Een vleiende visie
Gevaren voor een maatschappij kunnen dodelijk zijn, ook als zij niet acuut zijn. Eén zo'n gevaar is de dominante visie van onze tijd-en het dogmatisme waarmee de ideeën, de aannames, en de houdingen van die visie aangehangen worden.
Het is niet dat deze visie uitzonderlijk slecht of uitzonderlijk incorrect is. Mensen maken fouten en begaan zonden sinds het begin van de mensheid. Er speelde meer bij de grote catastrofes in de geschiedenis. Er was typisch een additioneel ingrediënt dat cruciaal bleek: een methode die feedback van de realiteit tegenging, waardoor een gevaarlijke koers blindelings voortgezet kon worden tot aan een fatale afloop. Grote delen van het Europese continent werden verwoest in de Tweede Wereld Oorlog omdat het totalitaire regime van de Nazi's geen mogelijkheid gaf aan diegenen, die de zelfvernietigende gevolgen van Hitlers politiek voorzagen, om deze politiek te veranderen of zelfs maar te beïnvloeden. Ook in eerdere perioden voorzagen veel individuen de zelfvernietiging van hun eigen beschavingen, vanaf het Romeinse rijk tot aan de perioden van Spaanse, Ottomaanse en andere rijken. Toch was dit onvoldoende om af te wijken van de koers die naar ruïnering leidde. Vandaag de dag is de dominante sociale visie, ondanks de vrijheid van pers en de massamedia, gevaarlijk dichtbij zich zelf af te sluiten van enige afwijkende feedback van de realiteit.
Zelfs wanneer de behandeling van beleidsvraagstukken de uiterlijke vorm aanneemt van argumentatie, zijn de conclusies vaak vooraf bepaald door de aannames en definities inherent aan de specifieke kijk op maatschappelijke processen. Verschillende visies hebben natuurlijk verschillende aannames, waardoor het niet ongewoon is dat mensen met verschillende visies tegenovergestelde meningen hebben op een reeks van ongerelateerde onderwerpen, zoals justitie, buitenlandse zaken, milieu, anti-discriminatiebeleid, defensie, onderwijs, en ga zo maar door. In een opmerkelijk groot deel van de gevallen wordt echter geen empirisch bewijs vooraf gezocht of, nadat een beleid eenmaal onderweg is, naderhand geraadpleegd. Feiten worden aangevoerd voor een reeds ingenomen positie, maar dat is heel wat anders dan het systematisch testen van tegengestelde theorieën aan de hand van bewijzen. Monumentale vraagstukken worden in essentie benaderd als een strijd tussen visies.
Zelfs wanneer de behandeling van beleidsvraagstukken de uiterlijke vorm aanneemt van argumentatie, zijn de conclusies vaak vooraf bepaald door de aannames en definities inherent aan de specifieke kijk op maatschappelijke processen. Verschillende visies hebben natuurlijk verschillende aannames, waardoor het niet ongewoon is dat mensen met verschillende visies tegenovergestelde meningen hebben op een reeks van ongerelateerde onderwerpen, zoals justitie, buitenlandse zaken, milieu, anti-discriminatiebeleid, defensie, onderwijs, en ga zo maar door. In een opmerkelijk groot deel van de gevallen wordt echter geen empirisch bewijs vooraf gezocht of, nadat een beleid eenmaal onderweg is, naderhand geraadpleegd. Feiten worden aangevoerd voor een reeds ingenomen positie, maar dat is heel wat anders dan het systematisch testen van tegengestelde theorieën aan de hand van bewijzen. Monumentale vraagstukken worden in essentie benaderd als een strijd tussen visies.
|
Leg niet die vleiende zalving op uw ziel.
Hamlet |
De nadruk zal hier [in Sowells boek: The Vision of the Annointed: Self-Congratulation as a Basis for Social Policy] liggen op een specifieke visie-de visie dominant onder de intellectuele en politieke elite van onze tijd. Belangrijk aan deze visie zijn niet slechts de specifieke aannames en de gevolgtrekkingen daaruit, maar ook het feit dat het een dominante visie is-hetgeen betekent dat de aannames ervan door zo veel mensen als gegeven worden beschouwd, inclusief door de zogenaamde 'intellectuelen', dat in het algemeen noch de aannames, noch de gevolgtrekkingen geconfronteerd worden met de eis empirisch bewezen te worden. Integendeel, empirisch bewijs kan zelfs als verdacht beschouwd worden voor zover het inconsistent is met de visie.
Afwijkende bewijzen kunnen afgedaan worden als alleenstaande onregelmatigheden, of als iets dat selectief gekozen is door tegenstanders, of het kan ad hoc 'wegverklaard' worden met behulp van een theorie waarvoor geen enkel empirische onderbouwing bestaat -afgezien dan van het feit dat de ad hoc theorie zich zelf kan handhaven en acceptatie wint omdat deze consistent is met de overlappende visie. Voorbeelden van dergelijke tactieken zijn talrijk in de hoofdstukken die volgen. Wat eerst aan de orde moet komen zijn de redenen achter deze tactieken; waarom is het dermate belangrijk om in een bepaalde visie te geloven dat bewijs dat het tegendeel waar is, genegeerd, onderdrukt, of ongeloofwaardig gemaakt moet worden-feitelijk: waarom zoekt men niet de realiteit maar een visie? Wat biedt de visie dat de realiteit niet biedt?
Wat een visie kan bieden, en wat de dominante visie van onze tijd inderdaad met nadruk biedt, is een speciale status van deugdzaamheid voor diegenen die erin geloven. Degenen die de visie accepteren worden niet slechts als feitelijk correct beschouwd, maar als moreel superieur. Anders gezegd, degenen die het oneens zijn met de dominante visie zijn niet slechts incorrect, ze zondigen. Vanuit het perspectief van degenen met deze visie van de wereld discussiëren de 'gezalfden' en de 'onwetenden' niet op eenzelfde niveau van moraliteit, noch hanteren zij dezelfde koude regels van logica en bewijs. De onwetenden moeten 'bewust' gemaakt worden, hun 'geweten' moet verbeterd worden, en de wens wordt uitgesproken dat ze als mens zullen 'groeien'. Mochten de onwetenden echter recalcitrant blijken, dan moet hun 'slechtheid' bevochten worden en moeten de 'ware redenen' achter hun argumenten en handelingen ontmaskerd worden. Hoewel verbale modes veranderen, is dit beeld van de uiteenlopende rechtschapenheid van de gezalfden en de onwetenden de laatste 200 jaar niet fundamenteel gewijzigd.
Het gaat hier niet slechts om discussietactieken. Mensen zijn zelden oprechter dan wanneer zij hun eigen morele superioriteit aannemen. Noch zijn zulke houdingen inherent aan polemiek als zodanig. Een aantal zeer sterke polemisten stelden dat hun opponenten goede bedoelingen hadden en zelfs intelligent waren-maar gevaarlijk incorrect op het betreffende discussiepunt. Sommigen 'kunnen de slechtste dingen doen zonder de slechtste der mensen te zijn', zei Edmund Burke in de 18e eeuw. Op dezelfde wijze zei Malthus toen hij een populaire visie van zijn tijd aanviel, waarvan William Godwin en Condorcet pleitvaders waren:
Ik kan niet twijfelen aan de talenten van mensen als Godwin en Condorcet. En ik ben niet bereid te twijfelen aan hun oprechtheid.
Evenwel was Godwins antwoord van een geheel andere aard. Hij noemde Malthus 'boosaardig', betwijfelde 'de menselijkheid van de man' en zei 'ik beken niet in staat te zijn me voor te kunnen stellen van wat voor aarde deze man gemaakt is.'
