Ongelijkheid en risico
Stel je voor dat je van economische ongelijkheid af zou willen. Er zijn twee manieren om dit te bereiken: geef geld aan de armen, of pak het af van de rijken. Maar ze komen op hetzelfde neer, want als je geld aan de armen wilt geven, dan moet je het ergens vandaan halen. Je kunt het niet bij de armen halen, anders komen ze gewoon op hetzelfde uit waarmee ze zijn begonnen. Je moet het bij de rijken halen.
Er is natuurlijk een manier om de armen rijker te maken, zonder simpelweg geld van de rijken over te hevelen. Je zou de armen kunnen helpen om productiever te worden -- bijvoorbeeld door toegang tot onderwijs te verbeteren. In plaats van het afpakken van het geld van ingenieurs en dat te geven aan kassamedewerkers, zou je mensen die kassamedewerker geworden zouden zijn, kunnen helpen om ingenieur te worden.
Dit is een uitstekende strategie om de armen rijker te maken. Maar het bewijs van de laatste 200 jaar toont aan dat deze strategie economische ongelijkheid niet vermindert, omdat het ook de rijken rijker maakt. Als er meer ingenieurs zijn, dan zijn er meer mogelijkheden om ze in te huren en hen dingen te verkopen. Henry Ford zou niet een fortuin kunnen hebben verdient met het bouwen van auto's in een maatschappij waarin de meeste mensen nog zelfvoorzienende boeren waren; hij zou noch arbeiders noch klanten hebben gehad.
Als je economische ongelijkheid wilt reduceren, in plaats van alleen de algemene levensstandaard te verbeteren, dan is het niet genoeg om de armen omhoog te trekken. Wat als één van de nieuw opgeleide ingenieurs ambitieus wordt en in de toekomst een nieuwe Bill Gates wordt? Economische ongelijkheid zal net zo erg zijn als ooit. Als je daadwerkelijk de kloof tussen arm en rijk wilt verminderen, dan moet je zowel aan de top naar beneden duwen als aan de onderkant naar boven duwen.
How duw je aan de top naar beneden? Je zou kunnen proberen de productiviteit te verminderen van de mensen die het meeste geld verdienen: laat de beste chirurgen opereren met hun linkerhanden, dwing populaire acteurs om overgewicht te krijgen, enzovoort. Maar deze aanpak is moeilijk te implementeren. De enige praktische oplossing is om mensen het beste werk te laten doen dat ze kunnen, en dan (hetzij door belastingen, hetzij door te verminderen welke bedragen ze kunnen vragen) datgene te confisqueren, wat jij als overschot beschouwt.
Dus laten we duidelijke zijn over wat het reduceren van economische ongelijkheid betekent. Het is synoniem met het afpakken van geld van de rijken.
Wanneer je een wiskundige uitdrukking in een andere vorm transformeert, merk je vaak nieuwe dingen op. Zo is het ook in dit geval. Afpakken van geld van de rijken blijkt gevolgen te hebben die men niet zou kunnen hebben voorzien, wanneer men hetzelfde idee uitdrukt in termen van "reduceren van ongelijkheid".
Het probleem is: risico en beloning moeten proportioneel zijn. Een weddenschap met een kans op winnen van slechts 10% moet meer opleveren dan een weddenschap met een kans op winnen van 50%, anders zal niemand die weddenschap aangaan. Dus als je de top van de mogelijke beloningen afkapt, verminder je daarmee de bereidheid van mensen om risico's te nemen.
Als we dit invullen in onze oorspronkelijke uitdrukking, dan krijgen we: het verminderen van economische ongelijkheid betekent het verminderen van de bereidheid van mensen om risico's te nemen.
Er zijn hele klassen van risico's die niet langer de moeite waard zijn om te nemen als de maximumopbrengst verminderd wordt. Één reden waarom hoge belastingen rampzalig zijn, is dat het starten van een nieuw bedrijf tot deze klasse van risico's behoort.
Investeerders
Beginnende bedrijven zijn intrinsiek riskant. Een beginnend bedrijf is als een kleine boot op de open zee. Één grote golf en je ligt op de bodem. Een concurrerend product, een verslechtering van de economie, een vertraging in het krijgen van financiering of overheidsgoedkeuring, een patentrechtzaak, veranderende technische standaarden, het vertrek van een essentiële werknemer, het verlies van een grote klant -- elk van deze dingen kan je van de ene dag op de andere vernietigen. Het lijkt erop dat slechts 1 op de 10 beginnende bedrijven slaagt.[1]
Ons beginnende bedrijf betaalde zijn eerste ronde van externe investeerders 36x. Dit betekent dat, gegeven de huidige Amerikaanse belastingtarieven, het zinvol was geweest om in ons te investeren als we een kans van slagen hadden van meer dan 1 op de 18. Dat klinkt ongeveer correct. Dat is waarschijnlijk ruwweg de indruk die we maakten, toen we een stelletje nerds waren die zonder businesservaring ons bedrijf opereerden vanuit een appartement.
Als een dergelijk risico niet loont, dan zal venture investing [het financieren van startende bedrijven], zoals wij dat kennen, niet plaats vinden.
Dat zou ok zijn als er andere bronnen van kapitaal voor nieuwe bedrijven zijn. Waarom zouden we niet de overheid, of één of andere semi-overheidsorganisatie zoals Fannie Mae, venture investeringen laten doen in plaats van private financiers?
Ik zal je vertellen waaron dat niet zou werken. Omdat je in dat geval overheids- of semi-overheidswerknemers vraagt om het ene ding te doen waaroe ze het minst in staat zijn: het nemen van risico's.
Zoals iedereen die voor de overheid heeft gewerkt weet, is het belangrijkste niet om de juist keuzes te maken, maar om keuzes te maken die later kunnen worden gerechtvaardigd als ze falen. Als er een veilig optie is, dan is die degene die een bureaucraat zal kiezen. Maar dat is exact de verkeerde manier om venture investing te doen. De aard van venture investing is dat je vreselijk riskante keuzes wilt maken, als de vooruitzichten goed genoeg lijken.
Venture capitalists worden tegenwoordig betaald op een manier die ze doet concentreren op de vooruitzichten: ze krijgen een percentage van de opbrengst van de financiering. En dat helpt hen om hun begrijpelijke angst om te investeren in een bedrijf dat geleid wordt door nerds die eruit zien als universiteitsstudenten (en dat misschien ook zijn) te overbruggen.
Als het niet toegestaan was dat VC's rijk mochten worden, dan zouden ze zich als bureaucraten gedragen. Zonder hoop op resultaat, zouden ze alleen maar de angst op verlies hebben. En dus zouden ze de verkeerde keuzes maken. Ze zouden de nerds afwijzen ten gunste van de gelikte M.B.A. in een pak, omdat die investering later makkelijker te rechtvaardigen zou zijn als die zou falen.
Dit is een uitstekende strategie om de armen rijker te maken. Maar het bewijs van de laatste 200 jaar toont aan dat deze strategie economische ongelijkheid niet vermindert, omdat het ook de rijken rijker maakt. Als er meer ingenieurs zijn, dan zijn er meer mogelijkheden om ze in te huren en hen dingen te verkopen. Henry Ford zou niet een fortuin kunnen hebben verdient met het bouwen van auto's in een maatschappij waarin de meeste mensen nog zelfvoorzienende boeren waren; hij zou noch arbeiders noch klanten hebben gehad.
Als je economische ongelijkheid wilt reduceren, in plaats van alleen de algemene levensstandaard te verbeteren, dan is het niet genoeg om de armen omhoog te trekken. Wat als één van de nieuw opgeleide ingenieurs ambitieus wordt en in de toekomst een nieuwe Bill Gates wordt? Economische ongelijkheid zal net zo erg zijn als ooit. Als je daadwerkelijk de kloof tussen arm en rijk wilt verminderen, dan moet je zowel aan de top naar beneden duwen als aan de onderkant naar boven duwen.
How duw je aan de top naar beneden? Je zou kunnen proberen de productiviteit te verminderen van de mensen die het meeste geld verdienen: laat de beste chirurgen opereren met hun linkerhanden, dwing populaire acteurs om overgewicht te krijgen, enzovoort. Maar deze aanpak is moeilijk te implementeren. De enige praktische oplossing is om mensen het beste werk te laten doen dat ze kunnen, en dan (hetzij door belastingen, hetzij door te verminderen welke bedragen ze kunnen vragen) datgene te confisqueren, wat jij als overschot beschouwt.
| Afpakken van geld van de rijken blijkt gevolgen te hebben die men niet zou kunnen hebben voorzien [...] |
Wanneer je een wiskundige uitdrukking in een andere vorm transformeert, merk je vaak nieuwe dingen op. Zo is het ook in dit geval. Afpakken van geld van de rijken blijkt gevolgen te hebben die men niet zou kunnen hebben voorzien, wanneer men hetzelfde idee uitdrukt in termen van "reduceren van ongelijkheid".
Het probleem is: risico en beloning moeten proportioneel zijn. Een weddenschap met een kans op winnen van slechts 10% moet meer opleveren dan een weddenschap met een kans op winnen van 50%, anders zal niemand die weddenschap aangaan. Dus als je de top van de mogelijke beloningen afkapt, verminder je daarmee de bereidheid van mensen om risico's te nemen.
Als we dit invullen in onze oorspronkelijke uitdrukking, dan krijgen we: het verminderen van economische ongelijkheid betekent het verminderen van de bereidheid van mensen om risico's te nemen.
Er zijn hele klassen van risico's die niet langer de moeite waard zijn om te nemen als de maximumopbrengst verminderd wordt. Één reden waarom hoge belastingen rampzalig zijn, is dat het starten van een nieuw bedrijf tot deze klasse van risico's behoort.
InvesteerdersBeginnende bedrijven zijn intrinsiek riskant. Een beginnend bedrijf is als een kleine boot op de open zee. Één grote golf en je ligt op de bodem. Een concurrerend product, een verslechtering van de economie, een vertraging in het krijgen van financiering of overheidsgoedkeuring, een patentrechtzaak, veranderende technische standaarden, het vertrek van een essentiële werknemer, het verlies van een grote klant -- elk van deze dingen kan je van de ene dag op de andere vernietigen. Het lijkt erop dat slechts 1 op de 10 beginnende bedrijven slaagt.[1]
Ons beginnende bedrijf betaalde zijn eerste ronde van externe investeerders 36x. Dit betekent dat, gegeven de huidige Amerikaanse belastingtarieven, het zinvol was geweest om in ons te investeren als we een kans van slagen hadden van meer dan 1 op de 18. Dat klinkt ongeveer correct. Dat is waarschijnlijk ruwweg de indruk die we maakten, toen we een stelletje nerds waren die zonder businesservaring ons bedrijf opereerden vanuit een appartement.
