Eindelijk, een kraakverbod!
Meer dan dertig jaar leven eigenaren van leegstaande panden in angst dat krakers 'bezit' kunnen nemen van die panden. Overheden en rechterlijke macht lieten de krakers met rust en legden de rekening klakkeloos neer bij de pandeigenaren. Al die jaren werd het eeuwenoude eigendomsrecht van onroerend goed met grote moddervoeten betreden. Na vele jaren van gedogen wordt de overheid nu eindelijk wakker, of toch niet?
Het kraken van woningen en andere leegstaande panden vindt zijn oorsprong in de studentenopstand in Parijs medio 1968. In ons land begon het kraken begin 1969. De destijdse krakers waren idealisten die voor anderen zonder woning en voor zichzelf leegstaande huurwoningen kraakten. Begin tachtiger jaren veranderde de groep idealistische krakers in een groep anarchisten die hun eigen regels naleefde en eigenrichting pleegde. Let wel, dit zonder dat ons wettelijke gezag daartegen opgewassen was. U herinnert zich vast nog wel de krakersrellen die meer weg hadden van veldslagen met veel materiële schade. Nu nog zijn vele bedrijfspanden en woningen bezet, die in die jaren werden gekraakt. In die panden houdt men zich tot op heden aan geen enkele regel en diegene die daar verblijven spreken meer vreemde talen, dan ik beheers. Niks meer idealen, kraken is een keiharde business geworden. En dan wel ten koste van de pandeigenaar.
Zo staat bij mij om de hoek een bedrijfspand op de Herengracht dat al gekraakt is sinds ik daar woon. De eigenaar is er financieel aan ten gronde gegaan. Hij moest namelijk wel zijn hypotheekrente betalen, terwijl hij niet eens in het pand mocht. Tevens moest hij de onroerende zaakbelasting blijven betalen, en zowel als eigenaar en als gebruiker omdat de krakers geen ozb wensten te betalen. De krakers hingen ook nog een bord aan de gevel 'Bevrijd Tibet'. Daarvoor kreeg de getroffen eigenaar aanslagen Precariorecht te betalen. Met een land waar we zulke toestanden tolereren, kan het (economisch) nooit lang goed gaan. Buitenlandse en Nederlandse bedrijven en beleggers zoeken zekerheden en economische ruimte. Kijk naar Amsterdam dat nu met het jaar lager staat op de voorkeurslijst van buitenlandse bedrijven die zich in financiële centra willen vestigen. Deze lagere voorkeur verbaast mij niets.
Nu staan bedrijfspanden en (koop-) woningen regelmatig langer dan een jaar leeg. Omdat de huur- en koopmarkt minder is dan een aantal jaren geleden. De achterhaalde Leegstandswet geeft krakers na een jaar de mogelijkheid om deze leegstaande panden in gebruik te nemen, met goedkeuring van de rechterlijke macht. Daarbij ziet u zelfs dat ze in bedrijfspanden op industrieterreinen gaan wonen, terwijl gewone mensen dat wettelijke niet mogen. Daarom is het goed dat eigenaren van panden die om welke reden dan ook langer dan een jaar leegstaan voorzorgsmaatregelen nemen. Gelukkig staan deze pandeigenaren niet helemaal alleen in de strijd tegen krakers. Onlangs nam het CDA samen met de VVD in de Tweede Kamer een initiatief om het kraken in de toekomst gewoonweg te verbieden. Zeker als het gaat om krakers die uit het buitenland komen om hier gratis woon- en werkruimte te vinden of figuren die men in het algemeen kan vergelijken met criminelen. Deze Tweede Kamerleden vinden gelukkig ook dat iedereen in ons land, zoals ook in Europa, het eigendomsrecht van een ander moet eerbiedigen. Over het onnodig laten leegstaan van sociale huurwoningen denk ik wat genuanceerder, maar de oplossing daarvan leg ik zeker niet in de handen van hedendaagse krakers.
Ik hoop dat kraken in de nabije toekomst definitief tot het verleden zal behoren. Het is mooi geweest. De krakers van weleer zijn nu gevestigde en eerzame burgers, en zij kunnen wellicht 's avonds bij de borrel nog verhalen over hun feestje van meer dan dertig jaar kraken. Maar zij vergeten daarbij te vertellen hoeveel schade en ergernis hun acties teweeg hebben gebracht bij de belasting betalende burgers en bedrijven van dit landje. Eindelijk raken we die krakers kwijt...
J.L. Broeren
De auteur is makelaar o.g. te Amsterdam. www.broeren.com
Deze column verscheen eerder in De Financiële Telegraaf op 28 oktober 2003
Plaats reactie - 25 reactie(s):
31-okt-2003 Allure
[i]Buitenlandse en Nederlandse bedrijven en beleggers zoeken zekerheden en economische ruimte. Kijk naar Amsterdam dat nu met het jaar lager staat op de voorkeurslijst van buitenlandse bedrijven die zich in financiële centra willen vestigen. Deze lagere voorkeur verbaast mij niets.[/i]
Alsof buitenlandse bedrijven en beleggers wegblijven omdat hier wat krakers rondlopen. Kom nou.
31-okt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Buitenlandse bedrijven, maar kraken is wel een inbreuk op het eigendomsrecht. Linkse regeringen tolereerden het omdat het een stap op weg was naar Utopia. Zo hadden zelfs gematigde PvdAers sympathie voor krakers. Het idee dat de leegstand veroorzaakt werd doordat eigenaren hun uitwonende huurders niet kwijt konden door overregulering/huurbescherming ging verloren, want de nieuwe dageraad van het socialisme gloorde al aan de horizon.
31-okt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Test
Nooit geweten dat jullie die prachtige cursieven met HTML maakten.
31-okt-2003 ZZ
Wat mij blijft verbazen: we hebben in Nederland een ministerie van Volkshuisvesting. Daar gaan miljarden belastinggeld heen en er werken duizenden ambtenaren. Toch is er nog steeds woningnood in Nederland.
Er is echter geen ministerie van kantoorruimte; en er is verdomme kantoorruimte in overvloed.
Misschien moet het ministerie maar eens een keer gekraakt worden.
