Over kapitalisme
Wanneer tegenstanders van het kapitalisme vinden dat er tegenwoordig al te veel vrijheid is, dan wil ik er nog meer - een overdaad aan vrijheid als het kan. Vooral voor de armen van deze wereld die, zoals het er nu voorstaat, weinig te zeggen hebben over hun werk en hun consumptie. Daarom aarzel ik niet om dit boek een pleidooi voor het kapitalisme te noemen, ook al is dat wereldwijde kapitalisme nog altijd toekomstmuziek en niet een werkelijk bestaand systeem.
Met kapitalisme bedoel ik niet zozeer een economisch systeem van kapitaaleigendom en investeringsmogelijkheden. Dat bestaat ook in een geleide economie. Wat ik bedoel is de liberale markteconomie, met zijn vrije concurrentie die gebaseerd is op het recht je eigendom te gebruiken, op de vrijheid om te onderhandelen en overeenkomsten te sluiten en om een zaak op te starten. Wat ik dus verdedig is de individuele vrijheid in de economie. Kapitalisten worden pas gevaarlijk wanneer ze niét kapitalistisch handelen maar een pact sluiten met de overheid. Wanneer het gaat om een dictatuur kunnen ondernemingen medeplichtig zijn aan de schending van de mensenrechten, zoals dat bijvoorbeeld het geval is bij een aantal westerse oliemaatschappijen in Afrikaanse landen.
Net zo goed zijn kapitalisten die zich ophouden in de wandelgangen van de politieke machtsinstellingen, op zoek naar gunsten en privileges, geen echte kapitalisten. Integendeel, zij vormen een bedreiging voor de vrije markt en daarom moeten ze fel bekritiseerd en bestreden worden. Het gebeurt vaak dat zakenlui aan politiek willen doen en dat politici de zakenman willen spelen. Maar dat is geen markteconomie, dat is een gemengde economie waarin ondernemers en politici van rol hebben gewisseld. je kunt alleen spreken van vrij kapitalisme wanneer politici een liberaal beleid voeren en ondernemers zaken doen.
Uit Leve de globalisering door Johan Norberg
Plaats reactie - 23 reactie(s):
13-jun-2003 Aschwin de Wolf
"Net zo goed zijn kapitalisten die zich ophouden in de wandelgangen van de politieke machtsinstellingen, op zoek naar gunsten en privileges, geen echte kapitalisten."
Zo makkelijk is het nu ook weer niet.
Wat bijvoorbeeld te doen als bedrijf wanneer je weet dat je concurrent dit ook al heeft gedaan. Unilateraal afzien van die privileges en je concurrent het voordeel geven???
Het is de overheid die het goede voorbeeld zou moeten geven door die privileges in een keer voor de gehele bedrijfstak af te schaffen.
13-jun-2003 Gaius
Hallo
Dus aan de ene kant zo'n klein mogelijke overheid die niks zelf doet en dus alles uitbesteed aan de 'zakenman'.
Aan de andere kant mogen ze geen contacten hebben met die 'zakenman'.
Worden uw vuilniszakken dan vanzelf opgehaald ?
Heerlijke wereld als er geen viezigheid was.
Goededag
Gaius
14-jun-2003 René
Ik begrijp niet dat Norberg het over kapitalisme heeft terwijl hij een gemengde economie bepleit.
14-jun-2003 Armin
René,
Een gemengde economie is deels kapatalistisch. 100% kapatalistisch zou ook binnen de kortset keren met donderend geraas in elkaar storten ...
Streven naar 100% kapatalistisch is eigenlijk heel naief of zelfzuchtig. Je gaat dan immers voorbij aan de individuen in de wereld die niet de macht hebben voor zichzelfop te komen.
De overheid moet enigsinds reguleren en een minimaalvangnet bieden voor de echte hulpbehoevende.
Maar goed, probleem is wel hoe voorkom je dat die overheid niet een minimaal vangmat, maar zeer luxieus hangmat systeem maakt ...
14-jun-2003 Aschwin de Wolf
Individueen verschillen (in behoeften) dus wat een minimaal vangnet voor de een is kan een luxieus hangmat voor de ander zijn.
Gelukkig is er een beter criterium om de juiste hoogte vast te stellen. Iedereen vrij laten om zo zo veel of weinig te geven wat zij wilt: ofwel door de staat afgedwongen bijstandsuitkeringen naar nul en de mogelijkheid tot lifedadigheid naar 100.
15-jun-2003 Jim
Armin schreef;
"Streven naar 100% kapatalistisch is eigenlijk heel naief of zelfzuchtig. Je gaat dan immers voorbij aan de individuen in de wereld die niet de macht hebben voor zichzelfop te komen."
Ja..ja...heel zelfzuchtig heh?. Laten we dus de 'armen en zwakkeren' WEL de macht geven om met medewerking van de overheid de 'rijken' een deel van hun inkomen op te eisen. En als die 'rijken' dat niet willen dan sluiten we ze gewoon op.
"De socialist ziet diegenen die de armen en zwakkeren op vrijwillige basis willen steunen als onderontwikkeld, vooruitgang is pas behaald wanneer zij geloven dat dwang en geweld betere resultaten geeft."
22-sep-2003 Arjan Schillemans - aglibertairGEEN@SPAMtomaatnet.nl
Het is heel aardig hoe Johan Norberg het keer op keer heeft over 'economische vrijheid'. Ik heb begrepen dat die economische vrijheid het meest gediend zou zijn bij markten waarop zowel het aantal aanbieders als het aantal vragers groot is.
Helaas is een van de kenmerken van de Europese markten dat 75% van die markten gekenmerkt wordt door het verschijnsel dat weinig aanbieders goederen en diensten aanbieden aan veel vragers.
De vrijheid waar Norberg het over heeft en de combinatie hiervan met kapitalisme lijken op gespannen voet met elkaar te staan. Het hedendaagse kapitalisme is onderhevig aan een trend richting monopolievorming (waarin de economische vrijheid dus afneemt i.p.v. toeneemt): een trend waar de markt zelf verantwoordelijk is.
Misschien leeft Johan Norberg niet hier op aarde maar in het een of andere libertarische walhalla waar de markten altijd blijven bestaan uit vele aanbieders en vele vragers...
07-apr-2004 Leerling
Kan iemand mij vertellen wat je precies onder kapitalisme verstaat, ik moet een werkstuk maken over de geschiedenis van het kapitalisme en ik hoopte eigenlijk dat iemand nuttige informatie had. Alvast bedankt!
01-mrt-2005 ansy
hoi kun je ook effe gewoon in t kort uitleggen wat kapitaliscme is ik moet t voor en werkstuk gebruiken en dan moet ik t wel vandaag hebben is er iemand die mij dat kan uitleggen ????
01-mrt-2005 Kapitalisme
Kapitalisme is een economische orde waar goederen en diensten worden verhandeld tegen winstoogmerk. Centrale begrippen in kapitalisme zijn prive-eigendom en vraag- en aanbod.
01-mrt-2005 jetoel
Toevallig net gelezen in het hoofdstuk over calallactics van Mises dat winstmaximilisatie nou juist niet het doel is van ondernemen.
Kapitalisme gaat over vrijwillig menselijk handelen waarbij minimaal 2 mensen betrokken zijn. Dat is het eigenlijk. Maar dan heb je het over praxeologie ne niet meer over economie als subcategorie van praxeologie en catallactics is weer een categorie van economie.
01-mrt-2005 Alto
"Toevallig net gelezen in het hoofdstuk over calallactics van Mises dat winstmaximilisatie nou juist niet het doel is van ondernemen."
Tegen winstoogmerk is niet hetzelfde als winstmaximalisatie.
"Kapitalisme gaat over vrijwillig menselijk handelen waarbij minimaal 2 mensen betrokken zijn."
Dat is een leuke alternatieve definitie maar wellicht niet zo'n goed idee voor een werkstuk op een middelbare school over kapitalisme. Wat betekent het bijvoorbeeld voor non-profit organisaties die onderling diensten verhandelen?
Overigens bestaat er geen "juiste" definitie van een begrip, alleen "verschillende" definities. Von Mises is daarom niet correcter in zijn definitie dan in de traditionele definitie.
Hoewel von Mises wel erg goed is in het geven van definities die een begrip praktisch nutteloos maken ("rationaliteit")....
01-mrt-2005 jetoel
@ alto.
winstoogmerk = geen winstmax. jammer alleen dat ze op universiteiten bij de lessen micro-economie en ook op de middelbare school de leerlingen doodgooien met deze premise van ondernemen.
ik denk dat de meeste vwo-ers zich meer kunnen voortstellen bij het werk van rothbard (die mises zijn werk iets leesbaarder maakt) dan die vage keynesiaanse modellen.
ik wist na 6 gymnasium zonder boeken (je hoefde alleen maar wat te kunnen rekenen) en een 8 voor economie niets van economie af.
op de universiteit begreep ik totaal niet wat je in de praktijk hebt aan Hicks zijn werk, de indifferntiecurves en de macro economische wiskundige modellen.
ik vind de oostenrijkse school juist veel praktischer dan alle andere scholen bij elkaar.