Als een dergelijk risico niet loont, dan zal venture investing [het financieren van startende bedrijven], zoals wij dat kennen, niet plaats vinden.
Dat zou ok zijn als er andere bronnen van kapitaal voor nieuwe bedrijven zijn. Waarom zouden we niet de overheid, of één of andere semi-overheidsorganisatie zoals Fannie Mae, venture investeringen laten doen in plaats van private financiers?
Ik zal je vertellen waaron dat niet zou werken. Omdat je in dat geval overheids- of semi-overheidswerknemers vraagt om het ene ding te doen waaroe ze het minst in staat zijn: het nemen van risico's.
Zoals iedereen die voor de overheid heeft gewerkt weet, is het belangrijkste niet om de juist keuzes te maken, maar om keuzes te maken die later kunnen worden gerechtvaardigd als ze falen. Als er een veilig optie is, dan is die degene die een bureaucraat zal kiezen. Maar dat is exact de verkeerde manier om venture investing te doen. De aard van venture investing is dat je vreselijk riskante keuzes wilt maken, als de vooruitzichten goed genoeg lijken.
Venture capitalists worden tegenwoordig betaald op een manier die ze doet concentreren op de vooruitzichten: ze krijgen een percentage van de opbrengst van de financiering. En dat helpt hen om hun begrijpelijke angst om te investeren in een bedrijf dat geleid wordt door nerds die eruit zien als universiteitsstudenten (en dat misschien ook zijn) te overbruggen.
Als het niet toegestaan was dat VC's rijk mochten worden, dan zouden ze zich als bureaucraten gedragen. Zonder hoop op resultaat, zouden ze alleen maar de angst op verlies hebben. En dus zouden ze de verkeerde keuzes maken. Ze zouden de nerds afwijzen ten gunste van de gelikte M.B.A. in een pak, omdat die investering later makkelijker te rechtvaardigen zou zijn als die zou falen.
Oprichters
Maar zelfs als je op één of andere manier het systeem van venture financiering zou kunnen herontwerpen, zodat het kon werken zonder dat het toegestaan was dat VC's rijk mochten worden, dan is er nog een andere investeerder die je simpelweg niet kan vervangen: de oprichters van het beginnende bedrijf en vroege werknemers.
Wat zij investeren is hun tijd en ideeën. Maar deze zijn equivalent aan geld; het bewijs is dat investeerders bereid zijn (indien gedwongen) om hen als uitwissselbaar te beschouwen, door dezelfde status toe te kennen aan 'zweetaandelen' als aan de aandelen die met geld hebben gekocht.
Het feit dat je tijd investeert verandert niets aan het verband tussen risico en beloning. Als je van plan bent je geld te gaan investeren in iets met een kleine kans van slagen, dan zul je dat alleen doen als een een proportioneel grote beloning is.[2] Als grote beloningen niet toegestaan zijn, dan zou je net zo goed een veilige keuze kunnen maken.
Net als veel oprichters van beginnende bedrijven, deed ik het om rijk te worden. Maar niet omdat ik dure spullen wou kopen. Wat ik wou was zekerheid. Ik wou genoeg geld verdienen zodat ik mij niet meer druk hoefde te maken om geld. Als het verboden was voor een beginnend bedrijf om dit te doen, dan zou ik veiligheid gezocht hebben via andere middelen: bijvoorbeeld, door te gaan werken voor een grote stabiele organisatie waar ik moeilijk ontslagen zou kunnen worden. In plaats van mij uit de naad te werken, zou ik geprobeerd hebben om een prettige, lage-stress baan bij een groot onderzoekslab te krijgen, of een vaste aanstelling bij een universiteit.
Dat is wat iedereen doet in maatschappijen waar risico niet beloond wordt. Als je niet je eigen veligheid kan garanderen, dan is het op één na beste wat je kunt doen een nestje voor jezelf te bouwen in één of andere grote organistatie waar je status voornamelijk van anciënniteit afhangt.[3]
Zelfs al zouden we op één of andere manier investeerders kunnen vervangen, dan zie ik niet in hoe we oprichters kunnen vervangen. Investeerders dragen voornamelijk geld bij, dat in principe hetzelfde is onafhankelijk waar het vandaan komt. Maar de oprichters dragen ideeën bij. Die kun je niet vervangen.
Laten we de keten van argumenten tot nu toe nog eens doorlopen. Ik begeef mij in de richting van een conclusie die voor veel lezers enorme tegenzin zal oproepen, dus ik heb geprobeerd om iedere schakel onbreekbaar te maken. Het verminderen van economische ongelijkheid betekent het afpakken van geld van de rijken. Aangezien risico en beloning equivalent zijn, zorgt het verlagen van potentiële belonginen er automatisch voor dat de bereidheid van mensen om risico's te nemen vermindert. Beginnende bedrijven zijn intrinsiek riskant. Zonder het vooruitzicht op beloningen die proportioneel zijn aan het risico, zullen oprichters niet hun tijd in een beginnend bedrijf investeren. Oprichters zijn onvervangbaar. Dus het eliminineren van economische ongelijkheid betekent het elimineren van beginnende bedrijven.
Economische ongelijkheid is niet alleen een gevolg van beginnende bedrijven. Het is de motor die ze voortdrijft, op dezelfde manier dat water een watermolen aandrijft. Mensen beginnen bedrijven in de hoop dat ze veel rijker zullen worden dan dat ze eerst waren. En als jouw maatschappij probeert om te voorkomen dat iemand veel rijker is dan iemands anders, dan voorkomt ze ook dat één persoon veel rijker is op tijdstip t2 dan op t1.
Groei
Dit argument geldt op proportionele wijze. Het is niet alleen het geval dat wanneer je economische ongelijkheid elimineert, er geen beginnende bedrijven zullen zijn. Naarmate je economische ongelijkheid vermindert, verminder je het aantal beginnende bedrijven.[4] Verhoog de belastingen, en de bereidheid om risico's te nemen vermindert in dezelfde mate.
En dat lijkt slecht te zijn voor iedereen. Nieuwe technologie en nieuwe banen zijn disproportioneel afkomstig van nieuwe bedrijven. Als je geen beginnende bedrijven hebt, dan zul je zelfs al gauw geen bestaande bedrijven meer hebben, net zoals wanneer je geen kinderen meer krijgt, je al gauw geen volwassenen meer zult hebben.
Het lijkt goed om te zeggen dat we economische ongelijkheid moeten verminderen. Waanneer je het op die manier uitdrukt, wie kan het dan met je oneens zijn? Ongelijkheid moet toch wel slecht zijn, toch? Het klinkt een stuk minder goed om te zeggen dat we de mate waarin nieuwe bedrijven worden opgericht moeten reduceren. En toch impliceert het één het andere.
Het zou zelfs kunnen zijn dat het reduceren van de bereidheid van investeerders tot risico niet alleen beginnende bedrijven, die nog in larvestadium zijn, vernietigt, maar vooral de meest veelbelovende onder hen. Beginnende bedrijven genereren bij een hoger risico snellere groei dan gevestigde bedrijven. Geldt deze trend ook tussen beginnende bedrijven onderling? Dat wil zeggen: zijn de meest riskante beginnende bedrijven degene die de meeste groei genereren als ze slagen? Ik vermoed dat het antwoord ja is. En dat is een beangstigende gedachte, want het betekent dat wanneer je de bereidheid tot risico van investeerders afsnijdt, de meeste gunstige beginnende bedrijven de eerste zullen zijn die geëliminieerd worden.
Niet alle rijke mensen worden natuurlijk rijk door een bedrijf te beginnen. Wat als we mensen rijk laten worden door ze bedrijven te laten beginnen, maar al hun overtollige geld belasten? Zou dat dan niet eindelijk ongelijkheid verminderen?
Minder dan je zou denken. Als je het zo zou organiseren dat mensen alleen rijk konden worden door het beginnen van een bedrijf, dan zouden mensen die rijk wilden worden allemaal bedrijven beginnen. En dat zou misschien een goed iets zijn. Maar ik denk niet dat het een effect zou hebben om de verdeling van welvaart. Mensen die rijk willen worden zullen doen wat ze moeten doen. Als het beginnen van een bedrijf de enige manier is om dat te doen, dan zal het enige resultaat zijn dat er veel meer mensen een bedrijf zullen beginnen. (Als je de wetten heel nauwkeurig schrijft, tenminste. Het is waarschijnlijker dat je alleen maar een heleboel mensen krijgt die dingen doen die op papier lijken op beginnende bedrijven.)
Als we vastberaden zijn om economische ongelijkheid te elimineren, dan is er nog altijd één oplossing: we zouden kunnen ze zeggen dat we bereid zijn om om het zonder beginnende bedrijven te moeten doen. Wat zou er gebeuren als we dat deden?
We zouden in ieder geval een lager niveau van technologische groei moeten accepteren. Als je gelooft dat grote, gevestigde bedrijven op één of andere manier nieuwe technologie kunnen ontwikkelen met dezelfde snelheid als beginnende bedrijven, dan is het aan jou om uit te leggen hoe. (Als je met een minimaal plausibele uitleg kunt komen, dan kun je een fortuin verdienen met het schrijven van businessboeken en met het werken als consultant bij grote bedrijven.)[5]
Ok, dus we krijgen lagere groei. Is dat zo slecht? Welnu, één reden dat het slecht is in de praktijk, is dat andere landen niet samen met ons zouden willen vertragen. Als je het acceptabel vindt om nieuwe technologieën met een lagere snelheid te ontwikkelen dan de rest van de wereld, wat er dan gebeurt is dat je helemaal niets uitvindt. Alles wat je zou kunnen ontdekken zal dan al ergens ander uitgevonden zijn. En het enige wat je aan te bieden hebt zijn grondstoffen en goedkope arbeidskrachten. Als je eenmaal zo laag gezonken bent, dan kunnen andere landen alles met je doen wat ze maar willen: corrupte regeringen installeren, je beste arbeiders wegsluizen naar het buitenland, je vrouwen als prostituees gebruiken, hun toxische afval op jouw gebied dumpen -- alle dingen die wij nu arme landen aandoen. De enige verdediging is om jezelf te isoleren, zoals communistische landen deden in de twintigste eeuw. Maar het probleem is dan dat je een politiestaat moet worden om dit te handhaven.
Maar zelfs als je op één of andere manier het systeem van venture financiering zou kunnen herontwerpen, zodat het kon werken zonder dat het toegestaan was dat VC's rijk mochten worden, dan is er nog een andere investeerder die je simpelweg niet kan vervangen: de oprichters van het beginnende bedrijf en vroege werknemers.
Wat zij investeren is hun tijd en ideeën. Maar deze zijn equivalent aan geld; het bewijs is dat investeerders bereid zijn (indien gedwongen) om hen als uitwissselbaar te beschouwen, door dezelfde status toe te kennen aan 'zweetaandelen' als aan de aandelen die met geld hebben gekocht.