Hier was meer aan de hand dan een verschil in persoonlijke polemische stijl. De asymmetrie in argumenten weerspiegelt een asymmetrie in visies die door de eeuwen heen bestaan heeft. Toen Friedrich Hayeks The Road to Serfdom de verzorgingsstaat en het socialisme aanviel in 1944, karakteriseerde hij zijn tegenstanders als 'doelzekere idealisten' en 'auteurs wiens oprechtheid en onbaatzuchtigheid onder geen enkele verdenking staan,' maar zijn eigen boek werd behandeld als iets immoreels, dat sommige Amerikaanse uitgevers weigerde te publiceren ondanks het reeds aangetoonde impact ervan in Engeland. Evenzo stelde een boek uit 1993 dat zeer kritisch was over progressieve sociale beleidsmaatregelen, dat de voorstanders van deze maatregelen mensen waren die 'wilden helpen' vanuit 'fatsoenlijke en gulle motieven', ongeacht dat de conclusie van het boek was dat het netto resultaat van de maatregelen was dat 'de armen in hun armoede bleven steken.' Ter vergelijking, een bestseller uit 1992 geschreven door een voorstander van precies zulke sociale beleidsmaatregelen claimde 'conservatieven kan het eigenlijk niet schelen of zwarte Amerikanen gelukkig of ongelukkig zijn'. Deze demonisering van tegenstanders van de visie is niet beperkt tot de VS of tot etnische vraagstukken. De eminente Franse schrijver Jean-François Revel, die tegen veel aspecten van de dominante visie stelling genomen heeft, vertelt dat hij behandeld wordt, zelfs in een sociale setting, als iemand met 'residuele sporen van homo sapiens.'
Een hedendaagse schrijver vatte de verschillen tussen diegenen met de visie van de gezalfden-politiek links-en anderen als volgt samen:
Ben je het oneens met iemand van rechts dan vindt hij je waarschijnlijk stompzinnig, incorrect, dwaas, bedwelmd. Ben je het oneens met iemand van links dan vindt hij je eerder egoïstisch, een afvallige, ongevoelig, mogelijk kwaadwillig.
De hedendaagse gezalfden en degenen die hen volgen slaan zich zelf bijvoorbeeld op de borst over hun 'medeleven' voor achterstandsgroepen, hun 'bezorgdheid' over het milieu, en over het feit dat ze 'anti-oorlog' zijn-alsof dit kenmerken zijn die hen onderscheidt van mensen met een tegengestelde kijk op het beleid. Alleen al het idee dat een tegenstander van de dominante visie, zoals Milton Friedman bijvoorbeeld, net zoveel medeleven voor de armen en achterstandsgroepen heeft, en net zo verschrikt is van vervuiling, of verafschuwd door het lijden en de slachtingen onder miljoenen onschuldigen als gevolg van oorlog-zo'n idee zou een zeer afwijkende noot zijn in de visie van de gezalfden. Als zo'n idee geaccepteerd zou worden, dan zou dit betekenen dat tegenargumenten over sociaal beleid ingegeven zouden zijn door methodiek, kansrekeningen, en empirisch bewijs-en omdat medeleven zich aan beide kanten van het debat zou vinden, zou het verdwijnen als relevante onderscheidende factor daarin. Dat is zeker niet de visie van de gezalfden. Eén reden voor de handhaving en afscherming van een visie is dat deze onlosmakelijk verbonden is met de ego's van degenen die erin geloven. Ondanks Hamlets waarschuwing tegen zelfverheerlijking, is de visie van de gezalfden niet simpelweg een visie van de wereld en de causale verbanden daarin, maar ook een visie van henzelf en hun morele rol in die wereld. Het is een visie van onderscheidende rechtschapenheid. Het is geen visie van de tragedie van de menselijke toestand: problemen bestaan omdat anderen niet zo wijs of zo deugdzaam zijn als de gezalfden.
De grote ideologische kruistochten van de intellectuelen van de 20e eeuw gingen over een enorm spectrum aan uiteenlopende gebieden: van de eugenetica-beweging van de eerste decennia van de 20e eeuw tot de milieubeweging van de latere decennia, om maar niet te spreken van thema's als de verzorgingsstaat, socialisme, communisme, Keynesianisme, en medische, nucleaire, en automobiele veiligheid. Wat al deze uiteenlopende kruistochten gemeen hebben is de morele verheffing van de gezalfden boven anderen, wiens afwijkende standpunten moesten verdwijnen en vervangen moesten worden door de visie van de gezalfden middels de machtige arm van de overheid. Ondanks de grote verscheidenheid aan gebieden waarover in de 20e eeuw de kruistochten van de intellectuelen zich afspeelden zijn er een aantal vaak terugkerende kenmerken aan te wijzen:
1. Beweringen van een groot gevaar voor de hele maatschappij, waar de massa's blind voor zijn.
2. Een urgente noodzaak voor actie om de komende ramp te voorkomen.
3. Een noodzaak voor de overheid om drastisch het gevaarlijke gedrag van velen in te perken, om te voldoen aan de wijze, vooruitziende blik van weinigen.
4. Een minachtende afwenteling van tegenargumenten als zijnde ongeïnformeerd, onverantwoordelijk, of gemotiveerd door onwaardige doelen.
Specifieke argumenten over specifieke onderwerpen komen in de volgende hoofdstukken aan de orde, maar deze hoeven ons hier nog even niet bezig te houden. Wat opmerkelijk is, is hoe weinig argumenten daadwerkelijk aangedragen worden, en hoeveel substituten voor argumenten er bestaan. Deze substituten voor argumenten zijn, haast per definitie, het best beschikbaar voor aanhangers van de dominante visie wiens aannames zo wijdverspreid geaccepteerd worden dat conclusies gebaseerd erop ermee door kunnen zonder verder onderzoek.
De dominante visie van onze tijd is reeds lange tijd toe aan een kritische revaluatie-of in veel gevallen, aan een eerste evaluatie. De visie doordrenkt de media en de academische wereld in zo'n grote mate, en heeft zoveel terrein gewonnen in religieuze kringen, dat velen volwassen worden zonder te weten dat er een andere manier is waarop de zaken bekeken worden, of dat bewijs relevant kan zijn om de grandioze aannames van de zogenaamde 'intellectuelen' te checken. Veel van deze 'intellectuelen' kunnen beter beschreven worden als 'gearticuleerden', als mensen wiens verbale vlugheid ontsnapt aan zowel bewijs als logica. Dit kan een fataal talent zijn wanneer het de cruciale afscherming ten opzichte van de realiteit levert die ten grondslag ligt aan vele historische catastrofes.
Ondanks de kracht van de dominante visie zijn sommigen in staat gebleken zich eraan te onttrekken. De meeste van de leidende hedendaagse tegenstanders van de dominante visie bevonden zich ooit in zijn invloedsfeer. Milton Friedman, Friedrich Hayek, Karl Popper, Edward Banfield, Irving Kristol, Norman Podhoretz-de lijst gaat maar door-deelden eens de aannames van degenen met wie ze uiteindelijk zo fundamenteel zouden verschillen. Zelfs in de alledaagse politiek was de meest prominente en succesvolle tegenstander van de dominante visie, Ronald Reagan, ooit in dermate deel van de visie dat hij behoorde tot de progressieve organisatie Americans for Democratic Action.
Weinigen hebben zich dus hun hele leven buiten de visie van de gezalfden bevonden, en bijna niemand is er niet op een of andere manier door beïnvloed. Het begrijpen van die visie, de huidige impact ervan en de toekomstige gevaren, is het doel van dit boek [The Vision of the Annointed: Self-Congratulation as a Basis for Social Policy].
Thomas Sowell
(Oorspronkelijke titel: Flattering Unction, hoofdstuk 1 uit Thomas Sowells boek The Vision of the Annointed: Self-Congratulation as a Basis for Social Policy. Vertaling door Peter van Maanen, eindnoten met literatuurverwijzingen zijn weglaten.)