31-okt-2003 martin
Koos, Zie: http://www.meervrijheid.nl/reacties.htm
31-okt-2003 martin
Onlangs nam het CDA samen met de VVD in de Tweede Kamer een initiatief om het kraken in de toekomst gewoonweg te verbieden.
Het moet niet gekker worden. Daar is toch geen nieuwe wet voor nodig? Als je je ergens bevindt zonder toestemming van de eigenaar dan is dat toch gewoon huis- dan wel locaalvredebreuk, of anders inbraak?
31-okt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Ahahaha, Martin, ik had die aanwijzingen nog niet gezien. Vandaar mijn test; ik probeerde een rood woordje in de tekst te zetten.
Trouwens, ik zag net bij de Britse tegenhanger van dit board, Samizsdat of zo, een discussie over Herman Hoppe die wat diepgaander was dan de onze, en waarin hij op humoristische wijze (kan er hier wellicht ook eens mild geglimlacht worden?) door Britse Libertariers werd bespot.
Dezelfde passage die ik aanhalde over die malingerers werd ook in Groot-Britannnie aangehaald en er werd aardig mee gevoetbald. Ik voel me gesterkt door mijn nuancerende broeders in de Noordzee. What rot! Groot-Brittanie, het land van Locke, Adam Smith, en John Stuart Mill is mijn anima-land, en niet de VS! De consensus was dat wat Hoppe voor ogen staat een lappendeken van monarchieen is: de wereld een aaneenschakeling van Monaco's, Lichtenstein's en Luxemburgjes: stadsstatelijke, op familiebanden gebaseerde monarchieen zonder stemrecht.
Niet dat ik nu meteen Halsema achterna ga, maar ik vind dit sprookjesachtig. In plaats van een gordel van groene smaragden - of hoe ging de frase nu ook weer precies - een gordel van kleine vrijhandelsstaatjes, waarin dure auto's racende prinsen prinsessen ontmoeten terwijl het geone volk van malingering neurotici gevraagd wordt het land te verlaten om in Israel bij een kibboetz te gaan. Niet wat ik persoonlijk voor ogen heb als ik 'libertarisch' zeg. In zo'n situatie zou zelf ik nog in een kibboets verzeild kunnen raken om daar handenvasthoudend in een kring Kumbayah te zingen.
Martin schrijft over de krakers: Het moet niet gekker worden. Daar is toch geen nieuwe wet voor nodig? Als je je ergens bevindt zonder toestemming van de eigenaar dan is dat toch gewoon huis- dan wel locaalvredebreuk, of anders inbraak?
The rule of law wordt allang niet meer gerespecteerd. Snap je dan ook niets? Het gaat de autoriteiten niet om huisvredebreuk, het gaat erom dat als progressieven de wet breken, dat dan voor het goede van de mensheid is, en die wettenbrekerij is dus niet zo erg as-datte-gewone-mense-hem-breke, bv door het bouwen van een dakkapel. Lenin zei al: 'als je een omelet wil maken moet je wat eieren breken', oftewel, het doel heiligt de middelen, oftwel meten met twee maten. Nederland is een land waar je gerust in iemand anders' huis kunt wonen, maar je mag op dat huis geen dakkapel aanbrengen of de voordeur knalrood schilderen.
02-nov-2003 Niek - ravacholGEEN@SPAMhopje.xs4all.nl
In een land zonder kadaster (en in een libertarische maatschappij is er uiteraard geen verplicht kadaster) moeten er andere middelen zijn om het eigendom van Onroerend Goed vast te stellen.
In onze streken gold het in gebruik hebben of homesteaden als beginsel van eigendom (voor invoering van het kadaster). Als een stuk landbouwgrond drie jaren niet bewerkt was gold het als een stuk grond zonder eigenaar, als een woning een jaar en een dag leegstond gold het als zonder eigenaar.
Door niet te gebruiken deed de eigenaar kennelijk afstand van zijn eigendom. Na deze afstand was het een ieder toegestaan om het goed te homesteaden, in gebruik te nemen dus.
Het "kraken" was dus onder bepaalde voorwaarden toegetsaan in de kadasterloze maatschappij.
Om eigendom te behouden zal men binnen een vrije markt dus het eigedom permanent moeten homesteaden. Nu zal er een een vrije markt ook geen schaarste zijn aan woniningen, dus het laten leegstaan uit speculatie-overwegingen is dan ook niet meer rendabel, het zal immers kapitaalverlies opleveren.
06-nov-2003 Speedy
In wereldsteden is de woningnood altijd groot. Toch vind de vrije markt voor ieder budget een oplossing. Zelfs als het budget heel klein is !
Hier twee slimme oplossingen:
1. Advertenties bieden daklozen tijdelijke woning
Het Oostenrijkse ontwerpbureau Oskas Leo Kaufmann (www.olk.cc) heeft een kartonnen huisje ontwikkeld, genaamd Cartonhouse, dat tot een klein en draagbaar pakket kan worden opgevouwen. Het is speciaal bedoeld om een mobiele, overdekte slaapplaats te bieden voor daklozen.
De huisjes worden gemaakt bij het Oostenrijkse bedrijf Flatz Verpackungen-Styropor (www.flatz.com). Ze kunnen gratis worden weggegeven aan daklozen, omdat de kosten worden gedekt door adverteerders die op de zijkant hun reclameboodschappen laten afdrukken.
Het concept is ideaal voor een land als de VS. Zeker in economisch slechte tijden kent dit land een groot aantal daklozen en grote verschillen tussen arm en rijk. Het extreem rijke deel van de bevolking kan nu adverteren op kartonnen woondozen voor het extreem arme deel.
Het Cartonhouse ontving een Red Dot Award 2003 in de categorie Public Spaces and Traffic.
2. Penthouse voor een bodemprijs
Het Duitse architectenbureau Aisslinger (www.aisslinger.de) biedt de mogelijkheid een enorm potentieel aan ongebruikte woonruimte in de grote steden, namelijk de daken, te gaan benutten. Het ontwikkelde speciaal voor plaatsing op platte daken de tijdelijke woning Loftcube.
Ideaal voor mensen die ver weg wonen en doordeweeks op het dak van hun kantoor kunnen overnachten. Of als alternatieve woonruimte voor mensen die in de stad wonen, maar toch van een weids uitzicht willen genieten. Net zoals nu op straat of in de metro kan er zo zelfs een hele subcultuur boven de stad ontstaan.