Mises schrijft wel erg lastig, mee eens alto.
01-mrt-2005 Alto
Op de middelbare school leer je doorgaans dat economie een empirische wetenschap is. De Oostenrijkers stellen echter dat economie een a-priori wetenschap. Beide standpunten doen de werkelijkheid echter onrecht aan. Economie kent zowel a-priori als empirische aspecten.
De Oostenrijkers maken overigens ook de vergissing dat a-priori kennis mathematische modellen uitsluit. Het argument dat menselijk handelen per definitie ordinaal is betrekkelijk irrelevant. De vraag is meer of cardinale modellen van menselijk handelen tot betere economische theorieen lijden. Soms wel, soms niet.
01-mrt-2005 jetoel
Over de interne contradictie van de hoofdstelling van empirische 'wetenschap' (niets is a-priori waar) is al veel geschreven. De kritieken op de Oostenrijkers hebben mij niet weten te overtuigen.
Economie volgens de Oostenrijkers is a-priori. ben benieuwd naar de eigenschappen van jouw mengvorm.
Voorzover deductie geen gebruik hoeft te maken van wiskunde (a >b, b >c, dus a>c, is in feite al een wiskundig model en nodig in de praxeologie klopt dat. Echter het voorspellen van de uitkomst van menselijk handelen en op basis daarvan intervenieren (beleid bepalen) op basis van mathematische modellen is absurd.
Menselijk handelen is per definitie kardinaal, net als begrippen als liefde en haat. Dat je als mens gebruik maakt bij het komen tot keuzes van ordinale modellen doet daar niets aan af.
01-mrt-2005 Alto
"Economie volgens de Oostenrijkers is a-priori. ben benieuwd naar de eigenschappen van jouw mengvorm."
Het is niet "mijn" mengvorm. Economie heeft zowel a-priori als empirische aspecten. De mate waarin bijvoorbeeld mensen afwijken van de assumpties in economische modelen kan niet a-priori worden beantwoord maar dient empirisch te worden onderzocht.
De mate waarin mensen van die assumpties afwijken wordt zelf weer beinvloed door financiele incentives. Bryan Caplan heeft hier interessante artikelen over geschreven.
De reden waarom macro-economische modellen doorgaans redelijk onbetrouwbaar zijn is niet zozeer omdat het niet de juiste benadering is maar omdat er zoveel verschillende variabelen elkaar beinvloeden dat het moeilijk is al de verwachten effecten te voorspellen.
"Echter het voorspellen van de uitkomst van menselijk handelen en op basis daarvan intervenieren (beleid bepalen) op basis van mathematische modellen is absurd."
In oorlogssituaties wordt een behoorlijk wiskundige benadering als "game theory" redelijk succesvol gebruikt voor het voorspellen van menselijk gedrag.
Stellen dat iets geen goede wetenschap ondanks dat de voorspellingen correct zijn, daar moet je een Oostenrijker voor zijn!
Maar goed, Oostenrijkers zijn nog nooit betrapt op enige kennis van wetenschapsfilosofie.....
01-mrt-2005 jetoel
"Het is niet "mijn" mengvorm. Economie heeft zowel a-priori als empirische aspecten. De mate waarin bijvoorbeeld mensen afwijken van de assumpties in economische modelen kan niet a-priori worden beantwoord maar dient empirisch te worden onderzocht."
- Dat heet geschiedenis en geen economie. Economie gaat nogmaals alleen over menselijk handelen. Handelen is per definitie speculatief en gebeurt in de (directe) toekomst. Rothbard zegt hierover: What man's ends are and have been, and how man has used means in order to attain them: history.
En nog een mooie van Mises (p.51): ..historians who try to oppose to the theorems of economics an appeal to documents alledgedly proving things incompatible with these theorems. they do not realize that complex phenomena can neither prove nor disprove any theorem and therefore cannot bear witness against any statement of a theory. Economic history is possible only because there is an economic theory capable of throwing light upon economic actions. If there were no economic theory, reports concerning economic facts would be nothing more than a collection of unconnected data open to any arbitrary interpretation!
Van de assumptie dat alle mensen doelgerichthandelen kun je niet afwijken, dus ik weet niet over welke theorieen jij het hebt, waar mensen van afwijken, zoals je het ietwat abstract omschrijft. Misschien kloppen de assumpties dan niet?
"De mate waarin mensen van die assumpties afwijken wordt zelf weer beinvloed door financiele incentives. Bryan Caplan heeft hier interessante artikelen over geschreven."
- Geschiedenis en geen economie. Van Bryan Caplan (met zijn 'fantastische' epistel Why I am not an austrian economist', welke m.i. overigens met de grond gelijk gemaakt is door Gene Callahan http://www.mises.org/fullstory.aspx?control=1163)) neem ik helaas a priori niets meer aan ;)
"De reden waarom macro-economische modellen doorgaans redelijk onbetrouwbaar zijn is niet zozeer omdat het niet de juiste benadering is maar omdat er zoveel verschillende variabelen elkaar beinvloeden dat het moeilijk is al de verwachten effecten te voorspellen."
- Een heerlijke empiristische/positivistische uitspraak. Ik zou zeggen tegen hen die de juiste benadering en de goede weg hebben gekozen en proberen deze modellen te optimaliseren zodat ze 'betrouwbaarder' worden: ga rustig door.
"In oorlogssituaties wordt een behoorlijk wiskundige benadering als "game theory" redelijk succesvol gebruikt voor het voorspellen van menselijk gedrag."
- Ik weet niet wat een oorlogssituatie te maken heeft met economie. In oorlog heb je altijd verliezers, in economie in een vrije markt alleen maar winnaars. Mee eens: speltheorie is zinvol daar waar menselijk handelen gericht is op het spelen van een spel. Dan is het spel niet het doel maar het middel tot het komen van tevredenheid. Echter in een ruilsituatie heb je er niets aan, omdat een ruilsituatie niets te maken heeft met een spel.
"Stellen dat iets geen goede wetenschap ondanks dat de voorspellingen correct zijn, daar moet je een Oostenrijker voor zijn! "
- Stellen dat de incorrectheid e oorzaak is van de onbetrouwbaarheid van economische modellen, maar het feit dat er zoveel variabelen een rol spelen die nog niet allemaal onderzocht zijn, daar moet je een echte empirist voor zijn.
"Maar goed, Oostenrijkers zijn nog nooit betrapt op enige kennis van wetenschapsfilosofie....."
- Ach ja, wat mij betreft is de kritiek van Rothbard en Hoppe op Popper's positivisme waterdicht. Positivisten hebben wel een grote mond gegeven het feit dat hun eigen theorie zichzelf tegenspreekt ;)
--------------------------------------------------------------------------------
02-mrt-2005 Alto
"Dat heet geschiedenis en geen economie. Economie gaat nogmaals alleen over menselijk handelen. Handelen is per definitie speculatief en gebeurt in de (directe) toekomst."
Nogmaals. Definities zijn arbitrair. Daarom was Bertrand Russell's antwoord op de vraag wat filosofie was, alle boeken in een filosofie bibliotheek. Hij begreep wat Rothbard niet begrijpt over de functie van taal.
"Van de assumptie dat alle mensen doelgerichthandelen kun je niet afwijken"
Inderdaad...de definitie van bv. rationaliteit van de Oostenrijkers is zo leeg dat het geen enkele zinvolle functie kan vervullen in een wetenschappelijk model.
En wanneer Oostenrijkers iets zinnig proberen te zeggen over bv. de conjunctuurcyclus hangt de theorie van arbitraire assumpties aan elkaar en heeft het geen enkele voorspellende waarde!
"Van Bryan Caplan (met zijn 'fantastische' epistel Why I am not an austrian economist', welke m.i. overigens met de grond gelijk gemaakt"
"Met de grond gelijk gemaakt". Dat is precies het soort terminologie die je van een fanaticus kan verwachten. Dergelijke uitspraken ondersteunen niet in geringe mate de opvatting dat de Oostenrijkse School eerder een religie is dan een serieuze economische school.
"Een heerlijke empiristische/positivistische uitspraak. Ik zou zeggen tegen hen die de juiste benadering en de goede weg hebben gekozen en proberen deze modellen te optimaliseren zodat ze'betrouwbaarder' worden: ga rustig door."
Deze uitspraak demonstreert meer een misplaats gevoel van superioriteit dan een solide wetenschappelijke kritiek.