Gerelateerde links:
- Homepage Thomas Sowell
Plaats reactie - 18 reactie(s):
10-mrt-2003 Aschwin de Wolf
Geweldig om weer eens een vertaling van Thomas Sowell te zien. Thomas Sowell is een van de beste pro-vrijheid auteurs en weet als geen ander hoe socialistische intellectuelen redeneren. Wat Sowell's werk zo bijzonder maakt (zelfs onder libertariers) is zijn consequente REALISME in plaats van het gangbare idealisme waarbij de consequenties er niet toe doen.
11-mrt-2003 Erik Driessens - erik.driessensGEEN@SPAMwxs.nl
Ik heb tot nu toe geen boeken van Thomas Sowell gelezen, maar wel veel artikelen op www.capmag.com. Ik lees ze bijna altijd met plezier, net als deze.
Een citaat uit bovenstaand artikel:
"Beweringen van een groot gevaar voor de hele maatschappij, waar de massa's blind voor zijn.
2. Een urgente noodzaak voor actie om de komende ramp te voorkomen.
3. Een noodzaak voor de overheid om drastisch het gevaarlijke gedrag van velen in te perken, om te voldoen aan de wijze, vooruitziende blik van weinigen.
4. Een minachtende afwenteling van tegenargumenten als zijnde ongeïnformeerd, onverantwoordelijk, of gemotiveerd door onwaardige doelen."
Dit doet toch wel heel sterk aan het broeikaseffect denken. Een tegenbewijs is dat natuurlijk niet, maar de bewijslast ligt m.i. bij de broeikasgelovigen.
13-mrt-2003 Speedy
Het aanhangen van "dominante visies" is nergens voor nodig. Mensen moeten gewoon hun gezonde verstand gebruiken.
Ik heb het je al eens eerder gezegd Erik, maar het broeikaseffect is geen geloof maar een feit.
De sterke toename van broeikasgassen in de atmosfeer is een feit, evenals de stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde. Hoe het mechanisme precies functioneert is echter nog onduidelijk. De opwarming van het zeewater kan de Koude Golfstroom doen stagneren. Dit zou een snellere opwarming van de aarde tot gevolg kunnen hebben, ware het niet dat hierdoor tevens de Warme Golfstroom zal stagneren (beide Golfstromen omcirkelen in ca. 2000 jaar de gehele aarde en zorgen voor een stabiel en gematigd wereldklimaat met een gemiddelde temperatuur van slechts 15 graden).
Deze stagnatie zal juist een sterke afkoeling veroorzaken (de Warme Golfstroom zorgt ervoor dat wij hier in Europa een gematigd klimaat hebben, zonder deze bijdrage komen we hier in een nieuwe ijstijd terecht). Het probleem is nu dat het evenwicht van beide effecten (opwarming en afkoeling) instabiel is.
Het wordt bovendien sterk beïnvloed door enorme hoeveelheden methaangas die uit de oceaanbodem vrijkomen zodra de temperatuur enkele graden stijgt (methaan is een zeer sterk broeikasgas). Daarbij nemen de oceanen, en het fytoplankton daarin, zeer grote hoeveelheden van het broeikasgas CO2 op, maar dat vermogen neemt drastisch af zodra de temperatuur stijgt.
Het zou dus heel goed kunnen dat onze kleine bijdrage aan CO2 uitstoot (die in 50 jaar is verdubbeld en snel toeneemt) net voldoende opwarming genereert om de hele balans razendsnel door te laten slaan. Het klimaat verandert dan onomkeerbaar en hele delen van de aarde zullen onleefbaar worden voor de mens.
Zolang het mechanisme niet geheel duidelijk is moeten we geen risico nemen. "Better safe than sorry" zoals de Engelsen zeggen.
13-mrt-2003 Aschwin de Wolf
"Zolang het mechanisme niet geheel duidelijk is moeten we geen risico nemen. "Better safe than sorry" zoals de Engelsen zeggen."
Als we dit principe zouden hanteren zou de wereld tot onmiddelijke stilstand komen omdat praktisch alle technologische- en medische innovaties een element van onzekerheid hebben en de gevolgen op (lange termijn) onvoorspelbaar zijn.
13-mrt-2003 Speedy
Niet zo overdrijven Aschwin. Er zijn gelukkig maar weinig nieuwe ontwikkelingen die een dergelijke ingrijpende en onomkeerbare impact kunnen hebben.
14-mrt-2003 Kordotium - kordotiumGEEN@SPAMyahoo.com
Speedy: het broeikaseffect is inderdaad een feit, dat zal ook niemand ontkennen. Over het versterkte broeikaseffect valt echter nog zeer te discussieren!
Zowel de toename van broeikasgassen als de stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde kloppen, maar of dit het gevolg is van menselijke activiteit valt nog zeer te betwijfelen.
Voorlopig zijn daar nog geen concrete aanwijzingen voor, anders dan dat de temperatuurstijging niet te verklaren is aan de hand van de mechanismes die men op dit moment kent. Daarom wordt de temperatuurstijging aan mensen toegeschreven, maar dit zou net zo goed aan andere mechanismes kunnen liggen.
15-mrt-2003 Speedy
Kordotium,
Het is vrijwel zeker dat de meeste broeikasgassen NIET door de mens in de atmosfeer komen. Waar het om gaat is het instabiele evenwicht dat ik hierboven heb uitgelegd.
Het zou heel goed kunnen dat onze kleine bijdrage aan CO2 uitstoot (die in 50 jaar is verdubbeld en snel toeneemt) net voldoende opwarming genereert om de hele balans razendsnel door te laten slaan. Het klimaat verandert dan onomkeerbaar en hele delen van de aarde zullen onleefbaar worden voor de mens.
Zie het echter niet als een bedreiging maar als een uitdaging. Nu kunnen we met nog een extra reden snel omschakelen naar een economie op basis van duurzame energie bronnen die geen enkele bijdrage aan het broeikaseffect leveren.
Ook kan je je economisch zeer interessante grootschalige bosbouwprojecten voorstellen die grote delen van de aarde weer van "groene longen" voorzien om al die overtollige CO2 weg te werken (injectie in zee en omzetting naar vaste stof zijn overigens andere opties).
Als je je realiseert dat in een zeer dichtbevolkt land als Nederland zelfs een koe nog 10 keer zoveel grondoppervlak ter beschikking heeft als een gezin met 4 personen, dan ligt het voor de hand dat we zelfs hier na de dringend noodzakelijke landbouwhervorming nog heel wat produktie- en recreatiebos bij kunnen planten.
16-mrt-2003 martin
Speedy,
"Waar het om gaat is het instabiele evenwicht dat ik hierboven heb uitgelegd."
Interessant. Waar heb je dat vandaan, en hoe waarschijnlijk is het dat de CO2 uitstoot door menselijke activiteit voldoende is om deze balans om te laten slaan?
16-mrt-2003 Kordotium - kordotiumGEEN@SPAMyahoo.com
Speedy: we zijn het dus aardig eens, alleen denk jij wel dat het noodzakelijk is om nu al zoveel aanpassingen te doen en denk ik van niet. Gewoon een verschillende interpretatie van ongeveer dezelfde risico-analyse.
25-mrt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Hee, Aschwin,
Ik zie dit artikel dat Hayek toch geen sociaal-democraat is. Maar je bekritiseert mij wel over mijn Hayekneigingen, maar Sowell niet?
Overigens vind k het een uitstekend artikel van een van Amerika's meest erudiete en intelligente Conservatieven, en een van de betere artikelen die verschenen is op Meervrijheid. Negen +.
25-mrt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Het broekaseffect bestaat helemaal niet. Echt helemaal niet. Het is sowieso verdacht. In Angelsaksiche landen was er in de jaren 70 een 'global cooling scare'. Er werd gedacht dat industriele roetdeeltjes de zon zouden verduisteren en dat de industriele samenleving dus naar de verdoemenis zou gaan. Op een of andere manier is deze angstgolf aan Nederland voorbijgegaan - en dat terwijl zo'n golf nu juist zo geschikt zou zijn voor Nederland; je ziet Bas de Gaaij Fortman al met het vingertje.
