Apartheid als excuus
 |
Aan de vooravond van de algemene verkiezingen op 14 april 2004 had de Zuid-Afrikaanse president Thabo Mbeki goed nieuws: de criminaliteitscijfers in zijn land dalen, en met de honger komt het ook goed. De landbouwgronden, nu nog vaak in handen van blanke boeren, zullen eerlijker worden verdeeld zodat de armen in hun eigen voedselbehoefte kunnen voorzien.
Dat ondanks tien jaar ANC-bewind de misdaad nog steeds de spuigaten uit loopt en een groot deel van de bevolking amper te eten heeft, is een erfenis van de apartheid, meent Mbeki. De Nederlandse pers lijkt het met hem eens te zijn. “Bloedige erfenis van de apartheid,” kopt het Algemeen Dagblad van 24 januari 2003 boven een artikel over gewelddadige criminaliteit. Correspondent Bram Vermeulen stelt in NRC/Handelsblad van 12 februari 2004: “Tien jaar na het einde van de apartheid is Zuid-Afrika niet van de ontwrichting hersteld.” En dezelfde Vermeulen in dezelfde krant op 7 februari van dit jaar: “Het politieke geweld is in Zuid-Afrika sinds 1994 weliswaar zo goed als verdwenen, de criminaliteitscijfers zijn onverminderd hoog.”
Is het politieke geweld inderdaad verdwenen? Adriana Stuijt, voormalig journalist van de anti-apartheidskranten de Rand Daily Mail en de Sunday Times en nu min of meer met pensioen in Nederland, heeft het aantal dodelijke slachtoffers van aanslagen op politici, partij-activisten en verkiezingsbijeenkomsten tijdens de huidige campagne geturfd. Ze komt uit op dertig doden: vijftien slachtoffers van Inkatha (de Zulu-partij), negen van het ANC, drie van de Democratic Alliance (de partij van Helen Suzman, vroeger criticaster van het apartheidsregime en nu van de ANC-regering), twee van de United Democratic Movement (de Tswana-partij) en één slachtoffer wiens politieke voorkeur onbekend is gebleven – een zwevende kiezer misschien.
Is het politieke geweld inderdaad verdwenen? Adriana Stuijt, voormalig journalist van de anti-apartheidskranten de Rand Daily Mail en de Sunday Times en nu min of meer met pensioen in Nederland, heeft het aantal dodelijke slachtoffers van aanslagen op politici, partij-activisten en verkiezingsbijeenkomsten tijdens de huidige campagne geturfd. Ze komt uit op dertig doden: vijftien slachtoffers van Inkatha (de Zulu-partij), negen van het ANC, drie van de Democratic Alliance (de partij van Helen Suzman, vroeger criticaster van het apartheidsregime en nu van de ANC-regering), twee van de United Democratic Movement (de Tswana-partij) en één slachtoffer wiens politieke voorkeur onbekend is gebleven – een zwevende kiezer misschien.
| "In geen land (oorlogsgebieden buiten beschouwing gelaten) wordt er zoveel gemoord als in Zuid-Afrika – alleen weten we niet wat het preciese aantal slachtoffers is. […]Het probleem is […] dat de Zuid-Afrikaanse regering er sinds juli 2000 geen inzicht meer in wil geven hoe de criminaliteitscijfers worden gecompileerd." |
Moordpartijen zijn doodgewoon in Zuid-Afrika, ook buiten een politieke context. In geen land (oorlogsgebieden buiten beschouwing gelaten) wordt er zoveel gemoord als in Zuid-Afrika – alleen weten we niet wat het preciese aantal slachtoffers is. Er zou sprake zijn van jaarlijks zo'n 25.000 moorden op een bevolking van 45 miljoen; dat zijn jaarlijks 55 slachtoffers per 100.000 inwoners. Ter vergelijking: in Nederland zijn dat er jaarlijks 1,7 per 100.000 inwoners en in de Verenigde Staten vijf. Maar volgens officiële cijfers daalt het aantal gevallen van moord- en doodslag de laatste jaren in Zuid-Afrika. Het probleem is alleen dat de Zuid-Afrikaanse regering er sinds juli 2000 geen inzicht meer in wil geven hoe de criminaliteitscijfers worden gecompileerd. De onafhankelijke South African Medical Research Council is toen maar eens het aantal overlijdenscertificaten gaan tellen waarop moord- of doodslag als doodsoorzaak is aangegeven. De Council komt op tweemaal zoveel slachtoffers als de politie rapporteert. Dus dan zitten we op zo'n 50.000 per jaar. Als de overlijdenscertifacten kloppen, ten minste. En dat is volgens Mohammed Dade van de Universiteit van Natal vaak niet het geval. Hij koos dertig willekeurige gevallen van overlijden door een ongeluk of zelfmoord en liet deskundigen de lijken en de omstandigheden van overlijden onderzoeken. In de helft van de gevallen (die toch niet vantevoren door arts of politie als verdacht waren aangemerkt) bleek het bij nader inzien wel degelijk om moord of doodslag te gaan. Naar alle waarschijnlijkheid is het jaarlijkse aantal dodelijke slachtoffers van geweld veel hoger dan de Zuid-Afrikaanse regering beweert. Hoe het aantal slachtoffers zich verhoudt tot de totale omvang van de bevolking weten we ook al niet, want Zuid-Afrika heeft geen bevolkingsregister. Het vermeende aantal inwoners van 45 miljoen is een schatting, gedeeltelijk gebaseerd op tellingen vanuit de lucht van het aantal hutjes in de zogenaamde plakkerskampen aan de rand van de steden, waar zwarten afkomstig van het platteland of de thuislanden hun bivak hebben opgeslagen.