"Echter in een ruilsituatie heb je er niets aan, omdat een ruilsituatie niets te maken heeft met een spel."
Deze uitspraak geeft me niet echt de indruk dat je enige kennis hebt van wat game theory behelst.
"Stellen dat de incorrectheid e oorzaak is van de onbetrouwbaarheid van economische modellen, maar het feit dat er zoveel variabelen een rol spelen die nog niet allemaal onderzocht zijn, daar moet je een echte empirist voor zijn"
Ik zie niet wat er verkeerd is aan deze uitspraak. In bv. de biologie zijn er fenomenen waar we betrekkelijk veel van weten omdat het aantal variabelen gering is en we ze duidelijk kunnen afbakenen. Soms kan dit niet maar dat betekent niet dat de empirische benadering niet klopt maar dat het menselijk brein niet slim genoeg is om dit doen.
Veel facetten van menselijk gedrag vallen ook in die categorie. Het is aardig om dergelijke zaken "geschiedenis" of "psychologie" te noemen maar het enige wat je dan overhoud is een betrekkelijk nutteloze theorie over menselijk handelen en dat is precies het project van de Oostenrijkers: onvruchtbare theorieen gecombineerd met overloos gelul over methodologie en een flinke dosis moralisme.
"Ach ja, wat mij betreft is de kritiek van Rothbard en Hoppe op Popper's positivisme waterdicht."
Ach. Hoppe stelt in de eerste plaats dat Popper een logisch-positivist is, hetgeen een behoorlijk onwetende uitspraak is gezien dat Popper een van de meest prominente critici van het logisch positivisme was.
In de tweede plaats is het nogal merkwaardig dat Hoppe niet ziet dat de benadering van de Oostenrijkse School volstrekt verenigbaar is met het logisch-positisme. De term zegt het immers al: wetenschappelijke uitspraken hebben of een empirisch *of* een logisch / a-priori karakter.
"Positivisten hebben wel een grote mond gegeven het feit dat hun eigen theorie zichzelf tegenspreekt."
De reden waarom "positivisten" een redelijke grote mond kunnen hebben is omdat ze zich historisch gezien niet alleen beperken tot methodologisch geoudehoer maar ook nuttig onderzoek verrichten.
Als je voor het eerst met het werk van de Oostenrijkers wordt geconfronteerd denk je dat ze gewoon te lui en incompetent zijn om serieus onderzoek te verrichten....
Als je je vervolgens dieper in het werk van de Oostenrijkers verdiept word je een aanhanger van de Oostenrijkse School...
Als je je echter nog wat dieper in het werk van de Oostenrijkers verdiept, en de personen die ze bekritiseren zelf leest, kom je weer terug op de eerste conclusie dat ze te lui en incompetent zijn om serieus onderzoek te doen ;-)
02-mrt-2005 jetoel
@ alto
"Van de assumptie dat alle mensen doelgerichthandelen kun je niet afwijken"
Inderdaad...de definitie van bv. rationaliteit van de Oostenrijkers is zo leeg dat het geen enkele zinvolle functie kan vervullen in een wetenschappelijk model.
En wanneer Oostenrijkers iets zinnig proberen te zeggen over bv. de conjunctuurcyclus hangt de theorie van arbitraire assumpties aan elkaar en heeft het geen enkele voorspellende waarde!
- En nu inhoudelijk?? Alsof de toekomst uberhaupt voorspelbaar is. Waarom zijn de empiristen dan niet allemaal miljardair als die modellen zo goed werken?
"Met de grond gelijk gemaakt". Dat is precies het soort terminologie die je van een fanaticus kan verwachten. Dergelijke uitspraken ondersteunen niet in geringe mate de opvatting dat de Oostenrijkse School eerder een religie is dan een serieuze economische school." en verder zeg je "Deze uitspraak demonstreert meer een misplaats gevoel van superioriteit dan een solide wetenschappelijke kritiek."
- In je vorige post gaf je de aanleiding tot dit soort uitspraken met je "Stellen dat iets geen goede wetenschap ondanks dat de voorspellingen correct zijn, daar moet je een Oostenrijker voor zijn!" en met dedain
"Maar goed, Oostenrijkers zijn nog nooit betrapt op enige kennis van wetenschapsfilosofie....."
Mij dan een misplaats gevoel van superioriteit toedichten is wel erg onbeschaamd.
"Echter in een ruilsituatie heb je er niets aan, omdat een ruilsituatie niets te maken heeft met een spel."
- Nogmaals een economische situatie, waarbij mensen ruilen om beiden tot winst te komen heeft niets te maken met een spel waarbij de ene partij uit is op het verlies van de andere partij. Een oorlog heeft niets te maken met economie. Ik heb nog steeds niet van je gehoord wat je in een economische situatie waarbij het doelgericht handelen van de een samenvalt met het doelgericht handelen van de ander aan speltheorie hebt. Dan kom je natuurlijk met hele verhalen over oligopolies en concurrentiemodellen. Maar het gaat er in economie niet om een ander een nederlaag toe te brengen, maar je klanten van dienst te zijn.
"Deze uitspraak geeft me niet echt de indruk dat je enige kennis hebt van wat game theory behelst."
- Je bedoelt hoe je het zadelpunt in een 2-n nul-som spel bepaalt? Of hoe je in een 2-n nulsom dynamisch spel de optimale strategie bepaalt of hoe je een spelmatrix reduceert, of hoe je een 2xm spel grafisch oplost? ;)
"Stellen dat de incorrectheid e oorzaak is van de onbetrouwbaarheid van economische modellen, maar het feit dat er zoveel variabelen een rol spelen die nog niet allemaal onderzocht zijn, daar moet je een echte empirist voor zijn"
"Ik zie niet wat er verkeerd is aan deze uitspraak. In bv. de biologie zijn er fenomenen waar we betrekkelijk veel van weten omdat het aantal variabelen gering is en we ze duidelijk kunnen afbakenen. Soms kan dit niet maar dat betekent niet dat de empirische benadering niet klopt maar dat het menselijk brein niet slim genoeg is om dit doen. "
- In de natuurwetenschappen is het ook een prima paradigma. In de menswetenschappen heeft het paradigma weinig zin, als je uitgaat van 'reason' als drijfveer achter alle handelingen. Dat economie zowel a-priori is als empirisch, gaat er bij mij niet in. Wie bepaalt deze arbitraire grens tussen wat wel en wat niet a-priori waar is?
"Als je je echter nog wat dieper in het werk van de Oostenrijkers verdiept, en de personen die ze bekritiseren zelf leest, kom je weer terug op de eerste conclusie dat ze te lui en incompetent zijn om serieus onderzoek te doen ;-)"
- Haha..nou, gegeven de hoeveelheid publicaties van alleen al Mises en Rothbard, ga ik er niet van uit dat zij lui zijn. Incompetentie toedichten aan genieen als Mises en Rothbard lijkt me een vorm van misplaatste arrogantie.
Persoonlijk heb ik de kritiek geuit op http://www.againstpolitics.com/austrian_economics/index.html gelezen en de counterkritiek op deze kritieken ook weer..en misschien ben ik wel gewoon te dom, maar ik vind de Oostenrijkse leer verreweg de meest bruikbare en praktisch begrijpbare.
02-mrt-2005 Alto
"Alsof de toekomst uberhaupt voorspelbaar is. Waarom zijn de empiristen dan niet allemaal miljardair als die modellen zo goed werken?"
ALs je in een deterministisch wereldbeeld gelooft is de toekomst inderdaad voorspelbaar maar het is ook denkbaar dat de realiteit een probabilistisch karakter heeft, hetgeen serieuze restricties plaatst op de mate waarin je iets kunt voorspellen.
Desalniettemin is het een vergissing te denken dat als je bv. weet hoe financiele markten functioneren dat je hierdoor rijk kunt worden. Er is goed bewijs dat financiele markten het karakter hebben van een "random walk". Dit is uiteraard moeilijk te exploiteren. Desalniettemin denk ik wel dat kennisname van moderne portfolio theorie het rendement op je investeringen een fractie kunt verhogen ten opzichte van mensen die maar wat doen.
"In de natuurwetenschappen is het ook een prima paradigma. In de menswetenschappen heeft het paradigma weinig zin, als je uitgaat van 'reason' als drijfveer achter alle handelingen."
Dat optrekken van een muur tussen de natuurwetenschappen en de gedragswetenschappen is precies een van de redenen waarom de Oostenrijkse School zo weinig vruchtbaar is. Het bestuderen van het menselijk handelen als niet een onderdeel van de natuurwetenschappen maar als iets "unieks" is een weinig productieve erfenis van ons religieus verleden.
Het is dan ook weinig verassend dat Rothbard in zijn economische en morele publicaties behoorlijk geinspireerd blijkt door thomistische katholieke denkers.