Verder moet je bij wetenschap ook je intuitie gebruiken. Als je 's morgens om vijf uur in een boerenveld gaat staan, en het is frisjes, en je ziet de afmetingen van dat veld en de omringende velden, en zo oneindig door, zul je beseffen dat de vlekjes die 'steden' heten wel bijzonder heet moeten zijn willen ze de luchtmassa om je heeb opwarmen.
En dan de bekende meetfouten: satelietfoto's die geen opwarming tonen, stedelijke metingen die dat wel doen; het feit dat het klimaat altijd verandert, de zonnevlekactiviteit die met de temperatuur correleert, kortom, die hele broeikaseffectonzin klopt niet.
25-mrt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Nu ik weeer eens gelijk dreig te krijgen (die rol is heus niet altijd leuk,
hoor :) ), en Popper en Hayek genoemd worden als afwijkers van het progressieve gedachtengoed, net als ik in ons Liefdadigheidsdebat al deed) wil ik weer de fouten van het pure onversneden Libertarisme aanzwengelen. Eerst wil ik even opmerken dat Irving Kristol een neo-Conservatief is, en een boek geschreven heeft dat veelbetkenend heet: Two Cheers for Capitalism. In dit boek legt Kristol uit dat omgelimiteerd kapitalisme menselijke structuren kapotmaakt: gezin, buurt, en kinderen aan verleidingen blootstelt die ze niet nodig hebben om stevige volwassenen te worden. Een condoom verkoiper verkoopt zijn waren rustig aan een 13-jarig meisje, maar is dat wel wenselijk?
Ook Hayek stipt deze spanning aan tussen enerzijds de volkomen onafhankelijke mens, die frictionless van werkplaats naar werkplaats moet kunnen verhuizen om aan de vraag van de arbeidsmarkt te kunnen voldoen, en onze stamachtige aard, die van ons vraagt familie, buren, kennissen, vrienden een plaats te geven in ons leven.
Puur onversneden kapitalisme is dus een 'pipe-dream', en ik vind het een groot minpunt van - blijkbaar vooral Nederlandse - Libertariers dit niet eens bespreekbaar te achten. Als mensen van een intellectuele diepte als Hayek dit zeggen, mag Koos, boerenlul uit Barneveld, dit OOK zeggen.
Nu een praktijkvoorbeeld. Een vriend van mij in Massachussets die zichzelf net links van het midden acht, voert op dit ogenblik actie tegen een 'schurkenbedrijf' dat verarmd uranium in de grond heeft gestopt in Concord, Mass. 'Thyroid cancer' (ik weet niet meer hoe dat heet in het NL) is toegenomen, en de grond is vervuild.
De onversneden Libertarische oplossing is dat iemand dan een rechtszaak zou kunnen aanspannen tegen dit bedrijf. Het bedrijf maakt dan een berekening van dit rsicio en de kosten, neemt die in aanmerking, en zorgt dat zijn winst zo groot is dat het door kan gaan met deze mensonvriendleijk praktijken en ook de boetes uit de rechtszaak betalen.
Het is mijns inziens toch beter de overheid een oogje inhet zeil te laten houden om de publieke belangen te behartigen. Met de beste wil van de wereld zie ik niet in hoe mijn gezichtspunt mij een 'sociaal-democraat' maakt.
Jean-Francois Revel waarschuwt er in 'Democracy Against Itself' voor dat 'Rechts' geen spiegelbeeld is van 'Links', en dat afschuw van totalitaire systemen niet een atomisch inddividualisme impliceert. Daarom noem ik mzelf 'centristisch neo-Conservatief' ipv Libertarier.
25-mrt-2003 martin
Koos,
"Nu een praktijkvoorbeeld. Een vriend van mij in Massachussets die zichzelf net links van het midden acht, voert op dit ogenblik actie tegen een 'schurkenbedrijf' dat verarmd uranium in de grond heeft gestopt in Concord, Mass. 'Thyroid cancer' (ik weet niet meer hoe dat heet in het NL) is toegenomen, en de grond is vervuild."
Van wie was die grond?
25-mrt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Van wie was die grond? Ik zie waar het argument naar toe gaat: prive-eigenaars zouden deze troep niet toelaten. Ten eerste is dat nog maar de vraag, want wat als het 'schurkenbedrijf' zelf veel grond koopt.
Of eigneaars van grond veel betaalt.
Ten tweede ga je uit van het feit dat er dan helemaal geen privegrond meer is in de samenleving (de zg 'pay for access to the sidewalk' Libertarians - je kunt nu nergens meer lopen zonder voortdurend een kwartje ergens in te gooien omdat ales, maar dan ook alles in privehanden is en iedereen overal geld aan wil verdienen). Dat lijkt me niet wenselijk.
Maar goed, ik ben blij dat je reageert, want ik vind het wel vervelend om al die debatten telkens te winnen....:)
25-mrt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Ik schreef>Ten tweede ga je uit van het feit dat er dan helemaal geen privegrond meer is in de samenleving
Ik bedoelde>Ten tweede ga je uit van het feit dat er dan helemaal geen PUBLIEKE grond meer is in de samenleving.
26-mrt-2003 martin
"Van wie was die grond? Ik zie waar het argument naar toe gaat: prive-eigenaars zouden deze troep niet toelaten."
Jij hebt ook alles door ;-) Toch werkt het wel zo, mensen zullen minder snel iets doen aan een vuilniszak op straat dan een vuilniszak in hun tuin.
"Ten eerste is dat nog maar de vraag, want wat als het 'schurkenbedrijf' zelf veel grond koopt. Of eigneaars van grond veel betaalt."
Dan heeft niemand er last van, tenzij de vervuiling zich buiten de gekochte of gehuurde grond verspreidt. Dat is natuurlijk inbreuk op de eigendomsrechten van anderen, iets waar libertariërs fel tegen zijn, dat weet jij toch ook.
Afval storten op die grond vermindert de waarde natuurlijk ernstig. Grond aankopen om die vervolgens vol te storten is dus een vorm van kapitaalvernietiging die waarschijnlijk niet lang vol te houden is.
Maar waar het eigenlijk om gaat is dat zo'n bedrijf de marktprijs betaald van de vervuiling.
"Ten tweede ga je uit van het feit dat er dan helemaal geen privegrond meer is in de samenleving" (je bedoelde dus: publieke grond)
Klopt, er kan nog hoogstens grond zijn die van niemand is, en die dus nog door iemand geclaimt kan worden.
"(de zg 'pay for access to the sidewalk' Libertarians - je kunt nu nergens meer lopen zonder voortdurend een kwartje ergens in te gooien omdat ales, maar dan ook alles in privehanden is en iedereen overal geld aan wil verdienen). Dat lijkt me niet wenselijk."
Dat hoeft niet zo te zijn. De straten zouden eigendom zijn van een vereniging van eigenaren van de aanliggende gebouwen. Dat bestaat in de VS al lang (zou jij toch moeten weten), en in Nederland ook in zekere vorm, denk maar aan de portieken en gallerijen en parkeergarages van appartementencomplexen.
Een interessant artikel op dit gebied:
LOKALE PUBLIEKE GOEDEREN EN COLLECTIEVE VOORZIENINGEN
Gaat gelijk in op die 19e eeuw waar jij en Speedy zo mee zitten :) (wil ik ook nog op reageren, maar nu even niet...)
Overigens zijn dit soort dingen (infrastructuur) de reden dat ook ik nog wat bedenkingen heb tegen het libertarisme, hoewel die steeds minder worden.
"Maar goed, ik ben blij dat je reageert, want ik vind het wel vervelend om al die debatten telkens te winnen....:)"
Ik ken dat ;-)
En van wie was die grond nou?