Er zit een merkwaardig patroon in de moordcijfers, constateerde Neels Moolman, hoogleraar criminologie aan de Universiteit van het Noorden in Limpopo (de vroegere Transvaal). Mensen die tot de onderklasse behoren, lopen een relatief hoog risico gewelddadig om het leven te komen, maar dat zie je over de hele wereld. Opvallend is dat het verschrikkelijk gevaarlijk is om politieagent te zijn in Zuid-Afrika. Per honderdduizend agenten worden er jaarlijks 267 gewelddadig om het leven gebracht. Maar het kan nog erger. Het riskantste beroep ter wereld is agrariër zijn in Zuid-Afrika: per 100.000 mensen werkzaam in de agrarische sector worden er jaarlijks 313 vermoord. Meer dan tachtig procent van de slachtoffers zijn Afrikaans sprekende blanke agrariërs, kortweg Boeren genoemd (met een hoofdletter dus). In de periode van 1991 tot en met 2000 werden twaalf procent van de Boeren aangevallen (5594 slachtoffers) en twee procent van de Boeren (ruim duizend slachtoffers) gedood. In het jaar 2001 werden 900 Boeren aangevallen, waarvan 140 het niet overleefden. Daarbij valt het aantal dodelijke slachtoffers onder blanke boeren in Zimbabwe (zeven) in het niet.
De aanvallen zijn vaak bijzonder gewelddadig. Zo werd het bejaarde echtpaar Cross in Gravelotte in april 2000 langzaam (het duurde zo'n zeven uur) doodgemarteld, met, onder andere, pistoolschoten door de knieën en het overgieten met kokend water. De familie Freese werd op een vroege zondagochtend in maart 1997 hun boerderij in Natal door zwarte overvallers verrast. De dochtertjes van vier en tien werden zo hard met honkbalknuppels op het hoofd geslagen dat hun ogen uit hun kassen vlogen. Op een andere boerderij werden Salie (67) en Ria Nortje (54) in 2002 levend verbrand door hun aanvallers. Volgens Moolman, die politieverslagen onderzocht, rijden de daders soms twee- of driehonderd kilometer op zoek naar een geschikte boerderij, bijvoorbeeld van Pretoria of Johannesburg naar het platteland van de Transvaal. Ze voeren zelf verkenningen uit of leggen contact met een informant uit de streek. De eigenlijke aanval wordt met een man of vijf uitgevoerd. Soms wordt er niets gestolen en gezien de uitgebreide voorbereiding en het heen en weer reizen, halen ze er meestal hun onkosten niet uit. Nelson Mandela verklaarde in 1998 dat de aanvallen vaak een reactie zijn op het racisme van de Boeren en hun uitbuiting van zwarte landarbeiders.
De moorden hebben dus min of meer een politiek karakter en in ieder geval zijn het hate crimes. In de tijd van de apartheid bedacht Peter Mokaba, chef propaganda van het ANC, de strijdkreet Kill the Boer. Er werd zelfs een liedje van gemaakt. Bij ANC-bijeenkomsten werd het door extatisch dansende menigten gezongen. Het bleef populair, ook na het einde van de apartheid. Zo werd het door het publiek buiten de rechtbank tijdens processen tegen de verdachten van moorden op Boeren ten gehore gebracht en stond het op het repertoire van de menigte die de begrafenis van Mokaba in 2002 bijwoonde. Mangaliso Kubheka, leider van de Landless People Movement (die ijvert voor onteigening van de Boeren), hief de slogan Kill the Boer vorige maand aan tijdens een propaganda-bijeenkomst. Daar staat tegenover dat Mbeki heeft gezegd dat het gebruik van deze slogan bij ANC-bijeenkomsten “niet aanbevolen” is. Mbeki zegde ook in 2002 speciale politiebewaking voor de boerderijen toe en Mandela deed soortgelijke belofen al in 1998. Maar tot nu toe is daar niets van terechtgekomen.
Momenteel luidt de Cosatu-vakbond de alarmklok: de helft van de Zuid-Afrikaanse bevolking zou te weinig te eten hebben en een derde (naar schatting vijftien miljoen mensen) kan zich maar één fatsoenlijke maaltijd per week veroorloven en moet de rest van de tijd wat bij elkaar zien te scharrelen. Cosatu is een bondgenoot van het ANC en legt niet het voor de hand liggende verband tussen de onveiligheid op het platteland en de landbouwpolitiek van de regering enerzijds en het ontstaan van voedselgebrek anderzijds. In 1994 waren er 85.000 Boeren en nu zijn er nog maar 35.000 over; de meesten hebben er het bijltje bij neergegooid en zijn geëmigreerd. Daarnaast zijn er nog zo'n drieduizend Engelssprekende blanke boeren, waaronder veel vluchtelingen uit Zimbabwe. In de commerciële agrarische sector (landbouw die een overschot produceert dat op de markt kan worden verkocht) zijn verder plusminus twintigduizend Indiërs actief, die veelal groentenkwekerijen hebben; ongeveer tachtigduizend Afrikaans sprekende kleurlingen, vaak bloementelers; en pakweg twaalfduizend Dunn-Zulu's (die de Schot John Dunn als stamvader beschouwen) die zich vooral op suikerriet en bananen toeleggen. Ook niet-blanke boeren worden regelmatig aangevallen; zo zijn Dunn-Zulu's met oogst en al in de fik gestoken.