Het opmerkelijke aan het ontwerp is de zeer lage prijs voor een dergelijk penthouse: slechts 55.000 euro. Projectontwikkelaars kunnen daardoor hele daken volzetten met Loftcubes en deze voor een bodemprijs verhuren aan tijdelijke, dan wel permanente bewoners.
Er is dus geen enkel excuus meer om de woningnood te laten voortbestaan !
12-nov-2003 Arjan Schillemans - aglibertairGEEN@SPAMtomaatnet.nl
De laatste reactie rept over een Loftcube (o.i.d.) die een euro of 55.000 kost. Waarom worden die niet veel meer gebruikt in Nederland? Na de oorlog werden er zogeheten 'noodwoningen' gebouwd (die in veel gevallen nog steeds overeind staan) en het lijkt me nu weer tijd om noodwoningen te bouwen. Zo'n Loftcube lijkt me wel wat!
Dit alles neemt natuurlijk niet weg dat er iets grondig mis is op de woningmarkt in Nederland: de vraag naar goedkope woningen is enorm maar het aanbod..... da is er nie!
12-nov-2003 Niek - ravacholGEEN@SPAMhopje.xs4all.nl
Dit alles neemt natuurlijk niet weg dat er iets grondig mis is op de woningmarkt in Nederland: de vraag naar goedkope woningen is enorm maar het aanbod..... da is er nie!
Er is dan ook geen woningmarkt. De overheid geeft mondjesmaat bouwgrond vrij aan een kartel van projectontwikkelaars. Hierdoor is het niet lonend om goedkoop te bouwen. De grondprijzen zijn kunstmatig hoog gehouden door allerlei ruimtelijke wetgeving.
Voldoende aanbod van betaalbare woonruimte komt pas als iedere eigenaar de vrijheid krijgt om te bouwen. Het zal er wat minder mooi op worden, maar onderdak is een basisbehoefte.
12-nov-2003 Speedy
Arjan schreef: “Na de oorlog werden er zogeheten 'noodwoningen' gebouwd (die in veel gevallen nog steeds overeind staan) en het lijkt me nu weer tijd om noodwoningen te bouwen.”
Klopt Arjan, ook de Zweedse noodwoningen (van hout) die na de watersnoodramp van 1953 werden neergezet staan er nog steeds en zijn zeer gewild. Eigenlijk is een nationaal noodprogramma nodig, de gemiddelde wachttijden voor woonruimte in Nederland bedragen minimaal 1 tot zelfs 10 jaar (!!). Je reinste Oostbloktoestanden !
Om de schrijnende kamernood onder studenten te lijf te gaan worden nu zogenaamde containerwoningen en spaceboxen geplaatst, o.a. in Delft. In Amsterdam probeert de particuliere stichting Keetwonen de woningnood onder studenten aan te pakken met omgebouwde zeecontainers. Ook in andere studentensteden grijpt men naar deze noodoplossing.
De spacebox van de Delftse woningstichting Duwo (www.duwo.nl) is te stapelen, te verplaatsen, te koppelen aan andere spaceboxen. De box is energiezuinig, milieuvriendelijk, gaat twintig jaar mee en ziet er ook nog eens heel fraai uit. Rond half januari 2004 staan er 132 'huisjes' op de campus van de universiteit Delft. Ze zijn bedoeld voor internationale uitwisselingsstudenten, die ongeveer 350 euro huur betalen voor 18 vierkante meter revolutionaire woonruimte.
28-nov-2003 Vince
Martin schrijft: Wat mij blijft verbazen: we hebben in Nederland een ministerie van Volkshuisvesting. Daar gaan miljarden belastinggeld heen en er werken duizenden ambtenaren. Toch is er nog steeds woningnood in Nederland (...)
Welnu: Martin heeft wat dit betreft gelijk. Het probleem is dat het teveel aan ambtenaren die allemaal ook een beetje hogerop willen en daarvoor dan wel plannetjes moeten bedenken.
Eén van de belangrijkste oorzaken van de 'woningnood' is de om die reden totaal buitenzinnen geraakte en overgekookte huurwet. Geen zinnig mens in dit land zal er zomaar aan beginnen: je bezit (en jezelf) levenslang uitleveren aan de grillen van overheid en huurder. En als je woning al even leegstaat omdat je bij moet komen van alle voorbije ellende als de huurder weg is, staat de overheid toe dat derden er inbreken en bezit van nemen.
In de rest van Europa gruwelt men van zo'n systeem (behalve in de vooralige oostbloklanden voor de muur viel). De overheid heeft de grootsheid niet die wet zo terug te draaien en te vereenvoudigen dat er weer stimulans is het aan derden (huurders) tegen een vergoeding ter beschikking te stellen zonder dat het een levenslange gok is. De woningnood is met een paar forse pennestreken op te heffen. Schande! Bananenland!
28-nov-2003 martin
Martin heeft wat dit betreft gelijk.
Dat hoor ik graag, alleen was het in dit geval niet Martin, maar een zekere 'ZZ' waar die uitspraak vandaan kwam...
05-dec-2005 stef
er wordt in dit bericht over kraken gepraat alsof het een misdaad is.
als ik op straat mijn telefoon verlies en iemand anders vind hem en neemt hem in gebruik, dan is dit geen stelen.
als iemand onzorgvuldig met zijn pand omgaat en het langer dan een jaar leeg laat staan is dat net zo dom als een telefoon verliezen en kan je verwachten dat iemand anders het in gebruik neemt.
er is ontzettend veel kantoorruimte en een heleboel woningzoekende studenten; de oplossing om ervoor te zorgen dat je pand bewoond blijft is zó simpel. toch laten mensen mooie panden verloederen terwijl er tegelijkertijd een stukje verderop natuur ingeleverd wordt om nieuwe mooiere panden te bouwen. ik ben heel blij dat er een wet bestaat dat kraken na een jaar mag. er zijn natuurlijk mensen die daar misbruik van maken en verkeerd met een pand omgaan. ik denk dat er meer openheid moet komen tussen pandeigenaren en krakers zodat ze onderling compromissen kunnen sluiten. zo zijn beide partijen tevreden.
