Julian Simon: Wedden dat alles steeds beter gaat?
 |
Het leven op aarde wordt steeds prettiger! Dat is de vrolijke boodschap die de Amerikaanse hoogleraar economie dr Julian Simon nu al weer zo'n 20 jaar verkondigt. Het milieu wordt steeds schoner, de honger in de wereld neemt af, de levensverwachting neemt toe, we worden steeds rijker... en dat alles niet ondanks dat de wereldbevolking toeneemt, maar volgens Simon zelfs DANKZIJ het feit dat die wereldbevolking toeneemt!
Het enige dat Simons zonnige humeur verstoort is dat bijna niemand al dat mooie nieuws gelooft: de wereld zwelgt in pessimisme over milieu, overbevolking en klimaatverandering en dat pessimisme verziekt volgens hem niet alleen ten onrechte de sfeer op aarde, maar het kost ook nog handenvol geld.
Is Simon gek? Een typisch amerikaanse optimist? Op de achterflap van een van zijn boeken wordt het World Wildlife Fund geciteerd, dat hem een 'terrorist' noemt. En dat is niet zo verbazingwekkend want Simon heeft zich tot taak gesteld de 'doomsdaysayers', de 'doemdenkers' te vuur en te zwaard te bestrijden. Zijn meest recente wapenfeit is daarbij het winnen van een weddenschap met een milieuactivist over de prijs van grondstoffen. Simon voorspelde dat deze grondstoffen steeds minder schaars worden en daarom goedkoper - en hij kreeg gelijk.
Simon was succesvol ondernemer, en is zowel afgestudeerd psycholoog als econoom. Hij heeft 200 wetenschappelijke publikaties op zijn naam staan en vele boeken. Gek is hij dus niet, maar wel heeft hij een originele, in Nederland zelden of nooit te beluisteren boodschap over milieu, grondstoffen en bevolkingsproblemen.
In Nederland - en niet alleen hier - wordt U geacht instemmend te knikken als iemand zegt: 'De bomen groeien niet tot in de hemel'. Want, weten we: de hoeveelheid grondstoffen (waaronder energie en voedsel) op aarde is niet eindeloos, en als de wereldbevolking in dit tempo door blijft groeien, dan zullen hongersnoden, milieuproblemen, oorlogen en klimaatverstoring het gevolg zijn.
Dit verhaal klinkt heel logisch, en daarom is het van alle tijden. Ook vroeger al, met name tegen het eind van een eeuw of een millenium roerden zich mensen die meenden dat de grenzen in zicht waren en dat het roer radicaal om zou moeten. Een van de meest bekende voorbeelden daarvan is de Nederlandse dominee Malthus uit de vorige eeuw. Naar hem worden milieuactivisten soms ook wel Neo-Malthusianisten genoemd.
Maar professor Simon zegt dat Neo-Malthusianisten weliswaar een heel aantrekkelijk en begrijpelijk verhaal vertellen, maar daarmee nog geen gelijk hebben. Sterker nog: ze hebben tot nu toe steeds ongelijk gekregen. Simons lievelingsvoorbeeld is dan de amerikaanse hoogleraar Paul Ehrlich die in de zestiger jaren voorspelde dat binnen tien jaar grote gedeeltes van de wereld als gevolg van hongersnood en sterfte opgegeven zouden moeten worden - reddeloos verloren. Het boek waarin Ehrlich deze rampen aankondigde (The Population Bomb) was weliswaar een wereldwijde bestseller, de rampen zelf zijn tot op de dag van vandaag uitgebleven (vergeleken bij wat Ehrlich voorspelde is namelijk wat we nu in Noord Afrika zien kinderspel).
Professor Simon is evenwel in het geheel niet verbaasd dat Ehrlich tot dusver zijn gelijk niet haalde: Slaagde de mensheid er immers keer op keer niet in om de allerlei soorten voorspelde crises af te wenden? Dankzij pioniers arbeid, creativiteit en wetenschappelijk onderzoek bleek steeds weer dat de mens voedsel kon produceren op plaatsen en manieren die tot dusver voor onmogelijk werden gehouden.
De manier waarop dat ging (met bestrijdingsmiddelen en kunstmest) staat tegenwoordig sterk in de - sombere - aandacht, maar daarbij wordt al te makkelijk vergeten dat de voedingstoestand van de gemiddelde wereldburger de afgelopen decennia fors is verbeterd. Niet alleen in het rijke westen, ook in de arme landen. Het aantal hongerende mensen is in deze eeuw afgenomen en tegelijk nam de wereldbevolking fors toe. De frequentie en intensiteit van de hongersnoden die we nu nog kennen staat bovendien in geen verhouding tot de hongersnoden in vroeger tijden. En die hongersnoden worden meestal veroorzaakt door oorlog of slecht economisch beleid, niet door een uitgemergeld milieu. Eigenlijk ziet hij geen grenzen voor een eindeloze groei van de bevolking, maar mocht ooit, in de verre toekomst, blijken dat de aarde werkelijk fysiek aan zijn grenzen is, dan zal de technologie ons ongetwijfeld de mogelijkheid bieden om de ruimte te koloniseren.
Er is daarom ook geen enkele reden voor overheidsprogramma's ten faveure van geboortebeperking. De vrije keuze van het aantal kinderen dat iemand wil nemen is een van de belangrijkste mensenrechten en alle overheidspogingen om het kindertal te beinvloeden houden een beperking van die vrijheid in. De dwang zoals die in China wordt uitgeoefend op mensen om maar een kind te nemen is Simon dan ook een gruwel en, zo meent hij, volstrekt overbodig. Door deze visie is Simon de lieveling van de amerikaanse anti-abortus beweging, maar hij zelf lijkt daar niet erg van gecharmeerd; hij is geen tegenstander van anticonceptie of van abortus, hij vindt alleen dat de overheid zich niet met het aantal kinderen dat iemand wenst heeft te bemoeien.
Is Simon gek? Een typisch amerikaanse optimist? Op de achterflap van een van zijn boeken wordt het World Wildlife Fund geciteerd, dat hem een 'terrorist' noemt. En dat is niet zo verbazingwekkend want Simon heeft zich tot taak gesteld de 'doomsdaysayers', de 'doemdenkers' te vuur en te zwaard te bestrijden. Zijn meest recente wapenfeit is daarbij het winnen van een weddenschap met een milieuactivist over de prijs van grondstoffen. Simon voorspelde dat deze grondstoffen steeds minder schaars worden en daarom goedkoper - en hij kreeg gelijk.
Simon was succesvol ondernemer, en is zowel afgestudeerd psycholoog als econoom. Hij heeft 200 wetenschappelijke publikaties op zijn naam staan en vele boeken. Gek is hij dus niet, maar wel heeft hij een originele, in Nederland zelden of nooit te beluisteren boodschap over milieu, grondstoffen en bevolkingsproblemen.
In Nederland - en niet alleen hier - wordt U geacht instemmend te knikken als iemand zegt: 'De bomen groeien niet tot in de hemel'. Want, weten we: de hoeveelheid grondstoffen (waaronder energie en voedsel) op aarde is niet eindeloos, en als de wereldbevolking in dit tempo door blijft groeien, dan zullen hongersnoden, milieuproblemen, oorlogen en klimaatverstoring het gevolg zijn.
Dit verhaal klinkt heel logisch, en daarom is het van alle tijden. Ook vroeger al, met name tegen het eind van een eeuw of een millenium roerden zich mensen die meenden dat de grenzen in zicht waren en dat het roer radicaal om zou moeten. Een van de meest bekende voorbeelden daarvan is de Nederlandse dominee Malthus uit de vorige eeuw. Naar hem worden milieuactivisten soms ook wel Neo-Malthusianisten genoemd.
Maar professor Simon zegt dat Neo-Malthusianisten weliswaar een heel aantrekkelijk en begrijpelijk verhaal vertellen, maar daarmee nog geen gelijk hebben. Sterker nog: ze hebben tot nu toe steeds ongelijk gekregen. Simons lievelingsvoorbeeld is dan de amerikaanse hoogleraar Paul Ehrlich die in de zestiger jaren voorspelde dat binnen tien jaar grote gedeeltes van de wereld als gevolg van hongersnood en sterfte opgegeven zouden moeten worden - reddeloos verloren. Het boek waarin Ehrlich deze rampen aankondigde (The Population Bomb) was weliswaar een wereldwijde bestseller, de rampen zelf zijn tot op de dag van vandaag uitgebleven (vergeleken bij wat Ehrlich voorspelde is namelijk wat we nu in Noord Afrika zien kinderspel).
Professor Simon is evenwel in het geheel niet verbaasd dat Ehrlich tot dusver zijn gelijk niet haalde: Slaagde de mensheid er immers keer op keer niet in om de allerlei soorten voorspelde crises af te wenden? Dankzij pioniers arbeid, creativiteit en wetenschappelijk onderzoek bleek steeds weer dat de mens voedsel kon produceren op plaatsen en manieren die tot dusver voor onmogelijk werden gehouden.
De manier waarop dat ging (met bestrijdingsmiddelen en kunstmest) staat tegenwoordig sterk in de - sombere - aandacht, maar daarbij wordt al te makkelijk vergeten dat de voedingstoestand van de gemiddelde wereldburger de afgelopen decennia fors is verbeterd. Niet alleen in het rijke westen, ook in de arme landen. Het aantal hongerende mensen is in deze eeuw afgenomen en tegelijk nam de wereldbevolking fors toe. De frequentie en intensiteit van de hongersnoden die we nu nog kennen staat bovendien in geen verhouding tot de hongersnoden in vroeger tijden. En die hongersnoden worden meestal veroorzaakt door oorlog of slecht economisch beleid, niet door een uitgemergeld milieu. Eigenlijk ziet hij geen grenzen voor een eindeloze groei van de bevolking, maar mocht ooit, in de verre toekomst, blijken dat de aarde werkelijk fysiek aan zijn grenzen is, dan zal de technologie ons ongetwijfeld de mogelijkheid bieden om de ruimte te koloniseren.
Er is daarom ook geen enkele reden voor overheidsprogramma's ten faveure van geboortebeperking. De vrije keuze van het aantal kinderen dat iemand wil nemen is een van de belangrijkste mensenrechten en alle overheidspogingen om het kindertal te beinvloeden houden een beperking van die vrijheid in. De dwang zoals die in China wordt uitgeoefend op mensen om maar een kind te nemen is Simon dan ook een gruwel en, zo meent hij, volstrekt overbodig. Door deze visie is Simon de lieveling van de amerikaanse anti-abortus beweging, maar hij zelf lijkt daar niet erg van gecharmeerd; hij is geen tegenstander van anticonceptie of van abortus, hij vindt alleen dat de overheid zich niet met het aantal kinderen dat iemand wenst heeft te bemoeien.
Simon vertelt in zijn recente boek 'Population Matters' dat hij decennia terug ook zijn arbeid in dienst wilde stellen van de bestrijding van de overbevolking. Maar bestudering van de werken van de econoom Kuznet en zijn eigen onderzoekingen brachten hem tot de conclusie dat er geen enkel verband bestaat tussen toename van de bevolking in een bepaald land en de welvaart van de inwoners van dat land. Hong Kong heeft 40 maal de bevolkingsdichtheid van China. Toch wordt in China familieplanning voorgeschreven, in Hong Kong niet. Het verondersteld overbevolkte India heeft per vierkante kilometer maar de helft van het aantal inwoners van de Bondsrepubliek of Japan. Toch gaat het beduidend minder met India. Het is dan ook niet het aantal inwoners dat een land telt, maar het economisch beleid, de mogelijkheid om vrij handel te drijven, de cultuur en de opleiding van de bewoners die van beslissende invloed zijn op de welvaart in een land.
Groei van de bevolking ziet Simon zelfs als een stimulans van de welvaart. Om die reden vindt hij ook dat in de VS de Immigratiebeperkingen dienen te worden opgeheven, immigranten maken Amerika rijk en worden zelf ook beter van die immigratie - anders deden ze het niet.
Maar kinderen moeten gevoed worden, gekleed, en als een land al arm is, dan maakt dat de situatie toch alleen maar moeilijker? Simons standaard antwoord is dan: dat is alleen op de korte termijn het geval. Op de lange duur kunnen die nieuwe mensen ook juist een heleboel gaan produceren, en alles wijst er ook op dat ze dat doen. Waarom, zo vraagt Simon zich af worden nieuwe wereldburgers alleen maar afgeschilderd als magen die gevuld dienen te worden en niet als hersens die mee kunnen denken over de toekomst van de wereld? De kans dat je tussen een miljoen mensen een briljante geest tegenkomt is veel groter dan wanneer je maar 1000 mensen hebt. Gretig citeert hij de onlangs overleden grootindustrieel Soichino Honda (van de auto's):'Where 100 people think, there are 100 powers; if 1000 people think there are 1000 powers'.
"Simon heeft een onwankelbaar geloof in de overlevingsdrift van de mens en diens creativiteit om problemen op te lossen. Tekorten aan grondstoffen ziet hij daarbij eerder een motor van de vooruitgang dan een rem daarop.'We hebben behoefte aan meer en aan grotere problemen' zo kraait hij enthousiast en legt vervolgens uit hoe volgens hem de ontbossing van Engeland in de 17e eeuw er toe leidde dat we ons nu per auto of per vliegtuig kunnen verplaatsen.
In de 17e eeuw ontstond door grootschalige ontbossing een tekort aan brandhout, en dat tekort stimuleerde de kolenmijnbouw. Die mijnbouw werd echter gehinderd door overstromingen en dat vormde de stimulans voor de ontwikkeling van de stoommachine. Maar die kon niet alleen gebruikt worden als waterpomp, je kon er ook wielen onder zetten, en voila: de industriële revolutie was een feit. Auto's en vliegtuigen vloeiden logisch voort uit de stoommachine die het gevolg was van een door mensen veroorzaakt milieuprobleem.
Simon noemt het niet, maar de auto kwam overigens op een tijdstip dat voor Parijs de voorspelling gold dat een voortgaande groei van het gebruik van paard en wagen in die stad een metershoge produktie van paardenstront in alle straten van die stad tot gevolg zou hebben. De auto bracht zijn eigen problemen mee, maar maakte aan dit probleem in ieder geval een einde.
Schaarste aan grondstoffen scherpt de creativiteit, zo meent Simon. Door schaarste stijgt de prijs van grondstoffen en gaan mensen op zoek naar alternatieven: andere producten, recycling, betere winning van grondstoffen.
Vinden ze die oplossing altijd? Dat weten we niet, zegt Simon, maar tot nu toe is het wel steeds gelukt, en er zijn geen signalen dat de creativiteit afneemt. Integendeel het aantal uitvindingen en octrooien neemt op het ogenblik in een duizelingwekkend tempo toe.
Maar Simon voorziet vooralsnog geen tekorten aan grondstoffen, maar juist het tegendeel: door een voortgaande groei van de wereldbevolking zullen grondstoffen (en energie en voedsel) alleen maar in hoeveelheid toenemen en goedkoper worden. Ook dit is in tegenspraak met alle logica. Meer mensen op aarde betekent immers meer behoefte aan ijzer, koper enzovoort, en als ergens meer vraag naar is, dan zal dat toch de prijs opdrijven?
Dat dacht ook de hoogleraar Ecologie aan de Stanford University Paul Ehrlich toen hij een weddenschap aanging met Simon dat de prijs van grondstoffen in een periode van 10 jaar niet zoals Simon zei zou dalen, maar juist zou stijgen. Hij verloor jammerlijk.
Met zijn weddenschap haalde Simon de wereldpers, maar de hoogleraar Economische Geologie dr Peter Ypma (Universiteit van Delft en University of Adelaide) haalt er zijn schouders voor op: dat wist hij al lang. Dankzij met name technologische ontwikkelingen worden we steeds 'cleverder' en daardoor kunnen we nog steeds zeer rijke ertsen vinden op plaatsen waar we vroeger niet konden zoeken, laat staan winnen. Ypma noemt het een misverstand dat de mijnbouw door uitmergeling inmiddels zou zijn aangewezen op zeer armzalige ertsen. En hij bevestigt dat alle grondstoffen in de afgelopen decennia goedkoper zijn geworden.
Ypma:'De grootste ontdekking van deze eeuw ligt in Australie, dat is een enorm ertsvoorkomen, daar hebben ze het eind nog niet eens van afgemeten. Dit voorkomen bevat koper en goud en uraan en dat is dus zeer rijk. Het ligt op een diepte tussen de 6 en de 8 honderd meter en Het is gevonden achter een bureau, door iemand die goed dacht, daar komt het op neer.
Moet de mensheid zich zorgen maken over een tekort aan grondstoffen ?
Ypma:'Nee, absoluut niet'.
Maar op een gegeven moment worden ertsen dusdanig arm dat het rendabeler wordt om te gaan recyclen. Ypma wijst er op dat dat - geheel los van de rijkdom van een erts - nu al het geval is.
'Laat ik zeggen: recycling van ingezamelde aluminium blikjes kost een dertigste van de energiekosten vergeleken met aluminium uit bauxiet. Het is dus veel goedkoper. De verwachting is dat binnenkort, binnen het einde van deze decade toch 70% van alle aluminium recycled aluminium is. Bij koper zitten we nu al dicht bij de 70% Je ziet ook niet meer die waanzinnige stijging van metalen en grondstoffen, men kan gewoon niet meer gaan vragen want dan wordt al het afval mijnbaar'.
Maar dat metalen hergebruikbaar zijn is dan misschien een feit, olie en gas zijn dat niet.
Ypma:'Tot nu toe moet ik zeggen: de voorraden nemen nog steeds toe. Ons Gronings gasveld neemt ook nog steeds toe. We zijn nog lang niet aan het uiterste. Want uiteindelijk laten we nog steeds in alle olievelden van de wereld meer dan een derde soms zelfs tweederde van de olie achter. Maar ja die olieprijzen zijn ook niet zo snel gestegen, die zijn ook naar verhouding van onze economie betrekkelijk laag'.
'Een vergissing die de Club van Rome destijds maakte, was uit te gaan van de 'gepubliceerde reserves'. Dat is natuurlijk een heel tijdelijk iets. De gepubliceerde reserves van aardolie in 1920 waren goed voor (een consumptie van) zes jaar. In 1930 was dat zeven jaar. En in de vijftiger jaren was het twaalf jaar, we zitten nu al tegen de 20 jaar aan. De totale wereldvoorraden zijn eigenlijk toegenomen. Men had in 1920 veel meer reden om alarmistisch over olie te zijn want toen waren de aantoonbare reserves veel kleiner. Uiteindelijk is het voor de meeste exploitatie maatschappijen niet interessant om meer dan 10 jaar voorraad te hebben. Wat doe je daarmee, het kost allen maar geld om het aan te tonen. Meer dan tien jaar is alleen maar zonde van je geld'.
