Issues - Gezondheidszorg
Er zijn steeds meer problemen in de gezondheidszorg. Het wordt steeds duurder (zowel de overheidsbetalingen als de verzekeringspremies) en toch wordt de kwaliteit steeds minder, vooral door de wachtlijsten. Pim Fortuyn schreef dat minister Borst verantwoordelijk is voor meer doden vanwege wachtlijsten in de gezondheidszorg dan Bin Laden door terroristische daden. Over die opmerking werd schande gesproken. Maar inmiddels heeft Borst zelf toegegeven dat mensen doodgaan door wachtlijsten. En juist dat is schandalig, niet het feit dat Pim Fortuyn dat op bevlogen wijze heeft aangekaart.
|
De Amerikaanse econoom Murray Rothbard schreef in zijn boek "For a New Liberty" dat als je naar de meeste problemen in de samenleving kijkt, er een rode draad te zien is: problemen treden daar op waar de overheid zich het meest mee bemoeit. Waarom zijn er geen grote problemen of wachtlijsten voor supermarkten, schoenen, consultants of wandelvakanties? Omdat dat soort goederen en diensten door relatief vrije marktwerking en privé-initiatief tot stand komen. Daarom sluiten vraag en aanbod goed op elkaar aan en krijgen mensen zoveel mogelijk datgene geleverd wat ze willen. De particuliere ondernemers die het beste en het goedkoopste in de behoeften voorzien maken het meeste winst en overleven de concurrentiestrijd.
Juist omdat gezondheidszorg zo belangrijk is, is het het beste ook de gezondheidszorg volledig te privatiseren en te dereguleren. Hervormingen en het voorzichtig toelaten van meer privé-initiatief zijn geen oplossingen. Je kunt het onmogelijk ingewikkelde en met duizenden regeltjes aan elkaar zittende zorgsysteem, dat niemand begrijpt, niet beter maken door nog meer regels toe te voegen die de problemen van alle andere regels proberen te verzachten. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Om de problemen op te lossen moet de overheid zich volledig terugtrekken uit de gezondheidszorg. Meervrijheid pleit voor: afschaffen ziekenfonds, privatiseren ziekenhuizen, vestiging van huisartsen vrijlaten, afschaffing subsidies, afschaffing alle regulering van gezondheidszorg en ziektekostenverzekeringen.
Juist omdat gezondheidszorg zo belangrijk is, is het het beste ook de gezondheidszorg volledig te privatiseren en te dereguleren. Hervormingen en het voorzichtig toelaten van meer privé-initiatief zijn geen oplossingen. Je kunt het onmogelijk ingewikkelde en met duizenden regeltjes aan elkaar zittende zorgsysteem, dat niemand begrijpt, niet beter maken door nog meer regels toe te voegen die de problemen van alle andere regels proberen te verzachten. Zachte heelmeesters maken stinkende wonden. Om de problemen op te lossen moet de overheid zich volledig terugtrekken uit de gezondheidszorg. Meervrijheid pleit voor: afschaffen ziekenfonds, privatiseren ziekenhuizen, vestiging van huisartsen vrijlaten, afschaffing subsidies, afschaffing alle regulering van gezondheidszorg en ziektekostenverzekeringen.
 |
De overheid moet stoppen met iedereen via belastingen te dwingen mee te betalen aan haar enorm dure en inefficiënte gezondheidsbureaucratie. Mensen kunnen dan zelf kiezen of en hoe ze zich willen verzekeren tegen ziektekosten. Op een vrije markt zal dat waarschijnlijk een stuk goedkoper zijn dan nu. Het tegenargument dat dan de armen geen geld hebben om zich te verzekeren snijdt geen hout. Ten eerste betalen zowel arm als rijk nu ook al, mede door de belastingen, meer dan nodig voor het peperdure gezondheidszorgsysteem. Ten tweede is het juist voor arme mensen zeer kwalijk dat zij via belastingen gedwongen worden om een door de overheid bepaalde hoeveelheid gezondheidszorg te kopen. Zoals David Friedman betoogt in The Machinery of Freedom betekent het verplichten van armen om een grote hoeveelheid gezondheidszorg in te kopen dat zij minder geld over hebben voor dingen die wellicht nog belangrijker zijn, zoals eten, huisvesting, of waar ze ook liever hun geld aan besteden.
Hoe belangrijk gezondheidszorg ook is voor de meeste mensen, het belang van allerlei dure medische behandelmethodes wordt sterk overdreven. De hoge levensverwachting die we nu hebben ten opzichte van vroeger is vooral veroorzaakt door relatief goedkope zaken als betere hygiëne, schoner drinkwater, inentingen, anti-biotica en het terugdringen van sterfte in het kraambed. Alle overige medische zorg voegt slechts een paar jaar toe aan onze levensverwachting. Het is een misverstand dat iedere mogelijke levensverlengende gezondheidszorg altijd goed is, want de kosten kunnen groter zijn dan de baten. Als iemand met 5% van zijn salaris een redelijke ziektekostenverzekering kan kopen, maar 50% van zijn salaris moet betalen om zich ook te verzekeren tegen de meest nieuwe en dure procedures die zijn levensverwachting een maand verhogen, dan is het geen gekke keuze om voor het eerste te kiezen.
Hoe belangrijk gezondheidszorg ook is voor de meeste mensen, het belang van allerlei dure medische behandelmethodes wordt sterk overdreven. De hoge levensverwachting die we nu hebben ten opzichte van vroeger is vooral veroorzaakt door relatief goedkope zaken als betere hygiëne, schoner drinkwater, inentingen, anti-biotica en het terugdringen van sterfte in het kraambed. Alle overige medische zorg voegt slechts een paar jaar toe aan onze levensverwachting. Het is een misverstand dat iedere mogelijke levensverlengende gezondheidszorg altijd goed is, want de kosten kunnen groter zijn dan de baten. Als iemand met 5% van zijn salaris een redelijke ziektekostenverzekering kan kopen, maar 50% van zijn salaris moet betalen om zich ook te verzekeren tegen de meest nieuwe en dure procedures die zijn levensverwachting een maand verhogen, dan is het geen gekke keuze om voor het eerste te kiezen.
 |
Gezondheidszorg is een van de prioriteiten van de meeste mensen, maar het is voor niemand een prioriteit ten koste van alles, anders zouden we 90% van ons geld aan de best mogelijke gezondheidszorg besteden. We zouden dan een ietsje langer, maar heel armoedig leven leiden. Cuba is daar min of meer een voorbeeld van. Mensen zijn daar straatarm, maar er is wel hele goede gezondheidszorg, omdat de overheid dat als prioriteit gekozen heeft. Los van de enorme prijs- en kwaliteitsvoordelen die privatisering van de gezondheidszorg kan bieden, is het het meest rechtvaardige beleid om iedereen zelf te laten beslissen hoeveel hij wil besteden aan welke vormen van gezondheidszorg en hoeveel aan alle andere mogelijke uitgaven.