"Dat economie zowel a-priori is als empirisch, gaat er bij mij niet in. Wie bepaalt deze arbitraire grens tussen wat wel en wat niet a-priori waar is?"
Niemand "bepaalt" dat. We bestuderen de realiteit en sommige aspecten zijn empirisch en andere a-priori. Daar is niets vreemds aan. De meeste serieuze wetenschappen combineren empirische en logische aspecten.
"Haha..nou, gegeven de hoeveelheid publicaties van alleen al Mises en Rothbard, ga ik er niet van uit dat zij lui zijn. Incompetentie toedichten aan genieen als Mises en Rothbard lijkt me een vorm van misplaatste arrogantie."
In deze context is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen het werk van von Mises, Rothbard en Hoppe.
Von Mises fundamentele economische opvattingen zijn volgens mijn incorrrect of minstens "overstated". Zijn politieke opvattingen voegen niets toe aan de opvattingen van andere klassiek-liberalen. Zijn opvattingen over democratie waren zelfs ronduit naief.
Rothbard was een creatieve duizendpoot en heeft zowel brilliante als onzinnige dingen geschreven. Rothbard's sterke kant is zijn radicale kritiek op de (minimale) staat, zijn alternatieven voor staatsinterventie en een aantal interessante historische werken.
Rothbard was ook een meester in het doordenken van de ultieme consequenties van methodologisch individualisme.
Zijn economische geschriften betreffen echter voornamelijk populariseringen van von Mises' opvattingen. Over zijn morele opvattingen ("natuurrecht") zwijg ik liever...
Ik kan me overigens niet geheel aan de indruk ontrekken dat Rothbard zijn beste werk publiceerde toen hij nog jong was.
Hans-Hermann Hoppe's specialiseert zich helaas precies in die aspecten van von Mises en Rothbard die het zwakste zijn. Zijn boeken zijn doorgaans erg slecht ge-edited. Zijn eerste boek over socialisme en kapitalisme had sterker kunnen zijn als het minder dogmatisch beargumenteerd was.
Hoewel ik het zowel met Rothbard als Hoppe oneens ben over epistemologie geef ik de voorkeur aan Rothbard's Aristoteliaanse benadering over Hoppe's Kantiaanse benadering.
Hoppe's argumentatie verdediging van het libertarisme is een regelrechte ramp en noopte zelfs enkele van zijn collega's (zoals Gene Callahan) zich van hem te distantieren.
Hoppe's marxistische verleden wreekt zich nog steeds in zijn dogmatische, anti-empirische benadering en weinig respect voor de mensen met wie hij van mening verschilt.
Zijn laatste boek is moedig, en ik ben minstens zo kritisch over democratie als Hoppe, maar Hoppe was kennelijk te lui om andere kritische economische theorieen over democratie te lezen.
Wat veel Oostenrijkers kenmerkt is dat ze argumenten zoeken bij hun conclusies. In Leland Yeager's boek over ethiek citeert hij een aantal beschamende citaten van oa. Rothbard waar ze dit (onbewust) zelf toegeven.
03-mrt-2005 jetoel
Alto,
Kun je me misschien een literatuurlijstje opgeven, op basis waarvan jij tot deze kritiek op de Oostenrijkse leer komt? Vind ik wel interessant.
Gegeven mijn achtergrond (ir. en bedrijfswetenschappen), ben ik altijd voorstander geweest van het toepassen van natuurwetenschappelijke modellen op sociaal wetenschappen. Echter het werk van de Oostenijkers heeft mij daar aan doen twijfelen. Hoewel de opmars van het complexiteitsdenken (chaostheorie) wellicht weer een contratwijfel met zich meebrengt. Dode materie en levende materie zijn twee fundamenteel verschillende zaken. Tussen organismen zonder verstand en organismen met verstand is ook een groot verschil. Natuurlijk is de biologie op beide soorten organismen toepasbaar. De pogingen om economisch concurrentiegedrag in ecologische termen te beschrijven, lijken mij echter niet succesvol. Ik vind de Oostenrijkse benadering van economie super sterk, vanwege het deductieve aspect (argumenten leiden to conclusies en niet andersom zoals jij beweert (ik zie graag de bewijzen daarvan)) en de praktische bruikbaarheid.
Wat betreft Hoppe. Jij noemt zijn houding dogmatisch, ik zou het liever omschrijven als consequent. Ik denk eerder dat anderen weinig respect voor hem hebben, vandaar dat het lijkt alsof hij geen respect heft voor anderen. Consequent en politiek-incorrect zijn kent zijn prijs.
Welke fundamentele opvattingen van Mises zijn volgens jou incorrect?
Ik vind jouw conclusies zeer interessant, alleen een beetje jammer dat je slechts in termen praat als 'te lui, weinig respect, zwakke aspecten, had sterker kunnen zijn, argumenten zoeken bij conclusies, onzinnige dingen, incorrect, overstated, weinig vruchtbaar'.
Begrijp me goed, als je mij aangeeft op basis van welke werken je deze conclusies trekt en deze teksten onderbouwen deze conclusies, dan ben ik de laatste die deze zou ontkennen. Echter nu blijft zo vaag en weinig concreet en daardoor in nevelen gehuld waarom de Oostenrijkse leer weinig vruchtbaar, dogmatisch, incorrect, overstated en wat dies meer zij, is. Ongetwijfeld heb je meer gelezen dan ik en schuilt een wetenschappelijke onderbouwing achter jouw mening, maar die kan ik niet zien. Bovendien zou ik graag meer lezen en leren..ook over de kritieken op de Oostenrijkers
03-mrt-2005 Free Rider
Ik ben geen Alto, maar hier is een goed literatuurlijstje, van Aschwin de Wolf:
Critics of Austrian Economics.
03-mrt-2005 Alto
Jetoel. Een behoorlijk aantal kritieken op de Oostenrijkse School zijn inderdaad verzameld op Against Politics en ik onderschrijf veel van die kritieken. Met name Block's reactie is teleurstellend omdat hij zich alleen nog maar dieper graaft in de punten die Caplan het zwakst vindt.
Mijn eigen desillusie was voornamelijk het resultaat van het lezen van economen die in de ogen van de Oostenrijkers zo verderfelijk zijn zoals beide Friedmans, Coase, Buchanan en Caplan. Met name het werk van James Buchanan kan ik aanbevelen omdat hij net als de Oostenrijkers een strikte methodologische individualist en subjectivist is. Het hoeft geen betoog dat ik het echter niet met zijn kritiek op anarchisme eens ben.
Hoewel Ayer later zijn opvattingen enigzins heeft bijgesteld is diens "Language, Truth and Logic" nog stees een interessante verhandeling over wat wetenschap wel en niet is. In Gary King, Robert O. Keohane en Sidney Verba's "Designing Social Inquiry" wordt de opvatting verdedigd dat alle wetenschappen een eenheid vormen en dat de het onderscheid tussen de natuur- en gedragswetenschappen overtrokken is. Pas op: dit is een behoorlijk academische verhandeling en voor veel mensen dodelijk saai.
Hoppe is dogmatisch omdat hij bijna alle kritiek op zijn opvattingen lijkt te negeren en het werk van zijn tegenstanders niet correct presenteert. Ik heb je hiervan voorbeelden gegeven in het geval van Popper en logisch positivisme. Hoppe komt mij ook lui over omdat zijn boeken slecht ge-edit zijn en hij net als Rothbard de neiging heeft de opvattingen van zijn tegenstanders te bekritiseren op de minst charitative interpretatie van hun werk, hetgeen een weinig fraaie wetenschappelijke praktijk is.
"Ik vind de Oostenrijkse benadering van economie super sterk, vanwege het deductieve aspect (argumenten leiden to conclusies en niet andersom zoals jij beweert (ik zie graag de bewijzen daarvan)) en de praktische bruikbaarheid."
Je verwart hier twee zaken. De methodologie van de Oostenrijkers zelf die inderdaad deductisch is en de argumenten die Rothbard, Hoppe ea. gebruiken wanneer ze de keuze voor die methodologie verdedigen. Zoals ik al zei citeert Leland Yeager in zijn boek "Ethics as Social Science" een aantal weinig fraaie uitspraken van oa. Rothbard en Vaughs waar ze praktisch toegeven dat een bepaalde benadering niet deugt omdat de conclusies hun niet aanstaan.
De reden waarom ik de Oostenrijkse benadering onvruchtbaar noem is omdat na lezing van al de werken van Mises, Rothbard en Hoppe je nog weinig weet over menselijk handelen. Wellicht heeft dat ten dele te maken met het feit dat ze enorm veel tijd investeren aan methodologische kwesties en het bekritiseren van andere economen, maar de Oostenrijkse benadering is hier ook zelf debet aan. Het beste voorbeeld wat ik kan bedenken is de Oostenrijske definitie van rationaliteit die zo leeg is dat er wetenschappelijk niets belangrijks uit kan volgen.
