelfs de som van beide). Maar -ofschoon 1/40e van een flat niet in het inflatiecijfer van het CBS verwerkt is- tast dit wel degelijk mijn koopkracht aan. Daar ben ik dus zoals gesteld niet blij mee. Ik verwees slechts naar Ecuador (of een ander ontwikkelingsland) om aan te tonen dat een laag welvaartspeil en lage prijzen veelal samenhangen. Ik heb in NL geen Ecuadoriaanse schoonmaakster die bereid is tegen prijzen uit het thuisland hier te werken. Maar mocht ik daar wonen zou ik die wel hebben. En dan is mijn stelling: laat "de" (ecuadoriaanse) economie niet te hard groeien, anders wordt het algemene welvaartspeil te hoog en de prijzen van onroerend goed en van diensters. Als de bevolking arm genoeg is heb ik meer waar voor mijn geld. Van groei worden ze slechts rijk en dat is niet in mijn voordeel. Hetzelfde geldt natuurlijk ook voor Nederland. Dat is weliswaar op een ander niveau maar "going forward" ben ik er c.p. slechts bij gebaat dat er niet teveel groei is, anders gaat mijn (Nederlandse) werkster te veel eisen stellen. Jij beweert verderop dat een recessie in hogere prijzen resulteert. Hmm, hoe komt het dan toch dat na het barsten van de tech bubble PC's zo hard in prijs daalden (harder dan anders) en dat sinds 2000 vliegvakanties alsmaar goedkoper werden: omdat het luchtvaartmaatschappijen voor de wind ging? Neen, minder koopkracht betekent minder vraag. Om toch nog iets te kunnen verkopen en capaciteit te benutten, verlaagt een bedrijf zijn prijzen. Maar dat doen ze allemaal: resultaat cut throat competition. Denk je dat de kortingen die GM, Ford, etc. op hun auto's moeten geven vrijwillig zijn of heeft dat te maken met te weinig vraag? Ik hou van weinig vraag. Laat mijn buurman dus maar wat minder te vragen hebben. "Bovendien zou als elk land analoog door zou redeneren, recessie voor elk land goed zijn. Dat neergang beter is dan vooruitgang, druist tegen alle logica in." Hier illustreer je dus helemaal dat je mijn artikel (c.q. de reactie waarin ik naar verwees) slecht gelezen hebt. Mijn libertarische (individualistische)stelling was nu net, dat het mij niets kan schelen hoe het "het land" vergaat maar slechts hoe het mij vergaat. Laat ik dit nogmaals proberen te verduidelijken. Stel: de EU als geheel kent een krimp van 2% maar Nederland een groei van 3%. En stel een Amerikaan vraagt je in wat voor toestand jij je bevindt. Wat antwoord je dan? Recessie? Of groei? Maar wacht, Zuid-Holland (we doen even of je daar woont) krimpt toch, maar Den Haag boomt ... Maar jij bent je baan net kwijgeraakt ... Wat is het nou man, groei of recessie? Mijn hele punt was nl.: het gaat mij maar om 1 ding, nl. "mijn" recessie of groei. Want besluiten Nederland (met 16.000.000 inwoners waarvan ik er ca. 15.999.963 niet ken) als referentie nemen is net zo arbitrair als Den Haag (met zijn ca. 750.000 waarvan ik er 749.9992 niet ken). Het gaat me dus slechts om mijn persoonlijke toestand. Die van de anderen is hun probleem. ECHTER ... hun toestand heeft wel impact op de mijne -zo betoogde ik althans- en wel een inverse dus wil ik dat het de rest niet zo best gaat. Anders wordt mijn loonsverhoging (joepie!) qua koopkracht ongedaan gemaakt door hogere vastgoedprijzen (verdorie!). De opmerking over de beurzen was slechts bedoeld om erop te wijzen dat je, woonachtig in een land waar het slecht gaat, toch nog best kan profiteren van groei elders, m.a.w. niet getreurd: dat het hier "accross the board" slecht gaat, betekent niet dat ik aan de inkomsten kant een probleem hoef te hebben. Ander zou je denken: leuk ja, die lage prijzen a.g.v. een recessie maar wat heb je eraan wanneer diezelfde recessie je eigen earning power heeft aangetast? Welnu, om geld te verdienen vauit Nederland, hoeft