05-dec-2005 Erik
'ik denk dat er meer openheid moet komen tussen pandeigenaren en krakers zodat ze onderling compromissen kunnen sluiten. zo zijn beide partijen tevreden.'
Waarom moet er meer openheid komen en waarom moeten er compromissen gesloten worden? En wat is de logica achter de regel dat een pand gekraakt mag worden als het een jaar leeg staat? Mag vervolgens ook een fiets meegenomen worden als deze meer dan twee dagen op dezelfde plek staat?
Als de logica is 'iemand gebruikt zijn eigendom niet, dus dan mag iemand anders het gebruiken', dan is de volgende stap volgens deze logica dat ook huizen met bewoners gekraakt mogen worden. Een oud dametje van 80 die een landhuis in Wassenaar-Zuid bezit gebruikt waarschijnlijk nog maar een klein deel van zo'n huis.
Het zou mijns inziens logischer zijn dat het eigendomsrecht van huizen betekent dat andere mensen er alleen in mogen wonen met toestemming van de eigenaar.
Overigens stond in de Elsevier laatst een stuk over een huis in Amsterdam, dat door iemand werd opgeknapt. Ergens gedurende de verbouwing werd dit pand gekraakt en nu krijgt de eigenaar de krakers niet meer uit dit huis, terwijl hij er zelf wil gaan wonen. Als ik dat lees, hoop ik maar dat de eigenaar wat vriendjes bij de lokale sportschool heeft die samen met hem dit onrecht gaan herstellen.
05-dec-2005 M
"Mag vervolgens ook een fiets meegenomen worden als deze meer dan twee dagen op dezelfde plek staat?
Als de logica is 'iemand gebruikt zijn eigendom niet, dus dan mag iemand anders het gebruiken', dan is de volgende stap volgens deze logica dat ook huizen met bewoners gekraakt mogen worden. Een oud dametje van 80 die een landhuis in Wassenaar-Zuid bezit gebruikt waarschijnlijk nog maar een klein deel van zo'n huis."
Mijn overbuurvrouw van werd ca. anderhalf jaar geleden (op haar 34e) weduwe, dus ...
06-dec-2005 Joep
Stef,
Enig idee waarom die vuile kapitalisten een pand leeg laten staan? Zou het niet logischer zijn om wat studenten of andere woningzoekenden huur te laten betalen c.q. uit te buiten?
Volgens mij zijn huiseigenaren meestal niet zo heel dom en moet er een andere reden zijn waarom ze hun pand niet willen verhuren. Wie-o-wie zou de oorzaak zijn van het woningtekort?
06-dec-2005 Henk, het origineel
'als iemand onzorgvuldig met zijn pand omgaat en het langer dan een jaar leeg laat staan is dat net zo dom als een telefoon verliezen en kan je verwachten dat iemand anders het in gebruik neemt.'
Jongens, laat je niet beetnemen. Stef is een meesterlijke cynicus.
06-dec-2005 Irene
Al die vergelijkingen, van zowel de voor- als de tegenstanders in de zoveelste discussie over kraken, slaan natuurlijk als een tang op een varken. Er is een verschil tussen eigendom en bezit. Wie dat verschil niet kent, doet er beter aan daar eerst over na te denken en dan pas te posten.
Eigendom, in de juridische zin van het woord, is het recht op de heerschappij over een zaak. Ik bijvoorbeeld ben eigenaar van wat aandelen en een mooie encyclopedie, maar mijn provider is eigenaar van mijn modem, en mijn huisbaas is eigenaar van mijn huis.
Bezit echter is het houden of genieten van een zaak, die iemand in persoon, of door een ander in zijn macht heeft, alsof zij hem toebehoorde. Ik bezit dus mijn woonruimte en mijn modem, maar het boek van Hayek dat ik uitleende bezit ik niet, maar mijn buurmeisje wel, terwijl ik eigenaar ben.
Ik ben het eens met het verhaal over de homesteads: in een libertarische samenleving mag een individu vrij zijn een kavel dat niet in bezit is, in bezit te nemen. Dat voorkomt een heel gedoe en gemier met monopoliewetgeving, waar we als libertariers toch ook vanaf willen.
NB Meneer Broeren heeft toch hopelijk de eigenaar van dat pand wel gewezen op zijn rechten, hoop ik? En ook Arendo Joustra kan toch wel even in de wet opzoeken dat een huis dat verbouwd wordt niet gekraakt mag worden?
06-dec-2005 jetoel (Sektarisch Objectivist)
Irene,
Ik zou eerder het verschil tussen eigendom en niet eigendom als cruciaal zien in de verwarring. Het gebruik van het woord bezit is in die zin irrelevant. Je hebt enerzijds het respecteren van eigendom en janderzijds het homesteaden van non-eigendom zodat het eigendom wordt, het produceren van nieuw eigendom uit eigendom en het vrijwillig ruilen van eigendommen. Aan de andere kant heb je het toeeigenen van eigendom van anderen dat geen eigendom van jou is/was.
Krakers doen het laatste en zijn in die zin, moreel fout.
06-dec-2005 Irene
Ik ben dat niet met je eens. Graag zou ik een samenleving zien zonder bevoogdende overheid, zonder belastingen, zonder geweld en zonder marktverstorende regels. Iedere wet en de naleving daarvan is een inbreuk op de natuurlijke productiecapaciteit van mensen en het nastreven van hun geluk. Mensen kunnen prima voor zichzelf zorgen.
Waarom zou je een staat hebben die wel waakt over de administratieve eigendom van zaken, als het duidelijk is dat er middelen verloren gaan op die manier? Iemand die een productiemiddel niet gebruikt (zie bijvoorbeeld de Braziliaanse staat die grond bezit) ziet zich gauw genoeg geconfronteerd met ambitieuze individuen die wél in staat zijn de productiemiddelen te gebruiken. Dat lijkt me niet meer dan natuurlijk.
Vanwaar die hang naar de bevoogdende overheid?
06-dec-2005 martin
Irene,
Waar vind je hang naar een bevoogdende overheid in Jetoel's reactie?