Er zit een merkwaardig patroon in de moordcijfers, constateerde Neels Moolman, hoogleraar criminologie aan de Universiteit van het Noorden in Limpopo (de vroegere Transvaal). Mensen die tot de onderklasse behoren, lopen een relatief hoog risico gewelddadig om het leven te komen, maar dat zie je over de hele wereld. Opvallend is dat het verschrikkelijk gevaarlijk is om politieagent te zijn in Zuid-Afrika. Per honderdduizend agenten worden er jaarlijks 267 gewelddadig om het leven gebracht. Maar het kan nog erger. Het riskantste beroep ter wereld is agrariër zijn in Zuid-Afrika: per 100.000 mensen werkzaam in de agrarische sector worden er jaarlijks 313 vermoord. Meer dan tachtig procent van de slachtoffers zijn Afrikaans sprekende blanke agrariërs, kortweg Boeren genoemd (met een hoofdletter dus). In de periode van 1991 tot en met 2000 werden twaalf procent van de Boeren aangevallen (5594 slachtoffers) en twee procent van de Boeren (ruim duizend slachtoffers) gedood. In het jaar 2001 werden 900 Boeren aangevallen, waarvan 140 het niet overleefden. Daarbij valt het aantal dodelijke slachtoffers onder blanke boeren in Zimbabwe (zeven) in het niet.
De aanvallen zijn vaak bijzonder gewelddadig. Zo werd het bejaarde echtpaar Cross in Gravelotte in april 2000 langzaam (het duurde zo'n zeven uur) doodgemarteld, met, onder andere, pistoolschoten door de knieën en het overgieten met kokend water. De familie Freese werd op een vroege zondagochtend in maart 1997 hun boerderij in Natal door zwarte overvallers verrast. De dochtertjes van vier en tien werden zo hard met honkbalknuppels op het hoofd geslagen dat hun ogen uit hun kassen vlogen. Op een andere boerderij werden Salie (67) en Ria Nortje (54) in 2002 levend verbrand door hun aanvallers. Volgens Moolman, die politieverslagen onderzocht, rijden de daders soms twee- of driehonderd kilometer op zoek naar een geschikte boerderij, bijvoorbeeld van Pretoria of Johannesburg naar het platteland van de Transvaal. Ze voeren zelf verkenningen uit of leggen contact met een informant uit de streek. De eigenlijke aanval wordt met een man of vijf uitgevoerd. Soms wordt er niets gestolen en gezien de uitgebreide voorbereiding en het heen en weer reizen, halen ze er meestal hun onkosten niet uit. Nelson Mandela verklaarde in 1998 dat de aanvallen vaak een reactie zijn op het racisme van de Boeren en hun uitbuiting van zwarte landarbeiders.De moorden hebben dus min of meer een politiek karakter en in ieder geval zijn het hate crimes. In de tijd van de apartheid bedacht Peter Mokaba, chef propaganda van het ANC, de strijdkreet Kill the Boer. Er werd zelfs een liedje van gemaakt. Bij ANC-bijeenkomsten werd het door extatisch dansende menigten gezongen. Het bleef populair, ook na het einde van de apartheid. Zo werd het door het publiek buiten de rechtbank tijdens processen tegen de verdachten van moorden op Boeren ten gehore gebracht en stond het op het repertoire van de menigte die de begrafenis van Mokaba in 2002 bijwoonde. Mangaliso Kubheka, leider van de Landless People Movement (die ijvert voor onteigening van de Boeren), hief de slogan Kill the Boer vorige maand aan tijdens een propaganda-bijeenkomst. Daar staat tegenover dat Mbeki heeft gezegd dat het gebruik van deze slogan bij ANC-bijeenkomsten “niet aanbevolen” is. Mbeki zegde ook in 2002 speciale politiebewaking voor de boerderijen toe en Mandela deed soortgelijke belofen al in 1998. Maar tot nu toe is daar niets van terechtgekomen.
Momenteel luidt de Cosatu-vakbond de alarmklok: de helft van de Zuid-Afrikaanse bevolking zou te weinig te eten hebben en een derde (naar schatting vijftien miljoen mensen) kan zich maar één fatsoenlijke maaltijd per week veroorloven en moet de rest van de tijd wat bij elkaar zien te scharrelen. Cosatu is een bondgenoot van het ANC en legt niet het voor de hand liggende verband tussen de onveiligheid op het platteland en de landbouwpolitiek van de regering enerzijds en het ontstaan van voedselgebrek anderzijds. In 1994 waren er 85.000 Boeren en nu zijn er nog maar 35.000 over; de meesten hebben er het bijltje bij neergegooid en zijn geëmigreerd. Daarnaast zijn er nog zo'n drieduizend Engelssprekende blanke boeren, waaronder veel vluchtelingen uit Zimbabwe. In de commerciële agrarische sector (landbouw die een overschot produceert dat op de markt kan worden verkocht) zijn verder plusminus twintigduizend Indiërs actief, die veelal groentenkwekerijen hebben; ongeveer tachtigduizend Afrikaans sprekende kleurlingen, vaak bloementelers; en pakweg twaalfduizend Dunn-Zulu's (die de Schot John Dunn als stamvader beschouwen) die zich vooral op suikerriet en bananen toeleggen. Ook niet-blanke boeren worden regelmatig aangevallen; zo zijn Dunn-Zulu's met oogst en al in de fik gestoken.