Caplan merkt terecht op dat sommige uitspraken van de Oostenrijkers weinig verschillen van die van de behaviouristen. Maar ik zou daar aan willen toevoegen dat de behaviouristen tenminste nog een hoop nuttig onderzoek hebben gedaan.
Voor een uitstekende kritiek op Hoppe's immigratie opvattingen zie de uber-Oostenrijker Walter Block. Voor een uitstekende kritiek op Hoppe's argumentatie ethiek zie een andere Oostenrijker genaamd Callahan ;-)
Net zo goed zijn kapitalisten die zich ophouden in de wandelgangen van de politieke machtsinstellingen, op zoek naar gunsten en privileges, geen echte kapitalisten. Integendeel, zij vormen een bedreiging voor de vrije markt en daarom moeten ze fel bekritiseerd en bestreden worden. Het gebeurt vaak dat zakenlui aan politiek willen doen en dat politici de zakenman willen spelen. Maar dat is geen markteconomie, dat is een gemengde economie waarin ondernemers en politici van rol hebben gewisseld. je kunt alleen spreken van vrij kapitalisme wanneer politici een liberaal beleid voeren en ondernemers zaken doen.
Uit Leve de globalisering door Johan Norberg
Plaats reactie13-jun-2003 Aschwin de Wolf
"Net zo goed zijn kapitalisten die zich ophouden in de wandelgangen van de politieke machtsinstellingen, op zoek naar gunsten en privileges, geen echte kapitalisten."
Zo makkelijk is het nu ook weer niet.
Wat bijvoorbeeld te doen als bedrijf wanneer je weet dat je concurrent dit ook al heeft gedaan. Unilateraal afzien van die privileges en je concurrent het voordeel geven???
Het is de overheid die het goede voorbeeld zou moeten geven door die privileges in een keer voor de gehele bedrijfstak af te schaffen.
13-jun-2003 Gaius
Hallo
Dus aan de ene kant zo'n klein mogelijke overheid die niks zelf doet en dus alles uitbesteed aan de 'zakenman'.
Aan de andere kant mogen ze geen contacten hebben met die 'zakenman'.
Worden uw vuilniszakken dan vanzelf opgehaald ?
Heerlijke wereld als er geen viezigheid was.
Goededag
Gaius
14-jun-2003 René
Ik begrijp niet dat Norberg het over kapitalisme heeft terwijl hij een gemengde economie bepleit.
14-jun-2003 Armin
René,
Een gemengde economie is deels kapatalistisch. 100% kapatalistisch zou ook binnen de kortset keren met donderend geraas in elkaar storten ...
Streven naar 100% kapatalistisch is eigenlijk heel naief of zelfzuchtig. Je gaat dan immers voorbij aan de individuen in de wereld die niet de macht hebben voor zichzelfop te komen.
De overheid moet enigsinds reguleren en een minimaalvangnet bieden voor de echte hulpbehoevende.
Maar goed, probleem is wel hoe voorkom je dat die overheid niet een minimaal vangmat, maar zeer luxieus hangmat systeem maakt ...
14-jun-2003 Aschwin de Wolf
Individueen verschillen (in behoeften) dus wat een minimaal vangnet voor de een is kan een luxieus hangmat voor de ander zijn.
Gelukkig is er een beter criterium om de juiste hoogte vast te stellen. Iedereen vrij laten om zo zo veel of weinig te geven wat zij wilt: ofwel door de staat afgedwongen bijstandsuitkeringen naar nul en de mogelijkheid tot lifedadigheid naar 100.
15-jun-2003 Jim
Armin schreef;
"Streven naar 100% kapatalistisch is eigenlijk heel naief of zelfzuchtig. Je gaat dan immers voorbij aan de individuen in de wereld die niet de macht hebben voor zichzelfop te komen."
Ja..ja...heel zelfzuchtig heh?. Laten we dus de 'armen en zwakkeren' WEL de macht geven om met medewerking van de overheid de 'rijken' een deel van hun inkomen op te eisen. En als die 'rijken' dat niet willen dan sluiten we ze gewoon op.
"De socialist ziet diegenen die de armen en zwakkeren op vrijwillige basis willen steunen als onderontwikkeld, vooruitgang is pas behaald wanneer zij geloven dat dwang en geweld betere resultaten geeft."
22-sep-2003 Arjan Schillemans - aglibertairGEEN@SPAMtomaatnet.nl
Het is heel aardig hoe Johan Norberg het keer op keer heeft over 'economische vrijheid'. Ik heb begrepen dat die economische vrijheid het meest gediend zou zijn bij markten waarop zowel het aantal aanbieders als het aantal vragers groot is.
Helaas is een van de kenmerken van de Europese markten dat 75% van die markten gekenmerkt wordt door het verschijnsel dat weinig aanbieders goederen en diensten aanbieden aan veel vragers.
De vrijheid waar Norberg het over heeft en de combinatie hiervan met kapitalisme lijken op gespannen voet met elkaar te staan. Het hedendaagse kapitalisme is onderhevig aan een trend richting monopolievorming (waarin de economische vrijheid dus afneemt i.p.v. toeneemt): een trend waar de markt zelf verantwoordelijk is.
Misschien leeft Johan Norberg niet hier op aarde maar in het een of andere libertarische walhalla waar de markten altijd blijven bestaan uit vele aanbieders en vele vragers...
07-apr-2004 Leerling
Kan iemand mij vertellen wat je precies onder kapitalisme verstaat, ik moet een werkstuk maken over de geschiedenis van het kapitalisme en ik hoopte eigenlijk dat iemand nuttige informatie had. Alvast bedankt!
01-mrt-2005 ansy
hoi kun je ook effe gewoon in t kort uitleggen wat kapitaliscme is ik moet t voor en werkstuk gebruiken en dan moet ik t wel vandaag hebben is er iemand die mij dat kan uitleggen ????
01-mrt-2005 Kapitalisme
Kapitalisme is een economische orde waar goederen en diensten worden verhandeld tegen winstoogmerk. Centrale begrippen in kapitalisme zijn prive-eigendom en vraag- en aanbod.
01-mrt-2005 jetoel
Toevallig net gelezen in het hoofdstuk over calallactics van Mises dat winstmaximilisatie nou juist niet het doel is van ondernemen.
Kapitalisme gaat over vrijwillig menselijk handelen waarbij minimaal 2 mensen betrokken zijn. Dat is het eigenlijk. Maar dan heb je het over praxeologie ne niet meer over economie als subcategorie van praxeologie en catallactics is weer een categorie van economie.
01-mrt-2005 Alto
"Toevallig net gelezen in het hoofdstuk over calallactics van Mises dat winstmaximilisatie nou juist niet het doel is van ondernemen."
Tegen winstoogmerk is niet hetzelfde als winstmaximalisatie.
"Kapitalisme gaat over vrijwillig menselijk handelen waarbij minimaal 2 mensen betrokken zijn."
Dat is een leuke alternatieve definitie maar wellicht niet zo'n goed idee voor een werkstuk op een middelbare school over kapitalisme. Wat betekent het bijvoorbeeld voor non-profit organisaties die onderling diensten verhandelen?
Overigens bestaat er geen "juiste" definitie van een begrip, alleen "verschillende" definities. Von Mises is daarom niet correcter in zijn definitie dan in de traditionele definitie.
Hoewel von Mises wel erg goed is in het geven van definities die een begrip praktisch nutteloos maken ("rationaliteit")....
01-mrt-2005 jetoel
@ alto.
winstoogmerk = geen winstmax. jammer alleen dat ze op universiteiten bij de lessen micro-economie en ook op de middelbare school de leerlingen doodgooien met deze premise van ondernemen.
ik denk dat de meeste vwo-ers zich meer kunnen voortstellen bij het werk van rothbard (die mises zijn werk iets leesbaarder maakt) dan die vage keynesiaanse modellen.
ik wist na 6 gymnasium zonder boeken (je hoefde alleen maar wat te kunnen rekenen) en een 8 voor economie niets van economie af.
op de universiteit begreep ik totaal niet wat je in de praktijk hebt aan Hicks zijn werk, de indifferntiecurves en de macro economische wiskundige modellen.
ik vind de oostenrijkse school juist veel praktischer dan alle andere scholen bij elkaar.
Mises schrijft wel erg lastig, mee eens alto.
01-mrt-2005 Alto
Op de middelbare school leer je doorgaans dat economie een empirische wetenschap is. De Oostenrijkers stellen echter dat economie een a-priori wetenschap. Beide standpunten doen de werkelijkheid echter onrecht aan. Economie kent zowel a-priori als empirische aspecten.