Alle geneesmiddelen zouden zonder recept verkrijgbaar moeten zijn. Het is de taak van een arts om de adviseren, niet om zijn patiënten te controleren. Net zoals respect voor individuele vrijheid leidt tot de conclusie dat recreatieve drugs moeten worden gelegaliseerd (zie het eerder behandelde issue over drugs) leidt het ook tot de conclusie dat volledig vrije verkoop van geneesmiddelen moet worden gelegaliseerd. Verder zou het Europees Bureau voor de Geneesmiddelenbeoordeling moeten worden geprivatiseerd en gedemonopoliseerd. Het is een inbreuk op de vrijheid van individuen als ze niet mogen kiezen medicijnen te gebruiken die niet zijn goedgekeurd door deze centrale instantie. Uiteraard is het testen en keuren van medicijnen een hele goede zaak, maar de uiteindelijke keuzevrijheid dient bij de consument te blijven.
Als je een auto koopt ben je ook niet verplicht alleen auto's te kopen met BOVAG garantie. Je kunt ook kiezen voor auto's met een ANWB keuring, of zonder keurmerk. Op dezelfde manier zouden mensen zelf moeten kunnen kiezen of ze medicijnen willen kopen die door het Europees Bureau voor de Geneesmiddelenbeoordeling zijn goedgekeurd, of door een concurrerende instantie, of door geen enkele instantie, of alleen op advies van hun arts. Zo is het bijvoorbeeld zeer kwalijk dat mensen die doodgaan aan AIDS geen experimentele medicijnen mogen slikken, omdat die onvoldoende getest zijn. Onder het mom van bescherming van de consument wordt hun enig mogelijke redmiddel weggenomen.
Om dezelfde reden zouden diploma- en vergunningseisen voor artsen moeten worden afgeschaft. De soorten van opleidingen en kwaliteitseisen kunnen het beste worden overgelaten aan de markt. Zoals in elke markt zal dat ervoor zorgen dat de prijs/kwaliteit verhouding van gezondheidszorg het beste overeenstemt met de behoeften van de consumenten in plaats van de behoeften van de gezondheidsambtenaren. Mensen hebben het recht zelf te kiezen welke standaarden, diploma's, etc. ze eisen van hun arts of aan welke branche-organisatie ze dat oordeel overlaten. Voor een optimaal werkende vrije markt op het gebied van gezondheidszorg is ook een volledige privatisering van het onderwijs wenselijk. Jaren lang beperkte de overheid het aantal studenten dat werd toegelaten tot een studie medicijnen. Daardoor is er nu een tekort aan huisartsen en zijn de salarissen van artsen een stuk hoger dan in een vrije markt zou gelden.
Gerelateerde links:
- Karel beckman: Bevrijd de gezondheidszorg en het onderwijs!
- Bart Croughs over prive-klinieken
- Weg met de tweedeling in de zorg
- BArt Croughs: Een verdediging van vrije handel in organen
- Graan en gezondheidszorg
- Hans-Hermann Hoppe: A Four-Step Health-Care Solution
Plaats reactie - 18 reactie(s):
24-mrt-2003 WFHermans - weeefhermansGEEN@SPAMhotmail.com
Geniaal stuk, er valt niets aan toe te voegen!
25-mrt-2003 Erik Driessens - erik.driessensGEEN@SPAMwxs.nl
Prima artikel!
Bij mijn 1e kennismaking met libertarisme en objectivisme moest ik even slikken. Vanwege een aangeboren afwijking aan de bloedstolling gebruik ik voor tienduizenden euro's per jaar aan stollingspreparaten. Het huidige systeem van gezondheidszorg maakt echter onmiskenbaar inbreuk op de eigendomsrechten, daar is geen speld tussen te krijgen. Met goede bedoelingen als zorg voor chronisch zieken plavei je al snel een brede weg naar de socialistische hel.
Bestaan er libertarische oplossingen om onverzekerbare risico's te spreiden over meerdere mensen (b.v. stichting die op vrijwillige basis fondsen werft)? Zijn hier ooit artikelen of boeken over geschreven?
25-mrt-2003 Herbie
Voor de volledigheid, het correcte citaat van Fortuyn is:
'Mevrouw Borst is in haar eentje een groter gevaar voor de Nederlandse volksgezondheid dan Bin Laden.'
http://home.zonnet.nl/dutchtwin71/mp3/gelukkig_nieuwjaar.mp3
http://www.theovangogh.nl/Luxetliber.html
25-mrt-2003 K. Winkelaar - kwinkelaarGEEN@SPAMwanadoo.nl
Goed artikel!
@Erik: Er zullen in een libertarische maatschappij zeker initiatieven ontplooid worden om "onverzekerbare" risico's te spreiden over grotere groepen. Een huidig voorbeeld zijn de uitvaartverenigingen. Mensen leggen allemaal een beetje in, zodat iedereen een fatsoenlijke uitvaart kan krijgen.
In een Libertarische samenleving zouden jouw medicijnen waarschijnlijk minder dan de helft van de huidige prijs kosten, dankzij concurrentie en minder overheidsbemoeienis.