Het feit dat je tijd investeert verandert niets aan het verband tussen risico en beloning. Als je van plan bent je geld te gaan investeren in iets met een kleine kans van slagen, dan zul je dat alleen doen als een een proportioneel grote beloning is.[2] Als grote beloningen niet toegestaan zijn, dan zou je net zo goed een veilige keuze kunnen maken.
Net als veel oprichters van beginnende bedrijven, deed ik het om rijk te worden. Maar niet omdat ik dure spullen wou kopen. Wat ik wou was zekerheid. Ik wou genoeg geld verdienen zodat ik mij niet meer druk hoefde te maken om geld. Als het verboden was voor een beginnend bedrijf om dit te doen, dan zou ik veiligheid gezocht hebben via andere middelen: bijvoorbeeld, door te gaan werken voor een grote stabiele organisatie waar ik moeilijk ontslagen zou kunnen worden. In plaats van mij uit de naad te werken, zou ik geprobeerd hebben om een prettige, lage-stress baan bij een groot onderzoekslab te krijgen, of een vaste aanstelling bij een universiteit.
Dat is wat iedereen doet in maatschappijen waar risico niet beloond wordt. Als je niet je eigen veligheid kan garanderen, dan is het op één na beste wat je kunt doen een nestje voor jezelf te bouwen in één of andere grote organistatie waar je status voornamelijk van anciënniteit afhangt.[3]
| [Het] eliminineren van economische ongelijkheid betekent het elimineren van beginnende bedrijven. |
Laten we de keten van argumenten tot nu toe nog eens doorlopen. Ik begeef mij in de richting van een conclusie die voor veel lezers enorme tegenzin zal oproepen, dus ik heb geprobeerd om iedere schakel onbreekbaar te maken. Het verminderen van economische ongelijkheid betekent het afpakken van geld van de rijken. Aangezien risico en beloning equivalent zijn, zorgt het verlagen van potentiële belonginen er automatisch voor dat de bereidheid van mensen om risico's te nemen vermindert. Beginnende bedrijven zijn intrinsiek riskant. Zonder het vooruitzicht op beloningen die proportioneel zijn aan het risico, zullen oprichters niet hun tijd in een beginnend bedrijf investeren. Oprichters zijn onvervangbaar. Dus het eliminineren van economische ongelijkheid betekent het elimineren van beginnende bedrijven.
Economische ongelijkheid is niet alleen een gevolg van beginnende bedrijven. Het is de motor die ze voortdrijft, op dezelfde manier dat water een watermolen aandrijft. Mensen beginnen bedrijven in de hoop dat ze veel rijker zullen worden dan dat ze eerst waren. En als jouw maatschappij probeert om te voorkomen dat iemand veel rijker is dan iemands anders, dan voorkomt ze ook dat één persoon veel rijker is op tijdstip t2 dan op t1.
GroeiDit argument geldt op proportionele wijze. Het is niet alleen het geval dat wanneer je economische ongelijkheid elimineert, er geen beginnende bedrijven zullen zijn. Naarmate je economische ongelijkheid vermindert, verminder je het aantal beginnende bedrijven.[4] Verhoog de belastingen, en de bereidheid om risico's te nemen vermindert in dezelfde mate.
En dat lijkt slecht te zijn voor iedereen. Nieuwe technologie en nieuwe banen zijn disproportioneel afkomstig van nieuwe bedrijven. Als je geen beginnende bedrijven hebt, dan zul je zelfs al gauw geen bestaande bedrijven meer hebben, net zoals wanneer je geen kinderen meer krijgt, je al gauw geen volwassenen meer zult hebben.
Het lijkt goed om te zeggen dat we economische ongelijkheid moeten verminderen. Waanneer je het op die manier uitdrukt, wie kan het dan met je oneens zijn? Ongelijkheid moet toch wel slecht zijn, toch? Het klinkt een stuk minder goed om te zeggen dat we de mate waarin nieuwe bedrijven worden opgericht moeten reduceren. En toch impliceert het één het andere.
Het zou zelfs kunnen zijn dat het reduceren van de bereidheid van investeerders tot risico niet alleen beginnende bedrijven, die nog in larvestadium zijn, vernietigt, maar vooral de meest veelbelovende onder hen. Beginnende bedrijven genereren bij een hoger risico snellere groei dan gevestigde bedrijven. Geldt deze trend ook tussen beginnende bedrijven onderling? Dat wil zeggen: zijn de meest riskante beginnende bedrijven degene die de meeste groei genereren als ze slagen? Ik vermoed dat het antwoord ja is. En dat is een beangstigende gedachte, want het betekent dat wanneer je de bereidheid tot risico van investeerders afsnijdt, de meeste gunstige beginnende bedrijven de eerste zullen zijn die geëliminieerd worden.
Niet alle rijke mensen worden natuurlijk rijk door een bedrijf te beginnen. Wat als we mensen rijk laten worden door ze bedrijven te laten beginnen, maar al hun overtollige geld belasten? Zou dat dan niet eindelijk ongelijkheid verminderen?
Minder dan je zou denken. Als je het zo zou organiseren dat mensen alleen rijk konden worden door het beginnen van een bedrijf, dan zouden mensen die rijk wilden worden allemaal bedrijven beginnen. En dat zou misschien een goed iets zijn. Maar ik denk niet dat het een effect zou hebben om de verdeling van welvaart. Mensen die rijk willen worden zullen doen wat ze moeten doen. Als het beginnen van een bedrijf de enige manier is om dat te doen, dan zal het enige resultaat zijn dat er veel meer mensen een bedrijf zullen beginnen. (Als je de wetten heel nauwkeurig schrijft, tenminste. Het is waarschijnlijker dat je alleen maar een heleboel mensen krijgt die dingen doen die op papier lijken op beginnende bedrijven.)
Als we vastberaden zijn om economische ongelijkheid te elimineren, dan is er nog altijd één oplossing: we zouden kunnen ze zeggen dat we bereid zijn om om het zonder beginnende bedrijven te moeten doen. Wat zou er gebeuren als we dat deden?
We zouden in ieder geval een lager niveau van technologische groei moeten accepteren. Als je gelooft dat grote, gevestigde bedrijven op één of andere manier nieuwe technologie kunnen ontwikkelen met dezelfde snelheid als beginnende bedrijven, dan is het aan jou om uit te leggen hoe. (Als je met een minimaal plausibele uitleg kunt komen, dan kun je een fortuin verdienen met het schrijven van businessboeken en met het werken als consultant bij grote bedrijven.)[5]
Ok, dus we krijgen lagere groei. Is dat zo slecht? Welnu, één reden dat het slecht is in de praktijk, is dat andere landen niet samen met ons zouden willen vertragen. Als je het acceptabel vindt om nieuwe technologieën met een lagere snelheid te ontwikkelen dan de rest van de wereld, wat er dan gebeurt is dat je helemaal niets uitvindt. Alles wat je zou kunnen ontdekken zal dan al ergens ander uitgevonden zijn. En het enige wat je aan te bieden hebt zijn grondstoffen en goedkope arbeidskrachten. Als je eenmaal zo laag gezonken bent, dan kunnen andere landen alles met je doen wat ze maar willen: corrupte regeringen installeren, je beste arbeiders wegsluizen naar het buitenland, je vrouwen als prostituees gebruiken, hun toxische afval op jouw gebied dumpen -- alle dingen die wij nu arme landen aandoen. De enige verdediging is om jezelf te isoleren, zoals communistische landen deden in de twintigste eeuw. Maar het probleem is dan dat je een politiestaat moet worden om dit te handhaven.
Welvaart en macht
Ik realiseer me dat beginnende bedrijven niet het hoofddoelwit zijn van degenen die economische ongelijkheid willen eliminieren. Wat ze vooral niet leuk vinden is het soort inkomen dat zichzelf in stand houdt door een alliantie met macht. Bijvoorbeeld: bouwbedrijven die de verkiezingscampagnes van politici financieren in ruil voor overheidcontracten, of rijke ouders die hun kinderen in goede universiteiten weten te krijgen door ze naar dure scholen te sturen die voor dat doel bedoeld zijn. Maar als je probeert om dit soort welvaart aan te vallen met een economisch beleid, dan is het moeilijk om je doelwit te treffen zonder ook beginnende bedrijven te vernietigen als collateral damage.
Het probleem hier is niet welvaart, maar corruptie. Dus waarom zouden we niet achter corruptie aangaan?
We hoeven niet te voorkomen dat mensen rijk worden, als we kunnnen voorkomen dat welvaart in macht verandert. En er is vooruitgang op dat front. Voordat hij stierf aan de drank in 1925, reed Commodore Vanderbilts mislukte kleinkind Reggie op vijf verschillende malen voetgangers over, waarbij hij twee van hen doodde. Tegen 1969, toen Ted Kennedy van de brug bij Chappaquiddick afreed, leek het limiet naar één gedaald te zijn. Vandaag zou het nul kunnen zijn. Maar wat er is veranderd is niet de variatie in welvaart. Wat er is veranderd is de mogelijkeheid om welvaart in macht om te zetten.
Hoe verbreek je het verband tussen welvaart en macht? Eis transparantie. Kijk nauwkeurig naar hoe macht wordt uitgeoefend, en eis rekenschap van hoe beslissingen gemaakt worden. Waarom worden alle politieondervragingen niet gevideotaped? Waarom vielen de Verenigde Staten daadwerkelijk Irak binnen? Waarom openbaren ambtenaren niet meer over hun financiën, en waarom alleen tijdens hun ambtstermijn?
Een vriend van mij die veel over computerbeveiliging weet, zegt dat verreweg de meest belangrijkste stap is om alles te loggen. Toen hij nog een jochie was dat probeerde in computers in te breken, was het achterlaten van een spoor wat hem het meest zorgen maakte. Hij was meer tegengewerkt door de noodzaak om een spoor te vermijden, dan door ieder ander obstakel dat opzettelijk in zijn pad werd geplaatst.
Zoals alle illegale verbanden, bloeit het verband tussen welvaart en macht op in geheimzinnigheid. Openbaar alle transacties, en je zult dit verband enorm reduceren. Dat is de strategie die al lijkt te werken, en het heeft niet als bijwerking dat het je hele land arm maakt.
Ik denk niet dat veel mensen zich realiseren dat er een verband bestaat tussen economische ongelijkheid en risico. Ik begreep het zelf tot voor kort ook niet. Ik wist natuurlijk al jaren dat wanneer men niet scoorde met een beginnend bedrijf, het andere alternatief was om een knusse, vaste onderzoeksbaan te krijgen. Maar ik begreep niet de formule die mijn gedrag bepaalde. Het is eveneens empirisch duidelijk dat een land dat niet toestaat dat mensen rijk worden op weg is naar een ramp, of het nu het Rome van Diocletius is of het Engeland van Harold Wilson. Maar ik begreep pas sinds kort de rol die risico hierin speelt.