26-mrt-2003 martin
O, en Koos,
"Het broekaseffect bestaat helemaal niet. Echt helemaal niet."
Het broeikaseffect bestaat absoluut, anders zou het hier heel erg koud zijn....
27-mrt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Martin schrijft>O, en Koos,
"Het broekaseffect bestaat helemaal niet. Echt helemaal niet."
Het broeikaseffect bestaat absoluut, anders zou het hier heel erg koud zijn....
**Ik zal me hier maar even op richten terwijl ik een strategie bedenk om dat kwartjestrottoirsdebat tot het mijne te maken en weer een trofee op de schoorsteen te zetten.
Natuurlijk bestaat er een broeikaseffect, maar het is niet zeker of wij mensen dat beinvloeden.
Een niet-argument is al gepost: de neiging van sommige mensen om alarm te slaan. Dat is iets diep menselijks: degene die alarm slaat krijgt aandacht, en er zijn echte gevaren, dus alarm slaan is een wenselijke menselijke activiteit. Vals alarm slaan is dat ook. Zoals iemand boven al zegt, is dat op zich geen reden om aan te nemen dat er geen door mensen beinvloedt broeikaseffect is.
De verkillingseffectpaniek van de jaren 70, geintroduceerd door Nigel Calders, en later niet-bestaand gebleken, geeft je echter wel te denken. Nog geen 30 jaar geleden zouden we allemaal naar de verdoemenis gaan omdat de aarde te koud zou worden. Roetdeeltjes zouden de zon verduisteren, en huppetee, de dood loerde om de hoek. Gelukkig was het allemaal niet waar, en leven we nog.
Alweer: dit betekent niet dat we het klimaat niet beinvloeden, maar het zegt iets over de kanalen via dewelke alarm wordt geslagen.
Verder zijn er zoveel factoren die weer en klimaat beinvloeden dat het moeilijk is om er iets over te zeggen. Ik sta dan ook verbaasd van het feit dat de door menselijke activiteiten voor waar wordt aangenomen zonder dat iemand het bevraagt, en dat het Kyoto verdrag als een soort peilstok voor iemand's 'goedheid' geldt. Referenties voor mijn minderheidsstandpunt kan je vinden door naar 'Heidelberg Appeal Nederland' te surfen
Afwijkende bewijzen kunnen afgedaan worden als alleenstaande onregelmatigheden, of als iets dat selectief gekozen is door tegenstanders, of het kan ad hoc 'wegverklaard' worden met behulp van een theorie waarvoor geen enkel empirische onderbouwing bestaat -afgezien dan van het feit dat de ad hoc theorie zich zelf kan handhaven en acceptatie wint omdat deze consistent is met de overlappende visie. Voorbeelden van dergelijke tactieken zijn talrijk in de hoofdstukken die volgen. Wat eerst aan de orde moet komen zijn de redenen achter deze tactieken; waarom is het dermate belangrijk om in een bepaalde visie te geloven dat bewijs dat het tegendeel waar is, genegeerd, onderdrukt, of ongeloofwaardig gemaakt moet worden-feitelijk: waarom zoekt men niet de realiteit maar een visie? Wat biedt de visie dat de realiteit niet biedt?
Wat een visie kan bieden, en wat de dominante visie van onze tijd inderdaad met nadruk biedt, is een speciale status van deugdzaamheid voor diegenen die erin geloven. Degenen die de visie accepteren worden niet slechts als feitelijk correct beschouwd, maar als moreel superieur. Anders gezegd, degenen die het oneens zijn met de dominante visie zijn niet slechts incorrect, ze zondigen. Vanuit het perspectief van degenen met deze visie van de wereld discussiëren de 'gezalfden' en de 'onwetenden' niet op eenzelfde niveau van moraliteit, noch hanteren zij dezelfde koude regels van logica en bewijs. De onwetenden moeten 'bewust' gemaakt worden, hun 'geweten' moet verbeterd worden, en de wens wordt uitgesproken dat ze als mens zullen 'groeien'. Mochten de onwetenden echter recalcitrant blijken, dan moet hun 'slechtheid' bevochten worden en moeten de 'ware redenen' achter hun argumenten en handelingen ontmaskerd worden. Hoewel verbale modes veranderen, is dit beeld van de uiteenlopende rechtschapenheid van de gezalfden en de onwetenden de laatste 200 jaar niet fundamenteel gewijzigd.
Het gaat hier niet slechts om discussietactieken. Mensen zijn zelden oprechter dan wanneer zij hun eigen morele superioriteit aannemen. Noch zijn zulke houdingen inherent aan polemiek als zodanig. Een aantal zeer sterke polemisten stelden dat hun opponenten goede bedoelingen hadden en zelfs intelligent waren-maar gevaarlijk incorrect op het betreffende discussiepunt. Sommigen 'kunnen de slechtste dingen doen zonder de slechtste der mensen te zijn', zei Edmund Burke in de 18e eeuw. Op dezelfde wijze zei Malthus toen hij een populaire visie van zijn tijd aanviel, waarvan William Godwin en Condorcet pleitvaders waren:
Ik kan niet twijfelen aan de talenten van mensen als Godwin en Condorcet. En ik ben niet bereid te twijfelen aan hun oprechtheid.
Evenwel was Godwins antwoord van een geheel andere aard. Hij noemde Malthus 'boosaardig', betwijfelde 'de menselijkheid van de man' en zei 'ik beken niet in staat te zijn me voor te kunnen stellen van wat voor aarde deze man gemaakt is.'
Hier was meer aan de hand dan een verschil in persoonlijke polemische stijl. De asymmetrie in argumenten weerspiegelt een asymmetrie in visies die door de eeuwen heen bestaan heeft. Toen Friedrich Hayeks The Road to Serfdom de verzorgingsstaat en het socialisme aanviel in 1944, karakteriseerde hij zijn tegenstanders als 'doelzekere idealisten' en 'auteurs wiens oprechtheid en onbaatzuchtigheid onder geen enkele verdenking staan,' maar zijn eigen boek werd behandeld als iets immoreels, dat sommige Amerikaanse uitgevers weigerde te publiceren ondanks het reeds aangetoonde impact ervan in Engeland. Evenzo stelde een boek uit 1993 dat zeer kritisch was over progressieve sociale beleidsmaatregelen, dat de voorstanders van deze maatregelen mensen waren die 'wilden helpen' vanuit 'fatsoenlijke en gulle motieven', ongeacht dat de conclusie van het boek was dat het netto resultaat van de maatregelen was dat 'de armen in hun armoede bleven steken.' Ter vergelijking, een bestseller uit 1992 geschreven door een voorstander van precies zulke sociale beleidsmaatregelen claimde 'conservatieven kan het eigenlijk niet schelen of zwarte Amerikanen gelukkig of ongelukkig zijn'. Deze demonisering van tegenstanders van de visie is niet beperkt tot de VS of tot etnische vraagstukken. De eminente Franse schrijver Jean-François Revel, die tegen veel aspecten van de dominante visie stelling genomen heeft, vertelt dat hij behandeld wordt, zelfs in een sociale setting, als iemand met 'residuele sporen van homo sapiens.'
Een hedendaagse schrijver vatte de verschillen tussen diegenen met de visie van de gezalfden-politiek links-en anderen als volgt samen:
Ben je het oneens met iemand van rechts dan vindt hij je waarschijnlijk stompzinnig, incorrect, dwaas, bedwelmd. Ben je het oneens met iemand van links dan vindt hij je eerder egoïstisch, een afvallige, ongevoelig, mogelijk kwaadwillig.