De Oostenrijkers maken overigens ook de vergissing dat a-priori kennis mathematische modellen uitsluit. Het argument dat menselijk handelen per definitie ordinaal is betrekkelijk irrelevant. De vraag is meer of cardinale modellen van menselijk handelen tot betere economische theorieen lijden. Soms wel, soms niet.
01-mrt-2005 jetoel
Over de interne contradictie van de hoofdstelling van empirische 'wetenschap' (niets is a-priori waar) is al veel geschreven. De kritieken op de Oostenrijkers hebben mij niet weten te overtuigen.
Economie volgens de Oostenrijkers is a-priori. ben benieuwd naar de eigenschappen van jouw mengvorm.
Voorzover deductie geen gebruik hoeft te maken van wiskunde (a >b, b >c, dus a>c, is in feite al een wiskundig model en nodig in de praxeologie klopt dat. Echter het voorspellen van de uitkomst van menselijk handelen en op basis daarvan intervenieren (beleid bepalen) op basis van mathematische modellen is absurd.
Menselijk handelen is per definitie kardinaal, net als begrippen als liefde en haat. Dat je als mens gebruik maakt bij het komen tot keuzes van ordinale modellen doet daar niets aan af.
01-mrt-2005 Alto
"Economie volgens de Oostenrijkers is a-priori. ben benieuwd naar de eigenschappen van jouw mengvorm."
Het is niet "mijn" mengvorm. Economie heeft zowel a-priori als empirische aspecten. De mate waarin bijvoorbeeld mensen afwijken van de assumpties in economische modelen kan niet a-priori worden beantwoord maar dient empirisch te worden onderzocht.
De mate waarin mensen van die assumpties afwijken wordt zelf weer beinvloed door financiele incentives. Bryan Caplan heeft hier interessante artikelen over geschreven.
De reden waarom macro-economische modellen doorgaans redelijk onbetrouwbaar zijn is niet zozeer omdat het niet de juiste benadering is maar omdat er zoveel verschillende variabelen elkaar beinvloeden dat het moeilijk is al de verwachten effecten te voorspellen.
"Echter het voorspellen van de uitkomst van menselijk handelen en op basis daarvan intervenieren (beleid bepalen) op basis van mathematische modellen is absurd."
In oorlogssituaties wordt een behoorlijk wiskundige benadering als "game theory" redelijk succesvol gebruikt voor het voorspellen van menselijk gedrag.
Stellen dat iets geen goede wetenschap ondanks dat de voorspellingen correct zijn, daar moet je een Oostenrijker voor zijn!
Maar goed, Oostenrijkers zijn nog nooit betrapt op enige kennis van wetenschapsfilosofie.....
01-mrt-2005 jetoel
"Het is niet "mijn" mengvorm. Economie heeft zowel a-priori als empirische aspecten. De mate waarin bijvoorbeeld mensen afwijken van de assumpties in economische modelen kan niet a-priori worden beantwoord maar dient empirisch te worden onderzocht."
- Dat heet geschiedenis en geen economie. Economie gaat nogmaals alleen over menselijk handelen. Handelen is per definitie speculatief en gebeurt in de (directe) toekomst. Rothbard zegt hierover: What man's ends are and have been, and how man has used means in order to attain them: history.
En nog een mooie van Mises (p.51): ..historians who try to oppose to the theorems of economics an appeal to documents alledgedly proving things incompatible with these theorems. they do not realize that complex phenomena can neither prove nor disprove any theorem and therefore cannot bear witness against any statement of a theory. Economic history is possible only because there is an economic theory capable of throwing light upon economic actions. If there were no economic theory, reports concerning economic facts would be nothing more than a collection of unconnected data open to any arbitrary interpretation!
Van de assumptie dat alle mensen doelgerichthandelen kun je niet afwijken, dus ik weet niet over welke theorieen jij het hebt, waar mensen van afwijken, zoals je het ietwat abstract omschrijft. Misschien kloppen de assumpties dan niet?
"De mate waarin mensen van die assumpties afwijken wordt zelf weer beinvloed door financiele incentives. Bryan Caplan heeft hier interessante artikelen over geschreven."
- Geschiedenis en geen economie. Van Bryan Caplan (met zijn 'fantastische' epistel Why I am not an austrian economist', welke m.i. overigens met de grond gelijk gemaakt is door Gene Callahan http://www.mises.org/fullstory.aspx?control=1163)) neem ik helaas a priori niets meer aan ;)
"De reden waarom macro-economische modellen doorgaans redelijk onbetrouwbaar zijn is niet zozeer omdat het niet de juiste benadering is maar omdat er zoveel verschillende variabelen elkaar beinvloeden dat het moeilijk is al de verwachten effecten te voorspellen."
- Een heerlijke empiristische/positivistische uitspraak. Ik zou zeggen tegen hen die de juiste benadering en de goede weg hebben gekozen en proberen deze modellen te optimaliseren zodat ze 'betrouwbaarder' worden: ga rustig door.
"In oorlogssituaties wordt een behoorlijk wiskundige benadering als "game theory" redelijk succesvol gebruikt voor het voorspellen van menselijk gedrag."
- Ik weet niet wat een oorlogssituatie te maken heeft met economie. In oorlog heb je altijd verliezers, in economie in een vrije markt alleen maar winnaars. Mee eens: speltheorie is zinvol daar waar menselijk handelen gericht is op het spelen van een spel. Dan is het spel niet het doel maar het middel tot het komen van tevredenheid. Echter in een ruilsituatie heb je er niets aan, omdat een ruilsituatie niets te maken heeft met een spel.
"Stellen dat iets geen goede wetenschap ondanks dat de voorspellingen correct zijn, daar moet je een Oostenrijker voor zijn! "
- Stellen dat de incorrectheid e oorzaak is van de onbetrouwbaarheid van economische modellen, maar het feit dat er zoveel variabelen een rol spelen die nog niet allemaal onderzocht zijn, daar moet je een echte empirist voor zijn.
"Maar goed, Oostenrijkers zijn nog nooit betrapt op enige kennis van wetenschapsfilosofie....."
- Ach ja, wat mij betreft is de kritiek van Rothbard en Hoppe op Popper's positivisme waterdicht. Positivisten hebben wel een grote mond gegeven het feit dat hun eigen theorie zichzelf tegenspreekt ;)
--------------------------------------------------------------------------------
02-mrt-2005 Alto
"Dat heet geschiedenis en geen economie. Economie gaat nogmaals alleen over menselijk handelen. Handelen is per definitie speculatief en gebeurt in de (directe) toekomst."
Nogmaals. Definities zijn arbitrair. Daarom was Bertrand Russell's antwoord op de vraag wat filosofie was, alle boeken in een filosofie bibliotheek. Hij begreep wat Rothbard niet begrijpt over de functie van taal.
"Van de assumptie dat alle mensen doelgerichthandelen kun je niet afwijken"
Inderdaad...de definitie van bv. rationaliteit van de Oostenrijkers is zo leeg dat het geen enkele zinvolle functie kan vervullen in een wetenschappelijk model.
En wanneer Oostenrijkers iets zinnig proberen te zeggen over bv. de conjunctuurcyclus hangt de theorie van arbitraire assumpties aan elkaar en heeft het geen enkele voorspellende waarde!
"Van Bryan Caplan (met zijn 'fantastische' epistel Why I am not an austrian economist', welke m.i. overigens met de grond gelijk gemaakt"
"Met de grond gelijk gemaakt". Dat is precies het soort terminologie die je van een fanaticus kan verwachten. Dergelijke uitspraken ondersteunen niet in geringe mate de opvatting dat de Oostenrijkse School eerder een religie is dan een serieuze economische school.
"Een heerlijke empiristische/positivistische uitspraak. Ik zou zeggen tegen hen die de juiste benadering en de goede weg hebben gekozen en proberen deze modellen te optimaliseren zodat ze'betrouwbaarder' worden: ga rustig door."
Deze uitspraak demonstreert meer een misplaats gevoel van superioriteit dan een solide wetenschappelijke kritiek.
"Echter in een ruilsituatie heb je er niets aan, omdat een ruilsituatie niets te maken heeft met een spel."
Deze uitspraak geeft me niet echt de indruk dat je enige kennis hebt van wat game theory behelst.
"Stellen dat de incorrectheid e oorzaak is van de onbetrouwbaarheid van economische modellen, maar het feit dat er zoveel variabelen een rol spelen die nog niet allemaal onderzocht zijn, daar moet je een echte empirist voor zijn"
Ik zie niet wat er verkeerd is aan deze uitspraak. In bv. de biologie zijn er fenomenen waar we betrekkelijk veel van weten omdat het aantal variabelen gering is en we ze duidelijk kunnen afbakenen. Soms kan dit niet maar dat betekent niet dat de empirische benadering niet klopt maar dat het menselijk brein niet slim genoeg is om dit doen.