Als je probeert om welvaart aan te vallen, dan zul je uiteindelijk ook ricico vernietigen, en met ricio ook groei. Als we een eerlijkere wereld willen, denk ik dat we beter één plek verderop kunnen aanvallen, op het punt waar welvaart in macht verandert.
Paul Graham
Vertaald door MeerVrijheid.
Gerelateerde links:
- Dit artikel in het Engels plus voetnoten
- Wat je niet mag zeggen
- Andere essays van Paul Graham
- Y Combinator
- Startup School
- Where are all the European Startups?
- Studenten zien op tegen risico's van ondernemen
Plaats reactie - 30 reactie(s):
02-okt-2005 McCarthy
Wat een lang artikel.
02-okt-2005 René
Ja, zeg dat wel. Doe mij maar een column van Bart. ;-)
02-okt-2005 Diadem
Erg goed stuk!
03-okt-2005 Joep
Paul Graham schrijft het ene na het andere prachtstuk.
03-okt-2005 Arend
@ 1 ^ 2: korte neus hebben jullie zeg.
03-okt-2005 Chico Lama
very well argued: 'Het lijkt goed om te zeggen dat we economische ongelijkheid moeten verminderen. Wanneer je het op die manier uitdrukt, wie kan het dan met je oneens zijn? Ongelijkheid moet toch wel slecht zijn, toch? Het klinkt een stuk minder goed om te zeggen dat we de mate waarin nieuwe bedrijven worden opgericht moeten reduceren. En toch impliceert het één het andere.'
jammer dat gros van de mensen niet verder komt dan moralistische 'argumenten' en dus de gevolgen van zodanig ingrijpen niet eens wil zien
04-okt-2005 Armin
Niet eens moraliserend, maar botte afgunst ...
04-okt-2005 Quirium
Opgemerkt weze dat het ook bij uitstek de linkerkanters zijn die zo hameren op de risicoloze maatschappij op alle andere vlakken dan economische: het voorzorgsprincipe getuigt van regelrechte risicoschuwheid, gezondheidsbeleid en verkeersbeleid zijn erop gericht mensen in glazen kastjes te laten leven.
04-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
Het lijkt erop dat slechts 1 op de 10 beginnende bedrijven slaagt.[1]
Op de vraag of dit een zonde is of een zege gaat de schrijver helaas niet in; het laatste (een zege) is m.i. voor de hand liggender dan het eerste (zonde). M.a.w. door de lat erg hoog te leggen zal het gemiddelde Nederlandse bedrijf erg sterk in de schoenen moeten staan om te overleven, dit geeft voor de internationale concurrentie van Nederland uiteraard ook voordelen. Dat het gat tussen arm en rijk er niet mee wordt verkleind kan kloppen, maar het BNP stijgt er wel sneller door dan met pappen en nathouden van zwakke bedrijven, ipv hetzelfde arbeidsvermogen inzetten in de sterkste bedrijven.
Internationale investeerders weten dit ook: Hoe verklaar je anders dat internationale banken zoals de abn-amro nog steeds investeren in startende bedrijven in Nederland?
04-okt-2005 Armin
"Op de vraag of dit een zonde is of een zege gaat de schrijver helaas niet in; het laatste (een zege) is m.i. voor de hand liggender dan het eerste (zonde). M.a.w. door de lat erg hoog te leggen zal het gemiddelde Nederlandse bedrijf erg sterk in de schoenen moeten staan om te overleven, dit geeft voor de internationale concurrentie van Nederland uiteraard ook voordelen. Dat het gat tussen arm en rijk er niet mee wordt verkleind kan kloppen, maar het BNP stijgt er wel sneller door dan met pappen en nathouden van zwakke bedrijven, ipv hetzelfde arbeidsvermogen inzetten in de sterkste bedrijven."
Mattijs, je mist wel even wat. Het is geen zegen, want die 9 van de 10 die falen, falen ten eerste niet allemaal omdat ze het niet aan zouden kunnen. Een groot deel zou niet falen indien de staat wat minder regels en belastingen had. En wie faalt komt wel ten late van de samenleving, hetgeen weer meer belastingdruk en weer meer falende bedrijven geeft.
Er is hier geen sprake van pappen en nathouden van zwakke bedrijven, maar het moedwillig kapotmaken van bedrijven die normaal de concurentie best aan zouden kunnen.
Tenslotte mis je de strekking. Een heel grote groep mensen begint nu geen bedrijf, nemen geen risico, etc. Daar is niet eens sprake van wel/niet falen, maar ze beginnen gewoon niet. Daar gaat het om!
04-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
Tenslotte mis je de strekking. Een heel grote groep mensen begint nu geen bedrijf, nemen geen risico, etc. Daar is niet eens sprake van wel/niet falen, maar ze beginnen gewoon niet. Daar gaat het om!
Tja ze beginnen dus niet omdat ze er geen brood in zien. Ze zien al in dat ze de lat die erg hoog is gelegd niet zullen halen. De lat hoogleggen houdt in dat je alles perfect -beter dan beter voor elkaar moet hebben: een financieel degelijke basis, hoge innovatiegraad, minimale verspilling, degelijk management etc etc.
De lat lager leggen betekent dus misschien meer arbeid, maar op macroniveau niet persé een grotere omzet, en dat proef ik er een beetje aan dit verhaal.
04-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
Over een andere boeg: stel je legt inderdaad de lat erg laag, dan nog zullen de slechtste bedrijven niet slagen, zou je dan de lat weer lager leggen om toch vooral de mensen maar bezig te houden? Wat denk je dan dat er met het BNP gebeurt?
04-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
Weer anders bekeken; als je de lat lager legt verlaag je inderdaad het risico, maar je verlaagt tegelijk de opbrengst.
04-okt-2005 Henk, het origineel
De lat is niet een grens voor universele kwaliteit, maar een selectie mechanisme dat een bepaalde wijze van 'kwaliteit' bevoordeelt.
04-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
Dat klopt, keuterboeren kunnen heel gelukkig zijn, deze opmerking is niet als geintje bedoeld.
04-okt-2005 K. WInkelaar
Matijs: als je de lat laag legt zullen er meer starten. Van die starters zal een groot deel tot de ontdekking komen dat ze beter moeten worden dan dat ze zijn. Hence: een positief effect, ze gaan harder en/of slimmer werken. Komen met nieuwe ideeën die het in de huidige overheids-maatschappij niet redden.
En dus zitten er talloze mensen nodeloos in de bijstand/ww. En is onze concurentiepositie aanzienlijk slechter geworden.
04-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
Matijs: als je de lat laag legt zullen er meer starten.
Dat geldt voor *iedere* uitgangspositie van 'welvaart'. De conclusie dat de lat lager leggen béter is onderschrijf ik niet. Het omgekeerde is ook waar; als je de lat hoger legt zullen er minder starten. Je moet dus een evenwicht zoeken dat concurrerend genoeg is vergeleken bij andere overheden. Vergeet niet dat belasting ook voor bedrijven interessante voorzieningen financiert, bijv een wegennet en spoornet vanaf de Rotterdamse haven naar het achterland, universiteiten, ik noem maar wat zaken (het 'klimaat'). Belasting is dus niet 100 % verspild geld (zoals op dit forum vaak wordt gedacht heb ik het idee). Het alternatief voor een bedrijf dat in Nederland wil starten is aan private ipv collectieve 'voorzieningen' betalen dmv tolheffingen abbonnementen vrijwillige bijdragen etc, dat kost ook geld (en tijd). Volgens jullie minder, nou, dat zou dan betekenen dat Nederland niet concurrerend is en er geen buitenlandse bedrijven naar Nederland komen. Dat valt volgens mij wel mee.
04-okt-2005 David Dirkse - de.dirkseGEEN@SPAMhccnet.nl
hobbyist:een artikel voor een tijdschrift schrijven is veel werk. 50% vd opbrengst gaat naar de belasting.
starter: nog voor een cent is verdiend
moet 400 euro aan de KvK worden betaald.
Waarvoor is trouwens volstrekt onduidelijk.
werkloze: elk gewerkt uur (ook acquisitie)
gaat van de uitkering af, onafhankelijk van de verdienste.
Er staat gewoon een straf op ondernemen.
04-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
.hobbyist:een artikel voor een tijdschrift schrijven is veel werk. 50% vd opbrengst gaat naar de belasting.
onjuist: de belastingdienst heft geen belasting over zaken die redelijkerwijs als hobby gezien kunnen worden.
starter: nog voor een cent is verdiend
moet 400 euro aan de KvK worden betaald.
Waarvoor is trouwens volstrekt onduidelijk.
400 euro is onzin, ik betaal geloof ik 59 euro per jaar. Inschrijven bij de KVK is helemaal niet verplicht, dus ik vraag me af wat je probleem is.
werkloze: elk gewerkt uur (ook acquisitie)
gaat van de uitkering af, onafhankelijk van de verdienste.
Dit is ook al niet waar; je moet je bijverdienste opgeven, afhankelijk hoeveel je hebt bijverdiend moet je een gedeelte inleveren (meer bijverdiend is uiteraard meer inleveren, weinig bijverdiend is niets inleveren)
05-okt-2005 The Wizard - smartggggGEEN@SPAMyahoo.com
@Mattijs: "Over een andere boeg: stel je legt inderdaad de lat erg laag"
Je mist het punt zo te lezen volledig. Er HOORT juist helemaal geen lat gelegd te worden; het is geen toelatingsexamen voor een universiteit of een limiet voor de Olympische Spelen. Het gaat erom dat mensen de kans horen te krijgen zelf iets op te bouwen, en daar, mits ze er hard voor werken (en dat doen de meeste ondernemers) iets voor terugkrijgen.
Nu is het zo: werk je hard, en verdien je goed, dan mag je een groot deel daarvan inleveren (om volstrekt onduidelijke redenen eigenlijk). Gaat het echter om welke reden dan ook economisch slecht, dan zal de overheid niet klaarstaan om je een zak geld terug te geven. Wie er profiteren, zijn, om het maar even bot te zeggen, luie mensen; mensen die geen enkel risico willen nemen, die liever niets doen dan de nek uit te steken. Die profiteren in geval de ondernemer winst boekt, en verliezen niets in geval de ondernemer verlies lijdt. Een eenzijdig voordeel dus.
"zou je dan de lat weer lager leggen om toch vooral de mensen maar bezig te houden?"
Mensen 'bezig houden'? Denk je nou werkelijk dat in iedereen een ondernemer schuilt? Hoe naief.