het in Nederland (en met zijn bevolking) helemaal niet goed te gaan. Wat mijn talent aangaande het voorspellen van beurskoersen betreft, zal ik kort zijn: ik heb geen kristallen bol en op het niveau van individuele bedrijven vergis ik me soms (niet in de laatste plaats a.g.v. fraude genre Worldcom) maar sinds de top van de indices in 2000 heb ik wel een rendement weten te behalen van ca. 80% op een breed gespreide portefeuille van ca. 75 aandelen. Daarbij laat ik me hoofdzakelijk leiden door macro-economische en monetaire inzichten en probeer ik op thema's in te spelen, liefst op een manier die het company specific risk maximaal wegdiversifieert. 1 enkel voorbeeldje: overtuigd van een forse stijging van de zilverprijs (uiteindelijk ook in Euro - in USD denk ik zelfs aan meer dan $100 over 5 a 10 jaar, tegen amper $7 op dit moment) wil ik beleggen in zilvermijnen (omwille van de operational leverage t.o.v. het onderliggende metaal/eindproduct). Maar welke? Teneinde het risico op een Bre-X scenario uit te sluiten (een Enron achtige fraude met een Canadese goudmijn, jaren geleden) opteer ik dan simpelweg voor een zilvermijnfonds. Bestaat dit niet? Geen nood: men stelle er zelf eentje samen bv. door de 4 grootste spelers (of meer zo je wil) te kopen: CDE, PAAS, SIL, SSRI. Kan ik de koersen ervan voorspellen? Precies en met timing? Neen, absoluut niet. Maar ik ben er wel heilig van overtuigd dat ze als portefeuille veel, veeeeel hoger zullen staan in 2010 of 2015. Ik kan me vergissen uiteraard. Daarom dat ik niet alles gooi op slechts 1 enkel thema. Ook qua thema's diversifieer ik. Dat verklaart het nogal hoge aantal individuele posities: diversificatie over thema's, gevolgd door diversificatie binnen het thema. En wellicht heb ik het voor de toekomst bij het verkeerde eind. We zullen dus moeten afwachten. Maar als de afgelopen 5 jaar een indicator vormen, heb ik alle vertrouwen in "mijn" toekomstige rendementen. Maar niet noodzakelijk in "de" toekomstige rendementen. Van de AEX of Dow verwacht ik nl. niet veel goeds. Dat pensioenfondsen het dus slecht zullen doen, staat bijna in de sterren geschreven gezien ze de benchmarks nu eenmaal te nauw (moeten) tracken. Maar ook hier geldt: wat anderen aan rendement behalen door long te gaan in overgewaardeerde westerse aandelen moeten ze vooral zelf weten. Zelf zit ik massief in commodity gerelateerde stuff alsook een hoop under the radar Chinese bedrijven op OTC die er via een reverse merger kwamen en een overstap naar Nasdaq of Amex voorbereiden waardoor ze plotseling in de schijnwerpers van de pensioenfondsen komen te staan. En wanneer die instappen ... neem ik winst. Hoogachtend, Michielsens. 30-dec-2004 jetoel @mich. "Als een truienfabrikant efficienter wordt en de rest niet, kan hij besluiten de prijs te handhaven (er is immers geen concurrentiele druk gezien de rest zijn prijzen toch niet kan verlagen) en zelf meer winst te maken." - 1. Met het verlagen van de prijs (ook al is het een fractie) zal de ondernemer meer omzet binnenhalen dan hij binnengehaald zou hebben bij gehandhaafde prijs. Omzet = prijs * aantal. De winst zal bij gelijkblijvende omzet (door gelijkblijvende prijs) en dalende kosten (door efficientuieslag) weliswaar stijgen, maar veel minder snel dan wanneer ipv 10% marktaandeel het bedrijf 80% kan behalen. Als een mens kan kiezen meer te verdienen of minder te verdienen, kiest hij voor meer. Axioma. Punt. 2. Op korte termijn zullen de overige truienfabricanten niet efficienter worden stel dat veronderstelling 1 op een of andere wijze niet zou gelden, dan geldt deze op lange termijn uiteraard wel. De overige levensvatbare truienfabricanten zullen de markt voor 'truienmachines' afspeuren en dezelfde