De hedendaagse gezalfden en degenen die hen volgen slaan zich zelf bijvoorbeeld op de borst over hun 'medeleven' voor achterstandsgroepen, hun 'bezorgdheid' over het milieu, en over het feit dat ze 'anti-oorlog' zijn-alsof dit kenmerken zijn die hen onderscheidt van mensen met een tegengestelde kijk op het beleid. Alleen al het idee dat een tegenstander van de dominante visie, zoals Milton Friedman bijvoorbeeld, net zoveel medeleven voor de armen en achterstandsgroepen heeft, en net zo verschrikt is van vervuiling, of verafschuwd door het lijden en de slachtingen onder miljoenen onschuldigen als gevolg van oorlog-zo'n idee zou een zeer afwijkende noot zijn in de visie van de gezalfden. Als zo'n idee geaccepteerd zou worden, dan zou dit betekenen dat tegenargumenten over sociaal beleid ingegeven zouden zijn door methodiek, kansrekeningen, en empirisch bewijs-en omdat medeleven zich aan beide kanten van het debat zou vinden, zou het verdwijnen als relevante onderscheidende factor daarin. Dat is zeker niet de visie van de gezalfden. Eén reden voor de handhaving en afscherming van een visie is dat deze onlosmakelijk verbonden is met de ego's van degenen die erin geloven. Ondanks Hamlets waarschuwing tegen zelfverheerlijking, is de visie van de gezalfden niet simpelweg een visie van de wereld en de causale verbanden daarin, maar ook een visie van henzelf en hun morele rol in die wereld. Het is een visie van onderscheidende rechtschapenheid. Het is geen visie van de tragedie van de menselijke toestand: problemen bestaan omdat anderen niet zo wijs of zo deugdzaam zijn als de gezalfden.
De grote ideologische kruistochten van de intellectuelen van de 20e eeuw gingen over een enorm spectrum aan uiteenlopende gebieden: van de eugenetica-beweging van de eerste decennia van de 20e eeuw tot de milieubeweging van de latere decennia, om maar niet te spreken van thema's als de verzorgingsstaat, socialisme, communisme, Keynesianisme, en medische, nucleaire, en automobiele veiligheid. Wat al deze uiteenlopende kruistochten gemeen hebben is de morele verheffing van de gezalfden boven anderen, wiens afwijkende standpunten moesten verdwijnen en vervangen moesten worden door de visie van de gezalfden middels de machtige arm van de overheid. Ondanks de grote verscheidenheid aan gebieden waarover in de 20e eeuw de kruistochten van de intellectuelen zich afspeelden zijn er een aantal vaak terugkerende kenmerken aan te wijzen:
1. Beweringen van een groot gevaar voor de hele maatschappij, waar de massa's blind voor zijn.
2. Een urgente noodzaak voor actie om de komende ramp te voorkomen.
3. Een noodzaak voor de overheid om drastisch het gevaarlijke gedrag van velen in te perken, om te voldoen aan de wijze, vooruitziende blik van weinigen.
4. Een minachtende afwenteling van tegenargumenten als zijnde ongeïnformeerd, onverantwoordelijk, of gemotiveerd door onwaardige doelen.
Specifieke argumenten over specifieke onderwerpen komen in de volgende hoofdstukken aan de orde, maar deze hoeven ons hier nog even niet bezig te houden. Wat opmerkelijk is, is hoe weinig argumenten daadwerkelijk aangedragen worden, en hoeveel substituten voor argumenten er bestaan. Deze substituten voor argumenten zijn, haast per definitie, het best beschikbaar voor aanhangers van de dominante visie wiens aannames zo wijdverspreid geaccepteerd worden dat conclusies gebaseerd erop ermee door kunnen zonder verder onderzoek.
De dominante visie van onze tijd is reeds lange tijd toe aan een kritische revaluatie-of in veel gevallen, aan een eerste evaluatie. De visie doordrenkt de media en de academische wereld in zo'n grote mate, en heeft zoveel terrein gewonnen in religieuze kringen, dat velen volwassen worden zonder te weten dat er een andere manier is waarop de zaken bekeken worden, of dat bewijs relevant kan zijn om de grandioze aannames van de zogenaamde 'intellectuelen' te checken. Veel van deze 'intellectuelen' kunnen beter beschreven worden als 'gearticuleerden', als mensen wiens verbale vlugheid ontsnapt aan zowel bewijs als logica. Dit kan een fataal talent zijn wanneer het de cruciale afscherming ten opzichte van de realiteit levert die ten grondslag ligt aan vele historische catastrofes.
Ondanks de kracht van de dominante visie zijn sommigen in staat gebleken zich eraan te onttrekken. De meeste van de leidende hedendaagse tegenstanders van de dominante visie bevonden zich ooit in zijn invloedsfeer. Milton Friedman, Friedrich Hayek, Karl Popper, Edward Banfield, Irving Kristol, Norman Podhoretz-de lijst gaat maar door-deelden eens de aannames van degenen met wie ze uiteindelijk zo fundamenteel zouden verschillen. Zelfs in de alledaagse politiek was de meest prominente en succesvolle tegenstander van de dominante visie, Ronald Reagan, ooit in dermate deel van de visie dat hij behoorde tot de progressieve organisatie Americans for Democratic Action.
Weinigen hebben zich dus hun hele leven buiten de visie van de gezalfden bevonden, en bijna niemand is er niet op een of andere manier door beïnvloed. Het begrijpen van die visie, de huidige impact ervan en de toekomstige gevaren, is het doel van dit boek [The Vision of the Annointed: Self-Congratulation as a Basis for Social Policy].
Thomas Sowell
(Oorspronkelijke titel: Flattering Unction, hoofdstuk 1 uit Thomas Sowells boek The Vision of the Annointed: Self-Congratulation as a Basis for Social Policy. Vertaling door Peter van Maanen, eindnoten met literatuurverwijzingen zijn weglaten.)
Gerelateerde links:
- Homepage Thomas Sowell
Plaats reactie10-mrt-2003 Aschwin de Wolf
Geweldig om weer eens een vertaling van Thomas Sowell te zien. Thomas Sowell is een van de beste pro-vrijheid auteurs en weet als geen ander hoe socialistische intellectuelen redeneren. Wat Sowell's werk zo bijzonder maakt (zelfs onder libertariers) is zijn consequente REALISME in plaats van het gangbare idealisme waarbij de consequenties er niet toe doen.
11-mrt-2003 Erik Driessens - erik.driessensGEEN@SPAMwxs.nl
Ik heb tot nu toe geen boeken van Thomas Sowell gelezen, maar wel veel artikelen op www.capmag.com. Ik lees ze bijna altijd met plezier, net als deze.
Een citaat uit bovenstaand artikel:
"Beweringen van een groot gevaar voor de hele maatschappij, waar de massa's blind voor zijn.
2. Een urgente noodzaak voor actie om de komende ramp te voorkomen.
3. Een noodzaak voor de overheid om drastisch het gevaarlijke gedrag van velen in te perken, om te voldoen aan de wijze, vooruitziende blik van weinigen.
4. Een minachtende afwenteling van tegenargumenten als zijnde ongeïnformeerd, onverantwoordelijk, of gemotiveerd door onwaardige doelen."
Dit doet toch wel heel sterk aan het broeikaseffect denken. Een tegenbewijs is dat natuurlijk niet, maar de bewijslast ligt m.i. bij de broeikasgelovigen.
13-mrt-2003 Speedy
Het aanhangen van "dominante visies" is nergens voor nodig. Mensen moeten gewoon hun gezonde verstand gebruiken.
Ik heb het je al eens eerder gezegd Erik, maar het broeikaseffect is geen geloof maar een feit.
De sterke toename van broeikasgassen in de atmosfeer is een feit, evenals de stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde. Hoe het mechanisme precies functioneert is echter nog onduidelijk. De opwarming van het zeewater kan de Koude Golfstroom doen stagneren. Dit zou een snellere opwarming van de aarde tot gevolg kunnen hebben, ware het niet dat hierdoor tevens de Warme Golfstroom zal stagneren (beide Golfstromen omcirkelen in ca. 2000 jaar de gehele aarde en zorgen voor een stabiel en gematigd wereldklimaat met een gemiddelde temperatuur van slechts 15 graden).