09-dec-2005 Irene
Zoals ik al poogde uit te leggen: eigendom is, itt bezit, een kunstmatige, door een bevoogdende overheid in stand gehouden constructie.
Het niet gebruiken van ruimte of productiemiddelen schaadt de economie. Bovendien moet ik er ook nog eens financieel voor opdraaien dat iemand anders slecht investeert? Want als je zegt dat eigendom beschermt dient te worden, dan moet dat van mijn belastinggeld. Nee, dank je.
09-dec-2005 jetoel (Sektarisch Objectivist)
Irene,
Ik vrees dat dit een semantisch misverstand is.
Eigendom is per definitie niet iets dat een staat kan creeren. ook al is het slechts de definitie...We zijn het met elkaar eens. Alleen vind ik het onderscheid tussen bezit en eigendom onnodig complicerend.
Zo staat bij mij om de hoek een bedrijfspand op de Herengracht dat al gekraakt is sinds ik daar woon. De eigenaar is er financieel aan ten gronde gegaan. Hij moest namelijk wel zijn hypotheekrente betalen, terwijl hij niet eens in het pand mocht. Tevens moest hij de onroerende zaakbelasting blijven betalen, en zowel als eigenaar en als gebruiker omdat de krakers geen ozb wensten te betalen. De krakers hingen ook nog een bord aan de gevel 'Bevrijd Tibet'. Daarvoor kreeg de getroffen eigenaar aanslagen Precariorecht te betalen. Met een land waar we zulke toestanden tolereren, kan het (economisch) nooit lang goed gaan. Buitenlandse en Nederlandse bedrijven en beleggers zoeken zekerheden en economische ruimte. Kijk naar Amsterdam dat nu met het jaar lager staat op de voorkeurslijst van buitenlandse bedrijven die zich in financiële centra willen vestigen. Deze lagere voorkeur verbaast mij niets.
Nu staan bedrijfspanden en (koop-) woningen regelmatig langer dan een jaar leeg. Omdat de huur- en koopmarkt minder is dan een aantal jaren geleden. De achterhaalde Leegstandswet geeft krakers na een jaar de mogelijkheid om deze leegstaande panden in gebruik te nemen, met goedkeuring van de rechterlijke macht. Daarbij ziet u zelfs dat ze in bedrijfspanden op industrieterreinen gaan wonen, terwijl gewone mensen dat wettelijke niet mogen. Daarom is het goed dat eigenaren van panden die om welke reden dan ook langer dan een jaar leegstaan voorzorgsmaatregelen nemen. Gelukkig staan deze pandeigenaren niet helemaal alleen in de strijd tegen krakers. Onlangs nam het CDA samen met de VVD in de Tweede Kamer een initiatief om het kraken in de toekomst gewoonweg te verbieden. Zeker als het gaat om krakers die uit het buitenland komen om hier gratis woon- en werkruimte te vinden of figuren die men in het algemeen kan vergelijken met criminelen. Deze Tweede Kamerleden vinden gelukkig ook dat iedereen in ons land, zoals ook in Europa, het eigendomsrecht van een ander moet eerbiedigen. Over het onnodig laten leegstaan van sociale huurwoningen denk ik wat genuanceerder, maar de oplossing daarvan leg ik zeker niet in de handen van hedendaagse krakers.
Ik hoop dat kraken in de nabije toekomst definitief tot het verleden zal behoren. Het is mooi geweest. De krakers van weleer zijn nu gevestigde en eerzame burgers, en zij kunnen wellicht 's avonds bij de borrel nog verhalen over hun feestje van meer dan dertig jaar kraken. Maar zij vergeten daarbij te vertellen hoeveel schade en ergernis hun acties teweeg hebben gebracht bij de belasting betalende burgers en bedrijven van dit landje. Eindelijk raken we die krakers kwijt...
J.L. Broeren
De auteur is makelaar o.g. te Amsterdam. www.broeren.com
Deze column verscheen eerder in De Financiële Telegraaf op 28 oktober 2003
Plaats reactie31-okt-2003 Allure
[i]Buitenlandse en Nederlandse bedrijven en beleggers zoeken zekerheden en economische ruimte. Kijk naar Amsterdam dat nu met het jaar lager staat op de voorkeurslijst van buitenlandse bedrijven die zich in financiële centra willen vestigen. Deze lagere voorkeur verbaast mij niets.[/i]
Alsof buitenlandse bedrijven en beleggers wegblijven omdat hier wat krakers rondlopen. Kom nou.
31-okt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Buitenlandse bedrijven, maar kraken is wel een inbreuk op het eigendomsrecht. Linkse regeringen tolereerden het omdat het een stap op weg was naar Utopia. Zo hadden zelfs gematigde PvdAers sympathie voor krakers. Het idee dat de leegstand veroorzaakt werd doordat eigenaren hun uitwonende huurders niet kwijt konden door overregulering/huurbescherming ging verloren, want de nieuwe dageraad van het socialisme gloorde al aan de horizon.
31-okt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Test
Nooit geweten dat jullie die prachtige cursieven met HTML maakten.
31-okt-2003 ZZ
Wat mij blijft verbazen: we hebben in Nederland een ministerie van Volkshuisvesting. Daar gaan miljarden belastinggeld heen en er werken duizenden ambtenaren. Toch is er nog steeds woningnood in Nederland.
Er is echter geen ministerie van kantoorruimte; en er is verdomme kantoorruimte in overvloed.
Misschien moet het ministerie maar eens een keer gekraakt worden.
31-okt-2003 martin
Koos, Zie: http://www.meervrijheid.nl/reacties.htm
31-okt-2003 martin
Onlangs nam het CDA samen met de VVD in de Tweede Kamer een initiatief om het kraken in de toekomst gewoonweg te verbieden.
Het moet niet gekker worden. Daar is toch geen nieuwe wet voor nodig? Als je je ergens bevindt zonder toestemming van de eigenaar dan is dat toch gewoon huis- dan wel locaalvredebreuk, of anders inbraak?
31-okt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Ahahaha, Martin, ik had die aanwijzingen nog niet gezien. Vandaar mijn test; ik probeerde een rood woordje in de tekst te zetten.