| "Op langere termijn wil het ANC alle landbouwgrond nationaliseren. […] Zo zijn nu door de nationalisaties zo'n twee miljoen hectaren landbouwgrond verloren gegaan voor de landbouw." |
Slechts twaalf procent van het Zuid-Afrikaanse grondoppervlak is geschikt voor commerciële landbouw en zeven procent van het land wordt daar ook daadwerkelijk voor gebruikt.Van de commerciële landbouwgrond is door de regering nu zestig procent voor herdistributie aangemerkt (8,5 miljoen hectaren). Op langere termijn wil het ANC alle landbouwgrond nationaliseren. De landbouwgrond die nu al is genationaliseerd, is opgedeeld in kleine eenheden (van maximaal twee hectaren, maar meestal veel minder) die een zwart gezin in bruikleen krijgt. Voortaan wordt daar de traditionele vorm van Afrikaanse landbouw toegepast: de man bezit het vee; de vrouw bewerkt het land. Ze kunnen zichzelf en de doorgaans grote kinderschare net van de opbrengst voeden, maar een overschot voor de markt is er niet. Er wordt niet goed bemest en geïrrigeerd, overbegrazing en erosie eisen al snel hun tol, waarna het gezin de onrendabele boerderij verlaat. Zo zijn nu door de nationalisaties zo'n twee miljoen hectaren landbouwgrond verloren gegaan voor de landbouw. Zuid-Afrika is in verhouding tot het areaal dicht bevolkt. De bevolking kon in de afgelopen eeuw alleen maar zo sterk groeien omdat de Boeren efficiënt enorme voedseloverschotten produceerden. Zelfs met het schandalig lage loon van een zwarte landarbeider in de tijd van de apartheid kon je een groot gezin te eten geven omdat het voedsel spotgoedkoop was. Er wonen teveel mensen in Zuid-Afrika om ze met de traditionele kleinschalige landbouw te voeden.
Naast het officiële landherdistributieprogramma bestaat er een gedoogde vorm: het kraken van braakliggend land. Een boer plant bijvoorbeeld het ene jaar suikerriet op een stuk land, het tweede bonen, laat de grond het derde jaar braak liggen en plant het vierde jaar weer suikerriet – een dergelijke vorm van rotatie voorkomt dat de grond uitgeput raakt of dat zich er teveel gespecialiseerde parasieten vestigen. In het jaar dat de grond braakt ligt, wordt het bezet door een stamoudste met zijn aanhang, die zich gesteund weet door plaatselijke ANC-officials.
Als gevolg van al deze ontwikkelingen is de agrarische productie in Zuid-Afrika de afgelopen tien jaar gehalveerd. Zo wordt er jaarlijks nog maar vijf miljoen kuub maïs geproduceerd; vroeger het dubbele. Tien jaar geleden voorzag Zuid-Afrika de buurlanden van voedsel voor een lage prijs; nu is het land van een exporteur van voedsel een importeur geworden. Oxfam/Novib staan al in de startblokken om voedselhulp te verstrekken. Diezelfde club subsidieert via het National Land Committee de Landless People Movement die een campagne van bezettingen van landbouwgrond in particulier eigendom voert. Zo creëren de hulpverleners zelf de behoefte aan hulp.
Tuberculose is onderhand een volksziekte in Zuid-Afrika en zelfs in de koele Kaapprovincie heeft cholera de kop opgestoken, terwijl die ziekte vroeger alleen in het warme noorden van Zuid-Afrika voorkwam. De slechte voeding heeft bij veel mensen het immuunsysteem ondermijnd, waardoor ze vatbaarder zijn. Daarnaast zijn er ook meer besmettingshaarden. Tachtigduizend zwarte landarbeiders zijn werkloos geworden en bovendien zijn de thuislanden leeg gelopen omdat de mensen niet in hun eigen onderhoud kunnen voorzien. Ze leven in plakkerskampen aan de rand van de steden zonder betrouwbaar drinkwater of riolering en graven in vuilnisbelten naar bruikbare of eetbare dingen. Het leven op een boerderij met een blanke baas of in een thuisland was hygiënischer. De blanken hadden een gezond eigenbelang bij de preventie van ziekte bij hun zwarte dienaren: ze wilden niet besmet worden. Wanneer vroeger zwarten werden gedeporteerd naar hun nieuwe woonoord in een thuisland zagen ze op de plek van bestemming een enorm weiland waar op vaste afstanden van elkaar wc's aangesloten op de riolering en kranen aangesloten op de waterleiding stonden – ze moesten er zelf maar een hutje omheen bouwen. Walgelijke politiek, maar goed tegen cholera.
Naast het officiële landherdistributieprogramma bestaat er een gedoogde vorm: het kraken van braakliggend land. Een boer plant bijvoorbeeld het ene jaar suikerriet op een stuk land, het tweede bonen, laat de grond het derde jaar braak liggen en plant het vierde jaar weer suikerriet – een dergelijke vorm van rotatie voorkomt dat de grond uitgeput raakt of dat zich er teveel gespecialiseerde parasieten vestigen. In het jaar dat de grond braakt ligt, wordt het bezet door een stamoudste met zijn aanhang, die zich gesteund weet door plaatselijke ANC-officials.
Als gevolg van al deze ontwikkelingen is de agrarische productie in Zuid-Afrika de afgelopen tien jaar gehalveerd. Zo wordt er jaarlijks nog maar vijf miljoen kuub maïs geproduceerd; vroeger het dubbele. Tien jaar geleden voorzag Zuid-Afrika de buurlanden van voedsel voor een lage prijs; nu is het land van een exporteur van voedsel een importeur geworden. Oxfam/Novib staan al in de startblokken om voedselhulp te verstrekken. Diezelfde club subsidieert via het National Land Committee de Landless People Movement die een campagne van bezettingen van landbouwgrond in particulier eigendom voert. Zo creëren de hulpverleners zelf de behoefte aan hulp. Tuberculose is onderhand een volksziekte in Zuid-Afrika en zelfs in de koele Kaapprovincie heeft cholera de kop opgestoken, terwijl die ziekte vroeger alleen in het warme noorden van Zuid-Afrika voorkwam. De slechte voeding heeft bij veel mensen het immuunsysteem ondermijnd, waardoor ze vatbaarder zijn. Daarnaast zijn er ook meer besmettingshaarden. Tachtigduizend zwarte landarbeiders zijn werkloos geworden en bovendien zijn de thuislanden leeg gelopen omdat de mensen niet in hun eigen onderhoud kunnen voorzien. Ze leven in plakkerskampen aan de rand van de steden zonder betrouwbaar drinkwater of riolering en graven in vuilnisbelten naar bruikbare of eetbare dingen. Het leven op een boerderij met een blanke baas of in een thuisland was hygiënischer. De blanken hadden een gezond eigenbelang bij de preventie van ziekte bij hun zwarte dienaren: ze wilden niet besmet worden. Wanneer vroeger zwarten werden gedeporteerd naar hun nieuwe woonoord in een thuisland zagen ze op de plek van bestemming een enorm weiland waar op vaste afstanden van elkaar wc's aangesloten op de riolering en kranen aangesloten op de waterleiding stonden – ze moesten er zelf maar een hutje omheen bouwen. Walgelijke politiek, maar goed tegen cholera.