25-mrt-2003 Jim
Erik,
Volgens mij zal niet alleen de zorg, maar ook de medicijnen veel goedkoper zijn in een vrije-markt. Als ze dan evengoed niet te betalen zijn, ga ik ervan uit dat een verzekering toch mogelijk is. (in die vrije-markt natuurlijk)
En als dat niet kan, ben je afhankelijk van vrijwillige hulp, van familie, vrienden of via organisaties die dat aanbieden.
Ik weet dat dit voor veel mensen een onzekere situatie lijkt, alleen ik ben overtuigd dat die nodige hulp er zal zijn. In mijn beleving zal gedwongen 'sociale' hulp zoals we die nu kennen, niet kunnen voortbestaan. (Denk aan de doden op de wachtlijsten)
Hoeveel mensen zijn er nu niet, die 'opgegeven' worden door de 'sociale' doctoren hier en naar Amerika moeten gaan om daar wel nog een kans te hebben.
Ik heb een tijd geleden een aangrijpende documentaire gezien van een man die elke dag leed aan kwellende pijnen, niet meer kon lopen en de wil om te leven had opgegeven. Met vrijwillige hulp kon hij in Amerika geholpen worden en kwam zonder pijn en zonder rolstoel terug naar Nederland.
Maar ook in Amerika hebben ze de 'sociale' verzorgingstaat uitgevonden. Dus voor hoelang kun je daar nog terecht...
25-mrt-2003 Aschwin de Wolf
Even kort mijn eigen ervaring: ik woon zelf in de VS en ik vind de keuzevrijheid, kwaliteit en snelheid van de gezondheidszorg hier veel beter dan in Nederland (waar ik 25 jaar woonde).
Het enige mogelijke probleem is de betaalbaarheid maar een groot deel van de (soms!) hoge kosten zijn het gevolg van overheidsbureaucratie, regulering en de torenhoge "malpractice insurance" betalingen die de de aanbieders van de zorg betalen als gevolg zijn van die f^&*ing socialistische "trial lawyers".
Een ander zeeeeeeeeeer sterk prijsopdrijvend element zijn patenten. Ik weet dat libertariers verschillend over patenten en copyrights denken maar ik zelf neig ik naar de opvatting dat je niet exclusief ideeen en kennis kan bezitten. Zelfs economen zijn niet meer zo zeker of de baten van intellectueel eigendom opwegen tegen de kosten.
Ik was vroeger niet echt in gezondheidszorg geintresseerd omdat ik (gelukkig) nooit iets had maar omdat ik verleden jaar een cryonisme contract sloot bij Alcor ben ik me meer in dit onderwerp gaan interesseren.
Ik begreep eerlijk gezegd nooit David Friedman's opmerking dat zelfs lage inkomens rationele beslissingen moeten (kunnen) nemen over de allocatie van hun geld (in het geval van gezondheidszorg) maar nu zie ik wat hij bedoeld.
Er zijn zoveel verschillende mogelijke afwegingen en alternatieven in het consumeren van gezondsheidszorg dat iedereen de ruimte moet hebben om die zelf te maken in plaats van in een "one-size-fits-all"-systeem gedwongen te worden.
Als laatste is het vermeldingswaardig dat de VS vroeger een groot aantal gratis ziekenhuizen voor de armen kende maar die praktisch allemaal verdwenen met de opkomst van de verzorgingsstaat, medicare, etc. (ja, de VS kent ook een verzorgingsstaat!).
Het is een cliche maar (uitgezonderd erfelijke ziekten uiteraard) een gezond leven (gebalanceerde maar niet te overdadige voeding, beweging en weinig stress) is nog altijd een zeer belangrijke factor in het gezond blijven.
25-mrt-2003 Pim voortuin - hotmailGEEN@SPAMgeenspam.com
Logisch dat Borst een grotere bedreiging vormde voor Nederland dan Bin Laden. Hij heeft het namelijk alleen op Amerika voorzien.
25-mrt-2003 martin
Aschwin,
'die f^&*ing socialistische "trial lawyers"'
Wat is er socialistisch aan die trial lawyers?
25-mrt-2003 Aschwin de Wolf
"Wat is er socialistisch aan die trial lawyers?"
Nou, ze zijn niet socialistisch in de zin dat ze met weinig geld willen volstaan voor hun diensten :-) Amerikaanse trial lawyers zijn de rijkste achterban van de Democratische Partij.
Ik bedoel dat ze socialistische argumenten aandragen bij hun dubieuze praktijken om (doorgaans) onschuldige producenten en dienstverleneners uit te kleden.
Toppunt was een poging om een vermogend radiostation in de VS verantwoordelijk te houden voor de brand die in een club uitbrak omdat.... zij op de radio voor het concert promotie hadden gemaakt!!!
Je moet het geld halen waar het zit zei Jan Marijnissen al eerder...
Er is onlangs een goede pro-vrijheid kritiek op trial lawyers verschenen getiteld "The Rule of Lawyers: How the New Litigation Elite Threatens America's Rule of Law":
http://www.laissezfairebooks.com/product.cfm?op=view&pid=LL8670
26-mrt-2003 Erik - evanstekGEEN@SPAMhotmail.com
De gezondheidszorg in Nederland is van goede kwaliteit, voor iedereen toegankelijk en bovendien zijn de kosten verhoudingsgewijs laag. Hiermee wil ik niet zeggen dat alles perfect geregeld is, maar er vallen wel wat kanttekeningen te plaatsen bij het beeld van een slecht presterende en te dure zorgsector dat in het bovenstaande artikel (auteur helaas niet vermeld) wordt opgeroepen.
Een kenmerk van de ‘markt’ voor zorgprodukten is dat de vraag zeer onevenwichtig verdeeld is. Een groot deel van de bevolking doet niet of nauwelijks een beroep op de zorgsector, terwijl een kleine groep oudere mensen en mensen met chronische aandoeningen juist een erg grote zorgvraag hebben. Omdat de kosten in deze gevallen de draagkracht al snel te boven gaan, is het verstandig en in Nederland volgens mij zelfs verplicht om je te verzekeren. Op dit moment bemoeit de overheid zich met deze verzekeringsmarkt en met het aanbod van zorg. Samengevat garandeert de overheid dat iedereen in ruil voor een redelijke verzekeringspremie recht heeft op zorg. Om de kosten in de hand te houden, en dus de premies betaalbaar te houden, wordt verder het aanbod van sommige medische diensten enigszins aan banden gelegd. Dit stelsel is niet perfect, maar leidt tot een alleszins behoorlijk zorgaanbod voor een redelijke prijs. Zo geeft Nederland verhoudingsgewijs veel minder aan zorg uit dan bijvoorbeeld de Verenigde Staten.