machines kopen als de marktleider en uiteindelijk op de gestelde prijs gaan concurreren (replay/G-star/Matinique/Nudie etc.). Dan... "Jij beweert verderop dat een recessie in hogere prijzen resulteert. Hmm, hoe komt het dan toch dat na het barsten van de tech bubble PC's zo hard in prijs daalden (harder dan anders) en dat sinds 2000 vliegvakanties alsmaar goedkoper werden: omdat het luchtvaartmaatschappijen voor de wind ging?Neen, minder koopkracht betekent minder vraag. Om toch nog iets te kunnen verkopen en capaciteit te benutten, verlaagt een bedrijf zijn prijzen. Maar dat doen ze allemaal: resultaat cut throat competition.Denk je dat de kortingen die GM, Ford, etc. op hun auto's moeten geven vrijwillig zijn of heeft dat te maken met te weinig vraag? Ik hou van weinig vraag. Laat mijn buurman dus maar wat minder te vragen hebben." - 1. Je maakt geen onderscheid tussen korte en lange termijn en kijkt specifiek naar 1 groep en vergeet andere groepen(deed ik in mn eerste post overigens ook niet, waarvan acte). Op korte termijn zul je inderdaad cut throat competition zien. Dat betekent dat de sterkste ondernemers overleven na de prijzenoorlog. Maar dat betekent ook dat gaccumuleerd kapitaal bij de stervenden vernietigd wordt. De prijzen dekken niet voor productiekosten. De consumenten die geen producenten zijn worden er tijdelijk beter van, Maar de productenten die onder kostprijs verkopen zullen minder te consumeren hebben, waardoor andere producenten minder verkopen. De vraag op lange termijn zakt dan in t.o.v een economische groeisituatie, waardoor er hogere prijzen zullen komen. "Hier illustreer je dus helemaal dat je mijn artikel (c.q. de reactie waarin ik naar verwees) slecht gelezen hebt. Mijn libertarische (individualistische)stelling was nu net, dat het mij niets kan schelen hoe het "het land" vergaat maar slechts hoe het mij vergaat." - Okee een land bestaat uit mensen zoals jij en ik. Hoe kom je er toch bij dat als het goed gaat met alle mensen het dan slecht met een land kan gaan? Of andersom dat als het slecht gaat met alle mensen het goed kan gaan met het land? Je begrijpt kennelijk niet dat we de jagers-verzamelaars tijd allang achter ons gelaten hebben. In de moderne ruileconomie, ben je afhankelijk van anderen om in je primaire en secundaire levensbehoeften te voorzien. Op lange termijn zal het feit dat het met alle anderen slecht gaat, 100% zeker het gevolg hebben dat het met jou ook slecht zal aflopen, tenzij je in een grot gaat leven en op bizons gaat jagen of zo. Ik wil het graag simpel houden. Libertarisme is geen individualisme. De economische principes gaan uit van ongedwongen ruilhandel zonder overheidsbemoeienis. Op lange termijn: hoe meer er gehandeld wordt, hoe efficienter er geproduceerd wordt en hoe meer economische groei er is hoe beter dat is voor de mensen die in het land leven waar die fenomenen zich voltrekken. Hoe minder handel er is, hoe inefficienter er geprouceerd wordt en hoe meer economische neergang er is, hoe slechter dat is voor de mensen. Recessies is altijd slechter dan economische groei. Een mens prefereert meer van het goed dat hem tevreden stelt over minder van datzelfde goed. PS) Interessant jouw beurstactiek. ;) Ik hou ook wel van een gokje, dus raad je mij deze tactiek ook aan? 31-dec-2004 Michielsens Geachte Jet, Of een producent zijn prijs verlaagt hangt emede af van de marktstructuur. I.g.v. veel concurrentie heb je gelijk dat het zinvol kan zijn de prijs te verlagen. Dan kan de concurrentie immers doodbloeden waardoor je van hen verlost raakt en lekker monopolist wordt. Maar is het een monopolist die zijn kostenstructuur kan verlagen, dan joeft dat niet per se tot een lagere prijs te leiden, immers van wie