| "Inmiddels hebben van de vier miljoen blanken die in 1994 in Zuid-Afrika woonden één miljoen het land verlaten – zij waren wel de motor van de economie.” |
Inmiddels hebben van de vier miljoen blanken die in 1994 in Zuid-Afrika woonden één miljoen het land verlaten – zij waren wel de motor van de economie. De werkloosheid is de afgelopen tien jaar verdubbeld tot acht miljoen; dat is naar schatting zo'n veertig procent van de beroepsbevolking. Zuid-Afrika kent positieve discriminatie ter compensatie van het onrecht van de apartheid. Ondernemers krijgen alleen staatscontracten als ze geen blanke bedrijfsleiders in dienst hebben en minstens zeventig procent van de werknemers zwart is. Van boerderijen met meer dan tien werknemers moet in 2005 dertig procent van het management zwart zijn. Het onvermijdelijke gevolg van positieve discriminatie is dat incompetente mensen worden aangesteld en knoeiende ondernemers staatsopdrachten krijgen. Dit negatieve effect wordt versterkt door politieke benoemingen. Als je in plaats van de bekwaamste kandidaat de bekwaamste zwarte aanstelt, doe je al een stap terug, maar wanneer het per se iemand uit het ANC old boys netwerk moet zijn, ga je gelijk drie stappen achteruit. ANC-ers leiden de staatsbedrijven en de openbare nutsbedrijven. Ze hebben grote budgetten, maar waar het geld in wordt gestoken, is onduidelijk. De wegen zijn verwaarloosd, de straatverlichting is kapot en de electriciteit valt steeds uit. “Een sterke, eerste-wereld infrastructuur degenereerde binnen tien jaar onder het zwaar corrupte ANC-bewind tot een chaotisch derde-wereldrommeltje,” zegt Adriana Stuijt.
Toch heeft het ANC de verkiezingen gewonnen. Het heeft de stem van een nieuwe zwarte elite die zich verrijkt, maar ook van de zwarte paupers die hopen dat positieve discriminatie en de beloofde landhervorming hen brood op de plank brengen. Weten zij veel dat de landhervorming alleen meer honger creëert. Ze lezen geen kranten – en radio en tv staan grotendeels onder controle van het ANC. De meeste Nederlanders denken dat het geleidelijk aan beter gaat in Zuid-Afrika. De westerse pers sympathiseert met het ANC, omdat het apartheidsregime verwerpelijk was en Mandela zo'n fidele vent is. Buitenlandse correspondenten hangen rond in de beste buurten en bezoeken photo opportunities bij prestigeprojecten van de regering, zoals Gugulethu bij Kaapstad, waar hutjes vervangen zijn door goede huizen, de opening van een prachtige tolweg van Pretoria naar Durban en van de nieuwe riolering in het township Soweto. De idealen en de retoriek van de regering zijn ook heel mooi – daar houden wij in het westen van. Dat het land intussen naar de verdommenis gaat, ligt natuurlijk niet aan de overheid. Het zal wel net zo gaan als met Zimbabwe: pas op het moment dat het land is gedegenereerd tot een failliete janboel wordt algemeen bekend dat er weer een Afrikaanse droom als een zeepbel uiteen is gespat.
Marcel Roele
Gerelateerde links:
- De Ondergang van Zuid-Afrika
Plaats reactie - 9 reactie(s):
20-apr-2004 Herbie
Goede analyse van Roele. En belachelijk zoals een NRC Handelsblad creatief met feiten omspringt. Maar dat was van dat propagandablad inmiddels bekend. ZuidAfrika langzaam maar zeker naar de communistische verdoemenis en de Nederlandse pers ziet niks......
20-apr-2004 gaius
Nou, ze mogen tenminste wel in 'vrijheid' doodgaan v/d honger.
Da's ook wat waard.
En als er genoeg sterven, krijg je weer een nieuw evenwicht.
Die mevr. A. Stuijt heeft natuurlijk een bepaalde liefde voor het land, is te begrijpen.
Maar je moet nu eenmaal eerst door de zure appel heenbijten.
Als de meerderheid in vrijheid heeft besloten te willen verhongeren om hun 'buurmans' kinderen in vrijheid te laten opgroeien !
Lijkt me dat zeer altruistisch.
Ik denk alleen dat hulporganisaties die voedsel willen gaan brengen de boel weer verpesten en vertragen.
Die N.Mandela is ook maar gewoon een uithangbord.
Na 40 jaar 'Rijksdienst' krijg je in Nederland een lintje.
Na 40 jaar bajes in Z.A. wordt je president.
( Lijkt me dat hij alle tijd heeft gehad de consequenties te doorzien. )
Zolang je er niet gaat kijken, en je hart niet verscheurd door de stervende kinderen, zie ik geen probleem.
Ik vind dat we vooral niks moeten doen.
21-apr-2004 Anarchowitz - berlusconi5GEEN@SPAMhotmail.com
Voor menig zwarte daar was de apartheid toch beter dan wat er nu is, hoezeer apartheid als systeem moreel verwerpelijk is. Die zwarten weten er even geod raad mee als blanken en zijn dus geen spat beter, maar tja dat willen en zullen linkse stinkers nooit toegeven! Kortom, de haat van de Een producert de haat bij de Ander!