Maar milieumensen hebben een hekel aan deze economische verhalen. Ooit, zo redeneren ze is de aarde echt uitgemergeld, fysiek leeg en dan kun je op het dak gaan zitten met je economische praatjes! Dan wordt de aarde een woestijn van lege mijnschachten.
Ik geloof er niks van zegt Julian Simon, dat absolute uitputting uberhaupt bereikt kan worden. We weten niet exact hoe groot de werkelijke voorraden zijn van de grondstoffen in de aardkorst (omdat het niet nodig was dat exact uit te zoeken), maar er zijn wel schattingen. Neem koper. Volgens de bewezen reserves-methode is er voldoende voor 45 jaar (op het niveau van 1974). Maar als je uitgaat van de uiterste hoeveelheid winbaar koper in de aardkorst dan zou je nog 340 jaar vooruit kunnen. Bereken je de totale hoeveelheid koper in de aardkorst en deel je dat door het jaarverbruik in '74 dan zouden we nog 242 miljoen jaar vooruit kunnen. Inmiddels heeft koper in de vorm van glasvezel een grote concurrent gekregen.
Maar hoe ziet het milieu er uit in zo'n wereld? Landbouwgrond erodeert door overmatig en onoordeelkundig gebruik. Dieren sterven uit, vervuiling is aan de orde van de dag. Het energiegebruik verpest het klimaat.
Don't worry, be happy luidt het antwoord. Simon komt met cijfers van het Wereld Hout Instituut waaruit blijkt dat, behoudens lokale problemen, de wereld houtvoorraad in ieder geval niet afneemt. Ook de hoeveelheid landbouw grond neemt - in weerwil van verhalen over verwoestijning - over de hele wereld toe. En volgens statistieken van de FAO heeft hij daarin inderdaad gelijk. Ook de Nasa kwam recent met een rapport waaruit zou blijken dat er geen redenen zijn om te vrezen voor oprukkende woestijnen in de wereld.
Aan uitgestorven diersoorten wijdt Simon in zijn boek een heel hoofdstuk waarin hij zich concentreert op de veelgehoorde bewering dat er jaarlijks 40000 diersoorten uitsterven. Simon traceert die voorspelling tot een wilde, nogal ongefundeerde schatting die een eigen leven is gaan leiden. Hij waagt zich niet aan berekeningen hoeveel diersoorten er uitsterven (of bijkomen), hij maakt alleen aannemelijk dat de huidige alarmistische cijfers geheel onbetrouwbaar zijn. Uit een bedoelde poging om een diersoort uit te roeien - het pokkenvirus door de Wereldgezondheidsorganisatie - blijkt dat zoiets geen sinecure is.
Vervuiling? Simon zegt:'We leven in een steeds schonere wereld. Londen verbruikte aan het begin van de vijftiger jaren veel minder energie dan nu, toch stierven toen tijdens een smog epidemie duizenden mensen. Het energieverbruik is sindsdien fors toegenomen - de vervuiling niet. In tal van statistieken maakt Simon duidelijk dat ook op andere fronten de vervuiling is afgenomen.
Groei van de bevolking ziet Simon zelfs als een stimulans van de welvaart. Om die reden vindt hij ook dat in de VS de Immigratiebeperkingen dienen te worden opgeheven, immigranten maken Amerika rijk en worden zelf ook beter van die immigratie - anders deden ze het niet.
Maar kinderen moeten gevoed worden, gekleed, en als een land al arm is, dan maakt dat de situatie toch alleen maar moeilijker? Simons standaard antwoord is dan: dat is alleen op de korte termijn het geval. Op de lange duur kunnen die nieuwe mensen ook juist een heleboel gaan produceren, en alles wijst er ook op dat ze dat doen. Waarom, zo vraagt Simon zich af worden nieuwe wereldburgers alleen maar afgeschilderd als magen die gevuld dienen te worden en niet als hersens die mee kunnen denken over de toekomst van de wereld? De kans dat je tussen een miljoen mensen een briljante geest tegenkomt is veel groter dan wanneer je maar 1000 mensen hebt. Gretig citeert hij de onlangs overleden grootindustrieel Soichino Honda (van de auto's):'Where 100 people think, there are 100 powers; if 1000 people think there are 1000 powers'.
"Simon heeft een onwankelbaar geloof in de overlevingsdrift van de mens en diens creativiteit om problemen op te lossen. Tekorten aan grondstoffen ziet hij daarbij eerder een motor van de vooruitgang dan een rem daarop.'We hebben behoefte aan meer en aan grotere problemen' zo kraait hij enthousiast en legt vervolgens uit hoe volgens hem de ontbossing van Engeland in de 17e eeuw er toe leidde dat we ons nu per auto of per vliegtuig kunnen verplaatsen.In de 17e eeuw ontstond door grootschalige ontbossing een tekort aan brandhout, en dat tekort stimuleerde de kolenmijnbouw. Die mijnbouw werd echter gehinderd door overstromingen en dat vormde de stimulans voor de ontwikkeling van de stoommachine. Maar die kon niet alleen gebruikt worden als waterpomp, je kon er ook wielen onder zetten, en voila: de industriële revolutie was een feit. Auto's en vliegtuigen vloeiden logisch voort uit de stoommachine die het gevolg was van een door mensen veroorzaakt milieuprobleem.
Simon noemt het niet, maar de auto kwam overigens op een tijdstip dat voor Parijs de voorspelling gold dat een voortgaande groei van het gebruik van paard en wagen in die stad een metershoge produktie van paardenstront in alle straten van die stad tot gevolg zou hebben. De auto bracht zijn eigen problemen mee, maar maakte aan dit probleem in ieder geval een einde.
Schaarste aan grondstoffen scherpt de creativiteit, zo meent Simon. Door schaarste stijgt de prijs van grondstoffen en gaan mensen op zoek naar alternatieven: andere producten, recycling, betere winning van grondstoffen.
Vinden ze die oplossing altijd? Dat weten we niet, zegt Simon, maar tot nu toe is het wel steeds gelukt, en er zijn geen signalen dat de creativiteit afneemt. Integendeel het aantal uitvindingen en octrooien neemt op het ogenblik in een duizelingwekkend tempo toe.
Maar Simon voorziet vooralsnog geen tekorten aan grondstoffen, maar juist het tegendeel: door een voortgaande groei van de wereldbevolking zullen grondstoffen (en energie en voedsel) alleen maar in hoeveelheid toenemen en goedkoper worden. Ook dit is in tegenspraak met alle logica. Meer mensen op aarde betekent immers meer behoefte aan ijzer, koper enzovoort, en als ergens meer vraag naar is, dan zal dat toch de prijs opdrijven?
Dat dacht ook de hoogleraar Ecologie aan de Stanford University Paul Ehrlich toen hij een weddenschap aanging met Simon dat de prijs van grondstoffen in een periode van 10 jaar niet zoals Simon zei zou dalen, maar juist zou stijgen. Hij verloor jammerlijk.
Met zijn weddenschap haalde Simon de wereldpers, maar de hoogleraar Economische Geologie dr Peter Ypma (Universiteit van Delft en University of Adelaide) haalt er zijn schouders voor op: dat wist hij al lang. Dankzij met name technologische ontwikkelingen worden we steeds 'cleverder' en daardoor kunnen we nog steeds zeer rijke ertsen vinden op plaatsen waar we vroeger niet konden zoeken, laat staan winnen. Ypma noemt het een misverstand dat de mijnbouw door uitmergeling inmiddels zou zijn aangewezen op zeer armzalige ertsen. En hij bevestigt dat alle grondstoffen in de afgelopen decennia goedkoper zijn geworden.
Ypma:'De grootste ontdekking van deze eeuw ligt in Australie, dat is een enorm ertsvoorkomen, daar hebben ze het eind nog niet eens van afgemeten. Dit voorkomen bevat koper en goud en uraan en dat is dus zeer rijk. Het ligt op een diepte tussen de 6 en de 8 honderd meter en Het is gevonden achter een bureau, door iemand die goed dacht, daar komt het op neer.
Moet de mensheid zich zorgen maken over een tekort aan grondstoffen ?
Ypma:'Nee, absoluut niet'.
Maar op een gegeven moment worden ertsen dusdanig arm dat het rendabeler wordt om te gaan recyclen. Ypma wijst er op dat dat - geheel los van de rijkdom van een erts - nu al het geval is.
'Laat ik zeggen: recycling van ingezamelde aluminium blikjes kost een dertigste van de energiekosten vergeleken met aluminium uit bauxiet. Het is dus veel goedkoper. De verwachting is dat binnenkort, binnen het einde van deze decade toch 70% van alle aluminium recycled aluminium is. Bij koper zitten we nu al dicht bij de 70% Je ziet ook niet meer die waanzinnige stijging van metalen en grondstoffen, men kan gewoon niet meer gaan vragen want dan wordt al het afval mijnbaar'.
Maar dat metalen hergebruikbaar zijn is dan misschien een feit, olie en gas zijn dat niet.
Ypma:'Tot nu toe moet ik zeggen: de voorraden nemen nog steeds toe. Ons Gronings gasveld neemt ook nog steeds toe. We zijn nog lang niet aan het uiterste. Want uiteindelijk laten we nog steeds in alle olievelden van de wereld meer dan een derde soms zelfs tweederde van de olie achter. Maar ja die olieprijzen zijn ook niet zo snel gestegen, die zijn ook naar verhouding van onze economie betrekkelijk laag'.
'Een vergissing die de Club van Rome destijds maakte, was uit te gaan van de 'gepubliceerde reserves'. Dat is natuurlijk een heel tijdelijk iets. De gepubliceerde reserves van aardolie in 1920 waren goed voor (een consumptie van) zes jaar. In 1930 was dat zeven jaar. En in de vijftiger jaren was het twaalf jaar, we zitten nu al tegen de 20 jaar aan. De totale wereldvoorraden zijn eigenlijk toegenomen. Men had in 1920 veel meer reden om alarmistisch over olie te zijn want toen waren de aantoonbare reserves veel kleiner. Uiteindelijk is het voor de meeste exploitatie maatschappijen niet interessant om meer dan 10 jaar voorraad te hebben. Wat doe je daarmee, het kost allen maar geld om het aan te tonen. Meer dan tien jaar is alleen maar zonde van je geld'.
Maar milieumensen hebben een hekel aan deze economische verhalen. Ooit, zo redeneren ze is de aarde echt uitgemergeld, fysiek leeg en dan kun je op het dak gaan zitten met je economische praatjes! Dan wordt de aarde een woestijn van lege mijnschachten.
Ik geloof er niks van zegt Julian Simon, dat absolute uitputting uberhaupt bereikt kan worden. We weten niet exact hoe groot de werkelijke voorraden zijn van de grondstoffen in de aardkorst (omdat het niet nodig was dat exact uit te zoeken), maar er zijn wel schattingen. Neem koper. Volgens de bewezen reserves-methode is er voldoende voor 45 jaar (op het niveau van 1974). Maar als je uitgaat van de uiterste hoeveelheid winbaar koper in de aardkorst dan zou je nog 340 jaar vooruit kunnen. Bereken je de totale hoeveelheid koper in de aardkorst en deel je dat door het jaarverbruik in '74 dan zouden we nog 242 miljoen jaar vooruit kunnen. Inmiddels heeft koper in de vorm van glasvezel een grote concurrent gekregen.
Maar hoe ziet het milieu er uit in zo'n wereld? Landbouwgrond erodeert door overmatig en onoordeelkundig gebruik. Dieren sterven uit, vervuiling is aan de orde van de dag. Het energiegebruik verpest het klimaat.
Don't worry, be happy luidt het antwoord. Simon komt met cijfers van het Wereld Hout Instituut waaruit blijkt dat, behoudens lokale problemen, de wereld houtvoorraad in ieder geval niet afneemt. Ook de hoeveelheid landbouw grond neemt - in weerwil van verhalen over verwoestijning - over de hele wereld toe. En volgens statistieken van de FAO heeft hij daarin inderdaad gelijk. Ook de Nasa kwam recent met een rapport waaruit zou blijken dat er geen redenen zijn om te vrezen voor oprukkende woestijnen in de wereld.
Aan uitgestorven diersoorten wijdt Simon in zijn boek een heel hoofdstuk waarin hij zich concentreert op de veelgehoorde bewering dat er jaarlijks 40000 diersoorten uitsterven. Simon traceert die voorspelling tot een wilde, nogal ongefundeerde schatting die een eigen leven is gaan leiden. Hij waagt zich niet aan berekeningen hoeveel diersoorten er uitsterven (of bijkomen), hij maakt alleen aannemelijk dat de huidige alarmistische cijfers geheel onbetrouwbaar zijn. Uit een bedoelde poging om een diersoort uit te roeien - het pokkenvirus door de Wereldgezondheidsorganisatie - blijkt dat zoiets geen sinecure is.
Vervuiling? Simon zegt:'We leven in een steeds schonere wereld. Londen verbruikte aan het begin van de vijftiger jaren veel minder energie dan nu, toch stierven toen tijdens een smog epidemie duizenden mensen. Het energieverbruik is sindsdien fors toegenomen - de vervuiling niet. In tal van statistieken maakt Simon duidelijk dat ook op andere fronten de vervuiling is afgenomen.
Waarom horen we zoveel slecht nieuws over de wereld en de toekomst daarvan als het volgens Simon zoveel beter gaat? Persoonlijk belang van de slecht-nieuws-boodschappers, de journalisten en de wetenschappers, is een van de verklaringen die Simon biedt. Als die zouden zeggen: het gaat goed met de wereld zouden die lang niet zoveel werk hebben. Inzamelingsacties en ledenwerfacties vinden zo vaak plaats dat je je wel moet onderscheiden om nog aandacht te krijgen: er moet opgeboden worden met problemen. Hoe banger het publiek, hoe meer ze zullen schuiven.
Zoals activisten in de zeventiger jaren het militair industriele complex ontrafelden met zijn commissariaten over en weer, zo ontrafelt Simon de milieubeweging in zijn boek en suggereert een grote dans om de subsidie- en fondsenpot.
Professor Ypma tenslotte, hij kent Simon noch diens publikaties, vertelt hoe hij ten tijde van de verschijning van het rapport van de Club van Rome tal van lezingen gaf met een nog al geruststellend karakter. Ypma:'Dat werd je nooit in dank afgenomen, men hoort liever doomsdayprofeten. Een voorganger die een donderpreek geeft die is toch veel beter dan iemand die zegt: jullie zijn toch niet zo slecht. Daar ga je toch niet voor naar de kerk?. Er zit meer geld in een alarmistische studie dan in een geruststellende studie. Daarvoor is men sneller geneigd iets op tafel te leggen.
Ik las een hele mooie zin ergens in een Australische krant en dat zei: "being green, means you have never to say you're sorry!" Zo is het. Je kunt de afschuwelijkste rampen voorspellen en als die dan niet uit blijkt te komen hoef je ook nooit te zeggen dat het je spijt'.
Theo Richel
Gerelateerde links:
- Een artikel van Julian Simon in Wired Magazine
- www.juliansimon.com
- Bjorn Lomborg: Running out of resources (Aanrader!)
- Optimisten en pessimisten: Waarom onheilsprofeten vaker tegengesproken moeten worden.
Dit artikel verscheen eerder in de Querulant.
Plaats reactie - 52 reactie(s):
11-sep-2005 Diadem
Het gaat steeds beter met de wereld én we worden gemiddeld genomen steeds socialistischer. Hmmm, opdoeken dan maar dat meervrijheid he. Socialisme is kennelijk zo slecht nog niet ;)
Maar serieus, goed artikel. Één ontzettend storende blunder echter:
Hij waagt zich niet aan berekeningen hoeveel diersoorten er uitsterven (of bijkomen), hij maakt alleen aannemelijk dat de huidige alarmistische cijfers geheel onbetrouwbaar zijn. Uit een bedoelde poging om een diersoort uit te roeien - het pokkenvirus door de Wereldgezondheidsorganisatie - blijkt dat zoiets geen sinecure is.
Het pokkenvirus is geen diersoort. Een virus is geen dier. De vergelijking slaat (dan ook) helemaal nergens op. Bacteriën en virussen zijn ongeveer 100,000,000,000 keer zo goed in overleven als 'hogere' diersoorten. En veel van de 'hogere' diersoorten zijn wel degelijk met uitsterven bedreigt. Uit biologisch oogpunt zou het eeuwig zonde zijn als diersoorten als walvissen, tijgers, olifanten of apen zouden uitsterven. Eenmaal uitgestorven krijg je ze nooit meer terug.
Vooral wat betreft Mensapen zou dat echt heel erg zijn. Chimpansees en Bonobo's enzo kunnen ons zo verschrikkelijk veel over onszelf leren...
Los van deze heel storende fout een goed artikel.
11-sep-2005 Rody
Met socialisme is niets verkeerd Diadem. Alleen moet socialisme uit je hart komen en niet alleen uit de portomonnaie, wat nu vaak wel het geval is. Een geldelijke bijdrage leveren en denken dat je socialist bent...Nee hoor dit is een simplist !
Om ons sociaalstelsel in takt te houden moet de bevolking groeien....is maar gedeeltelijk waar. Ze hadden die pensioenfonds besturen moeten aanpakken die met jou geld hebben gegokt en verloren, maar dit soort baantjes staan hoogop de lijst van onze ministers en staats-secretarissen.
12-sep-2005 bep
Rody,
Mocht het ooit nodig zijn, dan stuur ik je een hartverwarmende brief i.p.v. centen.
12-sep-2005 Armin
Ik vind het een simplistisch artikel. Net zo simplistisch als die artikelen die beweren dat de aarde morgen vergaat en het zo slecht gaat als we niet iets doen als Kyoto.
Je hoeft maar een blik te werpen op het verspreidingsgebied van de meeste diersoorten om te zien dat dat enorm afgenomen is, je hoeft maar de omvang van de bossen in de wereld te zien om te zien dat dat afgenomen is, etc.
De oorzaak is inderdaad 'overbevolking'. Al wil ik het zo niet noemen. Elke diersoort groeit immers totdat zijn omgeving hem dwing niet verder in omvang te groeien door ziekten, gebrek aan voedsel, etc. Daarbij verdringt die diersoort anderen in de strijd om ruimte en voedsel. De mens is daarbij niet anders, maar verreweg superieur aan alle andere diersoorten. Vandaar het afnemen van het leefgebied van andere diersoorten en juist het toenemen van de mens in ruimte, aantal en levensverwachting.
De mens kan vooralsnog met gemak nog verder groeien. De prijs daarvan is logischerwijs het nog verder verdringen van andere soorten. Of dat slecht is (ik vind van wel) is een subjectieve keuze. (*)
Ik heb net als in dit artikel gemoemd wordt een onwankelbaar geloof in de overlevingsdrift van de mens en diens creativiteit om problemen op te lossen en tekorten aan grondstoffen zie ik ook daarbij eerder als een motor van de vooruitgang dan een rem daarop.