Een volledige liberalisering heeft voordelen, maar brengt ook weer nieuwe problemen met zich mee. Verreweg het ernstigste probleem is dat voor veel mensen de zorg die ze nodig hebben onbetaalbaar wordt. Een groot deel van de medische risico’s is namelijk onverzekerbaar. Verzekeringen doen niet veel meer dan zorgen voor een spreiding van individuele risico’s over een grote groep mensen. Als het ziektebeeld en de hiermee samenhangende kosten bekend zijn, is geen sprake meer van een risico op kosten, maar van een zekerheid dat deze optreden en zal een verzekeringsmaatschappij je weigeren of slechts tegen zeer hoge kosten willen verzekeren. Erik Driessens die ook op dit artikel reageerde, zou in deze ‘’libertarische’’ situatie pech hebben, tenzij hij met succes een beroep doet op andermans liefdadigheid.
26-mrt-2003 Aschwin de Wolf
Het probleem met bovenstaande argumentatie is dat het gebrek aan *keuzevrijheid* geheel uit het plaatje verdwijnt. Mijn ervaring in de VS is dat je de keuze tussen hele goede, gemiddelde en slechte aanbieders hebt. Het Nederlandse systeem kent niet dergelijke uitschieters en iederen wordt dezelfde gemiddelde zorg opgedrongen.
Het Nederlandse systeem reflecteert volstrekt niet de diversiteit van de comsument en kent weinig incentives tot het aanbieden van innovatieve en 'state of the art' zorg.
Een van de eerste dingen die mij bijvoorbeeld opviel toen ik naar de VS verhuisde waren de veel moderne technologieen waarmee veel medici in de VS werken. Ik dacht van een voormalig oostblok-land naar het westen te zijn verhuisd.
Het is moeilijk om het gebrek aan keuzevrijheid te kwantificeren maar veel mensen (zoals ik) hechten daar nu eenmaal veel waarde aan. Helaas is in Nederland kennelijk het motto: als niet alles voor iedereen betaalbaar is dan maar allemaal middelmatige zorg.
Verder zou ik liever eens horen waarom de kosten in de VS zo hoog zijn zoals de macht van medische beroepsgroepen om concurrenten van de markt te houden (zover er uberhaupt een markt is), de FDA die de prijzen opdrijft en het aanbod reduceert, hoge 'malpractice insurance' kosten wegens graaiende advocaten, en niet te vergeten, het systeem van patenten waarin bedrijven andere bedrijven kunnen vervolgen op grond van een monopolie claim op kennis.
Al deze zaken hebben niets met de vrije markt te maken en staan haaks op een libertarische visie op gezondheidszorg. De hoge kosten in de VS reflecteren daarom niet hoe de kosten in een echte vrije markt zouden zijn.
Verder worden bij die kostenplaatjes niet zelden appels met peren vergeleken omdat veel van deze data gegenereerd worden om het Amerikaanse systeem in een slecht daglicht te stellen. Een aantal dingen die mij opvielen bij een aantal statistieken:
- Je kunt niet de gemiddelde kosten in de VS en Nederland met elkaar vergelijken want de VS kent een veel grotere range in kwaliteit. Zeer dure behandelingen die in Nederland zelden worden uitgevoerd drijven de gemiddelden sterk omhoog.
- Niet altijd worden de uitkomsten gecorrieerd op basis van de reele inkomens van de landen die worden vergeleken. Dat is natuurlijk helemaal foute boel maar er zijn maar weinig journalisten die dit soort zaken zien (of zelfs begrijpen).
- In de VS is preventieve gezondheidszorg veel belangrijker en dat maakt het totale plaatje duurder. Dit valt dus niet in het voordeel van Nederland uit want hier "krijg" je het simpelweg niet.
Maar goed, het vergelijken van Nederland met de VS om de libertarische visie op gezondheidszorg te toetsen is dus nogal dubieus.
Het toegankelijk maken van de gezondheidszorg voor allen door een gedeelte van de bevolking met geweld te dreigen om gedeeltelijk hun inkomen en keuzevrijheid af te staan is nu niet bepaald een beleid dat de waardigheid van ieder individu als uitgangspunt heeft.
Mensen die het "beter hebben getroffen" hebben er immers geen schuld aan dat anderen dat niet hebben. Het is daarom onrechtaardig hen daarom (gedeeltelijk) hun keuzevrijheid- en inkomen te ontnemen.
Ik synmpatiseer met Erik Driesen maar ik sympathiseer OOK met de mensen die nooit hun (experimentele) behandeling of medicijnen hebben gekregen omdat de overheid ze van de markt hield of omdat het gemiddeld (nog) te duur was.
Het is geen fraaie ervaring te weten dat een voor jou betaalbare levensreddende technologie niet voor je beschikbaar is omdat niet iedereen het kan betalen (dus dan maar niemand).
Voor een goede site over schandalige overheidsbeleid van de VS in deze zie oa. de website FDA Review:
http://www.fdareview.org/
28-mrt-2003 Erik Driessens - erik.driessensGEEN@SPAMwxs.nl
Allereerst dank aan medelibertariërs voor hun reacties op mijn vragen over niet-verzekerbare risico's. Mogelijk valt dat niet-verzekerbaar zijn in mijn geval nog mee. De medicijnen die ik gebruik zijn duur, maar hemofilie is zeldzaam (1 op 5000 mannen). Per Nederlander bedragen de totale kosten minder dan € 1,-.
Technisch gesproken zou nog goedkoper moeten kunnen; dankzij recombinant-dna technieken kan het aanbod flink omhoog.