05-okt-2005 The Wizard - smartggggGEEN@SPAMyahoo.com
@Mattijs: "Belasting is dus niet 100 % verspild geld (zoals op dit forum vaak wordt gedacht heb ik het idee)."
Onzin. Geef mij al je geld, en ik zal het zinvol besteden.
05-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
Er HOORT juist helemaal geen lat gelegd te worden
Je begrijpt het zelf niet. Nederland is zo ingericht dat er een verplicht belastingstelsel is waarmee voor investeerders interessante voorzieningen en voorwaarden zijn. Jullie zijn het er niet mee eens, dat is iets anders dan dat het niet HOORT. Je bent vrij te vertrekken.
Nu is het zo: werk je hard, en verdien je goed, dan mag je een groot deel daarvan inleveren (om volstrekt onduidelijke redenen eigenlijk). ...//...
Wie er profiteren, zijn, om het maar even bot te zeggen, luie mensen
Als 100% van de belastingen op zou gaan aan ww-uitkeringen zou je gelijk hebben. Dat is echter niet het geval. Nederland is zo ingericht dat er belastingen worden geheven en er toch nog een concurrerend investeringsklimaat is met een relatief erg hoge welvaart. Je pikt - erg stereotyp voor dit soort discussie - alleen 'luie mensen' eruit en daar hang je de argumentatie aan op.
Vergeet niet dat je ook in Libertarie een werkloosheidsuitkering hebt waar 'luie mensen van profiteren'.
herhaling:
Wat je bij liberalisering verandert is de financieringswijze van de arbeidsverzekering, niet het principe je te verzekeren tegen verlies van arbeid.
Jullie beweren - ten onrechte- dat er nauwelijks werkloosheid voorkomt als je de libertarische principes volgt. Waarom ten onrechte; Hierom: Zou je uit gaan van zeer lage werkloosheid, dan zou een arbeidsverzekering erg goedkoop zijn; vrijwel niets kosten. Dan zal er dus financiële ruimte zijn voor een duurdere verzekeringsovereenkomst waarin bijvoorbeeld kan worden opgenomen dat je geen werk hoeft aan te nemen dat je niet wilt omdat het: te weinig betaalt, te ver weg is, niet 'passend' is, een jaar thuis kunt zitten etc. Deze voorwaarden (geknipt voor luie mensen) zullen de werkloosheid en de premie doen toenemen, ofwel dit is een recept voor MEER WERKLOOSHEID. Ook in Libertarie zullen jullie roepen dat 'luie mensen profiteren'.
Ervaring leert dat als je de arbeidsverzekering zo duur maakt als ie in Nederland is, mensen niet emigreren. De markt 'kan het dus hebben'.
Jullie zouden als enige voordeel hebben dat je je niet hoeft te verzekeren tegen arbeidsverlies. Maar zoals al eerder gezegd; je bent vrij te vertrekken.
05-okt-2005 The Wizard - smartggggGEEN@SPAMyahoo.com
"Je bent vrij te vertrekken."
Minima zijn ook vrij te vertrekken. Chronisch zieken zijn ook vrij te vertrekken. Je opmerking raakt kant noch wal.
"Je pikt - erg stereotyp voor dit soort discussie - alleen 'luie mensen' eruit en daar hang je de argumentatie aan op."
Zie mijn laatste post op de 'Kabinet Balkenende bezuinigt NIET' thread.
"Vergeet niet dat je ook in Libertarie een werkloosheidsuitkering hebt waar 'luie mensen van profiteren'."
Niet bij mij; of althans maar ten dele. Voor een uitkering zouden, als ik het voor het zeggen had, mensen wel degelijk iets moeten doen. Misschien is dat niet het werk waar ze het meeste zin in hebben, of waar ze het meest geschikt voor zijn.
Aan 'werk' kan ook op verschillende manieren invulling gegeven worden. Dit hoeft niet alleen een economisch belang te dienen. Mensen (die daar behoefte aan hebben) "emotioneel bijstaan" zou ook een een invulling kunnen zijn, om maar een voorbeeld te geven.
"Jullie beweren - ten onrechte- dat er nauwelijks werkloosheid voorkomt als je de libertarische principes volgt."
Refereer a.u.b. alleen aan mij persoonlijk. Ik deel meningen met anderen op dit forum, maar denk ook totaal anders over sommige dingen, dus je "jullie" is niet gepast.
Natuurlijk zou er werkeloosheid zijn.
"je bent vrij te vertrekken."
Dus het is OK om een klimaat te creeren waarin bepaalde groepen tegengewerkt, uitgebuit, onderdrukt of wat dan ook worden, want die mensen zijn toch vrij om te vertrekken. Dan zie ik eigenlijk ook het probleem van bezettingen niet zo. In de Tweede Wereldoorlog viel Duitsland Nederland binnen. Wat was daar het probleem van? Nederlanders waren toch vrij te vertrekken, als het hen niet beviel? De meerderheid werd bovendien relatief met rust gelaten; anders waren wij er ook niet geweest.
Ik wacht trouwens nog op je geld, want ik heb er al enkele zeer nuttige doelen voor vastgesteld.
05-okt-2005 jetoel
Mattijs zegt
"Nu is het zo: werk je hard, en verdien je goed, dan mag je een groot deel daarvan inleveren (om volstrekt onduidelijke redenen eigenlijk). ...//...
Wie er profiteren, zijn, om het maar even bot te zeggen, luie mensen
Als 100% van de belastingen op zou gaan aan ww-uitkeringen zou je gelijk hebben. Dat is echter niet het geval. Nederland is zo ingericht dat er belastingen worden geheven en er toch nog een concurrerend investeringsklimaat is met een relatief erg hoge welvaart. Je pikt - erg stereotyp voor dit soort discussie - alleen 'luie mensen' eruit en daar hang je de argumentatie aan op."
Mattijs: als je luiheid subsidieert en werken bestraft, zal het aantal luie mensen toenemen of de hoeveelheid vrije tijd en het aantal werkende mensen of werkuren afnemen. Dat is een elementaire economische wetmatigheid.
Als ik kaas duurder maak en melk goedkoper, dan wordt er minder kaas gekocht en meer melk. Hetzelfde geldt uiteraard voor arbeid, kinderopvang etc.
05-okt-2005 jetoel
Mattijs, je zou je zoveel vragen en twijfels besparen door gewoon een aantal standaardwerken te lezen. Maar goed daar gaan we dan maar weer.
"Vergeet niet dat je ook in Libertarie een werkloosheidsuitkering hebt waar 'luie mensen van profiteren'. herhaling:
Wat je bij liberalisering verandert is de financieringswijze van de arbeidsverzekering, niet het principe je te verzekeren tegen verlies van arbeid."
Wacht even. Dit lijkt me geen semantisch probleem. Een uitkering is een betaling die gefinancierd is door onder dwang geld van A af te pakken en aan B te geven. Een verzekering is een vrijwillige ruil tussen verzekeraar V en persoon B. Dit zijn de basisuitgangspunten die we nog kunnen aanvullen met:
Alleen regulering en een minimumloon veroorzaken structurele werkeloosheid. Ook dit is een praxeologische waarheid. Immers minimumprijzen zorgen voor een overschot (prijs ligt boven de evenwichtsprijs). Boterberg = leger werkelozen. Voor de economische detail uitleg hiervan verwijs ik naar Rothbard.
Verder zegt Mattijs: "Jullie beweren - ten onrechte- dat er nauwelijks werkloosheid voorkomt als je de libertarische principes volgt.
- Zoals we hierboven hebben vastgesteld zijn alleen rehgulering en minimumlonen de oorzaak van structurele werkeloosheid. Het opheffen van beide, zoals de libertarische principes voorstaan zal de structurele werkeloosheid dan ook doen verdwijnen. Er is niets meer. laten we wel logisch blijven argumenteren.
Dan hoeven we alleen jouw argument door te prikken, wat, gegeven de uitgangspunten erg eenvoudig moet zijn. Hiervoor hebben we wel een extra waarheid nodig: je kunt een euro maar een keer uitgeven, of zoals Rothbard zegt you can't have your cake and eat it too' Logisch: als je je koekje opeet dan heb je hem niet meer in je handen. Laten we kijken...
"Waarom ten onrechte; Hierom: Zou je uit gaan van zeer lage werkloosheid, dan zou een arbeidsverzekering erg goedkoop zijn; vrijwel niets kosten. Dan zal er dus financiële ruimte zijn voor een duurdere verzekeringsovereenkomst waarin bijvoorbeeld kan worden opgenomen dat je geen werk hoeft aan te nemen dat je niet wilt omdat het: te weinig betaalt, te ver weg is, niet 'passend' is, een jaar thuis kunt zitten etc."
- We hebben m. Omdat een verzekering een vrijwillige ruil is tussen verzekeraar V en persoon B, zal persoon B eerst de middelen hebben moeten vergaren om de verzekering af te kunnen sluiten. Omdat hij zijn euro maar 1 keer kan uitgeven, zal hij deze wel moeten verdienen alvorens hij hem kan uitgeven aan een verzekering. Hij heeft de keuze tussen werken en geld hebben en niet werken en geen geld hebben. Kiest hij voor werken en een verzekering afsluiten die hem een jaar zonder werk blijft doorbetalen, dan zal hij die verzekering eerst betaald moeten hebben. De verzekeraar die zijn euro ook maar 1 keer uit kan geven, zal er alles aan doen om de voorwaarden dusdandig op te stellen dat B hier geen misbruik van kan maken.
"Deze voorwaarden (geknipt voor luie mensen) zullen de werkloosheid en de premie doen toenemen, ofwel dit is een recept voor MEER WERKLOOSHEID."
- Je kunt je euro maar 1 keer uitgeven. Werkeloosheid ontstaat alleen door staatsregulering en minimumlonen. Als je rijk kunt worden zonder te werken, zoals jij hier schetst, dan zou elke verzekeraar failliet gaan. Omdat een verzekeraar zijn eigen geld aan de cleint uitgeeft en de Staat andermans geld aan een ander, zal de verzekeraar een prikkel hebben dit op efficiente wijze te doen.
" Ook in Libertarie zullen jullie roepen dat 'luie mensen profiteren'."
- Omdat in Libertarie je voor elke euro moet werken en alle ruil VRIJWILLIG is, is er per definitie geen sprake van profiteren. Er kan hoogstens sprake zijn van oplichting. Maar dat is een ander verhaal.
05-okt-2005 Peter de Jong
Jetoel schreef: “Werkeloosheid ontstaat alleen door staatsregulering en minimumlonen.”
Niet alleen. Ook binnen een volledig vrije markt zal er altijd werkloosheid bestaan. Wel eens van de varkenscyclus gehoord ? Omscholing kost immers tijd en de marktdynamiek kan zo snel gaan dat sommige mensen de boot missen als hun vroegere branche verandert en ze zelf nog niet klaar zijn voor een ander vak.