Veel facetten van menselijk gedrag vallen ook in die categorie. Het is aardig om dergelijke zaken "geschiedenis" of "psychologie" te noemen maar het enige wat je dan overhoud is een betrekkelijk nutteloze theorie over menselijk handelen en dat is precies het project van de Oostenrijkers: onvruchtbare theorieen gecombineerd met overloos gelul over methodologie en een flinke dosis moralisme.
"Ach ja, wat mij betreft is de kritiek van Rothbard en Hoppe op Popper's positivisme waterdicht."
Ach. Hoppe stelt in de eerste plaats dat Popper een logisch-positivist is, hetgeen een behoorlijk onwetende uitspraak is gezien dat Popper een van de meest prominente critici van het logisch positivisme was.
In de tweede plaats is het nogal merkwaardig dat Hoppe niet ziet dat de benadering van de Oostenrijkse School volstrekt verenigbaar is met het logisch-positisme. De term zegt het immers al: wetenschappelijke uitspraken hebben of een empirisch *of* een logisch / a-priori karakter.
"Positivisten hebben wel een grote mond gegeven het feit dat hun eigen theorie zichzelf tegenspreekt."
De reden waarom "positivisten" een redelijke grote mond kunnen hebben is omdat ze zich historisch gezien niet alleen beperken tot methodologisch geoudehoer maar ook nuttig onderzoek verrichten.
Als je voor het eerst met het werk van de Oostenrijkers wordt geconfronteerd denk je dat ze gewoon te lui en incompetent zijn om serieus onderzoek te verrichten....
Als je je vervolgens dieper in het werk van de Oostenrijkers verdiept word je een aanhanger van de Oostenrijkse School...
Als je je echter nog wat dieper in het werk van de Oostenrijkers verdiept, en de personen die ze bekritiseren zelf leest, kom je weer terug op de eerste conclusie dat ze te lui en incompetent zijn om serieus onderzoek te doen ;-)
02-mrt-2005 jetoel
@ alto
"Van de assumptie dat alle mensen doelgerichthandelen kun je niet afwijken"
Inderdaad...de definitie van bv. rationaliteit van de Oostenrijkers is zo leeg dat het geen enkele zinvolle functie kan vervullen in een wetenschappelijk model.
En wanneer Oostenrijkers iets zinnig proberen te zeggen over bv. de conjunctuurcyclus hangt de theorie van arbitraire assumpties aan elkaar en heeft het geen enkele voorspellende waarde!
- En nu inhoudelijk?? Alsof de toekomst uberhaupt voorspelbaar is. Waarom zijn de empiristen dan niet allemaal miljardair als die modellen zo goed werken?
"Met de grond gelijk gemaakt". Dat is precies het soort terminologie die je van een fanaticus kan verwachten. Dergelijke uitspraken ondersteunen niet in geringe mate de opvatting dat de Oostenrijkse School eerder een religie is dan een serieuze economische school." en verder zeg je "Deze uitspraak demonstreert meer een misplaats gevoel van superioriteit dan een solide wetenschappelijke kritiek."
- In je vorige post gaf je de aanleiding tot dit soort uitspraken met je "Stellen dat iets geen goede wetenschap ondanks dat de voorspellingen correct zijn, daar moet je een Oostenrijker voor zijn!" en met dedain
"Maar goed, Oostenrijkers zijn nog nooit betrapt op enige kennis van wetenschapsfilosofie....."
Mij dan een misplaats gevoel van superioriteit toedichten is wel erg onbeschaamd.
"Echter in een ruilsituatie heb je er niets aan, omdat een ruilsituatie niets te maken heeft met een spel."
- Nogmaals een economische situatie, waarbij mensen ruilen om beiden tot winst te komen heeft niets te maken met een spel waarbij de ene partij uit is op het verlies van de andere partij. Een oorlog heeft niets te maken met economie. Ik heb nog steeds niet van je gehoord wat je in een economische situatie waarbij het doelgericht handelen van de een samenvalt met het doelgericht handelen van de ander aan speltheorie hebt. Dan kom je natuurlijk met hele verhalen over oligopolies en concurrentiemodellen. Maar het gaat er in economie niet om een ander een nederlaag toe te brengen, maar je klanten van dienst te zijn.
"Deze uitspraak geeft me niet echt de indruk dat je enige kennis hebt van wat game theory behelst."
- Je bedoelt hoe je het zadelpunt in een 2-n nul-som spel bepaalt? Of hoe je in een 2-n nulsom dynamisch spel de optimale strategie bepaalt of hoe je een spelmatrix reduceert, of hoe je een 2xm spel grafisch oplost? ;)
"Stellen dat de incorrectheid e oorzaak is van de onbetrouwbaarheid van economische modellen, maar het feit dat er zoveel variabelen een rol spelen die nog niet allemaal onderzocht zijn, daar moet je een echte empirist voor zijn"
"Ik zie niet wat er verkeerd is aan deze uitspraak. In bv. de biologie zijn er fenomenen waar we betrekkelijk veel van weten omdat het aantal variabelen gering is en we ze duidelijk kunnen afbakenen. Soms kan dit niet maar dat betekent niet dat de empirische benadering niet klopt maar dat het menselijk brein niet slim genoeg is om dit doen. "
- In de natuurwetenschappen is het ook een prima paradigma. In de menswetenschappen heeft het paradigma weinig zin, als je uitgaat van 'reason' als drijfveer achter alle handelingen. Dat economie zowel a-priori is als empirisch, gaat er bij mij niet in. Wie bepaalt deze arbitraire grens tussen wat wel en wat niet a-priori waar is?
"Als je je echter nog wat dieper in het werk van de Oostenrijkers verdiept, en de personen die ze bekritiseren zelf leest, kom je weer terug op de eerste conclusie dat ze te lui en incompetent zijn om serieus onderzoek te doen ;-)"
- Haha..nou, gegeven de hoeveelheid publicaties van alleen al Mises en Rothbard, ga ik er niet van uit dat zij lui zijn. Incompetentie toedichten aan genieen als Mises en Rothbard lijkt me een vorm van misplaatste arrogantie.
Persoonlijk heb ik de kritiek geuit op http://www.againstpolitics.com/austrian_economics/index.html gelezen en de counterkritiek op deze kritieken ook weer..en misschien ben ik wel gewoon te dom, maar ik vind de Oostenrijkse leer verreweg de meest bruikbare en praktisch begrijpbare.
02-mrt-2005 Alto
"Alsof de toekomst uberhaupt voorspelbaar is. Waarom zijn de empiristen dan niet allemaal miljardair als die modellen zo goed werken?"
ALs je in een deterministisch wereldbeeld gelooft is de toekomst inderdaad voorspelbaar maar het is ook denkbaar dat de realiteit een probabilistisch karakter heeft, hetgeen serieuze restricties plaatst op de mate waarin je iets kunt voorspellen.
Desalniettemin is het een vergissing te denken dat als je bv. weet hoe financiele markten functioneren dat je hierdoor rijk kunt worden. Er is goed bewijs dat financiele markten het karakter hebben van een "random walk". Dit is uiteraard moeilijk te exploiteren. Desalniettemin denk ik wel dat kennisname van moderne portfolio theorie het rendement op je investeringen een fractie kunt verhogen ten opzichte van mensen die maar wat doen.
"In de natuurwetenschappen is het ook een prima paradigma. In de menswetenschappen heeft het paradigma weinig zin, als je uitgaat van 'reason' als drijfveer achter alle handelingen."
Dat optrekken van een muur tussen de natuurwetenschappen en de gedragswetenschappen is precies een van de redenen waarom de Oostenrijkse School zo weinig vruchtbaar is. Het bestuderen van het menselijk handelen als niet een onderdeel van de natuurwetenschappen maar als iets "unieks" is een weinig productieve erfenis van ons religieus verleden.
Het is dan ook weinig verassend dat Rothbard in zijn economische en morele publicaties behoorlijk geinspireerd blijkt door thomistische katholieke denkers.
"Dat economie zowel a-priori is als empirisch, gaat er bij mij niet in. Wie bepaalt deze arbitraire grens tussen wat wel en wat niet a-priori waar is?"
Niemand "bepaalt" dat. We bestuderen de realiteit en sommige aspecten zijn empirisch en andere a-priori. Daar is niets vreemds aan. De meeste serieuze wetenschappen combineren empirische en logische aspecten.
"Haha..nou, gegeven de hoeveelheid publicaties van alleen al Mises en Rothbard, ga ik er niet van uit dat zij lui zijn. Incompetentie toedichten aan genieen als Mises en Rothbard lijkt me een vorm van misplaatste arrogantie."