zou hij nog marktaandeel willen inpikken. En of overige truienfabrikanten dezelfde machine zullen kopen is maar de vraag. Wellicht werd die in house vervaardigd (en zwaar gepatenteerd uiteraard) bij degene die ze als eerste had. En die wil hij dan zeker niet aan zijn eigen concurrenten gaan verkopen. Hoe dan ook: ik beweer niet dat er geen prijzenslag kan komen. Ik wilde alleen maar stellen dat het niet per se hoeft (het stond er naar mijn smaak nl. net iets te stellig). Over het onderscheid lange versus korte termijn: Je hebt wel gelijk dat zulke secenario's zich kunnen voordoen. Daar ben ik me ten zeerste van bewust en ik speel er ook op in op de beurs (zie verder). Maar het hoeft niet altijd: sommige bedrijven hebben deep pockets of kunnen nog een lange doodstrijd voeren. In dat proces zijn er dan trouwens nog heel wat onstlagen ... wat tot minder vraag leidt vanwege die mensen en ook dat zorgt voor minder prijsdruk (desnoods van andere producten wanneer bv. de staalarbeider minder bier gaat drinken). Ik zou zeggen: kijk naar de supermarktoorlog. Die duurt nou al zolang, maar geen enkele keten is verdwenen. Wellicht is er een in buitenlandse handen overgegaan, maar allemaal zijn ze er nog en de strijd duurt voort. Wellicht dat er inderdaad uiteindelijk een het loodje legt, maar misschien ook niet. Als de economie tijdig weer aantrekt, gaan ze er weer allemaal op vooruit en is het weer allemaal achter ons. Maar ondertussen heb ik toch jarenlang van lage prijzen kunnen genieten. "Hoe kom je er toch bij dat als het goed gaat met alle mensen het dan slecht met een land kan gaan?" [...] "Je begrijpt kennelijk niet dat ..." Ik begrijp kennelijk weer dingen niet. Maar jij las kennelijk weer slecht wat ik schreef. Immers ik heb nergens beweerd dat als het met alle mensen goed gaat, het met het land slecht gaat. Ik schreef slechts dat als het met eenieder goed gaat, het met mij slechtER gaat dan wanneer het c.p. met de anderen minder goed zou gaan. Laat ik een ander voorbeeldje proberen te geven. Het heeft met productivieteit overigens niets te maken, maar wel met prijsdruk resulterend uit dat het met sommige anderen (te) goed gaat. In Broekzele ("Brussel") komen met elke uitbreiding van de EU weer duizenden exta eurocraten in de stad wonen. Die lui krijgen gigantische salarissen waar ze bovendien geen belasting over betalen. Zelfs een receptionist gaat met ca. 3 a 4k netto naar huis. De minste econoom of jurist zit makkelijk op het dubbel (netto - voor zijn 30). Wat denk je dat dat doet met de vastgoedmarkt? Wel, hoewel Belgie een stuk goedkoper is dan Nederland (bv. Antwerpen vs. Den Haag) is Broekzele een uitondering: een duurte-eiland. Daar zorgen die lui van de EU en de NATO en nog enkele instellingen voor. De autochtone bevolking klaagt dan ook steen en been. Een Vlaamse onderwijzer bv. heeft er niets aan dat er Polen etc. komen wonen (die hun kind toch naar de international school sturen) maar zijn levenskosten worden er wel duurder. Die man voelt zich bijna in Zurich, maar met een Broekzeels salaris. Wat ik wel begrijp is dat juist omdat we inderdaad niet meer in een jagers-verzamelaars-scenario leven en we mekaar nodig hebben, het niet ien mijn belang is dat die ander (omdat hij toch al rijk genoeg is) mij niet hard genoeg nodig heeft. Juist omdat ik (wegens onhandigheid) een poetsvrouw nodig heb, wil ik dat er hoge werkloosheid bestaat onder poetsvrouwen. Dan kan de mijne geen te hoge eisen stellen omdat ze weet dat ik haar anders zo inruil voor een andere. Waarom denk je trouwens dat vele Westerse bedrijven (o.a. Philips) hun productie verleggen naar bv. Hongarije? En als daar de kosten naar verloop van tijd ook oplopen, verleggen ze hun productie weer naar