Trouwens, ik zag net bij de Britse tegenhanger van dit board, Samizsdat of zo, een discussie over Herman Hoppe die wat diepgaander was dan de onze, en waarin hij op humoristische wijze (kan er hier wellicht ook eens mild geglimlacht worden?) door Britse Libertariers werd bespot.
Dezelfde passage die ik aanhalde over die malingerers werd ook in Groot-Britannnie aangehaald en er werd aardig mee gevoetbald. Ik voel me gesterkt door mijn nuancerende broeders in de Noordzee. What rot! Groot-Brittanie, het land van Locke, Adam Smith, en John Stuart Mill is mijn anima-land, en niet de VS! De consensus was dat wat Hoppe voor ogen staat een lappendeken van monarchieen is: de wereld een aaneenschakeling van Monaco's, Lichtenstein's en Luxemburgjes: stadsstatelijke, op familiebanden gebaseerde monarchieen zonder stemrecht.
Niet dat ik nu meteen Halsema achterna ga, maar ik vind dit sprookjesachtig. In plaats van een gordel van groene smaragden - of hoe ging de frase nu ook weer precies - een gordel van kleine vrijhandelsstaatjes, waarin dure auto's racende prinsen prinsessen ontmoeten terwijl het geone volk van malingering neurotici gevraagd wordt het land te verlaten om in Israel bij een kibboetz te gaan. Niet wat ik persoonlijk voor ogen heb als ik 'libertarisch' zeg. In zo'n situatie zou zelf ik nog in een kibboets verzeild kunnen raken om daar handenvasthoudend in een kring Kumbayah te zingen.
Martin schrijft over de krakers: Het moet niet gekker worden. Daar is toch geen nieuwe wet voor nodig? Als je je ergens bevindt zonder toestemming van de eigenaar dan is dat toch gewoon huis- dan wel locaalvredebreuk, of anders inbraak?
The rule of law wordt allang niet meer gerespecteerd. Snap je dan ook niets? Het gaat de autoriteiten niet om huisvredebreuk, het gaat erom dat als progressieven de wet breken, dat dan voor het goede van de mensheid is, en die wettenbrekerij is dus niet zo erg as-datte-gewone-mense-hem-breke, bv door het bouwen van een dakkapel. Lenin zei al: 'als je een omelet wil maken moet je wat eieren breken', oftewel, het doel heiligt de middelen, oftwel meten met twee maten. Nederland is een land waar je gerust in iemand anders' huis kunt wonen, maar je mag op dat huis geen dakkapel aanbrengen of de voordeur knalrood schilderen.
02-nov-2003 Niek - ravacholGEEN@SPAMhopje.xs4all.nl
In een land zonder kadaster (en in een libertarische maatschappij is er uiteraard geen verplicht kadaster) moeten er andere middelen zijn om het eigendom van Onroerend Goed vast te stellen.
In onze streken gold het in gebruik hebben of homesteaden als beginsel van eigendom (voor invoering van het kadaster). Als een stuk landbouwgrond drie jaren niet bewerkt was gold het als een stuk grond zonder eigenaar, als een woning een jaar en een dag leegstond gold het als zonder eigenaar.
Door niet te gebruiken deed de eigenaar kennelijk afstand van zijn eigendom. Na deze afstand was het een ieder toegestaan om het goed te homesteaden, in gebruik te nemen dus.
Het "kraken" was dus onder bepaalde voorwaarden toegetsaan in de kadasterloze maatschappij.
Om eigendom te behouden zal men binnen een vrije markt dus het eigedom permanent moeten homesteaden. Nu zal er een een vrije markt ook geen schaarste zijn aan woniningen, dus het laten leegstaan uit speculatie-overwegingen is dan ook niet meer rendabel, het zal immers kapitaalverlies opleveren.
06-nov-2003 Speedy
In wereldsteden is de woningnood altijd groot. Toch vind de vrije markt voor ieder budget een oplossing. Zelfs als het budget heel klein is !
Hier twee slimme oplossingen:
1. Advertenties bieden daklozen tijdelijke woning
Het Oostenrijkse ontwerpbureau Oskas Leo Kaufmann (www.olk.cc) heeft een kartonnen huisje ontwikkeld, genaamd Cartonhouse, dat tot een klein en draagbaar pakket kan worden opgevouwen. Het is speciaal bedoeld om een mobiele, overdekte slaapplaats te bieden voor daklozen.
De huisjes worden gemaakt bij het Oostenrijkse bedrijf Flatz Verpackungen-Styropor (www.flatz.com). Ze kunnen gratis worden weggegeven aan daklozen, omdat de kosten worden gedekt door adverteerders die op de zijkant hun reclameboodschappen laten afdrukken.
Het concept is ideaal voor een land als de VS. Zeker in economisch slechte tijden kent dit land een groot aantal daklozen en grote verschillen tussen arm en rijk. Het extreem rijke deel van de bevolking kan nu adverteren op kartonnen woondozen voor het extreem arme deel.
Het Cartonhouse ontving een Red Dot Award 2003 in de categorie Public Spaces and Traffic.
2. Penthouse voor een bodemprijs
Het Duitse architectenbureau Aisslinger (www.aisslinger.de) biedt de mogelijkheid een enorm potentieel aan ongebruikte woonruimte in de grote steden, namelijk de daken, te gaan benutten. Het ontwikkelde speciaal voor plaatsing op platte daken de tijdelijke woning Loftcube.
Ideaal voor mensen die ver weg wonen en doordeweeks op het dak van hun kantoor kunnen overnachten. Of als alternatieve woonruimte voor mensen die in de stad wonen, maar toch van een weids uitzicht willen genieten. Net zoals nu op straat of in de metro kan er zo zelfs een hele subcultuur boven de stad ontstaan.
Het opmerkelijke aan het ontwerp is de zeer lage prijs voor een dergelijk penthouse: slechts 55.000 euro. Projectontwikkelaars kunnen daardoor hele daken volzetten met Loftcubes en deze voor een bodemprijs verhuren aan tijdelijke, dan wel permanente bewoners.
Er is dus geen enkel excuus meer om de woningnood te laten voortbestaan !