21-apr-2004 Bjorn Olgarson - b_olgarsonGEEN@SPAMhotmail.com
Voor degenen die nog verder willen duiken in de materie van het waarom het slecht gaat in heel Afrika en niet alleen in Zuid Afrika
Afrika - Van Koude oorlog naar de 21e eeuw
van Roel van der Veen
Een tussenzin van Roel van der Veen in het boek: "alleen echte socialistische diehards en softe onderhandelaars wilden dit niet erkennen"
Deze zin slaat niet over de geweldige voorspoed in Afrika.
21-apr-2004 Edwin - busserGEEN@SPAMnbdbiblion.nl
Bram Vermeulen heeft inmiddels gereageerd in het nieuwste nr. van HP/De Tijd (23 april 2004):
"Marcel Roele mocht van zijn baas een stukje schrijven (HP/De Tijd, 9 april) over tien jaar democratie in Zuid-Afrika, op de voorwaarde dat hij zijn bureau in Amsterdam niet verliet. Surfend over het internet kwam roele tot de conclusie dat de politieke elite in Zuid-Afrika apartheid 'als excuss' gebruikt voor armoede, werkloosheid en criminaliteit. Ook kwam Roele erachter dat buitenlandse correspondenten alleen 'in de beste buurten rondhangen' en met het ANC sympathiseren.
Dat Roele niet aanvoelt dat zijn betoog klinkt als het geweeklaag van blanke rechts-extremisten, kun je hem niet kwalijk nemen. Hij is hier tenslotte nooit geweest. Wel dat hij niet meer moeite doet om de problemen van Zuid-Afrika werkelijk te begrijpen. Als hij echt geinteresserd was geweest, had hij bijvoorbeeld ontdekt dat de misdaad niet de blanken maar vooral de zwarten treft. Op het internet had Roele het rapport van de mensenrechtencommissie (HRC) kunnen vinden die, anders dan Roele, jarenlang onderzoek heeft gedaan naar misdaad op het platteland. In een vuistdik rapport kwamen de onderzoekers vorig jaar tot de conclusie dat de moorden op blanke boeren weinig met politiek van doen hebben. Roele citeert liever de journaliste Adriana Stuijt. Stuijt is bekend wegens artikelen als 'de ondergang van Zuid-Afrika' en pleitte onlangs nog op een website voor een negatief reisadvies voor Zuid-Afrika. Ook een echte optimist dus."
Daaronder stond het volgende naschrift van Marcel Roele:
"Ik heb niet beweerd dat de misdaad vooral blanken treft, wel dat de allerarmsten (onafhankelijk van ras maar vaak zwarten) oververtegenwoordigd zijn onder daders en slachtoffers, wat een internationaal fenomeen is. Overvallen op boeren gaan gepaard met veel martelingen en weinig materieel gewin voor de daders; dat doet toch denken aan hate crimes, gezien ook het gebruik van de ANC-slaogan 'vermoord de Boer'.
21-apr-2004 Edwin - busserGEEN@SPAMnbdbiblion.nl
Ik heb een aantal cd's van de zanger/componist Bram Vermeulen. Ik weet niet of deze musicus (die ook al tv-programma's maakt voor de RVU) dezelfde persoon is als de correspondent van NRC Handelsblad, maar in elk geval moet ik concluderen dat de muziek en teksten van deze cd's een stuk sterker zijn dan bovenstaande reaktie op het stuk van Marcel Roele.
22-apr-2004 Allure
Bram Vermeulen:
Surfend over het internet kwam roele tot de conclusie dat de politieke elite in Zuid-Afrika apartheid 'als excuss' gebruikt voor armoede, werkloosheid en criminaliteit. Ook kwam Roele erachter dat buitenlandse correspondenten alleen 'in de beste buurten rondhangen' en met het ANC sympathiseren.
Waarna het te verwachten geweeklaag begint die moet suggereren dat Roele eigenlijk terugwil naar de situatie ten tijde van de apartheid en aldus ook gewoon Een Blanke Racist is.
Helaas heeft Vermeulen de werkelijke boodschap totaal niet begrepen: dat de armoede en honger die zich momenteel steeds meer manifesteert in Zuid-Afrika het gevolg is van toenemende overheidsinvloed en het nationaliseren van privébezit. (Het feit dat dat privebezit - van blanke boeren - op dubieuze wijze hun privébezit was geworden doet daar niets aan af).
De voedseloverschotten die de blanke boeren konden produceren waren slechts voor een deel het gevolg van apartheid, de belangrijkste motor was gewoon het eigenbelang van die boeren. Maar nu het ANC de macht heeft gegrepen, maken ze de klassieke fout die landbouwgrond te nationaliseren, moeten met 'positieve discriminatie' incompetente - maar dan tenmiste wel zwarte - werknemers worden aangesteld, is er nauwelijks bescherming tegen criminaliteit enz.
Toch zal men er niet voor terugdeinzen het afglijden van het land in de schoenen te schuiven van blanke uitbuiters, zo kun je immers makkelijker je eigen falen verbergen. Precies hetzelfde zagen we al in Zimbabwe en Zuid-Afrika staat eenzelfde treurig lot te wachten. Uiteraard zal de belangstelling vanuit progressieve hoek nu veel minder zijn dan ten tijde van apartheid, ondanks dat het vele zwarten nu nóg slechter afgaat dan toen.
03-mei-2004 Ahasveros
Tja, we hebben hier te maken met een Universele eigenschap van de Mens.
Denk niet dat de situatie anders geweest zou zijn als het andersom was.
Macht corrumpeert nou eenmaal. Maakt niet uit wie het in handen heeft, wit of zwart...