(Al kan het zoals de geschiedenis leert tijdelijk best een rem zijn! Er zijn in de historie tegenslagen geweeest die de bevolking van de mens soms voor eeuwen teruggeworpen hebben! Dus stap hier ook weer niet te licht overheen!)
Maar diverse diersoorten zullen in het strijdgewoel daarbij het onderspit delven en voor eeuwig verloren gaan! De verder groei van de menselijke bevolking zal vrijwel zeker samengaan met het verder verloren gaan van anderen. De mens is daarin niet anders dan andere diersoorten.
Diverse diersoorten zijn al verdwenen en een kleine blik in het eigen land van Simson laat zien dat ook diersoorten als de wolf, bison, grizly en proghorn bijna uitgeroeid waren geweest. Misschien een acceptabele prijs voor het overleven/vooruitgaan van de mens?
Hoe dan ook, de suggestie van dit soort artikelen dat dit probleem niet bestaat vind ik hoogst stuitend. Dwz misschien vind iemand het geen probleem, maar doe niet alsof het verschijnsel zelf niet bestaat. Feit: Een verdere groei van de bevolking zal ten koste gaan van andere levensvormen.
(*) Ooit komt er uiteraard een moment dat ook de mens niet verder kan groeien. Dat de ruimte op deze planeet echt tot het maximum benut is en zoveel als mogelijk andere diersoorten verdrongen zijn, de op dat moment beschikbare techniek tot een maximum benut, etc. Dat punt hebben we nog lang niet bereikt, maar ooit is er een moment dat de mens niet verder kan groeien. Desnoods tijdelijk omdat de bevolkingsgroei de technologische groei tijdelijk te boven gaat. Kinderen die dan geboren worden, zullen de dood betekenen van anderen of het zelf niet overleven ...
Overigens is de remedie heel simpel: welvaartsgroei. Alle naties die een welvaarstgroei zagen en bovene en zeker niveau uitkwamen, zien een vergrijzing. Europa, Japan, Singapore maar ook de VS (echter deels verhult door de enorme immigratie en het hoge kindertal van de onderlaag). Zodra de hele wereld dit zekere niveau haalt, zal de bevolkinsgexplosie zoals we die de laatste eeuw zagen waarschijnlijk vanzelf stagneren. En zo vond de mens een vrijwillig mechanisme om haar eigen bevolkingsgroei te stuiten ...
12-sep-2005 Herbie
http://www.dutchdisease.com/blog/index.php?p=1948
Kijk eens naar dit groen links logo en zie de overeenkomst met het beeldmerk van meervrijheid....
12-sep-2005 martin
Armin schrijft:
"je hoeft maar de omvang van de bossen in de wereld te zien om te zien dat dat afgenomen is"
Dat ligt er aan waar je kijkt en over welke tijdsperiode je het hebt. In Nederland is de hoeveelheid bos de afgelopen honderd jaar verdrievoudigd:
Hoeveel bos is er?
12-sep-2005 ton - dutch_devilGEEN@SPAMhotmail.com
"Chimpansees en Bonobo's enzo kunnen ons zo verschrikkelijk veel over onszelf leren..."
er zijn miljarden mensen die ons over onszelf kunnen leren dus als dat het probleem is kunnen de chimpansees en bonono's er gewoon aan
niet dat nu wenselijk is (bonono is dat de negatieve versie van bono?)
12-sep-2005 Armin
martin,
Met het grootste respect, want jij hebt in je postings bewezen behoorlijk intelligent te zijn:
"Dat ligt er aan waar je kijkt en over welke tijdsperiode je het hebt. In Nederland is de hoeveelheid bos de afgelopen honderd jaar verdrievoudigd"
Dat vind ik erg flauw en ik dnek dat jij ook beter weet.
De laatste 100 jaar is er in ons land inderdaad veel aandacht gekomen (en ik krijg het bijna niet uit mijn strot: mede, maar zeker niet exclusief, dankzij die milieu-drammers) voor milieu en natuur en is het in ons land inderdaad beter geworden.
Al is het ook deels vanwege het beeindigen van de mijnbouw waardoor hectaren, opeens nutteloos geworden, dennebos (volstrekt onnatuurlijk maar goed :-) ) overgebleven is, hetgeen nu gebombardeerd is tot 'natuurgebied'. In ons land gaat wat natuur betreft het de goede kant op.
Wanneer we het hebben over de hele aarde is de hoeveelheid natuur echter enorm afgenomen. Logisch, want die ruim 3 miljard extra mensen moesten ergens wonen en ergens hun voedsel vandaan halen. (Denk ook aan de grote extensieve veeteelt.)
Waar een diersoort oprukt, wijkt een ander. De mens is daarin echt geen uitzondering.
Mogelijk is dat niet erg, maar onken dit verschijnsel niet, want in discussies met een-te-overtuigen-nog-niet-libertarische-3e ( :-) ) zul je van tafel geveegd worden. En terrecht natuurlijk indien je zulks verzwijgt.
12-sep-2005 Diadem
Niet alleen neemt de totale hoeveelheid bos af, grote oerwouden worden ook steeds meer versnippert.
Vooral voor regenwouden is dat desastreus. Een klein regenwoud gaat niet werken, dat kan niet duurzaam blijven bestaan. Versnippering van regenwouden is daarmee een reëel gevaar.
Ik herinner mij dat ik op de basisschool geleerd heb dat de regenwouden 'de longen van de aarde' zijn. Inmiddels heb ik écht onderwijs genoten, en weet ik beter. Als we alle regenwouden zouden kappen blijft de aarde ook gewoon doordraaien. Eventueel kunnen ze vervangen worden door bossen met snelgroeiende houtsoorten, voor de houtindustrie. Op de totale hoeveelheid zuurstof in de afmosfeer zou het nagenoeg geen effect hebben.
Desalniettemin zou het eeuwig zonde zijn als regenwouden zouden verdwijnen. Het zijn schitterende natuurgebieden, met een ongekend hoge biodiversiteit. Natuur heeft een intrinsieke waarde - en natuur is onvervangbaar.
Op zich zie ik wel wat in libertarisch natuurbeheer trouwens. Er zijn vast genoeg rijke mensen die willen investeren in conservering van natuurgebieden. Dus opkopen die oerwouden. Groot hek er omheen, bordje boven de toegangspoort "Ye who enter here, all hope abandon" en de boswachters rond laten vliegen in apaches. Niemand die het dan nog waagt te stropen :)
12-sep-2005 Marnix
@ Armin :"Waar een diersoort oprukt, wijkt een ander. De mens is daarin echt geen uitzondering."
Een logische aanname op het oog, toch gaat dit niet op. Om dat te zein hoeft men niet ver te reizen; in het één na dichtsbebolkte land ter wereld kent men een ongelovelijke biodiversiteit. Weliswaar kunstmatig in stand gehouden met bulldozers en eco-extremisten, doch het blijft een uitzondering op de eerstgenoemde regel.
Aldus blijft de theorie van Julian Simon overeind. Bovendien is het uitsterven van een diersoort niet een onnatuurlijk proces. Voorbeelden te over van uitgestorven dieren waar de mens totaal geen hand in had; je vindt ze terug op je eigen grindpad of marmeren vloer.
@ Diadem: "Het gaat steeds beter met de wereld én we worden gemiddeld genomen steeds socialistischer. Hmmm, opdoeken dan maar dat meervrijheid he. Socialisme is kennelijk zo slecht nog niet ;)"
De vooruitgang is niet dankzij, maar ondanks het socialisme (evenals dit met de kerk eeuwen het geval was);)
12-sep-2005 Peter de Jong
Artikel: “Eigenlijk ziet hij [Julian Simon] geen grenzen voor een eindeloze groei van de bevolking, maar mocht ooit, in de verre toekomst, blijken dat de aarde werkelijk fysiek aan zijn grenzen is, dan zal de technologie ons ongetwijfeld de mogelijkheid bieden om de ruimte te koloniseren.”
Die exodus de ruimte in zal dan betrekkelijk gauw moeten gebeuren. NASA schat dat terraforming van Mars enkele eeuwen tot zelfs enkele millennia gaat duren. Tot die tijd wordt het hier al aardig vol.
Als de huidige wereldbevolking van 6 miljard mensen gemiddeld met het huidige percentage blijft groeien (1.3 % en in de jaren zestig zelfs 2 %) dan bereikt de gemiddelde bevolkingsdichtheid in 78 jaar tijd de tienvoudige waarde (ca. 460 mensen per km2, zoals die van NL nu is), in 182 jaar tijd de waarde van een grote stad (ca. 10.000 mensen per km2), en in 260 jaar de waarde van een derde wereld megapool (ca. 100.000 mensen per km2). Over 392 jaar ‘leven’ er dan ruim 650.000 miljard mensen op aarde, is de bevolkingsdichtheid over de hele wereld 5 mensen per vierkante METER en kan er echt niemand meer bij. ;-)
"Ik zal niet zeggen dat Nederland vol is, maar wel behoorlijk druk. In mijn ogen zelfs een beetje te druk."
~ Pim Fortuyn
12-sep-2005 Armin
"Een logische aanname op het oog, toch gaat dit niet op. Om dat te zein hoeft men niet ver te reizen; in het één na dichtsbebolkte land ter wereld kent men een ongelovelijke biodiversiteit. Weliswaar kunstmatig in stand gehouden met bulldozers en eco-extremisten, doch het blijft een uitzondering op de eerstgenoemde regel."
Het gaat niet (alleen) om het aantal diersoorten (biodiversiteit), maar nog meer om het aantal 'dieren'. Het is evident dat waar een mens woont, geen hert meer woont. Waar de mens aan akkerbouw gaat doen, geen bos meer staat, etc.
De mens heeft net als iedere diersoort ruimte en voedsel nodig. Ruimte en voedsel dat niet meer door andere diersoorten beschikbaar is...
Soms kan het aantal diersoorten overleven, zei het in kleinere aantallen per soort. Soms echter wordt het leefgebied te versnippert en/of te klein en sterft een soort uit. (En soms geholpen door de mens.) Maar dat er in zjn algemeenheid minder natuur over blijft bij toenemende bevolkingsaantallen lijkt me evident.
Dat ga je toch niet met droge ogen ontkennen!?
12-sep-2005 Hemke Falsema
Herbie,
Inderdaad, zeer vreemd.
Ze stelen niet alleen je geld, maar ook je logo.
12-sep-2005 Muxje - spam6GEEN@SPAMintvelt.com
Peter, grafiekjes doortrekken kunnen we allemaal. Maar de meeste modellen voorspellen toch een geleidelijke afname van de bevolkingsgroei, en na bepaalde tijd een stabilisatie.
Hemke, hmmm! Beter goed gejat dan slecht verzonnen
12-sep-2005 Govcert
Speedy heeft nog nooit gehoord van logistieke groei
.
12-sep-2005 jetoel
logistisch ipv logistiek
12-sep-2005 Peter de Jong
Muxje, Govcert,
Jullie hebben het verhaal van Julian Simon blijkbaar niet goed gelezen. Hij suggereert, dat de natuur geen grenzen kent en dat de limiet door de menselijke inventiviteit steeds verder opgeschoven kan worden.
Ik heb hierboven laten zien dat de natuur wel degelijk zijn (fysieke) beperkingen heeft.
Blijkbaar gaan ook jullie er van uit dat die een stuk lager liggen en dat we dus niet op de huidige voet door kunnen gaan. ;-)
12-sep-2005 Peter de Jong
“Op zich zie ik wel wat in libertarisch natuurbeheer trouwens”
Het is nooit verstandig de tak af te zagen waar je zelf op zit. Milieubescherming zou dan ook beter mensbescherming kunnen heten. ;-)
Miljarden individuele cellen werken in je lichaam samen om een hoger levend wezen te vormen met gedachten en acties die ze als eenvoudige cel nooit zullen kunnen bevatten. Volgens de bekende Gaia theorie van James Lovelock uit de jaren zeventig, zou je zo ook de planeet aarde kunnen zien als een volledig functionerend ecosysteem waarin alles met alles samenhangt en dat automatisch naar een gezond evenwicht streeft.
Overigens niet per definitie gezond voor de mens, want de natuur draait een individuele diersoort net zo makkelijk de nek om als wij.
Maar als wij als onwetende mensen daar dingen in gaan slopen en aan de knoppen gaan draaien zagen we mogelijk aan de poten van onze eigen stoel. We slopen (gewild of ongewild) regenwouden, koraalriffen, rivieren en meren, en introduceren (gewild of ongewild) korenwolven, tijgers, bevers, broeikasgassen, PCBs, dioxines, radio-actief afval en noem maar op, op plekken in het ecosysteem waarvan we de gevolgen niet kunnen overzien en die we ook niet of nauwelijks kunnen corrigeren als het misgaat.
Het Wereld Natuurfonds o.l.v. wijlen safariliefhebber prins Bernhard besteedde miljoenen aan donateursgelden voor het herintroduceren van tijgers in de Indiase jungle. Die werden vervolgens weer door de plaatselijke bevolking afgeknald omdat die tijgers liever een dorpskind opaten dan dat ze in de jungle achter een of ander prooidier aan gingen rennen. De beverplaag in Zuid-Argentinië en de vele uitheemse planten- en diersoorten die in Australië de natuur overhoop halen zijn enkele andere voorbeelden. Zelfs het bekende eendekroos in onze sloten is uit een Leids plantkundig lab ontsnapt en hoort hier helemaal niet thuis (maar onze eenden laten het zich goed smaken ;-).
Nu zijn we zeker niet de enige slopers (olifanten kunnen er ook wat van), maar zoals iedereen weet die wel eens een verbouwinkje heeft gedaan is het nooit slim om zomaar een moker in een muur te slaan (het kon wel eens de draagmuur van het huis zijn).
"Dude, dolphins are intelligent and friendly!" -- Wendy
"Intelligent and friendly on rye bread, with some mayonaise." – Cartman
~ South Park
12-sep-2005 Allure
Als de huidige wereldbevolking van 6 miljard mensen gemiddeld met het huidige percentage blijft groeien (1.3 % en in de jaren zestig zelfs 2 %) dan bereikt de gemiddelde bevolkingsdichtheid in 78 jaar tijd de tienvoudige waarde (ca. 460 mensen per km2, zoals die van NL nu is)
Toch is slechts 11% van Nederland bebouwd.
12-sep-2005 Marnix
@ Peter de Jong: "Die exodus de ruimte in zal dan betrekkelijk gauw moeten gebeuren. NASA schat dat terraforming van Mars enkele eeuwen tot zelfs enkele millennia gaat duren. Tot die tijd wordt het hier al aardig vol."
Dit doet me denken aan het moment dat men begon met het in kaart brengen van de menselijke genen. Met de snelste computers zou het toendertijd vele eeuwen hebben geduurd eer men klaar was. Maar men begon omdat men ergens moet beginnen. En zie, de technologische vooruitgang maakte het mogelijk om het karwij in een fractie van het voorspelde te klaren.
Keer op keer blijkt maar weer dat een cuciale factor in zulke modellen buiten beschouwing wordt gelaten.
@ Armin: Wat te denken van hoogbouw en intensieve landbouw?
12-sep-2005 Herbie
Ja Hemke, onder het mom van goede bedoelingen steelt Groen Links alles wat los en vast zit. Mij was in eerste instantie alleen de vlieger opgevallen. Maar het is ook de springende dame, de wolken. Wat een aasgieren. Hier zal meervrijheid blij mee zijn, NOT. Wellicht mogelijkheden voor een rechtzaak....goede publiciteit !!! Hebben we hier een avocaat in de zaal ???
12-sep-2005 martin
Armin,
"Met het grootste respect, want jij hebt in je postings bewezen behoorlijk intelligent te zijn"
Zegt het voort, zegt het voort! ;-)
""Dat ligt er aan waar je kijkt en over welke tijdsperiode je het hebt. In Nederland is de hoeveelheid bos de afgelopen honderd jaar verdrievoudigd"
Dat vind ik erg flauw en ik dnek dat jij ook beter weet."
Waar het mij om ging, is dat je zoiets niet zou verwachten, en dat wat je verwacht niet altijd overeenstemt met de feiten. Ik weet wel dat ik zelf behoorlijk verbaasd was toen ik dit voor het eerst las (overigens niet op de pagina waar ik naar linkte in m'n vorige post, die heb ik er voor de gelegenheid bij gegoogled). Er zijn maar weinig mensen die op de (strik)vraag 'met hoeveel procent is de hoeveelheid bos afgenomen de afgelopen eeuw' zullen antwoorden dat de hoeveelheid bos is toegenomen.
Maar als je het over langere tijd bekijkt, de laatste 2000 jaar bijvoorbeeld, dan is er natuurlijk wel sprake van een drastische afname.
Hoe het wereldwijd zit wist ik niet bij het schrijven van m'n vorige post, maar ik heb het opgezocht in 'The Skeptical Environmentalist' van Bjorn Lomborg(p110):
"Globally, the overall area covered by forest has not changed much since 1950, as can be seen in Figure 60."
12-sep-2005 Peter de Jong
Allure schreef: “toch is slechts 11% van Nederland bebouwd”
Ja maar, zoals Armin al aangaf, we zijn niet alleen op de wereld ;-)
In Nederland moeten we onze ruimte delen met …koeien ! Een koe heeft hier 8 keer zoveel grond ter beschikking als een mens. En dan te bedenken, dat er zeker 10 keer zoveel vlees ónder het weiland zit als dat er óp loopt …(heeft iemand een goed recept voor wormenpaté ? ;-)
Hetzelfde geldt eigenlijk voor de hele aarde. Van alle biomassa op aarde (ca. 75 miljard ton) maakt de mensheid maar eenderde procent uit. Bacteriën daarentegen maken tweederde uit van de totale biomassa. Er zijn meer dan 10^30 bacteriën op aarde tegen minder dan 10^10 mensen. In een gram zeewater zitten gemiddeld één miljoen bacteriën, in een gram aarde wel 10 miljard. Ze zijn al 1000 keer langer dan de mens op aarde.
De mens is een ‘fluke of nature’. Als die astroïde 65 miljoen jaar geleden de aarde had gemist waren er helemaal geen mensen geweest en zat hier een intelligente hagedis te posten.
Maar in feite behoort deze planeet gewoon toe aan bacteriën en hangt de mens er maar een beetje bij. Het wordt dus tijd dat we hier opkrassen. ;-)
12-sep-2005 Govcert
WRAAAAAAK!
Gaat heen en vermeniguldigt deze poster. (Niet direct hyperlinken, anders wordt het bandbreedtelimiet overschreden.)
12-sep-2005 Armin
martin,
Kijk ik beweer ook niet dat het overal allemaal zo slecht gaat. Zoal gezegd is er de laatset 100 jaar (met name de laatset decennia) inzicht gekomen en is de afname behoorlijk gestuit.
Overigens haal jij Lombock aan, die het alleen over bos heeft, niet over natuur. Verder is de definitie 'bos' ook wat vaag. Veel amazone-woud dat gekapt is wordt inmiddels bijvoorbeeld weer begroeid, maar lijkt me evident dat dat niet gelijk is aan wat er stond. Al zijn de milieu-defensies van onze planeet dus ook weer aan het overdrijven met hun verhalen dat het nu droge rotsgrond is/wordt.