12-nov-2003 Arjan Schillemans - aglibertairGEEN@SPAMtomaatnet.nl
De laatste reactie rept over een Loftcube (o.i.d.) die een euro of 55.000 kost. Waarom worden die niet veel meer gebruikt in Nederland? Na de oorlog werden er zogeheten 'noodwoningen' gebouwd (die in veel gevallen nog steeds overeind staan) en het lijkt me nu weer tijd om noodwoningen te bouwen. Zo'n Loftcube lijkt me wel wat!
Dit alles neemt natuurlijk niet weg dat er iets grondig mis is op de woningmarkt in Nederland: de vraag naar goedkope woningen is enorm maar het aanbod..... da is er nie!
12-nov-2003 Niek - ravacholGEEN@SPAMhopje.xs4all.nl
Dit alles neemt natuurlijk niet weg dat er iets grondig mis is op de woningmarkt in Nederland: de vraag naar goedkope woningen is enorm maar het aanbod..... da is er nie!
Er is dan ook geen woningmarkt. De overheid geeft mondjesmaat bouwgrond vrij aan een kartel van projectontwikkelaars. Hierdoor is het niet lonend om goedkoop te bouwen. De grondprijzen zijn kunstmatig hoog gehouden door allerlei ruimtelijke wetgeving.
Voldoende aanbod van betaalbare woonruimte komt pas als iedere eigenaar de vrijheid krijgt om te bouwen. Het zal er wat minder mooi op worden, maar onderdak is een basisbehoefte.
12-nov-2003 Speedy
Arjan schreef: “Na de oorlog werden er zogeheten 'noodwoningen' gebouwd (die in veel gevallen nog steeds overeind staan) en het lijkt me nu weer tijd om noodwoningen te bouwen.”
Klopt Arjan, ook de Zweedse noodwoningen (van hout) die na de watersnoodramp van 1953 werden neergezet staan er nog steeds en zijn zeer gewild. Eigenlijk is een nationaal noodprogramma nodig, de gemiddelde wachttijden voor woonruimte in Nederland bedragen minimaal 1 tot zelfs 10 jaar (!!). Je reinste Oostbloktoestanden !
Om de schrijnende kamernood onder studenten te lijf te gaan worden nu zogenaamde containerwoningen en spaceboxen geplaatst, o.a. in Delft. In Amsterdam probeert de particuliere stichting Keetwonen de woningnood onder studenten aan te pakken met omgebouwde zeecontainers. Ook in andere studentensteden grijpt men naar deze noodoplossing.
De spacebox van de Delftse woningstichting Duwo (www.duwo.nl) is te stapelen, te verplaatsen, te koppelen aan andere spaceboxen. De box is energiezuinig, milieuvriendelijk, gaat twintig jaar mee en ziet er ook nog eens heel fraai uit. Rond half januari 2004 staan er 132 'huisjes' op de campus van de universiteit Delft. Ze zijn bedoeld voor internationale uitwisselingsstudenten, die ongeveer 350 euro huur betalen voor 18 vierkante meter revolutionaire woonruimte.
28-nov-2003 Vince
Martin schrijft: Wat mij blijft verbazen: we hebben in Nederland een ministerie van Volkshuisvesting. Daar gaan miljarden belastinggeld heen en er werken duizenden ambtenaren. Toch is er nog steeds woningnood in Nederland (...)
Welnu: Martin heeft wat dit betreft gelijk. Het probleem is dat het teveel aan ambtenaren die allemaal ook een beetje hogerop willen en daarvoor dan wel plannetjes moeten bedenken.
Eén van de belangrijkste oorzaken van de 'woningnood' is de om die reden totaal buitenzinnen geraakte en overgekookte huurwet. Geen zinnig mens in dit land zal er zomaar aan beginnen: je bezit (en jezelf) levenslang uitleveren aan de grillen van overheid en huurder. En als je woning al even leegstaat omdat je bij moet komen van alle voorbije ellende als de huurder weg is, staat de overheid toe dat derden er inbreken en bezit van nemen.
In de rest van Europa gruwelt men van zo'n systeem (behalve in de vooralige oostbloklanden voor de muur viel). De overheid heeft de grootsheid niet die wet zo terug te draaien en te vereenvoudigen dat er weer stimulans is het aan derden (huurders) tegen een vergoeding ter beschikking te stellen zonder dat het een levenslange gok is. De woningnood is met een paar forse pennestreken op te heffen. Schande! Bananenland!
28-nov-2003 martin
Martin heeft wat dit betreft gelijk.
Dat hoor ik graag, alleen was het in dit geval niet Martin, maar een zekere 'ZZ' waar die uitspraak vandaan kwam...
05-dec-2005 stef
er wordt in dit bericht over kraken gepraat alsof het een misdaad is.
als ik op straat mijn telefoon verlies en iemand anders vind hem en neemt hem in gebruik, dan is dit geen stelen.
als iemand onzorgvuldig met zijn pand omgaat en het langer dan een jaar leeg laat staan is dat net zo dom als een telefoon verliezen en kan je verwachten dat iemand anders het in gebruik neemt.
er is ontzettend veel kantoorruimte en een heleboel woningzoekende studenten; de oplossing om ervoor te zorgen dat je pand bewoond blijft is zó simpel. toch laten mensen mooie panden verloederen terwijl er tegelijkertijd een stukje verderop natuur ingeleverd wordt om nieuwe mooiere panden te bouwen. ik ben heel blij dat er een wet bestaat dat kraken na een jaar mag. er zijn natuurlijk mensen die daar misbruik van maken en verkeerd met een pand omgaan. ik denk dat er meer openheid moet komen tussen pandeigenaren en krakers zodat ze onderling compromissen kunnen sluiten. zo zijn beide partijen tevreden.
05-dec-2005 Erik
'ik denk dat er meer openheid moet komen tussen pandeigenaren en krakers zodat ze onderling compromissen kunnen sluiten. zo zijn beide partijen tevreden.'
Waarom moet er meer openheid komen en waarom moeten er compromissen gesloten worden? En wat is de logica achter de regel dat een pand gekraakt mag worden als het een jaar leeg staat? Mag vervolgens ook een fiets meegenomen worden als deze meer dan twee dagen op dezelfde plek staat?
Als de logica is 'iemand gebruikt zijn eigendom niet, dus dan mag iemand anders het gebruiken', dan is de volgende stap volgens deze logica dat ook huizen met bewoners gekraakt mogen worden. Een oud dametje van 80 die een landhuis in Wassenaar-Zuid bezit gebruikt waarschijnlijk nog maar een klein deel van zo'n huis.