02-aug-2006 Stella.B
Marcel Roele:
“Het zal wel net zo gaan als met Zimbabwe: pas op het moment dat het land is gedegenereerd tot een failliete janboel wordt algemeen bekend dat er weer een Afrikaanse droom als een zeepbel uiteen is gespat.”
Zou het ook een Westerse droom kunnen zijn die uiteen is gespat, ipv een Afrikaanse droom? Afrika wil misschien niet opgebouwd worden zoals het Westen dat wil. Zijn Afrikaanse dromen misschien niet van een heel andere orde dan de Westerse? Zo ontzettend anders dat we het maar niet begrijpen?
Ik heb dat boek van Roel vanVeen: ‘Afrika, van koude oorlog naar de 21 eeuw’ gelezen. Mijn angstige vermoeden over de afrikaanse reacties op de westerse intenties is er alleen maar door bevestigd. Verlies van Afrikaanse identiteit lijkt de prijs te zijn die ze moeten betalen voor welvaart naar westerse snit. Het is misschien niet zo vreemd dat veel Afrikanen die prijs te hoog vinden…. Dat snappen wij niet omdat we de Afrikaanse identiteit niet bepaald verheven vinden. Maar is het niet zo dat de waarde van identiteit ‘is in the eye of the beholder’?
Toch heeft het ANC de verkiezingen gewonnen. Het heeft de stem van een nieuwe zwarte elite die zich verrijkt, maar ook van de zwarte paupers die hopen dat positieve discriminatie en de beloofde landhervorming hen brood op de plank brengen. Weten zij veel dat de landhervorming alleen meer honger creëert. Ze lezen geen kranten – en radio en tv staan grotendeels onder controle van het ANC. De meeste Nederlanders denken dat het geleidelijk aan beter gaat in Zuid-Afrika. De westerse pers sympathiseert met het ANC, omdat het apartheidsregime verwerpelijk was en Mandela zo'n fidele vent is. Buitenlandse correspondenten hangen rond in de beste buurten en bezoeken photo opportunities bij prestigeprojecten van de regering, zoals Gugulethu bij Kaapstad, waar hutjes vervangen zijn door goede huizen, de opening van een prachtige tolweg van Pretoria naar Durban en van de nieuwe riolering in het township Soweto. De idealen en de retoriek van de regering zijn ook heel mooi – daar houden wij in het westen van. Dat het land intussen naar de verdommenis gaat, ligt natuurlijk niet aan de overheid. Het zal wel net zo gaan als met Zimbabwe: pas op het moment dat het land is gedegenereerd tot een failliete janboel wordt algemeen bekend dat er weer een Afrikaanse droom als een zeepbel uiteen is gespat. Marcel Roele
Gerelateerde links:
- De Ondergang van Zuid-Afrika
Plaats reactie20-apr-2004 Herbie
Goede analyse van Roele. En belachelijk zoals een NRC Handelsblad creatief met feiten omspringt. Maar dat was van dat propagandablad inmiddels bekend. ZuidAfrika langzaam maar zeker naar de communistische verdoemenis en de Nederlandse pers ziet niks......
20-apr-2004 gaius
Nou, ze mogen tenminste wel in 'vrijheid' doodgaan v/d honger.
Da's ook wat waard.
En als er genoeg sterven, krijg je weer een nieuw evenwicht.
Die mevr. A. Stuijt heeft natuurlijk een bepaalde liefde voor het land, is te begrijpen.
Maar je moet nu eenmaal eerst door de zure appel heenbijten.
Als de meerderheid in vrijheid heeft besloten te willen verhongeren om hun 'buurmans' kinderen in vrijheid te laten opgroeien !
Lijkt me dat zeer altruistisch.
Ik denk alleen dat hulporganisaties die voedsel willen gaan brengen de boel weer verpesten en vertragen.
Die N.Mandela is ook maar gewoon een uithangbord.
Na 40 jaar 'Rijksdienst' krijg je in Nederland een lintje.
Na 40 jaar bajes in Z.A. wordt je president.
( Lijkt me dat hij alle tijd heeft gehad de consequenties te doorzien. )
Zolang je er niet gaat kijken, en je hart niet verscheurd door de stervende kinderen, zie ik geen probleem.
Ik vind dat we vooral niks moeten doen.
21-apr-2004 Anarchowitz - berlusconi5GEEN@SPAMhotmail.com
Voor menig zwarte daar was de apartheid toch beter dan wat er nu is, hoezeer apartheid als systeem moreel verwerpelijk is. Die zwarten weten er even geod raad mee als blanken en zijn dus geen spat beter, maar tja dat willen en zullen linkse stinkers nooit toegeven! Kortom, de haat van de Een producert de haat bij de Ander!
21-apr-2004 Bjorn Olgarson - b_olgarsonGEEN@SPAMhotmail.com
Voor degenen die nog verder willen duiken in de materie van het waarom het slecht gaat in heel Afrika en niet alleen in Zuid Afrika
Afrika - Van Koude oorlog naar de 21e eeuw
van Roel van der Veen
Een tussenzin van Roel van der Veen in het boek: "alleen echte socialistische diehards en softe onderhandelaars wilden dit niet erkennen"
Deze zin slaat niet over de geweldige voorspoed in Afrika.
21-apr-2004 Edwin - busserGEEN@SPAMnbdbiblion.nl
Bram Vermeulen heeft inmiddels gereageerd in het nieuwste nr. van HP/De Tijd (23 april 2004):
"Marcel Roele mocht van zijn baas een stukje schrijven (HP/De Tijd, 9 april) over tien jaar democratie in Zuid-Afrika, op de voorwaarde dat hij zijn bureau in Amsterdam niet verliet. Surfend over het internet kwam roele tot de conclusie dat de politieke elite in Zuid-Afrika apartheid 'als excuss' gebruikt voor armoede, werkloosheid en criminaliteit. Ook kwam Roele erachter dat buitenlandse correspondenten alleen 'in de beste buurten rondhangen' en met het ANC sympathiseren.