de Filipijnen. Tja ... kennelijk hebben die iets begrepen van onderhandelingsmacht t.o.v. 2e en 3e wereldlanden waar voldoende werkloosheid heerst. Libertarisme is geen individualisme, zeg je. Dat bestrijd ik. Ik ben pas echt vrij als ik zo min mogelijk rekening met anderen hoef te houden. Of je het formeel een overheid noemt (nadat e.e.a. geinstitutionaliseerd werd) of niet is daarbij m.i. onbelangrijk. Ook de "collectiviteit der anderen" is een soort overheid als ik rekening met haar dien te houden en nadelige gevolgen van haar ondervind. Het is al zo moeilijk om directe hindernis uit te sluiten, maar er is helaas altijd de indirecte, zoals dat hun welvaart mijn kosten negatief beinvloedt. Wat de opmerking uit je laatste paragraaf betreft: ja, uiteraard is een recessie (van het land als geheel)slecht voor het land als geheel. Maar nogmaals: dat was nu net DE kern van mijn betoog: als ik mijn baan nog heb en loonsopslag kreeg dan ben ik persoonlijk niet in een recessie maar als de rest van het land dat wel is en dat resulteert in een supermarktoorlog dan heb ik bovenop mijn loonsverhoging ook nog eens een extra bonus, nl de bonuskortingen bij de Albert Heijn. Vandaar dus: lang leve andermans ellende. Tot slot: m.b.t. de PS. Ik weet niet of dit nu het forum is om beleggingstips uit te wisselen. Derhalve wil ik er hier niet op ingaan. Ik zal slechts (omdat het refereert aan een eerder punt) SkyWest (ticker SKYW) noemen als voorbeeld van een goed bedrijf in een barslechte sector (luchtvaart in de VS)dat vermoedelijk kan profiteren van een shake out. Dadelijk hebben zij waarschijnlijk meer volume en hogere prijzen (wegens wegvallen van prijsdruk nadat concurrenten omvielen). De revenu's kunnen dus kwadratisch stijgen en a.g.v. operational leverage kunnen de winsten zelfs kubisch toenemen. Als je verder interesse hebt (bv. op gebied van zilvermijnen of Chinese aandelen op OTC) kan je me contacteren op reverse.mergers@gmail.com (waarbij ik meteen opmerk dat ik dat niet dagelijks check). Hoogachtend, Michielsens 31-dec-2004 jetoel @ michielsen Een goede discussie! Ik snap jouw vastgoedvoorbeeld nu beter. Dat klopt. Wel weer gedeeltelijk de schuld van de politici ;) Nog een paar dingetjes: "Ik schreef slechts dat als het met eenieder goed gaat, het met mij slechtER gaat dan wanneer het c.p. met de anderen minder goed zou gaan." - Je zegt als A, B en C 100 verdienen en jij 80, dan gaat het relatief slecht met jou, maar als A,B en C 60 verdienen en jij 80, dan gaat het met jou relatief beter, als ik je goed begrijp. Vervolgens zeg je dat als jij je inkomen bij D verdient en je producten bij E en F, je geen last hebt van de achteruitgang van A,B en C, maar je het relatief wel beter hebt. Deze redenering geldt slechts op korte termijn in een gesloten systeem. Maar de uitruil werkt natuurlijk door (net als met overheidsgeinitieerde inflatie). "Juist omdat ik (wegens onhandigheid) een poetsvrouw nodig heb, wil ik dat er hoge werkloosheid bestaat onder poetsvrouwen. Dan kan de mijne geen te hoge eisen stellen omdat ze weet dat ik haar anders zo inruil voor een andere." - Duidelijk. Alleen hoge werkeloosheid onder poetsvrouwen betekent dat poetsvrouwen niet productief zijn zodat zij minder inkomsten hebben dan wanneer zij zouden werken. Met deze inkomsten kunnen zij consumeren en producten afnemen van bedrijven waardoor daar de prijzen omhoog gaan de lonen omhoog gaan etc... "Waarom denk je trouwens dat vele Westerse bedrijven (o.a. Philips) hun productie verleggen naar bv. Hongarije? En als daar de kosten naar verloop van tijd ook oplopen, verleggen ze hun productie weer naar de Filipijnen. Tja ... kennelijk hebben die iets begrepen van onderhandelingsmacht t.o.v. 2e en 3e