Verder zullen er altijd mensen zijn waarvoor permanent geen werk is. Denk aan lichamelijk of geestelijk gehandicapten, chronisch zieken, ouderen, e.d. Daarbij is er al enkele eeuwen een voortgaande automatiseringstrend die tot uitstoot van arbeid leidt. Daar zijn goede bedrijfseconomische redenen voor aan te voeren.
Tot nu toe konden werkloos geworden arbeiders doorstromen naar expanderende sectoren (van de landbouw naar de industrie en daaruit naar de dienstensector), maar daar komt eens een einde aan. Zodra de technologie het mogelijk maakt om tegen veel hogere productiviteit en lagere kosten per product ook typische diensten te verlenen (denk aan automatische systemen voor effectenhandel, contractonderhandelingen, bedrijfsmanagement op targets, maar ook gezondheidsmonitoring en ziekenverzorging, e.d.) worden de grote groepen mensen die daar nu een (vaak goedbelegde) boterham in verdienen werkloos zonder dat ze naar een andere sector kunnen doorstromen.
En zodra die automatische systemen geheel selfsupporting zijn geworden (d.w.z. automatische reparatie, automatische vermenigvuldiging en later zelfs automatisch design en development) zijn ook al die kenniswerkers en hooggekwalificeerde arbeiders niet meer nodig. Het is te hopen, dat die werkloze mensen dan een flink aandelenpakket hebben om in hun levensonderhoud te kunnen voorzien. ;-)
“It is better to have a permanent income than to be fascinating”
~ Oscar Wilde (1854-1900)
05-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
wel vreemd is dat je aan 'standaardwerken' refereert die volgens jou per definitie waarheid bevatten, terwijl het theorieen zijn. Slechte theorieen.
We hebben m. Omdat een verzekering een vrijwillige ruil is tussen verzekeraar V en persoon B, zal persoon B eerst de middelen hebben moeten vergaren om de verzekering af te kunnen sluiten. Omdat hij zijn euro maar 1 keer kan uitgeven, zal hij deze wel moeten verdienen alvorens hij hem kan uitgeven aan een verzekering. Hij heeft de keuze tussen werken en geld hebben en niet werken en geen geld hebben. Kiest hij voor werken en een verzekering afsluiten die hem een jaar zonder werk blijft doorbetalen, dan zal hij die verzekering eerst betaald moeten hebben. De verzekeraar die zijn euro ook maar 1 keer uit kan geven, zal er alles aan doen om de voorwaarden dusdandig op te stellen dat B hier geen misbruik van kan maken.
Dus, als zoals jij stelt er geen structurele werkloosheid voorkomt, dan is er voor de verzekeringsmaatschappij ook weinig risico en zal de premie dus laag zijn. Dan is er voor degenen die wat meer verdienen en dat willen ruimte voor een verzekering die wat duurder is en ook meer uitbetaalt. 'een' verzekeringsmaatschappij zal hier vast op inspringen. Dit betekent wel dat dit meer werkloosheid dan de 'stucturele werkloosheid' oplevert dan wanneer je deze mensen een sollicitatieplicht op zou leggen. Zeg dat maar tegen Rothbard.
05-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
Ho vergeten schuin af te zetten ;-)
05-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
afzetten lukt niet
05-okt-2005 René
Mattijs schrijft: "Zeg dat maar tegen Rothbard."
Rothbard is niet meer (1995).
Ik realiseer me dat beginnende bedrijven niet het hoofddoelwit zijn van degenen die economische ongelijkheid willen eliminieren. Wat ze vooral niet leuk vinden is het soort inkomen dat zichzelf in stand houdt door een alliantie met macht. Bijvoorbeeld: bouwbedrijven die de verkiezingscampagnes van politici financieren in ruil voor overheidcontracten, of rijke ouders die hun kinderen in goede universiteiten weten te krijgen door ze naar dure scholen te sturen die voor dat doel bedoeld zijn. Maar als je probeert om dit soort welvaart aan te vallen met een economisch beleid, dan is het moeilijk om je doelwit te treffen zonder ook beginnende bedrijven te vernietigen als collateral damage.
| Het probleem hier is niet welvaart, maar corruptie. |
We hoeven niet te voorkomen dat mensen rijk worden, als we kunnnen voorkomen dat welvaart in macht verandert. En er is vooruitgang op dat front. Voordat hij stierf aan de drank in 1925, reed Commodore Vanderbilts mislukte kleinkind Reggie op vijf verschillende malen voetgangers over, waarbij hij twee van hen doodde. Tegen 1969, toen Ted Kennedy van de brug bij Chappaquiddick afreed, leek het limiet naar één gedaald te zijn. Vandaag zou het nul kunnen zijn. Maar wat er is veranderd is niet de variatie in welvaart. Wat er is veranderd is de mogelijkeheid om welvaart in macht om te zetten.
Hoe verbreek je het verband tussen welvaart en macht? Eis transparantie. Kijk nauwkeurig naar hoe macht wordt uitgeoefend, en eis rekenschap van hoe beslissingen gemaakt worden. Waarom worden alle politieondervragingen niet gevideotaped? Waarom vielen de Verenigde Staten daadwerkelijk Irak binnen? Waarom openbaren ambtenaren niet meer over hun financiën, en waarom alleen tijdens hun ambtstermijn?
Een vriend van mij die veel over computerbeveiliging weet, zegt dat verreweg de meest belangrijkste stap is om alles te loggen. Toen hij nog een jochie was dat probeerde in computers in te breken, was het achterlaten van een spoor wat hem het meest zorgen maakte. Hij was meer tegengewerkt door de noodzaak om een spoor te vermijden, dan door ieder ander obstakel dat opzettelijk in zijn pad werd geplaatst.
Zoals alle illegale verbanden, bloeit het verband tussen welvaart en macht op in geheimzinnigheid. Openbaar alle transacties, en je zult dit verband enorm reduceren. Dat is de strategie die al lijkt te werken, en het heeft niet als bijwerking dat het je hele land arm maakt.
Ik denk niet dat veel mensen zich realiseren dat er een verband bestaat tussen economische ongelijkheid en risico. Ik begreep het zelf tot voor kort ook niet. Ik wist natuurlijk al jaren dat wanneer men niet scoorde met een beginnend bedrijf, het andere alternatief was om een knusse, vaste onderzoeksbaan te krijgen. Maar ik begreep niet de formule die mijn gedrag bepaalde. Het is eveneens empirisch duidelijk dat een land dat niet toestaat dat mensen rijk worden op weg is naar een ramp, of het nu het Rome van Diocletius is of het Engeland van Harold Wilson. Maar ik begreep pas sinds kort de rol die risico hierin speelt.Als je probeert om welvaart aan te vallen, dan zul je uiteindelijk ook ricico vernietigen, en met ricio ook groei. Als we een eerlijkere wereld willen, denk ik dat we beter één plek verderop kunnen aanvallen, op het punt waar welvaart in macht verandert.
Paul Graham
 Paul Graham is een essayist, programmeur, en libertariër. In 1995 ontwikkelde hij samen met Robert Morris de eerste web-gebaseerde applicatie, Viaweb, die in 1998 voor $49 miljoen door Yahoo! werd gekocht. In 2002 beschreef hij een simpel Bayesiaans spamfilter dat aan de basis ligt van de meeste huidige filters. Paul Graham heeft een A.B. in filosofie van Cornell, een Ph.D. in informatica van Harvard, en heeft schilderkunst gestudeerd bij RISD en de Accademia di Belle Arti in Florence. Tot zijn boeken behoren On Lisp, ANSI Common Lisp, en Hackers & Painters: Big Ideas From the Computer Age, waarvan een groot aantal essays ook op zijn site is te lezen. Graham is één van de partners in het bedrijf Y Combinator dat beginnende ondernemers financiert en ondersteunt. |
Gerelateerde links:
- Dit artikel in het Engels plus voetnoten
- Wat je niet mag zeggen
- Andere essays van Paul Graham
- Y Combinator
- Startup School
- Where are all the European Startups?
- Studenten zien op tegen risico's van ondernemen
Plaats reactie02-okt-2005 McCarthy
Wat een lang artikel.
02-okt-2005 René
Ja, zeg dat wel. Doe mij maar een column van Bart. ;-)
02-okt-2005 Diadem
Erg goed stuk!
03-okt-2005 Joep
Paul Graham schrijft het ene na het andere prachtstuk.
03-okt-2005 Arend
@ 1 ^ 2: korte neus hebben jullie zeg.
03-okt-2005 Chico Lama
very well argued: 'Het lijkt goed om te zeggen dat we economische ongelijkheid moeten verminderen. Wanneer je het op die manier uitdrukt, wie kan het dan met je oneens zijn? Ongelijkheid moet toch wel slecht zijn, toch? Het klinkt een stuk minder goed om te zeggen dat we de mate waarin nieuwe bedrijven worden opgericht moeten reduceren. En toch impliceert het één het andere.'
jammer dat gros van de mensen niet verder komt dan moralistische 'argumenten' en dus de gevolgen van zodanig ingrijpen niet eens wil zien
04-okt-2005 Armin
Niet eens moraliserend, maar botte afgunst ...
04-okt-2005 Quirium
Opgemerkt weze dat het ook bij uitstek de linkerkanters zijn die zo hameren op de risicoloze maatschappij op alle andere vlakken dan economische: het voorzorgsprincipe getuigt van regelrechte risicoschuwheid, gezondheidsbeleid en verkeersbeleid zijn erop gericht mensen in glazen kastjes te laten leven.
04-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
Het lijkt erop dat slechts 1 op de 10 beginnende bedrijven slaagt.[1]
Op de vraag of dit een zonde is of een zege gaat de schrijver helaas niet in; het laatste (een zege) is m.i. voor de hand liggender dan het eerste (zonde). M.a.w. door de lat erg hoog te leggen zal het gemiddelde Nederlandse bedrijf erg sterk in de schoenen moeten staan om te overleven, dit geeft voor de internationale concurrentie van Nederland uiteraard ook voordelen. Dat het gat tussen arm en rijk er niet mee wordt verkleind kan kloppen, maar het BNP stijgt er wel sneller door dan met pappen en nathouden van zwakke bedrijven, ipv hetzelfde arbeidsvermogen inzetten in de sterkste bedrijven.
Internationale investeerders weten dit ook: Hoe verklaar je anders dat internationale banken zoals de abn-amro nog steeds investeren in startende bedrijven in Nederland?