Verder lijkt het mij niet verstandg om enkel Lombock te gebruiken als bron. (Net zo min as enkel Green Peace uiteraard.) Maar enige nuance is wel welkom.
Daarmee komen we op hoe ik begon: dit artikel is enorm eenzijdig. De suggestie - zoals Peter ook al aangaf - van het artikel is bovendien dat er geen bovengrens is aan de groei van de mens. Dat is uiteraard evidente onzin, want de hoeveelheid ruimte en voedsel, zelfs met technische middelen is en blijft beperkt.
En we moeten haar ook nog delen met andere levensvormen. Dus willen wij geen natuur meer vernietigen betekent dat dat elke nieuwe inwoner die erbij komt op deze planeet geen nieuwe ruimte gaat gebruiken ... iets dat vooralsnog eerder uitzondering dan regel is.
13-sep-2005 Peter de Jong
Marnix schreef: “Dit doet me denken aan het moment dat men begon met het in kaart brengen van de menselijke genen. Met de snelste computers zou het toendertijd vele eeuwen hebben geduurd eer men klaar was. Maar men begon omdat men ergens moet beginnen. En zie, de technologische vooruitgang maakte het mogelijk om het karwei in een fractie van het voorspelde te klaren. Keer op keer blijkt maar weer dat een cruciale factor in zulke modellen buiten beschouwing wordt gelaten.“
Marnix,
De redenatie die Julian Simon volgt is volslagen krom.
Hij beweert, dat we gewoon door kunnen groeien en de problemen die we daarbij tegenkomen op zullen lossen omdat we met meer mensen ook meer knappe koppen ter beschikking zullen hebben. Over de aarde hoeven we ons geen zorgen te maken, want de aardse hulpbronnen die we nodig hebben zijn bijna onuitputtelijk, zo beweert hij. En als de nood aan de man komt en het hier te krap wordt kunnen we altijd nog de ruimte in.
Maar waarom zou je die overbevolkingsproblemen willen oplossen ? Die zouden er immers helemaal niet zijn als we niet zouden groeien.
Is het niet veel logischer, en ook veel meer in lijn met het libertarische gedachtegoed van controle over je eigen leven te hebben, als je gewoon vrijwillig aan geboortebeperking doet ? Daar heb je helemaal geen genieën voor nodig.
Of is het misschien dat Julian Simon zich uit een ernstig kapitalistisch dilemma weg probeert te redeneren ? Namelijk, dat als het individu doet wat het beste voor hem is (i.e. veel kinderen krijgen), het collectief zijn eigen graf graaft.
Club van Tien Miljoen
13-sep-2005 K. Winkelaar - kiwicdsGEEN@SPAMgmaill.com
Peter, misschien is het beste bewijs van Julian Simon’s theorie juist dat “we” anticonceptie hebben uitgevonden. Uiteraard een uitvinding van het kapitalisme, in landen als China doen ze gewoon aan dwang.
Als je naar de geschiedenis kijkt, dan zie je juist dat er met welvaart tevens geboortebeperking op gang komt. Hoe meer armoede, hoe meer kinderen lijkt over de hele wereld op te gaan. Wat dat betreft zijn de vooruitzichten dus gunstig, zo lang we maar zorgen dat de welvaart toeneemt zal het aantal mensen uiteindelijk niet meer stijgen. Zo lang er armoede is zal er juist bevolkingsgroei te zien zijn. Omdat kinderen dan gezien worden als investering in de eigen oude dag. In de rijke landen zijn pensioenfondsen vaak een verstandigere belegging dan het nemen van (dure) kinderen.
Die club van 10 miljoen is mooi, maar laat ze zelf het goede voorbeeld geven ;) Dus: niet voortplanten, maar zelfmoord. Dat is trouwens ook het advies wat ik aan linkse wereldverbeteraars geef. De beste manier om zelf iets te doen aan CO2-reductie en milieuvervuiling is stoppen met ademhalen. Ik zal niemand tegenhouden….
13-sep-2005 Diadem
Als arme mensen heel veel kinderen krijgen en rijke mensen niet, is dat natuurlijk een slechte zaak.
Gemiddeld genomen hebben arme mensen een lager IQ dan rijke mensen. Dat zegt natuurlijk niets over individuele gevallen, maar gemiddeld is dit wel zo. Dit zal deels door omgevingsfactoren komen, maar niet uitsluitend. Er is ook een erfelijke component.
Daaruit volgt dus dat het gemiddelde IQ van de mensheid daalt. Of misschien moet ik zeggen: Gemiddeld potentieel denkvermogen. Aangezien IQ ook afhankelijk is van opleiding en kennis, en die twee factoren zonder twijfel toenemen.
Een dalende gemiddelde intelligentie lijkt me geen goede zaak. En dus een sterk argument om geboortebeperking niet aan de vrije markt over te laten.
13-sep-2005 Douwe
@Peter:
Julian Simon probeert geen "kapitalistisch dilemma" weg te redeneren, omdat die er niet is. Het is juist beter te spreken van de "kapitalistische paradox": hoe meer men in staat wordt gesteld om voor zichzelf en zijn(m/v) directe omgeving te zorgen, hoe meer dit het collectief ten goede komt.
Toch ben ik het als rechtgeaard kapitalist NIET met Julian Simon eens. Door de successen uit het verleden domweg in dezelfde stijgende lijn te extrapoleren, kun je evenzogoed redeneren dat ik niet dood zal gaan omdat dat in het verleden nog nooit is gebeurd.
Ik denk dat de bevolkingsgroei sinds 1850 (van 1,5 mrd mensen toen tot 6.5 mrd nu) en de technologische vooruitgang die we sindsdien hebben hebben gehad, te verklaren zijn vanuit de hoeveelheid energie die de mensheid in deze periode ter beschikking stond. "Toevallig" valt deze hele periode samen met het olietijdperk (begon in 1859 in Pennsylvania). Met deze energiegift is de ecologische draagkracht van de aarde kunstmatig vergroot (de agrarische productie is bijv. dramatisch vergroot door mechanisering en door olie-derivaten waar pesticiden en kunstmest van gemaakt worden).
Een toename van de bevolking met dalende voedselprijzen zorgt ervoor dat een groter gedeelte van het inkomen kan worden besteed aan luxe, gezondheid, (belastingen ...) etc., en een uitstoot van arbeid uit de landbouwsector naar andere sectoren, waarbij de arbeidsspecialisatie toeneemt. Toenemende arbeidsspecialisatie en efficientie zorgt ook weer voor meer welvaart, en de surplussen van de welvaart zorgt weer voor de opkomst van nieuwe sectoren, en besparingen die weer geinvesteerd zullen worden in technologie om de productie te verbeteren en/of efficienter te maken. Bovendien neemt door toenemende specialisatie en goedkoop vervoer de onderlinge handel toe, wat weer wederzijdse welvaartstoename betekent voor de handelspartners. => Dit is een zichzelfversterkend proces waardoor J. Simon tot het inzicht kwam dat schaarste van commodities dankzij technologische vooruitgang niet zal voorkomen, ondanks een toename van de bevolking.
Bovenstaande wetmatigheden gelden zolang als er sprake is van overvloedige en goedkope energie. Echter, met Peak Oil in het vooruitzicht (afnemende olieproductie, ongeacht de investeringen en ontdekkingen van nieuwe olievelden) is het maar zeer de vraag of dezelfde omstandigheden van kracht blijven. Een opvolger van olie is er namelijk (nog?) niet. En dan kan de toekomst er wel eens wat naargeestiger uit gaan zien, jammergenoeg.
Dus, wie de stelling onderschrijft van Simon, heeft in mijn optiek de gigantische taak om aan te tonen dat de energie- en commodityprijzen over de lange termijn gaan dalen. Ik denk namelijk dat het tegenovergestelde het geval zal zijn. Of het nu koper is of aardappelen, de samenleving kan er niet zonder, en het kost een gigantische hoeveelheid energie om ze te produceren. Het tijdperk van goedkope energie is nu zo'n beetje echt wel over, waardoor de kostprijs van commodities tevens zal stijgen, ondanks de investeringen en uitvindingen die uitgelokt zullen worden door de hoge prijzen.
13-sep-2005 Mik
Peter,
Even voor de juistheid en verder volstrekt niet relevant.
Als de bevolking 1,3% per jaar groeit en we hebben nu 6 mld inwoners dan hebben we over 392 jaar geen 650.000 mld inwoners maar 948 mld volgens mijn berekening (1,013 tot de macht 392).
13-sep-2005 Victor
Diadem: Een dalende gemiddelde intelligentie lijkt me geen goede zaak. En dus een sterk argument om geboortebeperking niet aan de vrije markt over te laten.
Diadem, het is opvallend hoe je er steeds blijk van geeft het libertarisme niet te snappen.
Zo zou je ook kunnen beweren: als de overheid een doodstraf instelt op drugsverkoop daalt het aantal mensen dat aan drugs doodgaat. Dit is dus een sterk argument om drugsverkoop niet vrij te laten.
Of: als we reizen naar Mars aan de vrije markt overlaten dan komen die er voorlopig niet en als we dat aan Bush overlaten wel. Dit is dus een sterk argument om het niet aan de vrije markt over te laten.
Mijn advies: lees iets meer van Murray Rothbard.
Je doet mij denken aan ene Koos (iemand die eerder op MV reacties plaatste) die ook steeds het onterechte idee had dat hij geweldige argumenten tegen het libertarisme had.
13-sep-2005 Peter de Jong
Douwe schreef: “Ik denk dat de bevolkingsgroei sinds 1850 (van 1,5 mrd mensen toen tot 6.5 mrd nu) en de technologische vooruitgang die we sindsdien hebben hebben gehad, te verklaren zijn vanuit de hoeveelheid energie die de mensheid in deze periode ter beschikking stond. "Toevallig" valt deze hele periode samen met het olietijdperk (begon in 1859 in Pennsylvania). Met deze energiegift is de ecologische draagkracht van de aarde kunstmatig vergroot (de agrarische productie is bijv. dramatisch vergroot door mechanisering en door olie-derivaten waar pesticiden en kunstmest van gemaakt worden).”
Daar heb je een belangrijk punt Douwe. De beschikbaarheid van goedkope energie (of dit nu slaven waren die de oude Griekse en Romeinse beschavingen mogelijk maakten of windkracht die het Holland uit de Gouden Eeuw een leidende positie in de wereld gaf of de kolen die de stoommachines van de Industriële Revolutie voedden) is steeds essentieel geweest voor de creatie van meer welvaart voor meer mensen.
Het klopt dat de goedkope olie opraakt, maar over 25 á 50 jaar hebben we misschien al een werkende kernfusiecentrale (ook vrij prijzig overigens) en tot die tijd moeten we ons zien te redden met stevig gesubsidieerde energiebronnen als de conventionele kernenergie en de duurzame energie van zon, wind, biomassa, etc.
Resultaten in het verleden behaald zijn geen garantie voor de toekomst
13-sep-2005 Peter de Jong
Diadem schreef: “Een dalende gemiddelde intelligentie lijkt me geen goede zaak. En dus een sterk argument om geboortebeperking niet aan de vrije markt over te laten.”
Wow, dat is een boude uitspraak Diadem ! Dus de Chinezen met hun gedwongen bevolkingspolitiek hebben gelijk ? En, als je de lijn doortrekt, ook de nazi’s met hun social engineering en eugeneticaprogramma’s (w.o. gerichte selectie van topkwaliteit genetisch materiaal en verbod op voortplanting van geestelijk gehandicapten e.d.) ?
Zelf geef ik toch meer de voorkeur aan een vrijwillige keuze. Daarbij kunnen rijke mensen de eigenschappen van hun (enige) kind aanzienlijk opkrikken. Denk aan zorgvuldiger partnerkeuze (binnenkort zelfs genetic engineering), betere gezondheidszorg, betere opleiding, etc.
Die hoogwaardige kwaliteit van enkelen zal altijd de overhand hebben boven de laagwaardige massa’s.
13-sep-2005 Peter de Jong
K.Winkelaar schreef: “Als je naar de geschiedenis kijkt, dan zie je juist dat er met welvaart tevens geboortebeperking op gang komt. Hoe meer armoede, hoe meer kinderen lijkt over de hele wereld op te gaan. Wat dat betreft zijn de vooruitzichten dus gunstig, zo lang we maar zorgen dat de welvaart toeneemt zal het aantal mensen uiteindelijk niet meer stijgen.”
Ik ben het helemaal met je eens dat de mensen die het hardst schreeuwen dan eerst maar eens zelf het goede voorbeeld moeten geven, maar zoiets lost het collectieve probleem niet op. In een vrije markt zullen er altijd arme mensen zijn. Moeten we die dan maar gaan dwingen, zoals Diadem suggereert ?
Wij hebben ook geen enkele reden om arme mensen te verwijten dat ze hun regenwouden slopen om in leven te kunnen blijven. Wij hebben hier immers hetzelfde gedaan met onze oerbossen. Zo was bijv. IJsland vroeger dichtbebost. Toen de Vikingen er kwamen hebben ze het eiland in 50 jaar tijd helemaal kaalgeslagen om huizen en schepen te kunnen bouwen.
Als natuur en milieu (en daarmee ons voortbestaan op de lange termijn) ons zoveel waard is, waarom betalen we die arme mensen er dan niet voor ? Dan hoeven ze hun bos tenminste niet te vernielen.
De mensheid heeft overigens altijd al perioden van sterke bevolkingsgroei gekend die weer werden afgewisseld met lange perioden van stagnatie (zie bijv het uitgebreide onderzoek van Deevey uit 1960) en dat hield steeds verband met de beschikbaarheid van technologische innovaties en de daaruit volgende sociale aanpassingen.
De mens wijkt in zoverre af van andere diersoorten omdat hij zichzelf buiten de natuurlijke evolutie heeft geplaatst. Toen de eerste mensen zo’n 5 miljoen jaar geleden rechtop gingen lopen en zo hun handen en hersenen konden ontwikkelen hebben ze met hun gereedschappen en techniek de natuurlijke omgeving steeds meer naar hun hand kunnen zetten (letterlijk). De mens leeft sindsdien in een zelfbedachte omgeving en bepaalt in toenemende mate zijn eigen evolutie.
Men schat dat 1 miljoen jaar geleden, in het vroeg-paleolithicum, er slechts 125.000 mensen op de wereld rondliepen, 300.000 jaar geleden waren dat er al 1 miljoen, 25.000 jaar geleden waren het er 3 miljoen en 10.000 jaar geleden, na de laatste ijstijd, 5 miljoen.
Toen echter zo’n 6000 jaar geleden de eerste dorpen en steden ontstonden en de landbouw opgang maakte schoot het bevolkingsaantal omhoog naar 90 miljoen. De vruchtbaarste gebieden werden het eerst in gebruik genomen, maar ontbossing en erosie zorgde toen voor woestijnvorming. Later kregen de eerste boeren het kweken van allerlei voedingsgewassen, het houden van huisdieren en de irrigatie van het land beter onder de knie. Toen konden ook minder vruchtbare gebieden worden bewoond en groeide 2000 jaar geleden de wereldbevolking geleidelijk tot 200 miljoen mensen.
Daarna werd de landbouw verder geperfectioneerd en vanaf ca. 1650, met 500 miljoen mensen, kwamen er ook steeds meer innovaties op het gebied van bouwnijverheid en industrie. De wereldbevolking nam tijdens de Industriële Revolutie snel toe van 700 miljoen mensen in 1750 tot 1.6 miljard mensen rond 1900. In 1950 waren er 2.5 miljard, nu al 6.3 miljard en in 2050 waarschijnlijk 9 miljard.
Die strijd met de natuurlijke omgeving heeft de mens met wisselend succes gevoerd en de bevolkingsgroei hangt daar sterk van af. Het ene moment in de geschiedenis maakten innovaties op het gebied van de techniek een betere beheersing van de natuurlijke omgeving mogelijk, het andere moment sloeg de natuur weer ongenadig terug.
Zo schijnt tijdens de grote ijstijd van 70.000 jaar geleden de totale wereldbevolking gedecimeerd te zijn tot slechts 2000 mensen. Het is een wonder dat de mens daardoor niet uitgestorven is. Maar uiteraard kunnen epidemieën, kernoorlogen, komeetinslagen, klimaatverandering en door de mens zelf veroorzaakte milieuverwoesting daar nog altijd voor zorgen. ;-)
"Each year, the Rainforest is responsible for over three thousand deaths from accidents, attacks or illnesses. There are over seven hundred things in the Rainforest that cause cancer. Join the fight now and help stop the Rainforest before it's too late."
~South Park
13-sep-2005 Armin
"Die hoogwaardige kwaliteit van enkelen zal altijd de overhand hebben boven de laagwaardige massa’s."
Doch in sterk collectivistische gemeenschappen (socialisme, sociaal-democratie *) worden dit soort kwaliteitsvoordelen vaak met harde hand behoorlijk genivelleerd ... ;-(
*) Met ook nadruk op democratie, waarbij bijvoorbeeld een ongeinformeerd iemand met het IQ van 80 een even zware stem heeft als iemand van 140 die zich bovendien wel informeerd.
13-sep-2005 Peter de Jong
Mik schreef: “Als de bevolking 1,3% per jaar groeit en we hebben nu 6 mld inwoners dan hebben we over 392 jaar geen 650.000 mld inwoners maar 948 mld volgens mijn berekening (1,013 tot de macht 392).”
Je hebt helemaal gelijk. Tikfoutje op mijn Windows calculator ;-)
De juiste getallen zijn:
Nu 6,3 miljard mensen (46 mensen/km2)
Over 179 jaar 63 miljard mensen (460 mensen/km2)
13-sep-2005 Diadem
@ Victor
Diadem, het is opvallend hoe je er steeds blijk van geeft het libertarisme niet te snappen.
Opvallend is dat jij dat kunt concluderen uit een opmerking van mij die met libertarisme slechts zijdelings te maken heeft. Ik denk dat het probleem niet zozeer is dat ik libertarisme niet snap, maar dat jij mijn opmerking niet snapt :)
Zo zou je ook kunnen beweren: als de overheid een doodstraf instelt op drugsverkoop daalt het aantal mensen dat aan drugs doodgaat. Dit is dus een sterk argument om drugsverkoop niet vrij te laten.
Het is een argument, maar geen sterke. Invoering van een doodstraf op drugsverkoop is een groter kwaad dan enkele drugsdoden. Dus het is geen goed idee.
Dat het opleggen van geboortebeperking de vrijheid beperkt ligt nogal voor de hand. Kennelijk denk je dat daarmee mijn redenatie volledig weerlegt is. Een vreemde conclusie. Alsof vrijheid het enige doel in het leven is, en al het andere daaraan ondergeschikt is.