Risicoselectie door verzekeringmaatschappijen zal waarschijnlijk vooral worden toegepast op factoren die op veel mensen van toepassing zijn en waar je zelf wat aan kunt doen zoals niet roken en de door Aschwin genoemde zaken: gebalanceerde maar niet te overdadige voeding, beweging en weinig stress.
28-mrt-2003 Erik Driessens - erik.driessensGEEN@SPAMwxs.nl
De VS worden vaak ten onrechte als voorbeeld gebruikt om 'aan te tonen' dat de vrije markt niet de oplossing is. De markt daar is niet volledig vrij, zoals onlangs nog beschreven werd in Liberaal Reveil, bovendien gaat de vergelijking tussen Nederland en de VS mank omdat je als consument niet dezelfde keuzes kunt maken.
24-jul-2003 kempenaer - hullie_en_zullieGEEN@SPAMhotmail.com
Erik,
welke verzekeringsmaatschappij gaat jou verzekeren als ze weten dat je een erfelijke ziekte onder de leden hebt al of niet uitgebroken?
Geen één. Dat is dus wel nogal zuur voor mensen met erfelijke ziekten.
Dan zul je het van liefdadigheid moeten hebben. Ook een mogelijkheid, maar toch een iets onzekerdere.
01-nov-2004 Richard - belgarionGEEN@SPAMilse.nl
Alles leuk & aardig, maar niet erg realistisch.
Wat te denken van de hedendaagse arts/specialist, ingeloot in een door de belastingbetaler opgehoestte, miljoenen kostende studie, die hij heeft gekozen uit roePINGPING, besluit om na zijn/haar afstuderen lekker 20 uur per week te gaan werken?
Dat gebeurt nu veelvuldig en er is geen haan die er naar kraait. Dat zou aangepakt moeten worden door de arts pro rato de studie terug te laten betalen (20 uur/week werken = de helft terugbetalen o.i.d.)
Ik denk dat dat meer zoden aan de dijk zet dan het privatiseren van de zorg.
Een studie die zoveel geld kost is voor de doorsnee student niet op te hoesten, dus in een volledig vrije (studie)markt zal er een (huis)artsentekort ontstaan.
Privatisering van de zorg: prima
Opdoeken van het ziekenfonds: liever gisteren dan vandaag!
Maar zorg wel dat er voldoende artsen zijn, desnoods gefinancierd uit de publieke pot!
01-nov-2004 Victor
Richard: Een studie die zoveel geld kost is voor de doorsnee student niet op te hoesten, dus in een volledig vrije (studie)markt zal er een (huis)artsentekort ontstaan.
Grappig hoe mensen toch elke keer weer met het volste vertrouwen blijkgeven van een onbegrip van de vrije markt. Richard, als er een tekort ontstaan zou stijgt de prijs voor handelingen en kan je dus makkelijker een lening krijgen aangezien de verwachte ontvangsten hoger worden.
Een ander punt is natuurlijk dat een vrije opleidingsmarkt de prijs voor opleidingen doet afnemen.
01-nov-2004 Joep
Richard,
Piloot worden is ook peperduur en er is nu een overschot aan piloten.
Dito voor studeren in de VS, dito voor studeren aan Nijenrode. Als andere mensen maar genoeg geld overhebben voor jouw kunstjes is het geen slechte investering om die kunstjes te leren.
11-okt-2005 The Wizard - smartggggGEEN@SPAMyahoo.com
Richard: "Opdoeken van het ziekenfonds: liever gisteren dan vandaag!"
Per 1 januari aanstaande zit iedereen (verplicht) in het ziekenfonds. Wat een vooruitgang.
Alle geneesmiddelen zouden zonder recept verkrijgbaar moeten zijn. Het is de taak van een arts om de adviseren, niet om zijn patiënten te controleren. Net zoals respect voor individuele vrijheid leidt tot de conclusie dat recreatieve drugs moeten worden gelegaliseerd (zie het eerder behandelde issue over drugs) leidt het ook tot de conclusie dat volledig vrije verkoop van geneesmiddelen moet worden gelegaliseerd. Verder zou het Europees Bureau voor de Geneesmiddelenbeoordeling moeten worden geprivatiseerd en gedemonopoliseerd. Het is een inbreuk op de vrijheid van individuen als ze niet mogen kiezen medicijnen te gebruiken die niet zijn goedgekeurd door deze centrale instantie. Uiteraard is het testen en keuren van medicijnen een hele goede zaak, maar de uiteindelijke keuzevrijheid dient bij de consument te blijven.
Als je een auto koopt ben je ook niet verplicht alleen auto's te kopen met BOVAG garantie. Je kunt ook kiezen voor auto's met een ANWB keuring, of zonder keurmerk. Op dezelfde manier zouden mensen zelf moeten kunnen kiezen of ze medicijnen willen kopen die door het Europees Bureau voor de Geneesmiddelenbeoordeling zijn goedgekeurd, of door een concurrerende instantie, of door geen enkele instantie, of alleen op advies van hun arts. Zo is het bijvoorbeeld zeer kwalijk dat mensen die doodgaan aan AIDS geen experimentele medicijnen mogen slikken, omdat die onvoldoende getest zijn. Onder het mom van bescherming van de consument wordt hun enig mogelijke redmiddel weggenomen.
Om dezelfde reden zouden diploma- en vergunningseisen voor artsen moeten worden afgeschaft. De soorten van opleidingen en kwaliteitseisen kunnen het beste worden overgelaten aan de markt. Zoals in elke markt zal dat ervoor zorgen dat de prijs/kwaliteit verhouding van gezondheidszorg het beste overeenstemt met de behoeften van de consumenten in plaats van de behoeften van de gezondheidsambtenaren. Mensen hebben het recht zelf te kiezen welke standaarden, diploma's, etc. ze eisen van hun arts of aan welke branche-organisatie ze dat oordeel overlaten. Voor een optimaal werkende vrije markt op het gebied van gezondheidszorg is ook een volledige privatisering van het onderwijs wenselijk. Jaren lang beperkte de overheid het aantal studenten dat werd toegelaten tot een studie medicijnen. Daardoor is er nu een tekort aan huisartsen en zijn de salarissen van artsen een stuk hoger dan in een vrije markt zou gelden.