04-okt-2005 Armin
"Op de vraag of dit een zonde is of een zege gaat de schrijver helaas niet in; het laatste (een zege) is m.i. voor de hand liggender dan het eerste (zonde). M.a.w. door de lat erg hoog te leggen zal het gemiddelde Nederlandse bedrijf erg sterk in de schoenen moeten staan om te overleven, dit geeft voor de internationale concurrentie van Nederland uiteraard ook voordelen. Dat het gat tussen arm en rijk er niet mee wordt verkleind kan kloppen, maar het BNP stijgt er wel sneller door dan met pappen en nathouden van zwakke bedrijven, ipv hetzelfde arbeidsvermogen inzetten in de sterkste bedrijven."
Mattijs, je mist wel even wat. Het is geen zegen, want die 9 van de 10 die falen, falen ten eerste niet allemaal omdat ze het niet aan zouden kunnen. Een groot deel zou niet falen indien de staat wat minder regels en belastingen had. En wie faalt komt wel ten late van de samenleving, hetgeen weer meer belastingdruk en weer meer falende bedrijven geeft.
Er is hier geen sprake van pappen en nathouden van zwakke bedrijven, maar het moedwillig kapotmaken van bedrijven die normaal de concurentie best aan zouden kunnen.
Tenslotte mis je de strekking. Een heel grote groep mensen begint nu geen bedrijf, nemen geen risico, etc. Daar is niet eens sprake van wel/niet falen, maar ze beginnen gewoon niet. Daar gaat het om!
04-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
Tenslotte mis je de strekking. Een heel grote groep mensen begint nu geen bedrijf, nemen geen risico, etc. Daar is niet eens sprake van wel/niet falen, maar ze beginnen gewoon niet. Daar gaat het om!
Tja ze beginnen dus niet omdat ze er geen brood in zien. Ze zien al in dat ze de lat die erg hoog is gelegd niet zullen halen. De lat hoogleggen houdt in dat je alles perfect -beter dan beter voor elkaar moet hebben: een financieel degelijke basis, hoge innovatiegraad, minimale verspilling, degelijk management etc etc.
De lat lager leggen betekent dus misschien meer arbeid, maar op macroniveau niet persé een grotere omzet, en dat proef ik er een beetje aan dit verhaal.
04-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
Over een andere boeg: stel je legt inderdaad de lat erg laag, dan nog zullen de slechtste bedrijven niet slagen, zou je dan de lat weer lager leggen om toch vooral de mensen maar bezig te houden? Wat denk je dan dat er met het BNP gebeurt?
04-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
Weer anders bekeken; als je de lat lager legt verlaag je inderdaad het risico, maar je verlaagt tegelijk de opbrengst.
04-okt-2005 Henk, het origineel
De lat is niet een grens voor universele kwaliteit, maar een selectie mechanisme dat een bepaalde wijze van 'kwaliteit' bevoordeelt.
04-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
Dat klopt, keuterboeren kunnen heel gelukkig zijn, deze opmerking is niet als geintje bedoeld.
04-okt-2005 K. WInkelaar
Matijs: als je de lat laag legt zullen er meer starten. Van die starters zal een groot deel tot de ontdekking komen dat ze beter moeten worden dan dat ze zijn. Hence: een positief effect, ze gaan harder en/of slimmer werken. Komen met nieuwe ideeën die het in de huidige overheids-maatschappij niet redden.
En dus zitten er talloze mensen nodeloos in de bijstand/ww. En is onze concurentiepositie aanzienlijk slechter geworden.
04-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
Matijs: als je de lat laag legt zullen er meer starten.
Dat geldt voor *iedere* uitgangspositie van 'welvaart'. De conclusie dat de lat lager leggen béter is onderschrijf ik niet. Het omgekeerde is ook waar; als je de lat hoger legt zullen er minder starten. Je moet dus een evenwicht zoeken dat concurrerend genoeg is vergeleken bij andere overheden. Vergeet niet dat belasting ook voor bedrijven interessante voorzieningen financiert, bijv een wegennet en spoornet vanaf de Rotterdamse haven naar het achterland, universiteiten, ik noem maar wat zaken (het 'klimaat'). Belasting is dus niet 100 % verspild geld (zoals op dit forum vaak wordt gedacht heb ik het idee). Het alternatief voor een bedrijf dat in Nederland wil starten is aan private ipv collectieve 'voorzieningen' betalen dmv tolheffingen abbonnementen vrijwillige bijdragen etc, dat kost ook geld (en tijd). Volgens jullie minder, nou, dat zou dan betekenen dat Nederland niet concurrerend is en er geen buitenlandse bedrijven naar Nederland komen. Dat valt volgens mij wel mee.
04-okt-2005 David Dirkse - de.dirkseGEEN@SPAMhccnet.nl
hobbyist:een artikel voor een tijdschrift schrijven is veel werk. 50% vd opbrengst gaat naar de belasting.
starter: nog voor een cent is verdiend
moet 400 euro aan de KvK worden betaald.
Waarvoor is trouwens volstrekt onduidelijk.
werkloze: elk gewerkt uur (ook acquisitie)
gaat van de uitkering af, onafhankelijk van de verdienste.
Er staat gewoon een straf op ondernemen.
04-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
.hobbyist:een artikel voor een tijdschrift schrijven is veel werk. 50% vd opbrengst gaat naar de belasting.
onjuist: de belastingdienst heft geen belasting over zaken die redelijkerwijs als hobby gezien kunnen worden.
starter: nog voor een cent is verdiend
moet 400 euro aan de KvK worden betaald.
Waarvoor is trouwens volstrekt onduidelijk.
400 euro is onzin, ik betaal geloof ik 59 euro per jaar. Inschrijven bij de KVK is helemaal niet verplicht, dus ik vraag me af wat je probleem is.
werkloze: elk gewerkt uur (ook acquisitie)
gaat van de uitkering af, onafhankelijk van de verdienste.
Dit is ook al niet waar; je moet je bijverdienste opgeven, afhankelijk hoeveel je hebt bijverdiend moet je een gedeelte inleveren (meer bijverdiend is uiteraard meer inleveren, weinig bijverdiend is niets inleveren)
05-okt-2005 The Wizard - smartggggGEEN@SPAMyahoo.com
@Mattijs: "Over een andere boeg: stel je legt inderdaad de lat erg laag"
Je mist het punt zo te lezen volledig. Er HOORT juist helemaal geen lat gelegd te worden; het is geen toelatingsexamen voor een universiteit of een limiet voor de Olympische Spelen. Het gaat erom dat mensen de kans horen te krijgen zelf iets op te bouwen, en daar, mits ze er hard voor werken (en dat doen de meeste ondernemers) iets voor terugkrijgen.
Nu is het zo: werk je hard, en verdien je goed, dan mag je een groot deel daarvan inleveren (om volstrekt onduidelijke redenen eigenlijk). Gaat het echter om welke reden dan ook economisch slecht, dan zal de overheid niet klaarstaan om je een zak geld terug te geven. Wie er profiteren, zijn, om het maar even bot te zeggen, luie mensen; mensen die geen enkel risico willen nemen, die liever niets doen dan de nek uit te steken. Die profiteren in geval de ondernemer winst boekt, en verliezen niets in geval de ondernemer verlies lijdt. Een eenzijdig voordeel dus.
"zou je dan de lat weer lager leggen om toch vooral de mensen maar bezig te houden?"
Mensen 'bezig houden'? Denk je nou werkelijk dat in iedereen een ondernemer schuilt? Hoe naief.
05-okt-2005 The Wizard - smartggggGEEN@SPAMyahoo.com
@Mattijs: "Belasting is dus niet 100 % verspild geld (zoals op dit forum vaak wordt gedacht heb ik het idee)."
Onzin. Geef mij al je geld, en ik zal het zinvol besteden.
05-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
Er HOORT juist helemaal geen lat gelegd te worden
Je begrijpt het zelf niet. Nederland is zo ingericht dat er een verplicht belastingstelsel is waarmee voor investeerders interessante voorzieningen en voorwaarden zijn. Jullie zijn het er niet mee eens, dat is iets anders dan dat het niet HOORT. Je bent vrij te vertrekken.
Nu is het zo: werk je hard, en verdien je goed, dan mag je een groot deel daarvan inleveren (om volstrekt onduidelijke redenen eigenlijk). ...//...
Wie er profiteren, zijn, om het maar even bot te zeggen, luie mensen
Als 100% van de belastingen op zou gaan aan ww-uitkeringen zou je gelijk hebben. Dat is echter niet het geval. Nederland is zo ingericht dat er belastingen worden geheven en er toch nog een concurrerend investeringsklimaat is met een relatief erg hoge welvaart. Je pikt - erg stereotyp voor dit soort discussie - alleen 'luie mensen' eruit en daar hang je de argumentatie aan op.
Vergeet niet dat je ook in Libertarie een werkloosheidsuitkering hebt waar 'luie mensen van profiteren'.
herhaling:
Wat je bij liberalisering verandert is de financieringswijze van de arbeidsverzekering, niet het principe je te verzekeren tegen verlies van arbeid.
Jullie beweren - ten onrechte- dat er nauwelijks werkloosheid voorkomt als je de libertarische principes volgt. Waarom ten onrechte; Hierom: Zou je uit gaan van zeer lage werkloosheid, dan zou een arbeidsverzekering erg goedkoop zijn; vrijwel niets kosten. Dan zal er dus financiële ruimte zijn voor een duurdere verzekeringsovereenkomst waarin bijvoorbeeld kan worden opgenomen dat je geen werk hoeft aan te nemen dat je niet wilt omdat het: te weinig betaalt, te ver weg is, niet 'passend' is, een jaar thuis kunt zitten etc. Deze voorwaarden (geknipt voor luie mensen) zullen de werkloosheid en de premie doen toenemen, ofwel dit is een recept voor MEER WERKLOOSHEID. Ook in Libertarie zullen jullie roepen dat 'luie mensen profiteren'.
Ervaring leert dat als je de arbeidsverzekering zo duur maakt als ie in Nederland is, mensen niet emigreren. De markt 'kan het dus hebben'.
Jullie zouden als enige voordeel hebben dat je je niet hoeft te verzekeren tegen arbeidsverlies. Maar zoals al eerder gezegd; je bent vrij te vertrekken.
05-okt-2005 The Wizard - smartggggGEEN@SPAMyahoo.com
"Je bent vrij te vertrekken."
Minima zijn ook vrij te vertrekken. Chronisch zieken zijn ook vrij te vertrekken. Je opmerking raakt kant noch wal.
"Je pikt - erg stereotyp voor dit soort discussie - alleen 'luie mensen' eruit en daar hang je de argumentatie aan op."
Zie mijn laatste post op de 'Kabinet Balkenende bezuinigt NIET' thread.
"Vergeet niet dat je ook in Libertarie een werkloosheidsuitkering hebt waar 'luie mensen van profiteren'."