Overigens lees je ook nog eens dingen in mijn uitspraken die er niet staan. Ik zei 'een sterk argument om ...'. Ik heb nergens gezegd dat het een doorslaggevend argument is. Ik heb niet gezegd dat ik voor het dwingend opleggen van geboortebeperking ben. Ik zie ook alternatieven die wel een vrije keuze laten. Zie daarvoor mijn volgende post.
13-sep-2005 Victor
Diadem, libertarisme gaat niet zozeer over de behaalde resultaten maar over de toegestane middelen (als bijproduct zijn de behaalde resultaten vaak beter dan die van dwangmatige maatregelen, zelfs uitgaande van de doelen van collectivisten (welvaart, vrede, vooruitgang.
Dwang is niet toegestaan ook al zijn de resultaten 'beter'. Beter voor wie is dan de vraag (en wie bepaalt wat 'beter' betekent?). De resultaten van een vrije keuze (gemaakt door de eigenaar/ of eigenaren) kunnen niet een reden zijn de vrije keuze in te perken.
13-sep-2005 Diadem
@ Peter de Jong
Wow, dat is een boude uitspraak Diadem ! Dus de Chinezen met hun gedwongen bevolkingspolitiek hebben gelijk ? En, als je de lijn doortrekt, ook de nazi’s met hun social engineering en eugeneticaprogramma’s (w.o. gerichte selectie van topkwaliteit genetisch materiaal en verbod op voortplanting van geestelijk gehandicapten e.d.) ?
Kijk, jij snapt mijn argument tenminste. Mijn uitspraak was inderdaad een zeer boude. Het was, zoals je terecht opmerkte, een verkapt pleidooi voor eugenetica.
Daarbij wil ik wel meteen opmerken dat ik dat absoluut niet op de nazi-manier zou willen doen. Dat is simpelweg immoreel.
De genetische kwaliteit van de menselijke soort is een politiek zeer incorrect, maar daarmee niet minder belangrijk onderwerp. Als het inderdaad zo blijkt de gemiddelde intelligentie (de genetische component daarvan, althans) afneemt, of de genetische kwaliteit van de mensheid op een andere manier daalt, is dat een sterk argument voor de (her)invoering van eugenetica.
Volgens mij is nog niet overtuigend bewezen dat dit inderdaad het geval is. Er zijn echter wel sterke argumenten voor. Voorlopig is dus meer onderzoek nodig, voordat je kunt pleiten voor maatregelen.
Maar mocht deze trent inderdaad blijken op te treden, dan is het denk ik niet verkeerd daar wat aan te proberen te doen. Maar op een morele manier, natuurlijk. Te denken valt dan bijvoorbeeld aan een verbod op IVF of soortgelijke behandelingen. Verder zou je kinderbijslag voor minimuminkomens kunnen afschaffen, en voor hogere middeninkomens kunnen verhogen.
Dat is niet bepaald libertarisch, precies het tegendeel zelfs. Maar zoals ik net ook al opmerkte, vrijheid is uiteindelijk geen doel op zich, maar een middel. Een middel voor geluk, om precies te zijn. Maar op de hele lange termijn denk ik niet dat de mensheid gelukkiger wordt van een afnemende intelligentie. Dus is een (tijdelijke?) vermindering van vrijheid om dat tegen te gaan simpelweg een investering in de toekomst.
Misschien wordt ik nu heel erg filosofisch, maar ik zou ook nog willen opmerken dat geluk weliswaar een belangrijk doel is, maar niet het enige doel. Als je gaat kijken naar zaken die doel op zich zijn, dan staat geluk hoog in dat rijtje. Maar je vind dan toch ook dingen als 'waarheid' en 'schoonheid' terug.
Sta mij toe af te sluiten met een uitspraak van Nietzsche:
All beings hitherto have created something beyond themselves: and ye want to be the ebb of that great tide, and would rather go back to the beast than surpass man?
13-sep-2005 Diadem
@ Victor
Diadem, libertarisme gaat niet zozeer over de behaalde resultaten maar over de toegestane middelen (...)
Dwang is niet toegestaan ook al zijn de resultaten 'beter'. (...)
Says who?
Jij doet hier feitelijk de uitspraak dat het toepassen van dwang onder alle omstandigheden moreel verkeerd is. Ik ben wel benieuwd waar je dit vandaan haalt.
Dat kun je volgens mij alleen volhouden als je je beroept op een goddelijk gebod. Maar dan geloof je wel in een hele cynische god, namelijk eentje die dwang gebruikt om dwang te verbieden ...
Maar behalve dat geval. Of je nu een aanhanger bent van het utilitarianisme, of Kant's categorisch imperatief, of van de sociaal-contract theorie, of van een deugdenethiek... Geen van deze theoriën sluit het gebruik van dwang bij voorbaat uit.
Ik ken eigenlijk geen enkele zinvolle ethiektheorie die dat doet. Dus ik ben wel zeer benieuwd hoe die van jou eruit ziet.
13-sep-2005 Victor
Diadem: Says who?
Jij doet hier feitelijk de uitspraak dat het toepassen van dwang onder alle omstandigheden moreel verkeerd is. Ik ben wel benieuwd waar je dit vandaan haalt.
Ik heb dat ergens van een site die over het libertarisme gaat. Misschien ben je die wel eens tegengekomen.
Overigens stel ik niet dat het moreel verkeerd, maar dat dat het non-agressieprincipe is van het libertarisme (of beter: het anarcho-kapitalisme)
Zelf denk ik dat de beste moraal er een is van geen dwang. Wat niet perse betekent dat dwang altijd immorreel is. Non-agressie is gewoon de beste vuistregel, ook al zouden er misschien kleine uitzonderingen zijn, het is belangrijk de regel te volgen en niet beginnen uitzonderingen te maken.
13-sep-2005 martin
Diadem,
"Maar zoals ik net ook al opmerkte, vrijheid is uiteindelijk geen doel op zich, maar een middel."
Maar wel een middel dat voorafgaat aan andere middelen.
"Maar behalve dat geval. Of je nu een aanhanger bent van het utilitarianisme, of Kant's categorisch imperatief, of van de sociaal-contract theorie, of van een deugdenethiek... Geen van deze theoriën sluit het gebruik van dwang bij voorbaat uit.
Ik ken eigenlijk geen enkele zinvolle ethiektheorie die dat doet. Dus ik ben wel zeer benieuwd hoe die van jou eruit ziet."
En jij denkt iets van libertarisme te snappen?
Overigens zegt Kant's categorisch imperatief (o.a.) dat je andere mensen niet als middel mag gebruiken. Lijkt mij toch dat dwang in dat geval uitgesloten is (m.u.v. verdediging tegen dwang).
En er is ook een (libertarische) sociaal contract theorie die dwang wél uitsluit.
14-sep-2005 Diadem
@ Victor
Ik ben het met je eens dat non-aggressie een goede vuistregel is. Maar zoals elke vuistregel betekent dat niet automatisch dat hij altijd in elke omstandigheid opgaat.
@ martin
En jij denkt iets van libertarisme te snappen?
Interessant dat mensen mij aan blijven vallen op een veronderstelde gebrekkige kennis van het libertarisme als ik het daar niet over heb.
Overigens zegt Kant's categorisch imperatief (o.a.) dat je andere mensen niet als middel mag gebruiken. Lijkt mij toch dat dwang in dat geval uitgesloten is (m.u.v. verdediging tegen dwang).
Ik zie niet hoe dat dwang uitsluit. Ik kan genoeg voorbeelden noemen waarin gebruik van dwang volledig aan die formulering voldoet.
De standaard formulering van Kant's categorisch imperatief is 'doe alleen die acties tegen anderen die je tot universele wet verheven zou willen zien worden'. Dit sluit de dingen die ik voorstelde, bv. een verbod op IVF, absoluut niet uit. Dat zijn namelijk juist precies dingen die ik als universele wet wil zien.
Maar Kant's categorisch imperatief is welbeschouwd natuurlijk gewoon niet meer dan een jammerlijke fout van een voor het overige fantastisch filosoof.
14-sep-2005 martin
Diadem,
"Interessant dat mensen mij aan blijven vallen op een veronderstelde gebrekkige kennis van het libertarisme als ik het daar niet over heb."
Dat je het er niet over hebt geeft nu net aan dat je het niet snapt. Je schreef:
"Geen van deze theoriën sluit het gebruik van dwang bij voorbaat uit.
Ik ken eigenlijk geen enkele zinvolle ethiektheorie die dat doet."
Libertarisme *is* een ethiektheorie die dwang uit sluit (tenzij om dwang te verhinderen of weg te nemen).
Maar misschien vind je dat het geen *zinvolle* ethiektheorie is. Tja, dan heb je het m.i. ook niet gesnapt ;-)
"De standaard formulering van Kant's categorisch imperatief is 'doe alleen die acties tegen anderen die je tot universele wet verheven zou willen zien worden'."
Dat is niet het volledige categorisch imperatief.
"Maar Kant's categorisch imperatief is welbeschouwd natuurlijk gewoon niet meer dan een jammerlijke fout van een voor het overige fantastisch filosoof."
Tja, jij begon er over.
14-sep-2005 Diadem
@ martin
Als je nu eens het libertarisme niet aanneemt als goddelijke universele waarheid. Dat zou de discussie een stuk makkelijker maken.
Ik geef een redenering met argumenten over een situatie waarin je m.i. van de libertarische grondbeginselen zou moeten afwijken. En de enige reactie die je blijft geven komt neer op 'dat wijkt van het libertarisme af en is dus fout'.
Maar dat eerste is een open deur en dat tweede is, zonder argumenten, een lege uitspraak.
Dus ik zou willen zeggen: Leg uit waarom mijn argumenten fout zijn of kom met goede tegenargumenten. Die tegenargumenten mogen best ethisch van aard zijn, maar ik hoop wel op een dieper niveau als 'Van het liberarisme mag het niet dus het is ethisch fout'.
Verder nog even offtopic :P
""De standaard formulering van Kant's categorisch imperatief is 'doe alleen die acties tegen anderen die je tot universele wet verheven zou willen zien worden'."
Dat is niet het volledige categorisch imperatief."
Wederom denk je kennelijk dat je mijn standpunten kunt weerleggen door mij iets uit te leggen wat ik allang weet, en wat ik ook duidelijk aangaf in mijn vorige post. Een vreemde strategie.
14-sep-2005 Diadem
Ik zat op google wat te zoeken naar stukken over een veronderstelde teruggang van de genetische kwaliteit van de mensheid, en over eugenetica.
Vind ik uitgerekend op deze website zelf een zeer goed artikel daarover. Kennelijk ben ik niet de eerste die op meervrijheid over deze onderwerpen schrijft!
Marcel Roele - Het kwaad in het zaad
14-sep-2005 martin
Diadem,
"Als je nu eens het libertarisme niet aanneemt als goddelijke universele waarheid. Dat zou de discussie een stuk makkelijker maken.
Ik geef een redenering met argumenten over een situatie waarin je m.i. van de libertarische grondbeginselen zou moeten afwijken. En de enige reactie die je blijft geven komt neer op 'dat wijkt van het libertarisme af en is dus fout'."
Ik reageerde helemaal niet op die redenering, ik heb in deze thread nergens beweert dat iets niet mag van het libertarisme en dus fout is, en in deze thread ook niks geschreven waarin ik libertarisme aanneem als waarheid, laat staan goddelijke waarheid.
Dus: waar heb je het over?
"Wederom denk je kennelijk dat je mijn standpunten kunt weerleggen door mij iets uit te leggen wat ik allang weet, en wat ik ook duidelijk aangaf in mijn vorige post. Een vreemde strategie."
Ook hier begrijp ik niet waar je het over hebt. Wat probeer ik uit te leggen wat je allang weet?
Wat je duidelijk aangaf in die post is dat je vind dat jouw standpunt niet in strijd is met het CI, omdat het strookt met wat ze in het wikipedia artikel de eerste formulering van het CI noemen. Wat ik aangaf (uitleggen is een groot woord) is dat er ook een tweede formulering is van het CI (hier het tweede deel genoemd) dat dwang m.i. wél uitsluit, en (opnieuw m.i.) overduidelijk.
Misschien dat je vindt dat de tweede formulering/het tweede deel dwang ook niet uit sluit, dan ben ik daar heel benieuwd naar.
14-sep-2005 Diadem
LEES
drie reacties van mij omhoog ofzo... *zucht*
14-sep-2005 martin
Kun je iets specifieker zijn, Diadem?
14-sep-2005 Diadem
Ok. Italic tekst van jou, normal face tekst van mij.
Overigens zegt Kant's categorisch imperatief (o.a.) dat je andere mensen niet als middel mag gebruiken. Lijkt mij toch dat dwang in dat geval uitgesloten is (m.u.v. verdediging tegen dwang).
Ik zie niet hoe dat dwang uitsluit. Ik kan genoeg voorbeelden noemen waarin gebruik van dwang volledig aan die formulering voldoet.
14-sep-2005 martin
Dat schreef je inderdaad in een eerdere post, maar voor je voorbeeld stapte je gauw over op een andere formulering van het CI:
"De standaard formulering van Kant's categorisch imperatief is 'doe alleen die acties tegen anderen die je tot universele wet verheven zou willen zien worden'. Dit sluit de dingen die ik voorstelde, bv. een verbod op IVF, absoluut niet uit. Dat zijn namelijk juist precies dingen die ik als universele wet wil zien."
Zo gesteld is het verbod op IVF wel aardig te rijmen met het CI. (Als je het abstracter bekijkt, namelijk als beslissen over wat iemand met z'n lichaam mag doen, is het nog maar de vraag of je dit als universele wet wilt zien. Wil je dat iedereen kan beslissen over jouw lichaam?)
Maar als je een verbod op IVF valt minder te rijmen met 'gebruik mensen niet als middelen'. Want het lijkt me toch dat je hier mensen gebruikt als middelen om jouw doelen, geboortebeperking/IQ-verhoging/gemiddeld geluk, te verwezenlijken.
10-jan-2007 Arno - arnohooijerGEEN@SPAMyahoo.com
Beste Peter de Jong,
Je rekensom klopt niet. Als de groei 1.3% per jaar is en 78 jaar zo door groeit dan groeit de bevolking dus met een factor 1.013^78= 2.7385613
Dit komt neer op een groei van 6 miljard naar 16.4 milj. Dat is een groei van 10 Miljard geen vertienvoudiging wat 60Miljard zou moeten zijn. Los van het feit dat bevolkingsgroei ook zelf regulerend is, en inderdaad zoals iemand anders beweerde welvaartsgroei leidt uiteindelijk tot minder kinderen. Zou dat de reden zijn dat onze overheid educatie programma's zo verarmd heeft de afgelopen dertig jaar? Zagen ze toen al de vergrijzing aankomen? Zoals we nu met onderwijs omgaan is 1 ding zeker onze welvaart gaat dalen en dus zal onze bevolking wel weer gaan groeien. Simon had gelijk je kunt overal iets goeds in vinden :-)zelfs in socialisme in de school banken.
Zoals activisten in de zeventiger jaren het militair industriele complex ontrafelden met zijn commissariaten over en weer, zo ontrafelt Simon de milieubeweging in zijn boek en suggereert een grote dans om de subsidie- en fondsenpot.
Professor Ypma tenslotte, hij kent Simon noch diens publikaties, vertelt hoe hij ten tijde van de verschijning van het rapport van de Club van Rome tal van lezingen gaf met een nog al geruststellend karakter. Ypma:'Dat werd je nooit in dank afgenomen, men hoort liever doomsdayprofeten. Een voorganger die een donderpreek geeft die is toch veel beter dan iemand die zegt: jullie zijn toch niet zo slecht. Daar ga je toch niet voor naar de kerk?. Er zit meer geld in een alarmistische studie dan in een geruststellende studie. Daarvoor is men sneller geneigd iets op tafel te leggen.
Ik las een hele mooie zin ergens in een Australische krant en dat zei: "being green, means you have never to say you're sorry!" Zo is het. Je kunt de afschuwelijkste rampen voorspellen en als die dan niet uit blijkt te komen hoef je ook nooit te zeggen dat het je spijt'.
Theo Richel
Gerelateerde links:
- Een artikel van Julian Simon in Wired Magazine
- www.juliansimon.com
- Bjorn Lomborg: Running out of resources (Aanrader!)
- Optimisten en pessimisten: Waarom onheilsprofeten vaker tegengesproken moeten worden.
Dit artikel verscheen eerder in de Querulant.
Plaats reactie11-sep-2005 Diadem
Het gaat steeds beter met de wereld én we worden gemiddeld genomen steeds socialistischer. Hmmm, opdoeken dan maar dat meervrijheid he. Socialisme is kennelijk zo slecht nog niet ;)
Maar serieus, goed artikel. Één ontzettend storende blunder echter:
Hij waagt zich niet aan berekeningen hoeveel diersoorten er uitsterven (of bijkomen), hij maakt alleen aannemelijk dat de huidige alarmistische cijfers geheel onbetrouwbaar zijn. Uit een bedoelde poging om een diersoort uit te roeien - het pokkenvirus door de Wereldgezondheidsorganisatie - blijkt dat zoiets geen sinecure is.
Het pokkenvirus is geen diersoort. Een virus is geen dier. De vergelijking slaat (dan ook) helemaal nergens op. Bacteriën en virussen zijn ongeveer 100,000,000,000 keer zo goed in overleven als 'hogere' diersoorten. En veel van de 'hogere' diersoorten zijn wel degelijk met uitsterven bedreigt. Uit biologisch oogpunt zou het eeuwig zonde zijn als diersoorten als walvissen, tijgers, olifanten of apen zouden uitsterven. Eenmaal uitgestorven krijg je ze nooit meer terug.
Vooral wat betreft Mensapen zou dat echt heel erg zijn. Chimpansees en Bonobo's enzo kunnen ons zo verschrikkelijk veel over onszelf leren...
Los van deze heel storende fout een goed artikel.
11-sep-2005 Rody
Met socialisme is niets verkeerd Diadem. Alleen moet socialisme uit je hart komen en niet alleen uit de portomonnaie, wat nu vaak wel het geval is. Een geldelijke bijdrage leveren en denken dat je socialist bent...Nee hoor dit is een simplist !
Om ons sociaalstelsel in takt te houden moet de bevolking groeien....is maar gedeeltelijk waar. Ze hadden die pensioenfonds besturen moeten aanpakken die met jou geld hebben gegokt en verloren, maar dit soort baantjes staan hoogop de lijst van onze ministers en staats-secretarissen.
12-sep-2005 bep
Rody,
Mocht het ooit nodig zijn, dan stuur ik je een hartverwarmende brief i.p.v. centen.
12-sep-2005 Armin
Ik vind het een simplistisch artikel. Net zo simplistisch als die artikelen die beweren dat de aarde morgen vergaat en het zo slecht gaat als we niet iets doen als Kyoto.