Het zou mijns inziens logischer zijn dat het eigendomsrecht van huizen betekent dat andere mensen er alleen in mogen wonen met toestemming van de eigenaar.
Overigens stond in de Elsevier laatst een stuk over een huis in Amsterdam, dat door iemand werd opgeknapt. Ergens gedurende de verbouwing werd dit pand gekraakt en nu krijgt de eigenaar de krakers niet meer uit dit huis, terwijl hij er zelf wil gaan wonen. Als ik dat lees, hoop ik maar dat de eigenaar wat vriendjes bij de lokale sportschool heeft die samen met hem dit onrecht gaan herstellen.
05-dec-2005 M
"Mag vervolgens ook een fiets meegenomen worden als deze meer dan twee dagen op dezelfde plek staat?
Als de logica is 'iemand gebruikt zijn eigendom niet, dus dan mag iemand anders het gebruiken', dan is de volgende stap volgens deze logica dat ook huizen met bewoners gekraakt mogen worden. Een oud dametje van 80 die een landhuis in Wassenaar-Zuid bezit gebruikt waarschijnlijk nog maar een klein deel van zo'n huis."
Mijn overbuurvrouw van werd ca. anderhalf jaar geleden (op haar 34e) weduwe, dus ...
06-dec-2005 Joep
Stef,
Enig idee waarom die vuile kapitalisten een pand leeg laten staan? Zou het niet logischer zijn om wat studenten of andere woningzoekenden huur te laten betalen c.q. uit te buiten?
Volgens mij zijn huiseigenaren meestal niet zo heel dom en moet er een andere reden zijn waarom ze hun pand niet willen verhuren. Wie-o-wie zou de oorzaak zijn van het woningtekort?
06-dec-2005 Henk, het origineel
'als iemand onzorgvuldig met zijn pand omgaat en het langer dan een jaar leeg laat staan is dat net zo dom als een telefoon verliezen en kan je verwachten dat iemand anders het in gebruik neemt.'
Jongens, laat je niet beetnemen. Stef is een meesterlijke cynicus.
06-dec-2005 Irene
Al die vergelijkingen, van zowel de voor- als de tegenstanders in de zoveelste discussie over kraken, slaan natuurlijk als een tang op een varken. Er is een verschil tussen eigendom en bezit. Wie dat verschil niet kent, doet er beter aan daar eerst over na te denken en dan pas te posten.
Eigendom, in de juridische zin van het woord, is het recht op de heerschappij over een zaak. Ik bijvoorbeeld ben eigenaar van wat aandelen en een mooie encyclopedie, maar mijn provider is eigenaar van mijn modem, en mijn huisbaas is eigenaar van mijn huis.
Bezit echter is het houden of genieten van een zaak, die iemand in persoon, of door een ander in zijn macht heeft, alsof zij hem toebehoorde. Ik bezit dus mijn woonruimte en mijn modem, maar het boek van Hayek dat ik uitleende bezit ik niet, maar mijn buurmeisje wel, terwijl ik eigenaar ben.
Ik ben het eens met het verhaal over de homesteads: in een libertarische samenleving mag een individu vrij zijn een kavel dat niet in bezit is, in bezit te nemen. Dat voorkomt een heel gedoe en gemier met monopoliewetgeving, waar we als libertariers toch ook vanaf willen.
NB Meneer Broeren heeft toch hopelijk de eigenaar van dat pand wel gewezen op zijn rechten, hoop ik? En ook Arendo Joustra kan toch wel even in de wet opzoeken dat een huis dat verbouwd wordt niet gekraakt mag worden?
06-dec-2005 jetoel (Sektarisch Objectivist)
Irene,
Ik zou eerder het verschil tussen eigendom en niet eigendom als cruciaal zien in de verwarring. Het gebruik van het woord bezit is in die zin irrelevant. Je hebt enerzijds het respecteren van eigendom en janderzijds het homesteaden van non-eigendom zodat het eigendom wordt, het produceren van nieuw eigendom uit eigendom en het vrijwillig ruilen van eigendommen. Aan de andere kant heb je het toeeigenen van eigendom van anderen dat geen eigendom van jou is/was.
Krakers doen het laatste en zijn in die zin, moreel fout.
06-dec-2005 Irene
Ik ben dat niet met je eens. Graag zou ik een samenleving zien zonder bevoogdende overheid, zonder belastingen, zonder geweld en zonder marktverstorende regels. Iedere wet en de naleving daarvan is een inbreuk op de natuurlijke productiecapaciteit van mensen en het nastreven van hun geluk. Mensen kunnen prima voor zichzelf zorgen.
Waarom zou je een staat hebben die wel waakt over de administratieve eigendom van zaken, als het duidelijk is dat er middelen verloren gaan op die manier? Iemand die een productiemiddel niet gebruikt (zie bijvoorbeeld de Braziliaanse staat die grond bezit) ziet zich gauw genoeg geconfronteerd met ambitieuze individuen die wél in staat zijn de productiemiddelen te gebruiken. Dat lijkt me niet meer dan natuurlijk.
Vanwaar die hang naar de bevoogdende overheid?
06-dec-2005 martin
Irene,
Waar vind je hang naar een bevoogdende overheid in Jetoel's reactie?
09-dec-2005 Irene
Zoals ik al poogde uit te leggen: eigendom is, itt bezit, een kunstmatige, door een bevoogdende overheid in stand gehouden constructie.
Het niet gebruiken van ruimte of productiemiddelen schaadt de economie. Bovendien moet ik er ook nog eens financieel voor opdraaien dat iemand anders slecht investeert? Want als je zegt dat eigendom beschermt dient te worden, dan moet dat van mijn belastinggeld. Nee, dank je.
09-dec-2005 jetoel (Sektarisch Objectivist)
Irene,
Ik vrees dat dit een semantisch misverstand is.
Eigendom is per definitie niet iets dat een staat kan creeren. ook al is het slechts de definitie...We zijn het met elkaar eens. Alleen vind ik het onderscheid tussen bezit en eigendom onnodig complicerend.