Deze stagnatie zal juist een sterke afkoeling veroorzaken (de Warme Golfstroom zorgt ervoor dat wij hier in Europa een gematigd klimaat hebben, zonder deze bijdrage komen we hier in een nieuwe ijstijd terecht). Het probleem is nu dat het evenwicht van beide effecten (opwarming en afkoeling) instabiel is.
Het wordt bovendien sterk beïnvloed door enorme hoeveelheden methaangas die uit de oceaanbodem vrijkomen zodra de temperatuur enkele graden stijgt (methaan is een zeer sterk broeikasgas). Daarbij nemen de oceanen, en het fytoplankton daarin, zeer grote hoeveelheden van het broeikasgas CO2 op, maar dat vermogen neemt drastisch af zodra de temperatuur stijgt.
Het zou dus heel goed kunnen dat onze kleine bijdrage aan CO2 uitstoot (die in 50 jaar is verdubbeld en snel toeneemt) net voldoende opwarming genereert om de hele balans razendsnel door te laten slaan. Het klimaat verandert dan onomkeerbaar en hele delen van de aarde zullen onleefbaar worden voor de mens.
Zolang het mechanisme niet geheel duidelijk is moeten we geen risico nemen. "Better safe than sorry" zoals de Engelsen zeggen.
13-mrt-2003 Aschwin de Wolf
"Zolang het mechanisme niet geheel duidelijk is moeten we geen risico nemen. "Better safe than sorry" zoals de Engelsen zeggen."
Als we dit principe zouden hanteren zou de wereld tot onmiddelijke stilstand komen omdat praktisch alle technologische- en medische innovaties een element van onzekerheid hebben en de gevolgen op (lange termijn) onvoorspelbaar zijn.
13-mrt-2003 Speedy
Niet zo overdrijven Aschwin. Er zijn gelukkig maar weinig nieuwe ontwikkelingen die een dergelijke ingrijpende en onomkeerbare impact kunnen hebben.
14-mrt-2003 Kordotium - kordotiumGEEN@SPAMyahoo.com
Speedy: het broeikaseffect is inderdaad een feit, dat zal ook niemand ontkennen. Over het versterkte broeikaseffect valt echter nog zeer te discussieren!
Zowel de toename van broeikasgassen als de stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde kloppen, maar of dit het gevolg is van menselijke activiteit valt nog zeer te betwijfelen.
Voorlopig zijn daar nog geen concrete aanwijzingen voor, anders dan dat de temperatuurstijging niet te verklaren is aan de hand van de mechanismes die men op dit moment kent. Daarom wordt de temperatuurstijging aan mensen toegeschreven, maar dit zou net zo goed aan andere mechanismes kunnen liggen.
15-mrt-2003 Speedy
Kordotium,
Het is vrijwel zeker dat de meeste broeikasgassen NIET door de mens in de atmosfeer komen. Waar het om gaat is het instabiele evenwicht dat ik hierboven heb uitgelegd.
Het zou heel goed kunnen dat onze kleine bijdrage aan CO2 uitstoot (die in 50 jaar is verdubbeld en snel toeneemt) net voldoende opwarming genereert om de hele balans razendsnel door te laten slaan. Het klimaat verandert dan onomkeerbaar en hele delen van de aarde zullen onleefbaar worden voor de mens.
Zie het echter niet als een bedreiging maar als een uitdaging. Nu kunnen we met nog een extra reden snel omschakelen naar een economie op basis van duurzame energie bronnen die geen enkele bijdrage aan het broeikaseffect leveren.
Ook kan je je economisch zeer interessante grootschalige bosbouwprojecten voorstellen die grote delen van de aarde weer van "groene longen" voorzien om al die overtollige CO2 weg te werken (injectie in zee en omzetting naar vaste stof zijn overigens andere opties).
Als je je realiseert dat in een zeer dichtbevolkt land als Nederland zelfs een koe nog 10 keer zoveel grondoppervlak ter beschikking heeft als een gezin met 4 personen, dan ligt het voor de hand dat we zelfs hier na de dringend noodzakelijke landbouwhervorming nog heel wat produktie- en recreatiebos bij kunnen planten.
16-mrt-2003 martin
Speedy,
"Waar het om gaat is het instabiele evenwicht dat ik hierboven heb uitgelegd."
Interessant. Waar heb je dat vandaan, en hoe waarschijnlijk is het dat de CO2 uitstoot door menselijke activiteit voldoende is om deze balans om te laten slaan?
16-mrt-2003 Kordotium - kordotiumGEEN@SPAMyahoo.com
Speedy: we zijn het dus aardig eens, alleen denk jij wel dat het noodzakelijk is om nu al zoveel aanpassingen te doen en denk ik van niet. Gewoon een verschillende interpretatie van ongeveer dezelfde risico-analyse.
25-mrt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Hee, Aschwin,
Ik zie dit artikel dat Hayek toch geen sociaal-democraat is. Maar je bekritiseert mij wel over mijn Hayekneigingen, maar Sowell niet?
Overigens vind k het een uitstekend artikel van een van Amerika's meest erudiete en intelligente Conservatieven, en een van de betere artikelen die verschenen is op Meervrijheid. Negen +.
25-mrt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Het broekaseffect bestaat helemaal niet. Echt helemaal niet. Het is sowieso verdacht. In Angelsaksiche landen was er in de jaren 70 een 'global cooling scare'. Er werd gedacht dat industriele roetdeeltjes de zon zouden verduisteren en dat de industriele samenleving dus naar de verdoemenis zou gaan. Op een of andere manier is deze angstgolf aan Nederland voorbijgegaan - en dat terwijl zo'n golf nu juist zo geschikt zou zijn voor Nederland; je ziet Bas de Gaaij Fortman al met het vingertje.
Verder moet je bij wetenschap ook je intuitie gebruiken. Als je 's morgens om vijf uur in een boerenveld gaat staan, en het is frisjes, en je ziet de afmetingen van dat veld en de omringende velden, en zo oneindig door, zul je beseffen dat de vlekjes die 'steden' heten wel bijzonder heet moeten zijn willen ze de luchtmassa om je heeb opwarmen.
En dan de bekende meetfouten: satelietfoto's die geen opwarming tonen, stedelijke metingen die dat wel doen; het feit dat het klimaat altijd verandert, de zonnevlekactiviteit die met de temperatuur correleert, kortom, die hele broeikaseffectonzin klopt niet.
25-mrt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Nu ik weeer eens gelijk dreig te krijgen (die rol is heus niet altijd leuk,
hoor :) ), en Popper en Hayek genoemd worden als afwijkers van het progressieve gedachtengoed, net als ik in ons Liefdadigheidsdebat al deed) wil ik weer de fouten van het pure onversneden Libertarisme aanzwengelen. Eerst wil ik even opmerken dat Irving Kristol een neo-Conservatief is, en een boek geschreven heeft dat veelbetkenend heet: Two Cheers for Capitalism. In dit boek legt Kristol uit dat omgelimiteerd kapitalisme menselijke structuren kapotmaakt: gezin, buurt, en kinderen aan verleidingen blootstelt die ze niet nodig hebben om stevige volwassenen te worden. Een condoom verkoiper verkoopt zijn waren rustig aan een 13-jarig meisje, maar is dat wel wenselijk?
Ook Hayek stipt deze spanning aan tussen enerzijds de volkomen onafhankelijke mens, die frictionless van werkplaats naar werkplaats moet kunnen verhuizen om aan de vraag van de arbeidsmarkt te kunnen voldoen, en onze stamachtige aard, die van ons vraagt familie, buren, kennissen, vrienden een plaats te geven in ons leven.
Puur onversneden kapitalisme is dus een 'pipe-dream', en ik vind het een groot minpunt van - blijkbaar vooral Nederlandse - Libertariers dit niet eens bespreekbaar te achten. Als mensen van een intellectuele diepte als Hayek dit zeggen, mag Koos, boerenlul uit Barneveld, dit OOK zeggen.