Je hoeft maar een blik te werpen op het verspreidingsgebied van de meeste diersoorten om te zien dat dat enorm afgenomen is, je hoeft maar de omvang van de bossen in de wereld te zien om te zien dat dat afgenomen is, etc.
De oorzaak is inderdaad 'overbevolking'. Al wil ik het zo niet noemen. Elke diersoort groeit immers totdat zijn omgeving hem dwing niet verder in omvang te groeien door ziekten, gebrek aan voedsel, etc. Daarbij verdringt die diersoort anderen in de strijd om ruimte en voedsel. De mens is daarbij niet anders, maar verreweg superieur aan alle andere diersoorten. Vandaar het afnemen van het leefgebied van andere diersoorten en juist het toenemen van de mens in ruimte, aantal en levensverwachting.
De mens kan vooralsnog met gemak nog verder groeien. De prijs daarvan is logischerwijs het nog verder verdringen van andere soorten. Of dat slecht is (ik vind van wel) is een subjectieve keuze. (*)
Ik heb net als in dit artikel gemoemd wordt een onwankelbaar geloof in de overlevingsdrift van de mens en diens creativiteit om problemen op te lossen en tekorten aan grondstoffen zie ik ook daarbij eerder als een motor van de vooruitgang dan een rem daarop.
(Al kan het zoals de geschiedenis leert tijdelijk best een rem zijn! Er zijn in de historie tegenslagen geweeest die de bevolking van de mens soms voor eeuwen teruggeworpen hebben! Dus stap hier ook weer niet te licht overheen!)
Maar diverse diersoorten zullen in het strijdgewoel daarbij het onderspit delven en voor eeuwig verloren gaan! De verder groei van de menselijke bevolking zal vrijwel zeker samengaan met het verder verloren gaan van anderen. De mens is daarin niet anders dan andere diersoorten.
Diverse diersoorten zijn al verdwenen en een kleine blik in het eigen land van Simson laat zien dat ook diersoorten als de wolf, bison, grizly en proghorn bijna uitgeroeid waren geweest. Misschien een acceptabele prijs voor het overleven/vooruitgaan van de mens?
Hoe dan ook, de suggestie van dit soort artikelen dat dit probleem niet bestaat vind ik hoogst stuitend. Dwz misschien vind iemand het geen probleem, maar doe niet alsof het verschijnsel zelf niet bestaat. Feit: Een verdere groei van de bevolking zal ten koste gaan van andere levensvormen.
(*) Ooit komt er uiteraard een moment dat ook de mens niet verder kan groeien. Dat de ruimte op deze planeet echt tot het maximum benut is en zoveel als mogelijk andere diersoorten verdrongen zijn, de op dat moment beschikbare techniek tot een maximum benut, etc. Dat punt hebben we nog lang niet bereikt, maar ooit is er een moment dat de mens niet verder kan groeien. Desnoods tijdelijk omdat de bevolkingsgroei de technologische groei tijdelijk te boven gaat. Kinderen die dan geboren worden, zullen de dood betekenen van anderen of het zelf niet overleven ...
Overigens is de remedie heel simpel: welvaartsgroei. Alle naties die een welvaarstgroei zagen en bovene en zeker niveau uitkwamen, zien een vergrijzing. Europa, Japan, Singapore maar ook de VS (echter deels verhult door de enorme immigratie en het hoge kindertal van de onderlaag). Zodra de hele wereld dit zekere niveau haalt, zal de bevolkinsgexplosie zoals we die de laatste eeuw zagen waarschijnlijk vanzelf stagneren. En zo vond de mens een vrijwillig mechanisme om haar eigen bevolkingsgroei te stuiten ...
12-sep-2005 Herbie
http://www.dutchdisease.com/blog/index.php?p=1948
Kijk eens naar dit groen links logo en zie de overeenkomst met het beeldmerk van meervrijheid....
12-sep-2005 martin
Armin schrijft:
"je hoeft maar de omvang van de bossen in de wereld te zien om te zien dat dat afgenomen is"
Dat ligt er aan waar je kijkt en over welke tijdsperiode je het hebt. In Nederland is de hoeveelheid bos de afgelopen honderd jaar verdrievoudigd:
Hoeveel bos is er?
12-sep-2005 ton - dutch_devilGEEN@SPAMhotmail.com
"Chimpansees en Bonobo's enzo kunnen ons zo verschrikkelijk veel over onszelf leren..."
er zijn miljarden mensen die ons over onszelf kunnen leren dus als dat het probleem is kunnen de chimpansees en bonono's er gewoon aan
niet dat nu wenselijk is (bonono is dat de negatieve versie van bono?)
12-sep-2005 Armin
martin,
Met het grootste respect, want jij hebt in je postings bewezen behoorlijk intelligent te zijn:
"Dat ligt er aan waar je kijkt en over welke tijdsperiode je het hebt. In Nederland is de hoeveelheid bos de afgelopen honderd jaar verdrievoudigd"
Dat vind ik erg flauw en ik dnek dat jij ook beter weet.
De laatste 100 jaar is er in ons land inderdaad veel aandacht gekomen (en ik krijg het bijna niet uit mijn strot: mede, maar zeker niet exclusief, dankzij die milieu-drammers) voor milieu en natuur en is het in ons land inderdaad beter geworden.
Al is het ook deels vanwege het beeindigen van de mijnbouw waardoor hectaren, opeens nutteloos geworden, dennebos (volstrekt onnatuurlijk maar goed :-) ) overgebleven is, hetgeen nu gebombardeerd is tot 'natuurgebied'. In ons land gaat wat natuur betreft het de goede kant op.
Wanneer we het hebben over de hele aarde is de hoeveelheid natuur echter enorm afgenomen. Logisch, want die ruim 3 miljard extra mensen moesten ergens wonen en ergens hun voedsel vandaan halen. (Denk ook aan de grote extensieve veeteelt.)
Waar een diersoort oprukt, wijkt een ander. De mens is daarin echt geen uitzondering.
Mogelijk is dat niet erg, maar onken dit verschijnsel niet, want in discussies met een-te-overtuigen-nog-niet-libertarische-3e ( :-) ) zul je van tafel geveegd worden. En terrecht natuurlijk indien je zulks verzwijgt.
12-sep-2005 Diadem
Niet alleen neemt de totale hoeveelheid bos af, grote oerwouden worden ook steeds meer versnippert.
Vooral voor regenwouden is dat desastreus. Een klein regenwoud gaat niet werken, dat kan niet duurzaam blijven bestaan. Versnippering van regenwouden is daarmee een reëel gevaar.
Ik herinner mij dat ik op de basisschool geleerd heb dat de regenwouden 'de longen van de aarde' zijn. Inmiddels heb ik écht onderwijs genoten, en weet ik beter. Als we alle regenwouden zouden kappen blijft de aarde ook gewoon doordraaien. Eventueel kunnen ze vervangen worden door bossen met snelgroeiende houtsoorten, voor de houtindustrie. Op de totale hoeveelheid zuurstof in de afmosfeer zou het nagenoeg geen effect hebben.
Desalniettemin zou het eeuwig zonde zijn als regenwouden zouden verdwijnen. Het zijn schitterende natuurgebieden, met een ongekend hoge biodiversiteit. Natuur heeft een intrinsieke waarde - en natuur is onvervangbaar.
Op zich zie ik wel wat in libertarisch natuurbeheer trouwens. Er zijn vast genoeg rijke mensen die willen investeren in conservering van natuurgebieden. Dus opkopen die oerwouden. Groot hek er omheen, bordje boven de toegangspoort "Ye who enter here, all hope abandon" en de boswachters rond laten vliegen in apaches. Niemand die het dan nog waagt te stropen :)
12-sep-2005 Marnix
@ Armin :"Waar een diersoort oprukt, wijkt een ander. De mens is daarin echt geen uitzondering."
Een logische aanname op het oog, toch gaat dit niet op. Om dat te zein hoeft men niet ver te reizen; in het één na dichtsbebolkte land ter wereld kent men een ongelovelijke biodiversiteit. Weliswaar kunstmatig in stand gehouden met bulldozers en eco-extremisten, doch het blijft een uitzondering op de eerstgenoemde regel.
Aldus blijft de theorie van Julian Simon overeind. Bovendien is het uitsterven van een diersoort niet een onnatuurlijk proces. Voorbeelden te over van uitgestorven dieren waar de mens totaal geen hand in had; je vindt ze terug op je eigen grindpad of marmeren vloer.
@ Diadem: "Het gaat steeds beter met de wereld én we worden gemiddeld genomen steeds socialistischer. Hmmm, opdoeken dan maar dat meervrijheid he. Socialisme is kennelijk zo slecht nog niet ;)"
De vooruitgang is niet dankzij, maar ondanks het socialisme (evenals dit met de kerk eeuwen het geval was);)
12-sep-2005 Peter de Jong
Artikel: “Eigenlijk ziet hij [Julian Simon] geen grenzen voor een eindeloze groei van de bevolking, maar mocht ooit, in de verre toekomst, blijken dat de aarde werkelijk fysiek aan zijn grenzen is, dan zal de technologie ons ongetwijfeld de mogelijkheid bieden om de ruimte te koloniseren.”
Die exodus de ruimte in zal dan betrekkelijk gauw moeten gebeuren. NASA schat dat terraforming van Mars enkele eeuwen tot zelfs enkele millennia gaat duren. Tot die tijd wordt het hier al aardig vol.
Als de huidige wereldbevolking van 6 miljard mensen gemiddeld met het huidige percentage blijft groeien (1.3 % en in de jaren zestig zelfs 2 %) dan bereikt de gemiddelde bevolkingsdichtheid in 78 jaar tijd de tienvoudige waarde (ca. 460 mensen per km2, zoals die van NL nu is), in 182 jaar tijd de waarde van een grote stad (ca. 10.000 mensen per km2), en in 260 jaar de waarde van een derde wereld megapool (ca. 100.000 mensen per km2). Over 392 jaar ‘leven’ er dan ruim 650.000 miljard mensen op aarde, is de bevolkingsdichtheid over de hele wereld 5 mensen per vierkante METER en kan er echt niemand meer bij. ;-)
"Ik zal niet zeggen dat Nederland vol is, maar wel behoorlijk druk. In mijn ogen zelfs een beetje te druk."
~ Pim Fortuyn
12-sep-2005 Armin
"Een logische aanname op het oog, toch gaat dit niet op. Om dat te zein hoeft men niet ver te reizen; in het één na dichtsbebolkte land ter wereld kent men een ongelovelijke biodiversiteit. Weliswaar kunstmatig in stand gehouden met bulldozers en eco-extremisten, doch het blijft een uitzondering op de eerstgenoemde regel."
Het gaat niet (alleen) om het aantal diersoorten (biodiversiteit), maar nog meer om het aantal 'dieren'. Het is evident dat waar een mens woont, geen hert meer woont. Waar de mens aan akkerbouw gaat doen, geen bos meer staat, etc.
De mens heeft net als iedere diersoort ruimte en voedsel nodig. Ruimte en voedsel dat niet meer door andere diersoorten beschikbaar is...
Soms kan het aantal diersoorten overleven, zei het in kleinere aantallen per soort. Soms echter wordt het leefgebied te versnippert en/of te klein en sterft een soort uit. (En soms geholpen door de mens.) Maar dat er in zjn algemeenheid minder natuur over blijft bij toenemende bevolkingsaantallen lijkt me evident.
Dat ga je toch niet met droge ogen ontkennen!?
12-sep-2005 Hemke Falsema
Herbie,
Inderdaad, zeer vreemd.
Ze stelen niet alleen je geld, maar ook je logo.
12-sep-2005 Muxje - spam6GEEN@SPAMintvelt.com
Peter, grafiekjes doortrekken kunnen we allemaal. Maar de meeste modellen voorspellen toch een geleidelijke afname van de bevolkingsgroei, en na bepaalde tijd een stabilisatie.
Hemke, hmmm! Beter goed gejat dan slecht verzonnen
12-sep-2005 Govcert
Speedy heeft nog nooit gehoord van logistieke groei
.12-sep-2005 jetoel
logistisch ipv logistiek
12-sep-2005 Peter de Jong
Muxje, Govcert,
Jullie hebben het verhaal van Julian Simon blijkbaar niet goed gelezen. Hij suggereert, dat de natuur geen grenzen kent en dat de limiet door de menselijke inventiviteit steeds verder opgeschoven kan worden.
Ik heb hierboven laten zien dat de natuur wel degelijk zijn (fysieke) beperkingen heeft.
Blijkbaar gaan ook jullie er van uit dat die een stuk lager liggen en dat we dus niet op de huidige voet door kunnen gaan. ;-)
12-sep-2005 Peter de Jong
“Op zich zie ik wel wat in libertarisch natuurbeheer trouwens”
Het is nooit verstandig de tak af te zagen waar je zelf op zit. Milieubescherming zou dan ook beter mensbescherming kunnen heten. ;-)
Miljarden individuele cellen werken in je lichaam samen om een hoger levend wezen te vormen met gedachten en acties die ze als eenvoudige cel nooit zullen kunnen bevatten. Volgens de bekende Gaia theorie van James Lovelock uit de jaren zeventig, zou je zo ook de planeet aarde kunnen zien als een volledig functionerend ecosysteem waarin alles met alles samenhangt en dat automatisch naar een gezond evenwicht streeft.
Overigens niet per definitie gezond voor de mens, want de natuur draait een individuele diersoort net zo makkelijk de nek om als wij.
Maar als wij als onwetende mensen daar dingen in gaan slopen en aan de knoppen gaan draaien zagen we mogelijk aan de poten van onze eigen stoel. We slopen (gewild of ongewild) regenwouden, koraalriffen, rivieren en meren, en introduceren (gewild of ongewild) korenwolven, tijgers, bevers, broeikasgassen, PCBs, dioxines, radio-actief afval en noem maar op, op plekken in het ecosysteem waarvan we de gevolgen niet kunnen overzien en die we ook niet of nauwelijks kunnen corrigeren als het misgaat.
Het Wereld Natuurfonds o.l.v. wijlen safariliefhebber prins Bernhard besteedde miljoenen aan donateursgelden voor het herintroduceren van tijgers in de Indiase jungle. Die werden vervolgens weer door de plaatselijke bevolking afgeknald omdat die tijgers liever een dorpskind opaten dan dat ze in de jungle achter een of ander prooidier aan gingen rennen. De beverplaag in Zuid-Argentinië en de vele uitheemse planten- en diersoorten die in Australië de natuur overhoop halen zijn enkele andere voorbeelden. Zelfs het bekende eendekroos in onze sloten is uit een Leids plantkundig lab ontsnapt en hoort hier helemaal niet thuis (maar onze eenden laten het zich goed smaken ;-).
Nu zijn we zeker niet de enige slopers (olifanten kunnen er ook wat van), maar zoals iedereen weet die wel eens een verbouwinkje heeft gedaan is het nooit slim om zomaar een moker in een muur te slaan (het kon wel eens de draagmuur van het huis zijn).
"Dude, dolphins are intelligent and friendly!" -- Wendy
"Intelligent and friendly on rye bread, with some mayonaise." – Cartman
~ South Park
12-sep-2005 Allure
Als de huidige wereldbevolking van 6 miljard mensen gemiddeld met het huidige percentage blijft groeien (1.3 % en in de jaren zestig zelfs 2 %) dan bereikt de gemiddelde bevolkingsdichtheid in 78 jaar tijd de tienvoudige waarde (ca. 460 mensen per km2, zoals die van NL nu is)
Toch is slechts 11% van Nederland bebouwd.
12-sep-2005 Marnix
@ Peter de Jong: "Die exodus de ruimte in zal dan betrekkelijk gauw moeten gebeuren. NASA schat dat terraforming van Mars enkele eeuwen tot zelfs enkele millennia gaat duren. Tot die tijd wordt het hier al aardig vol."
Dit doet me denken aan het moment dat men begon met het in kaart brengen van de menselijke genen. Met de snelste computers zou het toendertijd vele eeuwen hebben geduurd eer men klaar was. Maar men begon omdat men ergens moet beginnen. En zie, de technologische vooruitgang maakte het mogelijk om het karwij in een fractie van het voorspelde te klaren.
Keer op keer blijkt maar weer dat een cuciale factor in zulke modellen buiten beschouwing wordt gelaten.
@ Armin: Wat te denken van hoogbouw en intensieve landbouw?
12-sep-2005 Herbie
Ja Hemke, onder het mom van goede bedoelingen steelt Groen Links alles wat los en vast zit. Mij was in eerste instantie alleen de vlieger opgevallen. Maar het is ook de springende dame, de wolken. Wat een aasgieren. Hier zal meervrijheid blij mee zijn, NOT. Wellicht mogelijkheden voor een rechtzaak....goede publiciteit !!! Hebben we hier een avocaat in de zaal ???
12-sep-2005 martin
Armin,
"Met het grootste respect, want jij hebt in je postings bewezen behoorlijk intelligent te zijn"
Zegt het voort, zegt het voort! ;-)
""Dat ligt er aan waar je kijkt en over welke tijdsperiode je het hebt. In Nederland is de hoeveelheid bos de afgelopen honderd jaar verdrievoudigd"
Dat vind ik erg flauw en ik dnek dat jij ook beter weet."
Waar het mij om ging, is dat je zoiets niet zou verwachten, en dat wat je verwacht niet altijd overeenstemt met de feiten. Ik weet wel dat ik zelf behoorlijk verbaasd was toen ik dit voor het eerst las (overigens niet op de pagina waar ik naar linkte in m'n vorige post, die heb ik er voor de gelegenheid bij gegoogled). Er zijn maar weinig mensen die op de (strik)vraag 'met hoeveel procent is de hoeveelheid bos afgenomen de afgelopen eeuw' zullen antwoorden dat de hoeveelheid bos is toegenomen.
Maar als je het over langere tijd bekijkt, de laatste 2000 jaar bijvoorbeeld, dan is er natuurlijk wel sprake van een drastische afname.
Hoe het wereldwijd zit wist ik niet bij het schrijven van m'n vorige post, maar ik heb het opgezocht in 'The Skeptical Environmentalist' van Bjorn Lomborg(p110):
"Globally, the overall area covered by forest has not changed much since 1950, as can be seen in Figure 60."
12-sep-2005 Peter de Jong
Allure schreef: “toch is slechts 11% van Nederland bebouwd”
Ja maar, zoals Armin al aangaf, we zijn niet alleen op de wereld ;-)
In Nederland moeten we onze ruimte delen met …koeien ! Een koe heeft hier 8 keer zoveel grond ter beschikking als een mens. En dan te bedenken, dat er zeker 10 keer zoveel vlees ónder het weiland zit als dat er óp loopt …(heeft iemand een goed recept voor wormenpaté ? ;-)
Hetzelfde geldt eigenlijk voor de hele aarde. Van alle biomassa op aarde (ca. 75 miljard ton) maakt de mensheid maar eenderde procent uit. Bacteriën daarentegen maken tweederde uit van de totale biomassa. Er zijn meer dan 10^30 bacteriën op aarde tegen minder dan 10^10 mensen. In een gram zeewater zitten gemiddeld één miljoen bacteriën, in een gram aarde wel 10 miljard. Ze zijn al 1000 keer langer dan de mens op aarde.