Gerelateerde links:
- Karel beckman: Bevrijd de gezondheidszorg en het onderwijs!
- Bart Croughs over prive-klinieken
- Weg met de tweedeling in de zorg
- BArt Croughs: Een verdediging van vrije handel in organen
- Graan en gezondheidszorg
- Hans-Hermann Hoppe: A Four-Step Health-Care Solution
Plaats reactie24-mrt-2003 WFHermans - weeefhermansGEEN@SPAMhotmail.com
Geniaal stuk, er valt niets aan toe te voegen!
25-mrt-2003 Erik Driessens - erik.driessensGEEN@SPAMwxs.nl
Prima artikel!
Bij mijn 1e kennismaking met libertarisme en objectivisme moest ik even slikken. Vanwege een aangeboren afwijking aan de bloedstolling gebruik ik voor tienduizenden euro's per jaar aan stollingspreparaten. Het huidige systeem van gezondheidszorg maakt echter onmiskenbaar inbreuk op de eigendomsrechten, daar is geen speld tussen te krijgen. Met goede bedoelingen als zorg voor chronisch zieken plavei je al snel een brede weg naar de socialistische hel.
Bestaan er libertarische oplossingen om onverzekerbare risico's te spreiden over meerdere mensen (b.v. stichting die op vrijwillige basis fondsen werft)? Zijn hier ooit artikelen of boeken over geschreven?
25-mrt-2003 Herbie
Voor de volledigheid, het correcte citaat van Fortuyn is:
'Mevrouw Borst is in haar eentje een groter gevaar voor de Nederlandse volksgezondheid dan Bin Laden.'
http://home.zonnet.nl/dutchtwin71/mp3/gelukkig_nieuwjaar.mp3
http://www.theovangogh.nl/Luxetliber.html
25-mrt-2003 K. Winkelaar - kwinkelaarGEEN@SPAMwanadoo.nl
Goed artikel!
@Erik: Er zullen in een libertarische maatschappij zeker initiatieven ontplooid worden om "onverzekerbare" risico's te spreiden over grotere groepen. Een huidig voorbeeld zijn de uitvaartverenigingen. Mensen leggen allemaal een beetje in, zodat iedereen een fatsoenlijke uitvaart kan krijgen.
In een Libertarische samenleving zouden jouw medicijnen waarschijnlijk minder dan de helft van de huidige prijs kosten, dankzij concurrentie en minder overheidsbemoeienis.
25-mrt-2003 Jim
Erik,
Volgens mij zal niet alleen de zorg, maar ook de medicijnen veel goedkoper zijn in een vrije-markt. Als ze dan evengoed niet te betalen zijn, ga ik ervan uit dat een verzekering toch mogelijk is. (in die vrije-markt natuurlijk)
En als dat niet kan, ben je afhankelijk van vrijwillige hulp, van familie, vrienden of via organisaties die dat aanbieden.
Ik weet dat dit voor veel mensen een onzekere situatie lijkt, alleen ik ben overtuigd dat die nodige hulp er zal zijn. In mijn beleving zal gedwongen 'sociale' hulp zoals we die nu kennen, niet kunnen voortbestaan. (Denk aan de doden op de wachtlijsten)
Hoeveel mensen zijn er nu niet, die 'opgegeven' worden door de 'sociale' doctoren hier en naar Amerika moeten gaan om daar wel nog een kans te hebben.
Ik heb een tijd geleden een aangrijpende documentaire gezien van een man die elke dag leed aan kwellende pijnen, niet meer kon lopen en de wil om te leven had opgegeven. Met vrijwillige hulp kon hij in Amerika geholpen worden en kwam zonder pijn en zonder rolstoel terug naar Nederland.
Maar ook in Amerika hebben ze de 'sociale' verzorgingstaat uitgevonden. Dus voor hoelang kun je daar nog terecht...
25-mrt-2003 Aschwin de Wolf
Even kort mijn eigen ervaring: ik woon zelf in de VS en ik vind de keuzevrijheid, kwaliteit en snelheid van de gezondheidszorg hier veel beter dan in Nederland (waar ik 25 jaar woonde).
Het enige mogelijke probleem is de betaalbaarheid maar een groot deel van de (soms!) hoge kosten zijn het gevolg van overheidsbureaucratie, regulering en de torenhoge "malpractice insurance" betalingen die de de aanbieders van de zorg betalen als gevolg zijn van die f^&*ing socialistische "trial lawyers".
Een ander zeeeeeeeeeer sterk prijsopdrijvend element zijn patenten. Ik weet dat libertariers verschillend over patenten en copyrights denken maar ik zelf neig ik naar de opvatting dat je niet exclusief ideeen en kennis kan bezitten. Zelfs economen zijn niet meer zo zeker of de baten van intellectueel eigendom opwegen tegen de kosten.
Ik was vroeger niet echt in gezondheidszorg geintresseerd omdat ik (gelukkig) nooit iets had maar omdat ik verleden jaar een cryonisme contract sloot bij Alcor ben ik me meer in dit onderwerp gaan interesseren.
Ik begreep eerlijk gezegd nooit David Friedman's opmerking dat zelfs lage inkomens rationele beslissingen moeten (kunnen) nemen over de allocatie van hun geld (in het geval van gezondheidszorg) maar nu zie ik wat hij bedoeld.
Er zijn zoveel verschillende mogelijke afwegingen en alternatieven in het consumeren van gezondsheidszorg dat iedereen de ruimte moet hebben om die zelf te maken in plaats van in een "one-size-fits-all"-systeem gedwongen te worden.
Als laatste is het vermeldingswaardig dat de VS vroeger een groot aantal gratis ziekenhuizen voor de armen kende maar die praktisch allemaal verdwenen met de opkomst van de verzorgingsstaat, medicare, etc. (ja, de VS kent ook een verzorgingsstaat!).
Het is een cliche maar (uitgezonderd erfelijke ziekten uiteraard) een gezond leven (gebalanceerde maar niet te overdadige voeding, beweging en weinig stress) is nog altijd een zeer belangrijke factor in het gezond blijven.