In deze context is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen het werk van von Mises, Rothbard en Hoppe.
Von Mises fundamentele economische opvattingen zijn volgens mijn incorrrect of minstens "overstated". Zijn politieke opvattingen voegen niets toe aan de opvattingen van andere klassiek-liberalen. Zijn opvattingen over democratie waren zelfs ronduit naief.
Rothbard was een creatieve duizendpoot en heeft zowel brilliante als onzinnige dingen geschreven. Rothbard's sterke kant is zijn radicale kritiek op de (minimale) staat, zijn alternatieven voor staatsinterventie en een aantal interessante historische werken.
Rothbard was ook een meester in het doordenken van de ultieme consequenties van methodologisch individualisme.
Zijn economische geschriften betreffen echter voornamelijk populariseringen van von Mises' opvattingen. Over zijn morele opvattingen ("natuurrecht") zwijg ik liever...
Ik kan me overigens niet geheel aan de indruk ontrekken dat Rothbard zijn beste werk publiceerde toen hij nog jong was.
Hans-Hermann Hoppe's specialiseert zich helaas precies in die aspecten van von Mises en Rothbard die het zwakste zijn. Zijn boeken zijn doorgaans erg slecht ge-edited. Zijn eerste boek over socialisme en kapitalisme had sterker kunnen zijn als het minder dogmatisch beargumenteerd was.
Hoewel ik het zowel met Rothbard als Hoppe oneens ben over epistemologie geef ik de voorkeur aan Rothbard's Aristoteliaanse benadering over Hoppe's Kantiaanse benadering.
Hoppe's argumentatie verdediging van het libertarisme is een regelrechte ramp en noopte zelfs enkele van zijn collega's (zoals Gene Callahan) zich van hem te distantieren.
Hoppe's marxistische verleden wreekt zich nog steeds in zijn dogmatische, anti-empirische benadering en weinig respect voor de mensen met wie hij van mening verschilt.
Zijn laatste boek is moedig, en ik ben minstens zo kritisch over democratie als Hoppe, maar Hoppe was kennelijk te lui om andere kritische economische theorieen over democratie te lezen.
Wat veel Oostenrijkers kenmerkt is dat ze argumenten zoeken bij hun conclusies. In Leland Yeager's boek over ethiek citeert hij een aantal beschamende citaten van oa. Rothbard waar ze dit (onbewust) zelf toegeven.
03-mrt-2005 jetoel
Alto,
Kun je me misschien een literatuurlijstje opgeven, op basis waarvan jij tot deze kritiek op de Oostenrijkse leer komt? Vind ik wel interessant.
Gegeven mijn achtergrond (ir. en bedrijfswetenschappen), ben ik altijd voorstander geweest van het toepassen van natuurwetenschappelijke modellen op sociaal wetenschappen. Echter het werk van de Oostenijkers heeft mij daar aan doen twijfelen. Hoewel de opmars van het complexiteitsdenken (chaostheorie) wellicht weer een contratwijfel met zich meebrengt. Dode materie en levende materie zijn twee fundamenteel verschillende zaken. Tussen organismen zonder verstand en organismen met verstand is ook een groot verschil. Natuurlijk is de biologie op beide soorten organismen toepasbaar. De pogingen om economisch concurrentiegedrag in ecologische termen te beschrijven, lijken mij echter niet succesvol. Ik vind de Oostenrijkse benadering van economie super sterk, vanwege het deductieve aspect (argumenten leiden to conclusies en niet andersom zoals jij beweert (ik zie graag de bewijzen daarvan)) en de praktische bruikbaarheid.
Wat betreft Hoppe. Jij noemt zijn houding dogmatisch, ik zou het liever omschrijven als consequent. Ik denk eerder dat anderen weinig respect voor hem hebben, vandaar dat het lijkt alsof hij geen respect heft voor anderen. Consequent en politiek-incorrect zijn kent zijn prijs.
Welke fundamentele opvattingen van Mises zijn volgens jou incorrect?
Ik vind jouw conclusies zeer interessant, alleen een beetje jammer dat je slechts in termen praat als 'te lui, weinig respect, zwakke aspecten, had sterker kunnen zijn, argumenten zoeken bij conclusies, onzinnige dingen, incorrect, overstated, weinig vruchtbaar'.
Begrijp me goed, als je mij aangeeft op basis van welke werken je deze conclusies trekt en deze teksten onderbouwen deze conclusies, dan ben ik de laatste die deze zou ontkennen. Echter nu blijft zo vaag en weinig concreet en daardoor in nevelen gehuld waarom de Oostenrijkse leer weinig vruchtbaar, dogmatisch, incorrect, overstated en wat dies meer zij, is. Ongetwijfeld heb je meer gelezen dan ik en schuilt een wetenschappelijke onderbouwing achter jouw mening, maar die kan ik niet zien. Bovendien zou ik graag meer lezen en leren..ook over de kritieken op de Oostenrijkers
03-mrt-2005 Free Rider
Ik ben geen Alto, maar hier is een goed literatuurlijstje, van Aschwin de Wolf:
Critics of Austrian Economics.
03-mrt-2005 Alto
Jetoel. Een behoorlijk aantal kritieken op de Oostenrijkse School zijn inderdaad verzameld op Against Politics en ik onderschrijf veel van die kritieken. Met name Block's reactie is teleurstellend omdat hij zich alleen nog maar dieper graaft in de punten die Caplan het zwakst vindt.
Mijn eigen desillusie was voornamelijk het resultaat van het lezen van economen die in de ogen van de Oostenrijkers zo verderfelijk zijn zoals beide Friedmans, Coase, Buchanan en Caplan. Met name het werk van James Buchanan kan ik aanbevelen omdat hij net als de Oostenrijkers een strikte methodologische individualist en subjectivist is. Het hoeft geen betoog dat ik het echter niet met zijn kritiek op anarchisme eens ben.
Hoewel Ayer later zijn opvattingen enigzins heeft bijgesteld is diens "Language, Truth and Logic" nog stees een interessante verhandeling over wat wetenschap wel en niet is. In Gary King, Robert O. Keohane en Sidney Verba's "Designing Social Inquiry" wordt de opvatting verdedigd dat alle wetenschappen een eenheid vormen en dat de het onderscheid tussen de natuur- en gedragswetenschappen overtrokken is. Pas op: dit is een behoorlijk academische verhandeling en voor veel mensen dodelijk saai.
Hoppe is dogmatisch omdat hij bijna alle kritiek op zijn opvattingen lijkt te negeren en het werk van zijn tegenstanders niet correct presenteert. Ik heb je hiervan voorbeelden gegeven in het geval van Popper en logisch positivisme. Hoppe komt mij ook lui over omdat zijn boeken slecht ge-edit zijn en hij net als Rothbard de neiging heeft de opvattingen van zijn tegenstanders te bekritiseren op de minst charitative interpretatie van hun werk, hetgeen een weinig fraaie wetenschappelijke praktijk is.
"Ik vind de Oostenrijkse benadering van economie super sterk, vanwege het deductieve aspect (argumenten leiden to conclusies en niet andersom zoals jij beweert (ik zie graag de bewijzen daarvan)) en de praktische bruikbaarheid."
Je verwart hier twee zaken. De methodologie van de Oostenrijkers zelf die inderdaad deductisch is en de argumenten die Rothbard, Hoppe ea. gebruiken wanneer ze de keuze voor die methodologie verdedigen. Zoals ik al zei citeert Leland Yeager in zijn boek "Ethics as Social Science" een aantal weinig fraaie uitspraken van oa. Rothbard en Vaughs waar ze praktisch toegeven dat een bepaalde benadering niet deugt omdat de conclusies hun niet aanstaan.
De reden waarom ik de Oostenrijkse benadering onvruchtbaar noem is omdat na lezing van al de werken van Mises, Rothbard en Hoppe je nog weinig weet over menselijk handelen. Wellicht heeft dat ten dele te maken met het feit dat ze enorm veel tijd investeren aan methodologische kwesties en het bekritiseren van andere economen, maar de Oostenrijkse benadering is hier ook zelf debet aan. Het beste voorbeeld wat ik kan bedenken is de Oostenrijske definitie van rationaliteit die zo leeg is dat er wetenschappelijk niets belangrijks uit kan volgen.
Caplan merkt terecht op dat sommige uitspraken van de Oostenrijkers weinig verschillen van die van de behaviouristen. Maar ik zou daar aan willen toevoegen dat de behaviouristen tenminste nog een hoop nuttig onderzoek hebben gedaan.
Voor een uitstekende kritiek op Hoppe's immigratie opvattingen zie de uber-Oostenrijker Walter Block. Voor een uitstekende kritiek op Hoppe's argumentatie ethiek zie een andere Oostenrijker genaamd Callahan ;-)