Nu een praktijkvoorbeeld. Een vriend van mij in Massachussets die zichzelf net links van het midden acht, voert op dit ogenblik actie tegen een 'schurkenbedrijf' dat verarmd uranium in de grond heeft gestopt in Concord, Mass. 'Thyroid cancer' (ik weet niet meer hoe dat heet in het NL) is toegenomen, en de grond is vervuild.
De onversneden Libertarische oplossing is dat iemand dan een rechtszaak zou kunnen aanspannen tegen dit bedrijf. Het bedrijf maakt dan een berekening van dit rsicio en de kosten, neemt die in aanmerking, en zorgt dat zijn winst zo groot is dat het door kan gaan met deze mensonvriendleijk praktijken en ook de boetes uit de rechtszaak betalen.
Het is mijns inziens toch beter de overheid een oogje inhet zeil te laten houden om de publieke belangen te behartigen. Met de beste wil van de wereld zie ik niet in hoe mijn gezichtspunt mij een 'sociaal-democraat' maakt.
Jean-Francois Revel waarschuwt er in 'Democracy Against Itself' voor dat 'Rechts' geen spiegelbeeld is van 'Links', en dat afschuw van totalitaire systemen niet een atomisch inddividualisme impliceert. Daarom noem ik mzelf 'centristisch neo-Conservatief' ipv Libertarier.
25-mrt-2003 martin
Koos,
"Nu een praktijkvoorbeeld. Een vriend van mij in Massachussets die zichzelf net links van het midden acht, voert op dit ogenblik actie tegen een 'schurkenbedrijf' dat verarmd uranium in de grond heeft gestopt in Concord, Mass. 'Thyroid cancer' (ik weet niet meer hoe dat heet in het NL) is toegenomen, en de grond is vervuild."
Van wie was die grond?
25-mrt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Van wie was die grond? Ik zie waar het argument naar toe gaat: prive-eigenaars zouden deze troep niet toelaten. Ten eerste is dat nog maar de vraag, want wat als het 'schurkenbedrijf' zelf veel grond koopt.
Of eigneaars van grond veel betaalt.
Ten tweede ga je uit van het feit dat er dan helemaal geen privegrond meer is in de samenleving (de zg 'pay for access to the sidewalk' Libertarians - je kunt nu nergens meer lopen zonder voortdurend een kwartje ergens in te gooien omdat ales, maar dan ook alles in privehanden is en iedereen overal geld aan wil verdienen). Dat lijkt me niet wenselijk.
Maar goed, ik ben blij dat je reageert, want ik vind het wel vervelend om al die debatten telkens te winnen....:)
25-mrt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Ik schreef>Ten tweede ga je uit van het feit dat er dan helemaal geen privegrond meer is in de samenleving
Ik bedoelde>Ten tweede ga je uit van het feit dat er dan helemaal geen PUBLIEKE grond meer is in de samenleving.
26-mrt-2003 martin
"Van wie was die grond? Ik zie waar het argument naar toe gaat: prive-eigenaars zouden deze troep niet toelaten."
Jij hebt ook alles door ;-) Toch werkt het wel zo, mensen zullen minder snel iets doen aan een vuilniszak op straat dan een vuilniszak in hun tuin.
"Ten eerste is dat nog maar de vraag, want wat als het 'schurkenbedrijf' zelf veel grond koopt. Of eigneaars van grond veel betaalt."
Dan heeft niemand er last van, tenzij de vervuiling zich buiten de gekochte of gehuurde grond verspreidt. Dat is natuurlijk inbreuk op de eigendomsrechten van anderen, iets waar libertariërs fel tegen zijn, dat weet jij toch ook.
Afval storten op die grond vermindert de waarde natuurlijk ernstig. Grond aankopen om die vervolgens vol te storten is dus een vorm van kapitaalvernietiging die waarschijnlijk niet lang vol te houden is.
Maar waar het eigenlijk om gaat is dat zo'n bedrijf de marktprijs betaald van de vervuiling.
"Ten tweede ga je uit van het feit dat er dan helemaal geen privegrond meer is in de samenleving" (je bedoelde dus: publieke grond)
Klopt, er kan nog hoogstens grond zijn die van niemand is, en die dus nog door iemand geclaimt kan worden.
"(de zg 'pay for access to the sidewalk' Libertarians - je kunt nu nergens meer lopen zonder voortdurend een kwartje ergens in te gooien omdat ales, maar dan ook alles in privehanden is en iedereen overal geld aan wil verdienen). Dat lijkt me niet wenselijk."
Dat hoeft niet zo te zijn. De straten zouden eigendom zijn van een vereniging van eigenaren van de aanliggende gebouwen. Dat bestaat in de VS al lang (zou jij toch moeten weten), en in Nederland ook in zekere vorm, denk maar aan de portieken en gallerijen en parkeergarages van appartementencomplexen.
Een interessant artikel op dit gebied:
LOKALE PUBLIEKE GOEDEREN EN COLLECTIEVE VOORZIENINGEN
Gaat gelijk in op die 19e eeuw waar jij en Speedy zo mee zitten :) (wil ik ook nog op reageren, maar nu even niet...)
Overigens zijn dit soort dingen (infrastructuur) de reden dat ook ik nog wat bedenkingen heb tegen het libertarisme, hoewel die steeds minder worden.
"Maar goed, ik ben blij dat je reageert, want ik vind het wel vervelend om al die debatten telkens te winnen....:)"
Ik ken dat ;-)
En van wie was die grond nou?
26-mrt-2003 martin
O, en Koos,
"Het broekaseffect bestaat helemaal niet. Echt helemaal niet."
Het broeikaseffect bestaat absoluut, anders zou het hier heel erg koud zijn....
27-mrt-2003 Koos - wilt_comma_koosGEEN@SPAMyahoo.com
Martin schrijft>O, en Koos,
"Het broekaseffect bestaat helemaal niet. Echt helemaal niet."
Het broeikaseffect bestaat absoluut, anders zou het hier heel erg koud zijn....
**Ik zal me hier maar even op richten terwijl ik een strategie bedenk om dat kwartjestrottoirsdebat tot het mijne te maken en weer een trofee op de schoorsteen te zetten.
Natuurlijk bestaat er een broeikaseffect, maar het is niet zeker of wij mensen dat beinvloeden.
Een niet-argument is al gepost: de neiging van sommige mensen om alarm te slaan. Dat is iets diep menselijks: degene die alarm slaat krijgt aandacht, en er zijn echte gevaren, dus alarm slaan is een wenselijke menselijke activiteit. Vals alarm slaan is dat ook. Zoals iemand boven al zegt, is dat op zich geen reden om aan te nemen dat er geen door mensen beinvloedt broeikaseffect is.
De verkillingseffectpaniek van de jaren 70, geintroduceerd door Nigel Calders, en later niet-bestaand gebleken, geeft je echter wel te denken. Nog geen 30 jaar geleden zouden we allemaal naar de verdoemenis gaan omdat de aarde te koud zou worden. Roetdeeltjes zouden de zon verduisteren, en huppetee, de dood loerde om de hoek. Gelukkig was het allemaal niet waar, en leven we nog.
Alweer: dit betekent niet dat we het klimaat niet beinvloeden, maar het zegt iets over de kanalen via dewelke alarm wordt geslagen.
Verder zijn er zoveel factoren die weer en klimaat beinvloeden dat het moeilijk is om er iets over te zeggen. Ik sta dan ook verbaasd van het feit dat de door menselijke activiteiten voor waar wordt aangenomen zonder dat iemand het bevraagt, en dat het Kyoto verdrag als een soort peilstok voor iemand's 'goedheid' geldt. Referenties voor mijn minderheidsstandpunt kan je vinden door naar 'Heidelberg Appeal Nederland' te surfen