De mens is een ‘fluke of nature’. Als die astroïde 65 miljoen jaar geleden de aarde had gemist waren er helemaal geen mensen geweest en zat hier een intelligente hagedis te posten.
Maar in feite behoort deze planeet gewoon toe aan bacteriën en hangt de mens er maar een beetje bij. Het wordt dus tijd dat we hier opkrassen. ;-)
12-sep-2005 Govcert
WRAAAAAAK!
Gaat heen en vermeniguldigt deze poster. (Niet direct hyperlinken, anders wordt het bandbreedtelimiet overschreden.)
12-sep-2005 Armin
martin,
Kijk ik beweer ook niet dat het overal allemaal zo slecht gaat. Zoal gezegd is er de laatset 100 jaar (met name de laatset decennia) inzicht gekomen en is de afname behoorlijk gestuit.
Overigens haal jij Lombock aan, die het alleen over bos heeft, niet over natuur. Verder is de definitie 'bos' ook wat vaag. Veel amazone-woud dat gekapt is wordt inmiddels bijvoorbeeld weer begroeid, maar lijkt me evident dat dat niet gelijk is aan wat er stond. Al zijn de milieu-defensies van onze planeet dus ook weer aan het overdrijven met hun verhalen dat het nu droge rotsgrond is/wordt.
Verder lijkt het mij niet verstandg om enkel Lombock te gebruiken als bron. (Net zo min as enkel Green Peace uiteraard.) Maar enige nuance is wel welkom.
Daarmee komen we op hoe ik begon: dit artikel is enorm eenzijdig. De suggestie - zoals Peter ook al aangaf - van het artikel is bovendien dat er geen bovengrens is aan de groei van de mens. Dat is uiteraard evidente onzin, want de hoeveelheid ruimte en voedsel, zelfs met technische middelen is en blijft beperkt.
En we moeten haar ook nog delen met andere levensvormen. Dus willen wij geen natuur meer vernietigen betekent dat dat elke nieuwe inwoner die erbij komt op deze planeet geen nieuwe ruimte gaat gebruiken ... iets dat vooralsnog eerder uitzondering dan regel is.
13-sep-2005 Peter de Jong
Marnix schreef: “Dit doet me denken aan het moment dat men begon met het in kaart brengen van de menselijke genen. Met de snelste computers zou het toendertijd vele eeuwen hebben geduurd eer men klaar was. Maar men begon omdat men ergens moet beginnen. En zie, de technologische vooruitgang maakte het mogelijk om het karwei in een fractie van het voorspelde te klaren. Keer op keer blijkt maar weer dat een cruciale factor in zulke modellen buiten beschouwing wordt gelaten.“
Marnix,
De redenatie die Julian Simon volgt is volslagen krom.
Hij beweert, dat we gewoon door kunnen groeien en de problemen die we daarbij tegenkomen op zullen lossen omdat we met meer mensen ook meer knappe koppen ter beschikking zullen hebben. Over de aarde hoeven we ons geen zorgen te maken, want de aardse hulpbronnen die we nodig hebben zijn bijna onuitputtelijk, zo beweert hij. En als de nood aan de man komt en het hier te krap wordt kunnen we altijd nog de ruimte in.
Maar waarom zou je die overbevolkingsproblemen willen oplossen ? Die zouden er immers helemaal niet zijn als we niet zouden groeien.
Is het niet veel logischer, en ook veel meer in lijn met het libertarische gedachtegoed van controle over je eigen leven te hebben, als je gewoon vrijwillig aan geboortebeperking doet ? Daar heb je helemaal geen genieën voor nodig.
Of is het misschien dat Julian Simon zich uit een ernstig kapitalistisch dilemma weg probeert te redeneren ? Namelijk, dat als het individu doet wat het beste voor hem is (i.e. veel kinderen krijgen), het collectief zijn eigen graf graaft.
Club van Tien Miljoen
13-sep-2005 K. Winkelaar - kiwicdsGEEN@SPAMgmaill.com
Peter, misschien is het beste bewijs van Julian Simon’s theorie juist dat “we” anticonceptie hebben uitgevonden. Uiteraard een uitvinding van het kapitalisme, in landen als China doen ze gewoon aan dwang.
Als je naar de geschiedenis kijkt, dan zie je juist dat er met welvaart tevens geboortebeperking op gang komt. Hoe meer armoede, hoe meer kinderen lijkt over de hele wereld op te gaan. Wat dat betreft zijn de vooruitzichten dus gunstig, zo lang we maar zorgen dat de welvaart toeneemt zal het aantal mensen uiteindelijk niet meer stijgen. Zo lang er armoede is zal er juist bevolkingsgroei te zien zijn. Omdat kinderen dan gezien worden als investering in de eigen oude dag. In de rijke landen zijn pensioenfondsen vaak een verstandigere belegging dan het nemen van (dure) kinderen.
Die club van 10 miljoen is mooi, maar laat ze zelf het goede voorbeeld geven ;) Dus: niet voortplanten, maar zelfmoord. Dat is trouwens ook het advies wat ik aan linkse wereldverbeteraars geef. De beste manier om zelf iets te doen aan CO2-reductie en milieuvervuiling is stoppen met ademhalen. Ik zal niemand tegenhouden….
13-sep-2005 Diadem
Als arme mensen heel veel kinderen krijgen en rijke mensen niet, is dat natuurlijk een slechte zaak.
Gemiddeld genomen hebben arme mensen een lager IQ dan rijke mensen. Dat zegt natuurlijk niets over individuele gevallen, maar gemiddeld is dit wel zo. Dit zal deels door omgevingsfactoren komen, maar niet uitsluitend. Er is ook een erfelijke component.
Daaruit volgt dus dat het gemiddelde IQ van de mensheid daalt. Of misschien moet ik zeggen: Gemiddeld potentieel denkvermogen. Aangezien IQ ook afhankelijk is van opleiding en kennis, en die twee factoren zonder twijfel toenemen.
Een dalende gemiddelde intelligentie lijkt me geen goede zaak. En dus een sterk argument om geboortebeperking niet aan de vrije markt over te laten.
13-sep-2005 Douwe
@Peter:
Julian Simon probeert geen "kapitalistisch dilemma" weg te redeneren, omdat die er niet is. Het is juist beter te spreken van de "kapitalistische paradox": hoe meer men in staat wordt gesteld om voor zichzelf en zijn(m/v) directe omgeving te zorgen, hoe meer dit het collectief ten goede komt.
Toch ben ik het als rechtgeaard kapitalist NIET met Julian Simon eens. Door de successen uit het verleden domweg in dezelfde stijgende lijn te extrapoleren, kun je evenzogoed redeneren dat ik niet dood zal gaan omdat dat in het verleden nog nooit is gebeurd.
Ik denk dat de bevolkingsgroei sinds 1850 (van 1,5 mrd mensen toen tot 6.5 mrd nu) en de technologische vooruitgang die we sindsdien hebben hebben gehad, te verklaren zijn vanuit de hoeveelheid energie die de mensheid in deze periode ter beschikking stond. "Toevallig" valt deze hele periode samen met het olietijdperk (begon in 1859 in Pennsylvania). Met deze energiegift is de ecologische draagkracht van de aarde kunstmatig vergroot (de agrarische productie is bijv. dramatisch vergroot door mechanisering en door olie-derivaten waar pesticiden en kunstmest van gemaakt worden).
Een toename van de bevolking met dalende voedselprijzen zorgt ervoor dat een groter gedeelte van het inkomen kan worden besteed aan luxe, gezondheid, (belastingen ...) etc., en een uitstoot van arbeid uit de landbouwsector naar andere sectoren, waarbij de arbeidsspecialisatie toeneemt. Toenemende arbeidsspecialisatie en efficientie zorgt ook weer voor meer welvaart, en de surplussen van de welvaart zorgt weer voor de opkomst van nieuwe sectoren, en besparingen die weer geinvesteerd zullen worden in technologie om de productie te verbeteren en/of efficienter te maken. Bovendien neemt door toenemende specialisatie en goedkoop vervoer de onderlinge handel toe, wat weer wederzijdse welvaartstoename betekent voor de handelspartners. => Dit is een zichzelfversterkend proces waardoor J. Simon tot het inzicht kwam dat schaarste van commodities dankzij technologische vooruitgang niet zal voorkomen, ondanks een toename van de bevolking.
Bovenstaande wetmatigheden gelden zolang als er sprake is van overvloedige en goedkope energie. Echter, met Peak Oil in het vooruitzicht (afnemende olieproductie, ongeacht de investeringen en ontdekkingen van nieuwe olievelden) is het maar zeer de vraag of dezelfde omstandigheden van kracht blijven. Een opvolger van olie is er namelijk (nog?) niet. En dan kan de toekomst er wel eens wat naargeestiger uit gaan zien, jammergenoeg.
Dus, wie de stelling onderschrijft van Simon, heeft in mijn optiek de gigantische taak om aan te tonen dat de energie- en commodityprijzen over de lange termijn gaan dalen. Ik denk namelijk dat het tegenovergestelde het geval zal zijn. Of het nu koper is of aardappelen, de samenleving kan er niet zonder, en het kost een gigantische hoeveelheid energie om ze te produceren. Het tijdperk van goedkope energie is nu zo'n beetje echt wel over, waardoor de kostprijs van commodities tevens zal stijgen, ondanks de investeringen en uitvindingen die uitgelokt zullen worden door de hoge prijzen.
13-sep-2005 Mik
Peter,
Even voor de juistheid en verder volstrekt niet relevant.
Als de bevolking 1,3% per jaar groeit en we hebben nu 6 mld inwoners dan hebben we over 392 jaar geen 650.000 mld inwoners maar 948 mld volgens mijn berekening (1,013 tot de macht 392).
13-sep-2005 Victor
Diadem: Een dalende gemiddelde intelligentie lijkt me geen goede zaak. En dus een sterk argument om geboortebeperking niet aan de vrije markt over te laten.
Diadem, het is opvallend hoe je er steeds blijk van geeft het libertarisme niet te snappen.
Zo zou je ook kunnen beweren: als de overheid een doodstraf instelt op drugsverkoop daalt het aantal mensen dat aan drugs doodgaat. Dit is dus een sterk argument om drugsverkoop niet vrij te laten.
Of: als we reizen naar Mars aan de vrije markt overlaten dan komen die er voorlopig niet en als we dat aan Bush overlaten wel. Dit is dus een sterk argument om het niet aan de vrije markt over te laten.
Mijn advies: lees iets meer van Murray Rothbard.
Je doet mij denken aan ene Koos (iemand die eerder op MV reacties plaatste) die ook steeds het onterechte idee had dat hij geweldige argumenten tegen het libertarisme had.
13-sep-2005 Peter de Jong
Douwe schreef: “Ik denk dat de bevolkingsgroei sinds 1850 (van 1,5 mrd mensen toen tot 6.5 mrd nu) en de technologische vooruitgang die we sindsdien hebben hebben gehad, te verklaren zijn vanuit de hoeveelheid energie die de mensheid in deze periode ter beschikking stond. "Toevallig" valt deze hele periode samen met het olietijdperk (begon in 1859 in Pennsylvania). Met deze energiegift is de ecologische draagkracht van de aarde kunstmatig vergroot (de agrarische productie is bijv. dramatisch vergroot door mechanisering en door olie-derivaten waar pesticiden en kunstmest van gemaakt worden).”
Daar heb je een belangrijk punt Douwe. De beschikbaarheid van goedkope energie (of dit nu slaven waren die de oude Griekse en Romeinse beschavingen mogelijk maakten of windkracht die het Holland uit de Gouden Eeuw een leidende positie in de wereld gaf of de kolen die de stoommachines van de Industriële Revolutie voedden) is steeds essentieel geweest voor de creatie van meer welvaart voor meer mensen.
Het klopt dat de goedkope olie opraakt, maar over 25 á 50 jaar hebben we misschien al een werkende kernfusiecentrale (ook vrij prijzig overigens) en tot die tijd moeten we ons zien te redden met stevig gesubsidieerde energiebronnen als de conventionele kernenergie en de duurzame energie van zon, wind, biomassa, etc.
Resultaten in het verleden behaald zijn geen garantie voor de toekomst
13-sep-2005 Peter de Jong
Diadem schreef: “Een dalende gemiddelde intelligentie lijkt me geen goede zaak. En dus een sterk argument om geboortebeperking niet aan de vrije markt over te laten.”
Wow, dat is een boude uitspraak Diadem ! Dus de Chinezen met hun gedwongen bevolkingspolitiek hebben gelijk ? En, als je de lijn doortrekt, ook de nazi’s met hun social engineering en eugeneticaprogramma’s (w.o. gerichte selectie van topkwaliteit genetisch materiaal en verbod op voortplanting van geestelijk gehandicapten e.d.) ?
Zelf geef ik toch meer de voorkeur aan een vrijwillige keuze. Daarbij kunnen rijke mensen de eigenschappen van hun (enige) kind aanzienlijk opkrikken. Denk aan zorgvuldiger partnerkeuze (binnenkort zelfs genetic engineering), betere gezondheidszorg, betere opleiding, etc.
Die hoogwaardige kwaliteit van enkelen zal altijd de overhand hebben boven de laagwaardige massa’s.
13-sep-2005 Peter de Jong
K.Winkelaar schreef: “Als je naar de geschiedenis kijkt, dan zie je juist dat er met welvaart tevens geboortebeperking op gang komt. Hoe meer armoede, hoe meer kinderen lijkt over de hele wereld op te gaan. Wat dat betreft zijn de vooruitzichten dus gunstig, zo lang we maar zorgen dat de welvaart toeneemt zal het aantal mensen uiteindelijk niet meer stijgen.”
Ik ben het helemaal met je eens dat de mensen die het hardst schreeuwen dan eerst maar eens zelf het goede voorbeeld moeten geven, maar zoiets lost het collectieve probleem niet op. In een vrije markt zullen er altijd arme mensen zijn. Moeten we die dan maar gaan dwingen, zoals Diadem suggereert ?
Wij hebben ook geen enkele reden om arme mensen te verwijten dat ze hun regenwouden slopen om in leven te kunnen blijven. Wij hebben hier immers hetzelfde gedaan met onze oerbossen. Zo was bijv. IJsland vroeger dichtbebost. Toen de Vikingen er kwamen hebben ze het eiland in 50 jaar tijd helemaal kaalgeslagen om huizen en schepen te kunnen bouwen.
Als natuur en milieu (en daarmee ons voortbestaan op de lange termijn) ons zoveel waard is, waarom betalen we die arme mensen er dan niet voor ? Dan hoeven ze hun bos tenminste niet te vernielen.
De mensheid heeft overigens altijd al perioden van sterke bevolkingsgroei gekend die weer werden afgewisseld met lange perioden van stagnatie (zie bijv het uitgebreide onderzoek van Deevey uit 1960) en dat hield steeds verband met de beschikbaarheid van technologische innovaties en de daaruit volgende sociale aanpassingen.
De mens wijkt in zoverre af van andere diersoorten omdat hij zichzelf buiten de natuurlijke evolutie heeft geplaatst. Toen de eerste mensen zo’n 5 miljoen jaar geleden rechtop gingen lopen en zo hun handen en hersenen konden ontwikkelen hebben ze met hun gereedschappen en techniek de natuurlijke omgeving steeds meer naar hun hand kunnen zetten (letterlijk). De mens leeft sindsdien in een zelfbedachte omgeving en bepaalt in toenemende mate zijn eigen evolutie.
Men schat dat 1 miljoen jaar geleden, in het vroeg-paleolithicum, er slechts 125.000 mensen op de wereld rondliepen, 300.000 jaar geleden waren dat er al 1 miljoen, 25.000 jaar geleden waren het er 3 miljoen en 10.000 jaar geleden, na de laatste ijstijd, 5 miljoen.
Toen echter zo’n 6000 jaar geleden de eerste dorpen en steden ontstonden en de landbouw opgang maakte schoot het bevolkingsaantal omhoog naar 90 miljoen. De vruchtbaarste gebieden werden het eerst in gebruik genomen, maar ontbossing en erosie zorgde toen voor woestijnvorming. Later kregen de eerste boeren het kweken van allerlei voedingsgewassen, het houden van huisdieren en de irrigatie van het land beter onder de knie. Toen konden ook minder vruchtbare gebieden worden bewoond en groeide 2000 jaar geleden de wereldbevolking geleidelijk tot 200 miljoen mensen.
Daarna werd de landbouw verder geperfectioneerd en vanaf ca. 1650, met 500 miljoen mensen, kwamen er ook steeds meer innovaties op het gebied van bouwnijverheid en industrie. De wereldbevolking nam tijdens de Industriële Revolutie snel toe van 700 miljoen mensen in 1750 tot 1.6 miljard mensen rond 1900. In 1950 waren er 2.5 miljard, nu al 6.3 miljard en in 2050 waarschijnlijk 9 miljard.
Die strijd met de natuurlijke omgeving heeft de mens met wisselend succes gevoerd en de bevolkingsgroei hangt daar sterk van af. Het ene moment in de geschiedenis maakten innovaties op het gebied van de techniek een betere beheersing van de natuurlijke omgeving mogelijk, het andere moment sloeg de natuur weer ongenadig terug.
Zo schijnt tijdens de grote ijstijd van 70.000 jaar geleden de totale wereldbevolking gedecimeerd te zijn tot slechts 2000 mensen. Het is een wonder dat de mens daardoor niet uitgestorven is. Maar uiteraard kunnen epidemieën, kernoorlogen, komeetinslagen, klimaatverandering en door de mens zelf veroorzaakte milieuverwoesting daar nog altijd voor zorgen. ;-)
"Each year, the Rainforest is responsible for over three thousand deaths from accidents, attacks or illnesses. There are over seven hundred things in the Rainforest that cause cancer. Join the fight now and help stop the Rainforest before it's too late."
~South Park
13-sep-2005 Armin
"Die hoogwaardige kwaliteit van enkelen zal altijd de overhand hebben boven de laagwaardige massa’s."
Doch in sterk collectivistische gemeenschappen (socialisme, sociaal-democratie *) worden dit soort kwaliteitsvoordelen vaak met harde hand behoorlijk genivelleerd ... ;-(
*) Met ook nadruk op democratie, waarbij bijvoorbeeld een ongeinformeerd iemand met het IQ van 80 een even zware stem heeft als iemand van 140 die zich bovendien wel informeerd.
13-sep-2005 Peter de Jong
Mik schreef: “Als de bevolking 1,3% per jaar groeit en we hebben nu 6 mld inwoners dan hebben we over 392 jaar geen 650.000 mld inwoners maar 948 mld volgens mijn berekening (1,013 tot de macht 392).”