Dat Roele niet aanvoelt dat zijn betoog klinkt als het geweeklaag van blanke rechts-extremisten, kun je hem niet kwalijk nemen. Hij is hier tenslotte nooit geweest. Wel dat hij niet meer moeite doet om de problemen van Zuid-Afrika werkelijk te begrijpen. Als hij echt geinteresserd was geweest, had hij bijvoorbeeld ontdekt dat de misdaad niet de blanken maar vooral de zwarten treft. Op het internet had Roele het rapport van de mensenrechtencommissie (HRC) kunnen vinden die, anders dan Roele, jarenlang onderzoek heeft gedaan naar misdaad op het platteland. In een vuistdik rapport kwamen de onderzoekers vorig jaar tot de conclusie dat de moorden op blanke boeren weinig met politiek van doen hebben. Roele citeert liever de journaliste Adriana Stuijt. Stuijt is bekend wegens artikelen als 'de ondergang van Zuid-Afrika' en pleitte onlangs nog op een website voor een negatief reisadvies voor Zuid-Afrika. Ook een echte optimist dus."
Daaronder stond het volgende naschrift van Marcel Roele:
"Ik heb niet beweerd dat de misdaad vooral blanken treft, wel dat de allerarmsten (onafhankelijk van ras maar vaak zwarten) oververtegenwoordigd zijn onder daders en slachtoffers, wat een internationaal fenomeen is. Overvallen op boeren gaan gepaard met veel martelingen en weinig materieel gewin voor de daders; dat doet toch denken aan hate crimes, gezien ook het gebruik van de ANC-slaogan 'vermoord de Boer'.
21-apr-2004 Edwin - busserGEEN@SPAMnbdbiblion.nl
Ik heb een aantal cd's van de zanger/componist Bram Vermeulen. Ik weet niet of deze musicus (die ook al tv-programma's maakt voor de RVU) dezelfde persoon is als de correspondent van NRC Handelsblad, maar in elk geval moet ik concluderen dat de muziek en teksten van deze cd's een stuk sterker zijn dan bovenstaande reaktie op het stuk van Marcel Roele.
22-apr-2004 Allure
Bram Vermeulen:
Surfend over het internet kwam roele tot de conclusie dat de politieke elite in Zuid-Afrika apartheid 'als excuss' gebruikt voor armoede, werkloosheid en criminaliteit. Ook kwam Roele erachter dat buitenlandse correspondenten alleen 'in de beste buurten rondhangen' en met het ANC sympathiseren.
Waarna het te verwachten geweeklaag begint die moet suggereren dat Roele eigenlijk terugwil naar de situatie ten tijde van de apartheid en aldus ook gewoon Een Blanke Racist is.
Helaas heeft Vermeulen de werkelijke boodschap totaal niet begrepen: dat de armoede en honger die zich momenteel steeds meer manifesteert in Zuid-Afrika het gevolg is van toenemende overheidsinvloed en het nationaliseren van privébezit. (Het feit dat dat privebezit - van blanke boeren - op dubieuze wijze hun privébezit was geworden doet daar niets aan af).
De voedseloverschotten die de blanke boeren konden produceren waren slechts voor een deel het gevolg van apartheid, de belangrijkste motor was gewoon het eigenbelang van die boeren. Maar nu het ANC de macht heeft gegrepen, maken ze de klassieke fout die landbouwgrond te nationaliseren, moeten met 'positieve discriminatie' incompetente - maar dan tenmiste wel zwarte - werknemers worden aangesteld, is er nauwelijks bescherming tegen criminaliteit enz.
Toch zal men er niet voor terugdeinzen het afglijden van het land in de schoenen te schuiven van blanke uitbuiters, zo kun je immers makkelijker je eigen falen verbergen. Precies hetzelfde zagen we al in Zimbabwe en Zuid-Afrika staat eenzelfde treurig lot te wachten. Uiteraard zal de belangstelling vanuit progressieve hoek nu veel minder zijn dan ten tijde van apartheid, ondanks dat het vele zwarten nu nóg slechter afgaat dan toen.
03-mei-2004 Ahasveros
Tja, we hebben hier te maken met een Universele eigenschap van de Mens.
Denk niet dat de situatie anders geweest zou zijn als het andersom was.
Macht corrumpeert nou eenmaal. Maakt niet uit wie het in handen heeft, wit of zwart...
02-aug-2006 Stella.B
Marcel Roele:
“Het zal wel net zo gaan als met Zimbabwe: pas op het moment dat het land is gedegenereerd tot een failliete janboel wordt algemeen bekend dat er weer een Afrikaanse droom als een zeepbel uiteen is gespat.”
Zou het ook een Westerse droom kunnen zijn die uiteen is gespat, ipv een Afrikaanse droom? Afrika wil misschien niet opgebouwd worden zoals het Westen dat wil. Zijn Afrikaanse dromen misschien niet van een heel andere orde dan de Westerse? Zo ontzettend anders dat we het maar niet begrijpen?
Ik heb dat boek van Roel vanVeen: ‘Afrika, van koude oorlog naar de 21 eeuw’ gelezen. Mijn angstige vermoeden over de afrikaanse reacties op de westerse intenties is er alleen maar door bevestigd. Verlies van Afrikaanse identiteit lijkt de prijs te zijn die ze moeten betalen voor welvaart naar westerse snit. Het is misschien niet zo vreemd dat veel Afrikanen die prijs te hoog vinden…. Dat snappen wij niet omdat we de Afrikaanse identiteit niet bepaald verheven vinden. Maar is het niet zo dat de waarde van identiteit ‘is in the eye of the beholder’?