25-mrt-2003 Pim voortuin - hotmailGEEN@SPAMgeenspam.com
Logisch dat Borst een grotere bedreiging vormde voor Nederland dan Bin Laden. Hij heeft het namelijk alleen op Amerika voorzien.
25-mrt-2003 martin
Aschwin,
'die f^&*ing socialistische "trial lawyers"'
Wat is er socialistisch aan die trial lawyers?
25-mrt-2003 Aschwin de Wolf
"Wat is er socialistisch aan die trial lawyers?"
Nou, ze zijn niet socialistisch in de zin dat ze met weinig geld willen volstaan voor hun diensten :-) Amerikaanse trial lawyers zijn de rijkste achterban van de Democratische Partij.
Ik bedoel dat ze socialistische argumenten aandragen bij hun dubieuze praktijken om (doorgaans) onschuldige producenten en dienstverleneners uit te kleden.
Toppunt was een poging om een vermogend radiostation in de VS verantwoordelijk te houden voor de brand die in een club uitbrak omdat.... zij op de radio voor het concert promotie hadden gemaakt!!!
Je moet het geld halen waar het zit zei Jan Marijnissen al eerder...
Er is onlangs een goede pro-vrijheid kritiek op trial lawyers verschenen getiteld "The Rule of Lawyers: How the New Litigation Elite Threatens America's Rule of Law":
http://www.laissezfairebooks.com/product.cfm?op=view&pid=LL8670
26-mrt-2003 Erik - evanstekGEEN@SPAMhotmail.com
De gezondheidszorg in Nederland is van goede kwaliteit, voor iedereen toegankelijk en bovendien zijn de kosten verhoudingsgewijs laag. Hiermee wil ik niet zeggen dat alles perfect geregeld is, maar er vallen wel wat kanttekeningen te plaatsen bij het beeld van een slecht presterende en te dure zorgsector dat in het bovenstaande artikel (auteur helaas niet vermeld) wordt opgeroepen.
Een kenmerk van de ‘markt’ voor zorgprodukten is dat de vraag zeer onevenwichtig verdeeld is. Een groot deel van de bevolking doet niet of nauwelijks een beroep op de zorgsector, terwijl een kleine groep oudere mensen en mensen met chronische aandoeningen juist een erg grote zorgvraag hebben. Omdat de kosten in deze gevallen de draagkracht al snel te boven gaan, is het verstandig en in Nederland volgens mij zelfs verplicht om je te verzekeren. Op dit moment bemoeit de overheid zich met deze verzekeringsmarkt en met het aanbod van zorg. Samengevat garandeert de overheid dat iedereen in ruil voor een redelijke verzekeringspremie recht heeft op zorg. Om de kosten in de hand te houden, en dus de premies betaalbaar te houden, wordt verder het aanbod van sommige medische diensten enigszins aan banden gelegd. Dit stelsel is niet perfect, maar leidt tot een alleszins behoorlijk zorgaanbod voor een redelijke prijs. Zo geeft Nederland verhoudingsgewijs veel minder aan zorg uit dan bijvoorbeeld de Verenigde Staten.
Een volledige liberalisering heeft voordelen, maar brengt ook weer nieuwe problemen met zich mee. Verreweg het ernstigste probleem is dat voor veel mensen de zorg die ze nodig hebben onbetaalbaar wordt. Een groot deel van de medische risico’s is namelijk onverzekerbaar. Verzekeringen doen niet veel meer dan zorgen voor een spreiding van individuele risico’s over een grote groep mensen. Als het ziektebeeld en de hiermee samenhangende kosten bekend zijn, is geen sprake meer van een risico op kosten, maar van een zekerheid dat deze optreden en zal een verzekeringsmaatschappij je weigeren of slechts tegen zeer hoge kosten willen verzekeren. Erik Driessens die ook op dit artikel reageerde, zou in deze ‘’libertarische’’ situatie pech hebben, tenzij hij met succes een beroep doet op andermans liefdadigheid.
26-mrt-2003 Aschwin de Wolf
Het probleem met bovenstaande argumentatie is dat het gebrek aan *keuzevrijheid* geheel uit het plaatje verdwijnt. Mijn ervaring in de VS is dat je de keuze tussen hele goede, gemiddelde en slechte aanbieders hebt. Het Nederlandse systeem kent niet dergelijke uitschieters en iederen wordt dezelfde gemiddelde zorg opgedrongen.
Het Nederlandse systeem reflecteert volstrekt niet de diversiteit van de comsument en kent weinig incentives tot het aanbieden van innovatieve en 'state of the art' zorg.
Een van de eerste dingen die mij bijvoorbeeld opviel toen ik naar de VS verhuisde waren de veel moderne technologieen waarmee veel medici in de VS werken. Ik dacht van een voormalig oostblok-land naar het westen te zijn verhuisd.
Het is moeilijk om het gebrek aan keuzevrijheid te kwantificeren maar veel mensen (zoals ik) hechten daar nu eenmaal veel waarde aan. Helaas is in Nederland kennelijk het motto: als niet alles voor iedereen betaalbaar is dan maar allemaal middelmatige zorg.
Verder zou ik liever eens horen waarom de kosten in de VS zo hoog zijn zoals de macht van medische beroepsgroepen om concurrenten van de markt te houden (zover er uberhaupt een markt is), de FDA die de prijzen opdrijft en het aanbod reduceert, hoge 'malpractice insurance' kosten wegens graaiende advocaten, en niet te vergeten, het systeem van patenten waarin bedrijven andere bedrijven kunnen vervolgen op grond van een monopolie claim op kennis.
Al deze zaken hebben niets met de vrije markt te maken en staan haaks op een libertarische visie op gezondheidszorg. De hoge kosten in de VS reflecteren daarom niet hoe de kosten in een echte vrije markt zouden zijn.
Verder worden bij die kostenplaatjes niet zelden appels met peren vergeleken omdat veel van deze data gegenereerd worden om het Amerikaanse systeem in een slecht daglicht te stellen. Een aantal dingen die mij opvielen bij een aantal statistieken:
- Je kunt niet de gemiddelde kosten in de VS en Nederland met elkaar vergelijken want de VS kent een veel grotere range in kwaliteit. Zeer dure behandelingen die in Nederland zelden worden uitgevoerd drijven de gemiddelden sterk omhoog.