Je hebt helemaal gelijk. Tikfoutje op mijn Windows calculator ;-)
De juiste getallen zijn:
Nu 6,3 miljard mensen (46 mensen/km2)
Over 179 jaar 63 miljard mensen (460 mensen/km2)
13-sep-2005 Diadem
@ Victor
Diadem, het is opvallend hoe je er steeds blijk van geeft het libertarisme niet te snappen.
Opvallend is dat jij dat kunt concluderen uit een opmerking van mij die met libertarisme slechts zijdelings te maken heeft. Ik denk dat het probleem niet zozeer is dat ik libertarisme niet snap, maar dat jij mijn opmerking niet snapt :)
Zo zou je ook kunnen beweren: als de overheid een doodstraf instelt op drugsverkoop daalt het aantal mensen dat aan drugs doodgaat. Dit is dus een sterk argument om drugsverkoop niet vrij te laten.
Het is een argument, maar geen sterke. Invoering van een doodstraf op drugsverkoop is een groter kwaad dan enkele drugsdoden. Dus het is geen goed idee.
Dat het opleggen van geboortebeperking de vrijheid beperkt ligt nogal voor de hand. Kennelijk denk je dat daarmee mijn redenatie volledig weerlegt is. Een vreemde conclusie. Alsof vrijheid het enige doel in het leven is, en al het andere daaraan ondergeschikt is.
Overigens lees je ook nog eens dingen in mijn uitspraken die er niet staan. Ik zei 'een sterk argument om ...'. Ik heb nergens gezegd dat het een doorslaggevend argument is. Ik heb niet gezegd dat ik voor het dwingend opleggen van geboortebeperking ben. Ik zie ook alternatieven die wel een vrije keuze laten. Zie daarvoor mijn volgende post.
13-sep-2005 Victor
Diadem, libertarisme gaat niet zozeer over de behaalde resultaten maar over de toegestane middelen (als bijproduct zijn de behaalde resultaten vaak beter dan die van dwangmatige maatregelen, zelfs uitgaande van de doelen van collectivisten (welvaart, vrede, vooruitgang.
Dwang is niet toegestaan ook al zijn de resultaten 'beter'. Beter voor wie is dan de vraag (en wie bepaalt wat 'beter' betekent?). De resultaten van een vrije keuze (gemaakt door de eigenaar/ of eigenaren) kunnen niet een reden zijn de vrije keuze in te perken.
13-sep-2005 Diadem
@ Peter de Jong
Wow, dat is een boude uitspraak Diadem ! Dus de Chinezen met hun gedwongen bevolkingspolitiek hebben gelijk ? En, als je de lijn doortrekt, ook de nazi’s met hun social engineering en eugeneticaprogramma’s (w.o. gerichte selectie van topkwaliteit genetisch materiaal en verbod op voortplanting van geestelijk gehandicapten e.d.) ?
Kijk, jij snapt mijn argument tenminste. Mijn uitspraak was inderdaad een zeer boude. Het was, zoals je terecht opmerkte, een verkapt pleidooi voor eugenetica.
Daarbij wil ik wel meteen opmerken dat ik dat absoluut niet op de nazi-manier zou willen doen. Dat is simpelweg immoreel.
De genetische kwaliteit van de menselijke soort is een politiek zeer incorrect, maar daarmee niet minder belangrijk onderwerp. Als het inderdaad zo blijkt de gemiddelde intelligentie (de genetische component daarvan, althans) afneemt, of de genetische kwaliteit van de mensheid op een andere manier daalt, is dat een sterk argument voor de (her)invoering van eugenetica.
Volgens mij is nog niet overtuigend bewezen dat dit inderdaad het geval is. Er zijn echter wel sterke argumenten voor. Voorlopig is dus meer onderzoek nodig, voordat je kunt pleiten voor maatregelen.
Maar mocht deze trent inderdaad blijken op te treden, dan is het denk ik niet verkeerd daar wat aan te proberen te doen. Maar op een morele manier, natuurlijk. Te denken valt dan bijvoorbeeld aan een verbod op IVF of soortgelijke behandelingen. Verder zou je kinderbijslag voor minimuminkomens kunnen afschaffen, en voor hogere middeninkomens kunnen verhogen.
Dat is niet bepaald libertarisch, precies het tegendeel zelfs. Maar zoals ik net ook al opmerkte, vrijheid is uiteindelijk geen doel op zich, maar een middel. Een middel voor geluk, om precies te zijn. Maar op de hele lange termijn denk ik niet dat de mensheid gelukkiger wordt van een afnemende intelligentie. Dus is een (tijdelijke?) vermindering van vrijheid om dat tegen te gaan simpelweg een investering in de toekomst.
Misschien wordt ik nu heel erg filosofisch, maar ik zou ook nog willen opmerken dat geluk weliswaar een belangrijk doel is, maar niet het enige doel. Als je gaat kijken naar zaken die doel op zich zijn, dan staat geluk hoog in dat rijtje. Maar je vind dan toch ook dingen als 'waarheid' en 'schoonheid' terug.
Sta mij toe af te sluiten met een uitspraak van Nietzsche:
All beings hitherto have created something beyond themselves: and ye want to be the ebb of that great tide, and would rather go back to the beast than surpass man?
13-sep-2005 Diadem
@ Victor
Diadem, libertarisme gaat niet zozeer over de behaalde resultaten maar over de toegestane middelen (...)
Dwang is niet toegestaan ook al zijn de resultaten 'beter'. (...)
Says who?
Jij doet hier feitelijk de uitspraak dat het toepassen van dwang onder alle omstandigheden moreel verkeerd is. Ik ben wel benieuwd waar je dit vandaan haalt.
Dat kun je volgens mij alleen volhouden als je je beroept op een goddelijk gebod. Maar dan geloof je wel in een hele cynische god, namelijk eentje die dwang gebruikt om dwang te verbieden ...
Maar behalve dat geval. Of je nu een aanhanger bent van het utilitarianisme, of Kant's categorisch imperatief, of van de sociaal-contract theorie, of van een deugdenethiek... Geen van deze theoriën sluit het gebruik van dwang bij voorbaat uit.
Ik ken eigenlijk geen enkele zinvolle ethiektheorie die dat doet. Dus ik ben wel zeer benieuwd hoe die van jou eruit ziet.
13-sep-2005 Victor
Diadem: Says who?
Jij doet hier feitelijk de uitspraak dat het toepassen van dwang onder alle omstandigheden moreel verkeerd is. Ik ben wel benieuwd waar je dit vandaan haalt.
Ik heb dat ergens van een site die over het libertarisme gaat. Misschien ben je die wel eens tegengekomen.
Overigens stel ik niet dat het moreel verkeerd, maar dat dat het non-agressieprincipe is van het libertarisme (of beter: het anarcho-kapitalisme)
Zelf denk ik dat de beste moraal er een is van geen dwang. Wat niet perse betekent dat dwang altijd immorreel is. Non-agressie is gewoon de beste vuistregel, ook al zouden er misschien kleine uitzonderingen zijn, het is belangrijk de regel te volgen en niet beginnen uitzonderingen te maken.
13-sep-2005 martin
Diadem,
"Maar zoals ik net ook al opmerkte, vrijheid is uiteindelijk geen doel op zich, maar een middel."
Maar wel een middel dat voorafgaat aan andere middelen.
"Maar behalve dat geval. Of je nu een aanhanger bent van het utilitarianisme, of Kant's categorisch imperatief, of van de sociaal-contract theorie, of van een deugdenethiek... Geen van deze theoriën sluit het gebruik van dwang bij voorbaat uit.
Ik ken eigenlijk geen enkele zinvolle ethiektheorie die dat doet. Dus ik ben wel zeer benieuwd hoe die van jou eruit ziet."
En jij denkt iets van libertarisme te snappen?
Overigens zegt Kant's categorisch imperatief (o.a.) dat je andere mensen niet als middel mag gebruiken. Lijkt mij toch dat dwang in dat geval uitgesloten is (m.u.v. verdediging tegen dwang).
En er is ook een (libertarische) sociaal contract theorie die dwang wél uitsluit.
14-sep-2005 Diadem
@ Victor
Ik ben het met je eens dat non-aggressie een goede vuistregel is. Maar zoals elke vuistregel betekent dat niet automatisch dat hij altijd in elke omstandigheid opgaat.
@ martin
En jij denkt iets van libertarisme te snappen?
Interessant dat mensen mij aan blijven vallen op een veronderstelde gebrekkige kennis van het libertarisme als ik het daar niet over heb.
Overigens zegt Kant's categorisch imperatief (o.a.) dat je andere mensen niet als middel mag gebruiken. Lijkt mij toch dat dwang in dat geval uitgesloten is (m.u.v. verdediging tegen dwang).
Ik zie niet hoe dat dwang uitsluit. Ik kan genoeg voorbeelden noemen waarin gebruik van dwang volledig aan die formulering voldoet.
De standaard formulering van Kant's categorisch imperatief is 'doe alleen die acties tegen anderen die je tot universele wet verheven zou willen zien worden'. Dit sluit de dingen die ik voorstelde, bv. een verbod op IVF, absoluut niet uit. Dat zijn namelijk juist precies dingen die ik als universele wet wil zien.
Maar Kant's categorisch imperatief is welbeschouwd natuurlijk gewoon niet meer dan een jammerlijke fout van een voor het overige fantastisch filosoof.
14-sep-2005 martin
Diadem,
"Interessant dat mensen mij aan blijven vallen op een veronderstelde gebrekkige kennis van het libertarisme als ik het daar niet over heb."
Dat je het er niet over hebt geeft nu net aan dat je het niet snapt. Je schreef:
"Geen van deze theoriën sluit het gebruik van dwang bij voorbaat uit.
Ik ken eigenlijk geen enkele zinvolle ethiektheorie die dat doet."
Libertarisme *is* een ethiektheorie die dwang uit sluit (tenzij om dwang te verhinderen of weg te nemen).
Maar misschien vind je dat het geen *zinvolle* ethiektheorie is. Tja, dan heb je het m.i. ook niet gesnapt ;-)
"De standaard formulering van Kant's categorisch imperatief is 'doe alleen die acties tegen anderen die je tot universele wet verheven zou willen zien worden'."
Dat is niet het volledige categorisch imperatief.
"Maar Kant's categorisch imperatief is welbeschouwd natuurlijk gewoon niet meer dan een jammerlijke fout van een voor het overige fantastisch filosoof."
Tja, jij begon er over.
14-sep-2005 Diadem
@ martin
Als je nu eens het libertarisme niet aanneemt als goddelijke universele waarheid. Dat zou de discussie een stuk makkelijker maken.
Ik geef een redenering met argumenten over een situatie waarin je m.i. van de libertarische grondbeginselen zou moeten afwijken. En de enige reactie die je blijft geven komt neer op 'dat wijkt van het libertarisme af en is dus fout'.
Maar dat eerste is een open deur en dat tweede is, zonder argumenten, een lege uitspraak.
Dus ik zou willen zeggen: Leg uit waarom mijn argumenten fout zijn of kom met goede tegenargumenten. Die tegenargumenten mogen best ethisch van aard zijn, maar ik hoop wel op een dieper niveau als 'Van het liberarisme mag het niet dus het is ethisch fout'.
Verder nog even offtopic :P
""De standaard formulering van Kant's categorisch imperatief is 'doe alleen die acties tegen anderen die je tot universele wet verheven zou willen zien worden'."
Dat is niet het volledige categorisch imperatief."
Wederom denk je kennelijk dat je mijn standpunten kunt weerleggen door mij iets uit te leggen wat ik allang weet, en wat ik ook duidelijk aangaf in mijn vorige post. Een vreemde strategie.
14-sep-2005 Diadem
Ik zat op google wat te zoeken naar stukken over een veronderstelde teruggang van de genetische kwaliteit van de mensheid, en over eugenetica.
Vind ik uitgerekend op deze website zelf een zeer goed artikel daarover. Kennelijk ben ik niet de eerste die op meervrijheid over deze onderwerpen schrijft!
Marcel Roele - Het kwaad in het zaad
14-sep-2005 martin
Diadem,
"Als je nu eens het libertarisme niet aanneemt als goddelijke universele waarheid. Dat zou de discussie een stuk makkelijker maken.
Ik geef een redenering met argumenten over een situatie waarin je m.i. van de libertarische grondbeginselen zou moeten afwijken. En de enige reactie die je blijft geven komt neer op 'dat wijkt van het libertarisme af en is dus fout'."
Ik reageerde helemaal niet op die redenering, ik heb in deze thread nergens beweert dat iets niet mag van het libertarisme en dus fout is, en in deze thread ook niks geschreven waarin ik libertarisme aanneem als waarheid, laat staan goddelijke waarheid.
Dus: waar heb je het over?
"Wederom denk je kennelijk dat je mijn standpunten kunt weerleggen door mij iets uit te leggen wat ik allang weet, en wat ik ook duidelijk aangaf in mijn vorige post. Een vreemde strategie."
Ook hier begrijp ik niet waar je het over hebt. Wat probeer ik uit te leggen wat je allang weet?
Wat je duidelijk aangaf in die post is dat je vind dat jouw standpunt niet in strijd is met het CI, omdat het strookt met wat ze in het wikipedia artikel de eerste formulering van het CI noemen. Wat ik aangaf (uitleggen is een groot woord) is dat er ook een tweede formulering is van het CI (hier het tweede deel genoemd) dat dwang m.i. wél uitsluit, en (opnieuw m.i.) overduidelijk.
Misschien dat je vindt dat de tweede formulering/het tweede deel dwang ook niet uit sluit, dan ben ik daar heel benieuwd naar.
14-sep-2005 Diadem
LEES
drie reacties van mij omhoog ofzo... *zucht*
14-sep-2005 martin
Kun je iets specifieker zijn, Diadem?
14-sep-2005 Diadem
Ok. Italic tekst van jou, normal face tekst van mij.
Overigens zegt Kant's categorisch imperatief (o.a.) dat je andere mensen niet als middel mag gebruiken. Lijkt mij toch dat dwang in dat geval uitgesloten is (m.u.v. verdediging tegen dwang).
Ik zie niet hoe dat dwang uitsluit. Ik kan genoeg voorbeelden noemen waarin gebruik van dwang volledig aan die formulering voldoet.
14-sep-2005 martin
Dat schreef je inderdaad in een eerdere post, maar voor je voorbeeld stapte je gauw over op een andere formulering van het CI:
"De standaard formulering van Kant's categorisch imperatief is 'doe alleen die acties tegen anderen die je tot universele wet verheven zou willen zien worden'. Dit sluit de dingen die ik voorstelde, bv. een verbod op IVF, absoluut niet uit. Dat zijn namelijk juist precies dingen die ik als universele wet wil zien."
Zo gesteld is het verbod op IVF wel aardig te rijmen met het CI. (Als je het abstracter bekijkt, namelijk als beslissen over wat iemand met z'n lichaam mag doen, is het nog maar de vraag of je dit als universele wet wilt zien. Wil je dat iedereen kan beslissen over jouw lichaam?)
Maar als je een verbod op IVF valt minder te rijmen met 'gebruik mensen niet als middelen'. Want het lijkt me toch dat je hier mensen gebruikt als middelen om jouw doelen, geboortebeperking/IQ-verhoging/gemiddeld geluk, te verwezenlijken.
10-jan-2007 Arno - arnohooijerGEEN@SPAMyahoo.com
Beste Peter de Jong,
Je rekensom klopt niet. Als de groei 1.3% per jaar is en 78 jaar zo door groeit dan groeit de bevolking dus met een factor 1.013^78= 2.7385613
Dit komt neer op een groei van 6 miljard naar 16.4 milj. Dat is een groei van 10 Miljard geen vertienvoudiging wat 60Miljard zou moeten zijn. Los van het feit dat bevolkingsgroei ook zelf regulerend is, en inderdaad zoals iemand anders beweerde welvaartsgroei leidt uiteindelijk tot minder kinderen. Zou dat de reden zijn dat onze overheid educatie programma's zo verarmd heeft de afgelopen dertig jaar? Zagen ze toen al de vergrijzing aankomen? Zoals we nu met onderwijs omgaan is 1 ding zeker onze welvaart gaat dalen en dus zal onze bevolking wel weer gaan groeien. Simon had gelijk je kunt overal iets goeds in vinden :-)zelfs in socialisme in de school banken.
 In februari van 1998 stierf Julian Simon op de leeftijd van 65 jaar. Zo'n vroege dood lijkt in tegenspraak met het vooruitgangsdenken dat hij preekte, maar dat is het niet. Simon beweerde altijd: alles gaat steeds beter, en niet: alles is al goed.Ik heb Simon voor het eerst ontmoet in oktober 1991 op een bijeenkomst van de Rijksuniversiteit Groningen waar hij een lezing gaf met als titel Everything will get better: I'll bet on it. Zoals hem al talloze malen was overkomen bracht hij ook op deze lezing sommige toehoorders tot pure razernij. De discussies verlopen altijd volgens een stereotiep patroon, zonder mezelf op een lijn te stellen met Simon heb ik dat zelf ook meegemaakt. Het begint ermee dat je je hardop afvraagt of 'het' milieuprobleem of een onderdeel daarvan, het broeikaseffect of tekorten aan grondstoffen wel zulke grote bedreigingen opleveren voor de mensheid. Dat wekt irritatie: week in week uit worden mensen overspoeld met berichten over het zieke milieu dat we onze kinderen nalaten. Dat vinden ze verschrikkelijk, maar nauwelijks verbazingwekkend, want het bevestigt hun sombere visie op de mens. Ze redeneren: ik dacht al dat het slecht ging, en nu lees ik het ook nog eens in de krant, dan moet het toch wel heel erg slecht gaan. En dan kom jij me vertellen dat er niets aan de hand is? In de daarop volgende discussie wordt geen enkel onderwerp uitgediept. Je opponent weet een beetje van het broeikaseffect en een beetje van de honger in de wereld en een beetje van een ander populair probleem. Op het moment dat in de discussie blijkt dat zijn informatie over onderwerp X te kort schiet en aan de horizon het spookbeeld opdoemt dat hij toe zal moeten geven dat vandaag de dag veel dingen beter gaan dan vroeger schakelt-ie moeiteloos over op probleem Y of Z. Of de individuele problemen nu wel of niet reeel zijn is voor Uw opponent van weinig belang: de centrale issue is namelijk geen meetbaar fenomeen, maar de overtuiging dat de mens slecht is. Julian Simon heeft het niettemin geprobeerd: met controleerbare feiten dit geloof te bestrijden. Hij beweerde dat de honger wereldwijd afneemt, het milieu schoner wordt, dat de menselijke creativiteit geen grenzen kent, kortom dat de mens met iets goeds en verstandigs bezig is, en hij ondersteunde dat met een stortvloed aan controleerbare feiten. Ik denk dat het heel belangrijk is wat Simon gedaan heeft en ik zal op www.Querulant.nl en elders trachten zijn nalatenschap in ere te houden. |