Niet bij mij; of althans maar ten dele. Voor een uitkering zouden, als ik het voor het zeggen had, mensen wel degelijk iets moeten doen. Misschien is dat niet het werk waar ze het meeste zin in hebben, of waar ze het meest geschikt voor zijn.
Aan 'werk' kan ook op verschillende manieren invulling gegeven worden. Dit hoeft niet alleen een economisch belang te dienen. Mensen (die daar behoefte aan hebben) "emotioneel bijstaan" zou ook een een invulling kunnen zijn, om maar een voorbeeld te geven.
"Jullie beweren - ten onrechte- dat er nauwelijks werkloosheid voorkomt als je de libertarische principes volgt."
Refereer a.u.b. alleen aan mij persoonlijk. Ik deel meningen met anderen op dit forum, maar denk ook totaal anders over sommige dingen, dus je "jullie" is niet gepast.
Natuurlijk zou er werkeloosheid zijn.
"je bent vrij te vertrekken."
Dus het is OK om een klimaat te creeren waarin bepaalde groepen tegengewerkt, uitgebuit, onderdrukt of wat dan ook worden, want die mensen zijn toch vrij om te vertrekken. Dan zie ik eigenlijk ook het probleem van bezettingen niet zo. In de Tweede Wereldoorlog viel Duitsland Nederland binnen. Wat was daar het probleem van? Nederlanders waren toch vrij te vertrekken, als het hen niet beviel? De meerderheid werd bovendien relatief met rust gelaten; anders waren wij er ook niet geweest.
Ik wacht trouwens nog op je geld, want ik heb er al enkele zeer nuttige doelen voor vastgesteld.
05-okt-2005 jetoel
Mattijs zegt
"Nu is het zo: werk je hard, en verdien je goed, dan mag je een groot deel daarvan inleveren (om volstrekt onduidelijke redenen eigenlijk). ...//...
Wie er profiteren, zijn, om het maar even bot te zeggen, luie mensen
Als 100% van de belastingen op zou gaan aan ww-uitkeringen zou je gelijk hebben. Dat is echter niet het geval. Nederland is zo ingericht dat er belastingen worden geheven en er toch nog een concurrerend investeringsklimaat is met een relatief erg hoge welvaart. Je pikt - erg stereotyp voor dit soort discussie - alleen 'luie mensen' eruit en daar hang je de argumentatie aan op."
Mattijs: als je luiheid subsidieert en werken bestraft, zal het aantal luie mensen toenemen of de hoeveelheid vrije tijd en het aantal werkende mensen of werkuren afnemen. Dat is een elementaire economische wetmatigheid.
Als ik kaas duurder maak en melk goedkoper, dan wordt er minder kaas gekocht en meer melk. Hetzelfde geldt uiteraard voor arbeid, kinderopvang etc.
05-okt-2005 jetoel
Mattijs, je zou je zoveel vragen en twijfels besparen door gewoon een aantal standaardwerken te lezen. Maar goed daar gaan we dan maar weer.
"Vergeet niet dat je ook in Libertarie een werkloosheidsuitkering hebt waar 'luie mensen van profiteren'. herhaling:
Wat je bij liberalisering verandert is de financieringswijze van de arbeidsverzekering, niet het principe je te verzekeren tegen verlies van arbeid."
Wacht even. Dit lijkt me geen semantisch probleem. Een uitkering is een betaling die gefinancierd is door onder dwang geld van A af te pakken en aan B te geven. Een verzekering is een vrijwillige ruil tussen verzekeraar V en persoon B. Dit zijn de basisuitgangspunten die we nog kunnen aanvullen met:
Alleen regulering en een minimumloon veroorzaken structurele werkeloosheid. Ook dit is een praxeologische waarheid. Immers minimumprijzen zorgen voor een overschot (prijs ligt boven de evenwichtsprijs). Boterberg = leger werkelozen. Voor de economische detail uitleg hiervan verwijs ik naar Rothbard.
Verder zegt Mattijs: "Jullie beweren - ten onrechte- dat er nauwelijks werkloosheid voorkomt als je de libertarische principes volgt.
- Zoals we hierboven hebben vastgesteld zijn alleen rehgulering en minimumlonen de oorzaak van structurele werkeloosheid. Het opheffen van beide, zoals de libertarische principes voorstaan zal de structurele werkeloosheid dan ook doen verdwijnen. Er is niets meer. laten we wel logisch blijven argumenteren.
Dan hoeven we alleen jouw argument door te prikken, wat, gegeven de uitgangspunten erg eenvoudig moet zijn. Hiervoor hebben we wel een extra waarheid nodig: je kunt een euro maar een keer uitgeven, of zoals Rothbard zegt you can't have your cake and eat it too' Logisch: als je je koekje opeet dan heb je hem niet meer in je handen. Laten we kijken...
"Waarom ten onrechte; Hierom: Zou je uit gaan van zeer lage werkloosheid, dan zou een arbeidsverzekering erg goedkoop zijn; vrijwel niets kosten. Dan zal er dus financiële ruimte zijn voor een duurdere verzekeringsovereenkomst waarin bijvoorbeeld kan worden opgenomen dat je geen werk hoeft aan te nemen dat je niet wilt omdat het: te weinig betaalt, te ver weg is, niet 'passend' is, een jaar thuis kunt zitten etc."
- We hebben m. Omdat een verzekering een vrijwillige ruil is tussen verzekeraar V en persoon B, zal persoon B eerst de middelen hebben moeten vergaren om de verzekering af te kunnen sluiten. Omdat hij zijn euro maar 1 keer kan uitgeven, zal hij deze wel moeten verdienen alvorens hij hem kan uitgeven aan een verzekering. Hij heeft de keuze tussen werken en geld hebben en niet werken en geen geld hebben. Kiest hij voor werken en een verzekering afsluiten die hem een jaar zonder werk blijft doorbetalen, dan zal hij die verzekering eerst betaald moeten hebben. De verzekeraar die zijn euro ook maar 1 keer uit kan geven, zal er alles aan doen om de voorwaarden dusdandig op te stellen dat B hier geen misbruik van kan maken.
"Deze voorwaarden (geknipt voor luie mensen) zullen de werkloosheid en de premie doen toenemen, ofwel dit is een recept voor MEER WERKLOOSHEID."
- Je kunt je euro maar 1 keer uitgeven. Werkeloosheid ontstaat alleen door staatsregulering en minimumlonen. Als je rijk kunt worden zonder te werken, zoals jij hier schetst, dan zou elke verzekeraar failliet gaan. Omdat een verzekeraar zijn eigen geld aan de cleint uitgeeft en de Staat andermans geld aan een ander, zal de verzekeraar een prikkel hebben dit op efficiente wijze te doen.
" Ook in Libertarie zullen jullie roepen dat 'luie mensen profiteren'."
- Omdat in Libertarie je voor elke euro moet werken en alle ruil VRIJWILLIG is, is er per definitie geen sprake van profiteren. Er kan hoogstens sprake zijn van oplichting. Maar dat is een ander verhaal.
05-okt-2005 Peter de Jong
Jetoel schreef: “Werkeloosheid ontstaat alleen door staatsregulering en minimumlonen.”
Niet alleen. Ook binnen een volledig vrije markt zal er altijd werkloosheid bestaan. Wel eens van de varkenscyclus gehoord ? Omscholing kost immers tijd en de marktdynamiek kan zo snel gaan dat sommige mensen de boot missen als hun vroegere branche verandert en ze zelf nog niet klaar zijn voor een ander vak.
Verder zullen er altijd mensen zijn waarvoor permanent geen werk is. Denk aan lichamelijk of geestelijk gehandicapten, chronisch zieken, ouderen, e.d. Daarbij is er al enkele eeuwen een voortgaande automatiseringstrend die tot uitstoot van arbeid leidt. Daar zijn goede bedrijfseconomische redenen voor aan te voeren.
Tot nu toe konden werkloos geworden arbeiders doorstromen naar expanderende sectoren (van de landbouw naar de industrie en daaruit naar de dienstensector), maar daar komt eens een einde aan. Zodra de technologie het mogelijk maakt om tegen veel hogere productiviteit en lagere kosten per product ook typische diensten te verlenen (denk aan automatische systemen voor effectenhandel, contractonderhandelingen, bedrijfsmanagement op targets, maar ook gezondheidsmonitoring en ziekenverzorging, e.d.) worden de grote groepen mensen die daar nu een (vaak goedbelegde) boterham in verdienen werkloos zonder dat ze naar een andere sector kunnen doorstromen.
En zodra die automatische systemen geheel selfsupporting zijn geworden (d.w.z. automatische reparatie, automatische vermenigvuldiging en later zelfs automatisch design en development) zijn ook al die kenniswerkers en hooggekwalificeerde arbeiders niet meer nodig. Het is te hopen, dat die werkloze mensen dan een flink aandelenpakket hebben om in hun levensonderhoud te kunnen voorzien. ;-)
“It is better to have a permanent income than to be fascinating”
~ Oscar Wilde (1854-1900)
05-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
wel vreemd is dat je aan 'standaardwerken' refereert die volgens jou per definitie waarheid bevatten, terwijl het theorieen zijn. Slechte theorieen.
We hebben m. Omdat een verzekering een vrijwillige ruil is tussen verzekeraar V en persoon B, zal persoon B eerst de middelen hebben moeten vergaren om de verzekering af te kunnen sluiten. Omdat hij zijn euro maar 1 keer kan uitgeven, zal hij deze wel moeten verdienen alvorens hij hem kan uitgeven aan een verzekering. Hij heeft de keuze tussen werken en geld hebben en niet werken en geen geld hebben. Kiest hij voor werken en een verzekering afsluiten die hem een jaar zonder werk blijft doorbetalen, dan zal hij die verzekering eerst betaald moeten hebben. De verzekeraar die zijn euro ook maar 1 keer uit kan geven, zal er alles aan doen om de voorwaarden dusdandig op te stellen dat B hier geen misbruik van kan maken.
Dus, als zoals jij stelt er geen structurele werkloosheid voorkomt, dan is er voor de verzekeringsmaatschappij ook weinig risico en zal de premie dus laag zijn. Dan is er voor degenen die wat meer verdienen en dat willen ruimte voor een verzekering die wat duurder is en ook meer uitbetaalt. 'een' verzekeringsmaatschappij zal hier vast op inspringen. Dit betekent wel dat dit meer werkloosheid dan de 'stucturele werkloosheid' oplevert dan wanneer je deze mensen een sollicitatieplicht op zou leggen. Zeg dat maar tegen Rothbard.
05-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
Ho vergeten schuin af te zetten ;-)
05-okt-2005 Mattijs - info_hier_aubGEEN@SPAMyahoo.com
afzetten lukt niet
05-okt-2005 René
Mattijs schrijft: "Zeg dat maar tegen Rothbard."
Rothbard is niet meer (1995).