wereldlanden waar voldoende werkloosheid heerst." - Helder en bestrijd ik niet. "Wat de opmerking uit je laatste paragraaf betreft: ja, uiteraard is een recessie (van het land als geheel)slecht voor het land als geheel. Maar nogmaals: dat was nu net DE kern van mijn betoog: als ik mijn baan nog heb en loonsopslag kreeg dan ben ik persoonlijk niet in een recessie maar als de rest van het land dat wel is en dat resulteert in een supermarktoorlog dan heb ik bovenop mijn loonsverhoging ook nog eens een extra bonus, nl de bonuskortingen bij de Albert Heijn. Vandaar dus: lang leve andermans ellende." - Op korte termijn heb je gelijk, op lange termijn niet. Mee eens? Wat betreft de PS: ik zal je adviezen overwegen . Dankjewel. Groet! 31-dec-2004 Michielsens Jetoe, "Je zegt als A, B en C 100 verdienen en jij 80, dan gaat het relatief slecht met jou, maar als A,B en C 60 verdienen en jij 80, dan gaat het met jou relatief beter, als ik je goed begrijp." Neen, het relatieve interesseert me niet. Dat zou immers impliceren dat ik jaloers of trots zou zijn. Het enige wat me interesseert is mijn absolute toestand. Maar die wordt ook beinvloed door de rest. Productiviteit is daarbij niet het enige wat speelt. Vraag en aanbod eveneens. Als alle poetsvrouwen 3 keer zo efficient zouden werken ... is er meer capacitiet dan schoon te maken huizen. M.a.w. wellicht zijn ze allen productief maar zijn ze gewoon met te veel. Enfin, hoe dan ook: als het hen goed gaat en ze te veel eisen kunnen stellen, is dat niet goed voor mij. Maar ook: stel dat ik zelf geen poetsvrouw nodig heb. Dan nog hoop ik dat ze niet ineens allemaal meer gaan verdienen want met die extra koopkracht oefenen ze bijkomende vraag naar producten uit. Gedaan supermarktoorlog. Byebye bonuskortingen bij de Albert Heijn. Verder lijken we nu wel op een lijn te zitten. Ik stel dan ook voor de -nochtans interessante- discussie stop te zetten. Anders krijgen we nog het verwijt dat we dit forum gebruiken als ons prive platform. Nog bedankt voor al je inzichten. Die waren vaak waardevol en dwongen me tot nadenken. Hoogachtend, Michielsens. 12-jan-2005 Willem We hoeven minder te werken omdat de vankbonden en socialisten ervoor gezorgt hebben dat we niet meer 80 uur per week hoeven te werken niet door economische groei. 12-jan-2005 Free Rider Willem: We hoeven minder te werken omdat de vankbonden en socialisten ervoor gezorgt hebben dat we niet meer 80 uur per week hoeven te werken niet door economische groei. Als vakbonden dat kunnen bereiken, waarom zijn ze dan gestopt bij 40 uur, en hebben ze er dan niet voor gezorgd dat we 30 uur, 20 uur, 10 uur, 5 uur, of zelfs 27 minuten werken? En nog iets: waarom hebben ze dat pas in de afgelopen eeuw gedaan? Waarom hebben ze tijdens de Vroege Steentijd niet een staking georganiseerd tegen Moeder Natuur en een werkweek van 2 minuten geeist? Bedenk eens wat voor een moeite ons dat zou hebben bespaard!! 13-mei-2007 sjon hompiestompie - jemoederGEEN@SPAMhotmail.com allemaal wel leuk en aardig maar volgens mij gaat economische groei niet gepaard met schonere technieken omdat schonere technieken veel geld kosten en omdat iedereen dan zo geobsedeerd is met steeds meer winst maken dat men geen geld wil investeren in dit soort technieken. ook denk ik niet dat mensen socialer worden als men meer economische vrijheid krijgt, kijk maar naar amerika waar veel vrijheid is maar ook veel armoede en grote oneerlijke verschillen in inkomens 13-mei-2007 Diadem De feiten zijn anders sjon. Dankzij onze technologische en economische (wat eigenlijk hetzelfde is) vooruitgang is onze economie nu veel en veel schoner dan vroeger. En kunnen we ons een veel uitgebreider sociaal stelsel van uitkeringen etc veroorloven. |