- Niet altijd worden de uitkomsten gecorrieerd op basis van de reele inkomens van de landen die worden vergeleken. Dat is natuurlijk helemaal foute boel maar er zijn maar weinig journalisten die dit soort zaken zien (of zelfs begrijpen).
- In de VS is preventieve gezondheidszorg veel belangrijker en dat maakt het totale plaatje duurder. Dit valt dus niet in het voordeel van Nederland uit want hier "krijg" je het simpelweg niet.
Maar goed, het vergelijken van Nederland met de VS om de libertarische visie op gezondheidszorg te toetsen is dus nogal dubieus.
Het toegankelijk maken van de gezondheidszorg voor allen door een gedeelte van de bevolking met geweld te dreigen om gedeeltelijk hun inkomen en keuzevrijheid af te staan is nu niet bepaald een beleid dat de waardigheid van ieder individu als uitgangspunt heeft.
Mensen die het "beter hebben getroffen" hebben er immers geen schuld aan dat anderen dat niet hebben. Het is daarom onrechtaardig hen daarom (gedeeltelijk) hun keuzevrijheid- en inkomen te ontnemen.
Ik synmpatiseer met Erik Driesen maar ik sympathiseer OOK met de mensen die nooit hun (experimentele) behandeling of medicijnen hebben gekregen omdat de overheid ze van de markt hield of omdat het gemiddeld (nog) te duur was.
Het is geen fraaie ervaring te weten dat een voor jou betaalbare levensreddende technologie niet voor je beschikbaar is omdat niet iedereen het kan betalen (dus dan maar niemand).
Voor een goede site over schandalige overheidsbeleid van de VS in deze zie oa. de website FDA Review:
http://www.fdareview.org/
28-mrt-2003 Erik Driessens - erik.driessensGEEN@SPAMwxs.nl
Allereerst dank aan medelibertariërs voor hun reacties op mijn vragen over niet-verzekerbare risico's. Mogelijk valt dat niet-verzekerbaar zijn in mijn geval nog mee. De medicijnen die ik gebruik zijn duur, maar hemofilie is zeldzaam (1 op 5000 mannen). Per Nederlander bedragen de totale kosten minder dan € 1,-.
Technisch gesproken zou nog goedkoper moeten kunnen; dankzij recombinant-dna technieken kan het aanbod flink omhoog.
Risicoselectie door verzekeringmaatschappijen zal waarschijnlijk vooral worden toegepast op factoren die op veel mensen van toepassing zijn en waar je zelf wat aan kunt doen zoals niet roken en de door Aschwin genoemde zaken: gebalanceerde maar niet te overdadige voeding, beweging en weinig stress.
28-mrt-2003 Erik Driessens - erik.driessensGEEN@SPAMwxs.nl
De VS worden vaak ten onrechte als voorbeeld gebruikt om 'aan te tonen' dat de vrije markt niet de oplossing is. De markt daar is niet volledig vrij, zoals onlangs nog beschreven werd in Liberaal Reveil, bovendien gaat de vergelijking tussen Nederland en de VS mank omdat je als consument niet dezelfde keuzes kunt maken.
24-jul-2003 kempenaer - hullie_en_zullieGEEN@SPAMhotmail.com
Erik,
welke verzekeringsmaatschappij gaat jou verzekeren als ze weten dat je een erfelijke ziekte onder de leden hebt al of niet uitgebroken?
Geen één. Dat is dus wel nogal zuur voor mensen met erfelijke ziekten.
Dan zul je het van liefdadigheid moeten hebben. Ook een mogelijkheid, maar toch een iets onzekerdere.
01-nov-2004 Richard - belgarionGEEN@SPAMilse.nl
Alles leuk & aardig, maar niet erg realistisch.
Wat te denken van de hedendaagse arts/specialist, ingeloot in een door de belastingbetaler opgehoestte, miljoenen kostende studie, die hij heeft gekozen uit roePINGPING, besluit om na zijn/haar afstuderen lekker 20 uur per week te gaan werken?
Dat gebeurt nu veelvuldig en er is geen haan die er naar kraait. Dat zou aangepakt moeten worden door de arts pro rato de studie terug te laten betalen (20 uur/week werken = de helft terugbetalen o.i.d.)
Ik denk dat dat meer zoden aan de dijk zet dan het privatiseren van de zorg.
Een studie die zoveel geld kost is voor de doorsnee student niet op te hoesten, dus in een volledig vrije (studie)markt zal er een (huis)artsentekort ontstaan.
Privatisering van de zorg: prima
Opdoeken van het ziekenfonds: liever gisteren dan vandaag!
Maar zorg wel dat er voldoende artsen zijn, desnoods gefinancierd uit de publieke pot!
01-nov-2004 Victor
Richard: Een studie die zoveel geld kost is voor de doorsnee student niet op te hoesten, dus in een volledig vrije (studie)markt zal er een (huis)artsentekort ontstaan.
Grappig hoe mensen toch elke keer weer met het volste vertrouwen blijkgeven van een onbegrip van de vrije markt. Richard, als er een tekort ontstaan zou stijgt de prijs voor handelingen en kan je dus makkelijker een lening krijgen aangezien de verwachte ontvangsten hoger worden.
Een ander punt is natuurlijk dat een vrije opleidingsmarkt de prijs voor opleidingen doet afnemen.
01-nov-2004 Joep
Richard,
Piloot worden is ook peperduur en er is nu een overschot aan piloten.
Dito voor studeren in de VS, dito voor studeren aan Nijenrode. Als andere mensen maar genoeg geld overhebben voor jouw kunstjes is het geen slechte investering om die kunstjes te leren.
11-okt-2005 The Wizard - smartggggGEEN@SPAMyahoo.com
Richard: "Opdoeken van het ziekenfonds: liever gisteren dan vandaag!"
Per 1 januari aanstaande zit iedereen (verplicht) in het ziekenfonds. Wat een vooruitgang.
